Pozitivist Felsefe 2022-2023 Bütünleme Soruları

1. Aşağıdakilerden hangisi hakikatle ilgili temel teorilerden biri değildir?

A) Hakikat yerine “olasılık”ı koyan teori
B) Hakikatin gerçeklik teorisi
C) Hakikatin uygunluk teorisi
D) Hakikati “tutarlılık” olarak tanımlayan teori
E) Hakikat yerine “güvenceyle iddia edebilirlik”i koyan teori

Cevap : B) Hakikatin gerçeklik teorisi

2. • Metafiziği bilimden ve felsefeden uzaklaştırma isteği neticesinde geliştirilmiştir.
• Teorik bir ifade ile gözlem önermesi arasında gerçekleştirilen bir işlemdir.
• Dilsel-mantıksal bir özellik taşıyan işlemdir.
Yukarıda özellikleri verilen işlem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Doğrulama
B) Anlamlandırma
C) Yanlışlama
D) Eşleştirme
E) Sentezleme

Cevap : A) Doğrulama

3. Bir önermenin mantıksal analizinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Önermenin öğelerini incelemek
B) Önermenin yapısını incelemek
C) Önermenin anlamına katkıda bulunmak
D) Önermenin niteliğini ortaya koymak
E) Önerme için bir doğrulama yöntemi bulmak

Cevap : E) Önerme için bir doğrulama yöntemi bulmak

4. Emprist gelenek içinde yer alan bir düşünür aşağıdakilerden hangisini yapmaz?

A) Doğrudan algılanan olayları dile getiren temel önermeler arasında bağıntı kurar.
B) Dış dünya hakkında bilgi verir.
C) Her türlü önermenin özüne temel önermeleri koyar.
D) Diğer önermelerin temel önermelere indirgenebileceğini ispat eder.
E) Temel önermelerin tam olarak doğrulanabileceğini göstermeye çalışır.

Cevap : B) Dış dünya hakkında bilgi verir.

5. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi, ahlakı (etiği) kesin bilimler örneğine göre kurmak istemiş, böylece pozitivist felsefenin prensiplerini ahlak alanına uygulamaya çalışmıştır?

A) J. Mill
B) A. Comte
C) H. Reichenbach
D) S. Simon
E) J. Bentham

Cevap : E) J. Bentham

6. Bir dilsel ifadede anlam ve medlul ayrımı yapan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Carnap
B) Russell
C) Frege
D) Ayer
E) Lewis

Cevap : C) Frege

7. I. Bir bilim adamı ileri sürdüğü yargıları ispatlamak, yani onların doğruluğunu göstermek durumundadır.
II. “Doğrulama” kavramı “anlam sorununun” çıkış noktasında bulunmaktadır.
III. Felsefe önermeleri bilimin önermeleri gibi doğrulanabilmektedir.
Yukarıdaki görüşlerden hangisi veya hangileri Viyana Çevresinin doğrulama ile ilgili görüşlerine uygundur?

A) Yalnız II
B) II ve III
C) Yalnız I
D) I ve II
E) Yalnız III

Cevap : D) I ve II

8. “Pekiştirme” kavramını kullanan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lewis
B) Frege
C) Ayer
D) Carnap
E) Russell

Cevap : D) Carnap

9. I. Fizik dünyanın rasyonelleştirilmesi, matematik ve mantık aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
II. Mantık çalışmaları konuşma diline uygulanmakla, onu kaypaklıklar, çok anlamlılıklar, belirsizliklerden arınmış yani rasyonel bir tablo haline getirip kavramaya yönelmiştir. Fizik nesnelerden sonra “dil” de rasyonelleştirilerek kavranılmaya çalışılmıştır.
III. Viyana Çevresi düşünürleri, rölativist fiziğin farklı bir geometri kullandığının ve dolayısıyla mekânın, Kant’ın düşündüğünün aksine, tek ve zorunlu bir tasvirinin söz konusu olmadığının da düşünmektedir.
Pozitivist felsefede “fizik dünya” ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) II ve III
B) Yalnız I
C) I ve II
D) Yalnız II
E) Yalnız III

Cevap : A) II ve III

10. Bilimsel bir teori veya bir bilgi sistemi, yargılar arasında ….. aracılığıyla kurulabilir.” yargısında boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez?

A) fizik kuralları
B) matematik kuralları
C) dilsel kurallar
D) mantık kuralları
E) geometri kuralları

Cevap : A) fizik kuralları

11. Aşağıdakilerden hangisinin günlük dille ilgisi vardır?

A) Proton
B) Atom
C) Kuark
D) Sevgi
E) Kuantum

Cevap : D) Sevgi

12. Aşağıdakilerden hangisi Viyana Çevresi düşünürlerinden biri değildir?

A) Otto Neurath
B) Rudolf Carnap
C) Victor Kraft
D) Philip Frank
E) Heinrich Lambert

Cevap : E) Heinrich Lambert

13. “Fiziksel dil” ifadesini …..
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) sadece Ayer kullanmıştır.
B) Russell hiç kullanmamıştır.
C) kullananlar emprik düşünürlerdir.
D) Viyana Çevresi kullanmıştır.
E) sadece Russell kullanmıştır.

Cevap : D) Viyana Çevresi kullanmıştır.

14. Katz’a göre semiyotiğin en önemli sorusu aşağıdakilerden hangisidir?

A) İşaret nedir?
B) Obje nedir?
C) Anlam nedir?
D) İşaret edilen nedir?
E) Semantik nedir?

Cevap : C) Anlam nedir?

15. “Dil, Hakikat ve Mantık” isimli eseri hangi düşünür yazmıştır?

A) Carnap
B) Lewis
C) Whitehead
D) Russell
E) Ayer

Cevap : E) Ayer

16. Aşağıdakilerden hangisi ben-merkezci bir terim değildir?

A) Bu
B) Şu
C) Burada
D) Şimdi
E) Ben

Cevap : B) Şu

17. Aşağıdakilerden hangisi Kempsoni’nin semantik teori yaklaşımları için söylenebilir?

A) Dil formları içinde karşılaşılabilecek kelime ve cümle anlamlarını önceden görebilmelidir.
B) Kelimeler arasındaki sistematik bağıntıları açıklaması gerekmez.
C) Dil formları içinde karşılaşılabilecek kelime ve cümle çokanlamlılıklarını önceden görebilmelidir.
D) Kelime ve cümlelerin anlamlarıyla ilgilenmesi gerekmez.
E) Belirli bir dildeki bağlantılarla ilgilenmez.

Cevap : C) Dil formları içinde karşılaşılabilecek kelime ve cümle çokanlamlılıklarını önceden görebilmelidir.

18. “Doğruluk, nesne ile dilsel ifadeler arasındaki bağıntı değildir.” düşüncesi hangi düşünüre aittir?

A) Carnap
B) Lewis
C) Frege
D) Ayer
E) Russell

Cevap : C) Frege

19. Belirli yer ve zamanda, belirli bir olayı dile getiren ifadelere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Etkili ifadeler
B) Yeterli ifadeler
C) Doğru ifadeler
D) Tam ifadeler
E) Geçerli ifadeler

Cevap : A) Etkili ifadeler

20. Mach’ın, felsefi görüşleri ve bilimsel çalışmaları ışığında kavramları yeniden tanımlamak suretiyle getirdiği yeni yorumlar, yeni fizik teorilerinin kurulmasına etki etmiştir.
Buna rağmen aşağıdakilerden hangisi Mach’ın olumsuz etkilediği bir çalışma alanı olarak gösterilebilir?

A) Özel görelilik teorisi
B) Atomun yapısı
C) Uzay ve zamanın yapısı
D) Basitlik ilkesi
E) Genel görelilik teorisi

Cevap : B) Atomun yapısı