Antropojenik Jeomorfoloji 2022-2023 Final Soruları

1- Yeraltı mağara ve inlerinde peynir üretimi ve depolama olayı, küresel jeokimyasal döngüye dayalı aşağıdaki verilen hangi iki geosferde etkili olur?

a) Atmosfer- litosfer
b) Atmosfer-hidrosfer
c) Litosfer- hidrosfer
d) Litosfer biyosfer
e) Kriosfer-litosfer

Cevap : a) Atmosfer- litosfer

2- Aşağıdakilerden hangisi yeryüzünün değiştirilmesi anlamında ekstrem değer taşıyan şekillerden biri olarak sayılamaz?

a) Panama kanalı
b) Itaipu baraji ve HES
c) Çin seddi
d) Galata kulesi
e) Güneydoğu Asya’nın taraçalı tarım alanları

Cevap : d) Galata kulesi

Açıklama : **Yeryüzünün değiştirilmesi** denildiğinde, büyük ölçekli, insan eliyle yapılan ve doğal çevreyi dönüştüren projeler veya oluşumlar kastedilir. – **Panama Kanalı**, okyanusları birbirine bağlayan ve kıtayı delen devasa bir mühendislik harikasıdır. – **Itaipu Barajı**, dünyanın en büyük hidroelektrik santrallerinden biridir ve coğrafi yapıyı büyük ölçüde değiştirmiştir. – **Çin Seddi**, uzunluğu ve yapıldığı alan itibarıyla yeryüzü şekillerini etkileyen tarihi bir yapıdır. – **Güneydoğu Asya’nın taraçalı tarım alanları**, dağlık bölgelerde geniş yüzey şekli değişimlerine neden olan tarımsal mühendislik uygulamalarıdır.

Ancak Galata Kulesi, bireysel ve sınırlı bir yapıdır; doğal yeryüzü şekillerinde bir değişime yol açmaz. Bu nedenle ekstrem düzeyde bir coğrafi değişim örneği olarak değerlendirilemez.

3- Fiziki coğrafya sistematiğinden ve antropojenik faaliyetler bakımından bakıldığında; aşağıdakilerden hangisi doğrudan insan faaliyetlerinden biri olarak sayılamaz?

a) Ormansızlaştırma
b) Hava kirliliği
c) Toprağı işleme
d) Yeni peyzaj oluşturma
e) Sübasar ormanların oluşumu

Cevap : e) Sübasar ormanların oluşumu

4- İnsanın morfolojik gelişim süreçleri üzerine dolaylı ya da doğrudan etkilerinin sonuçları değerlendirildiğinde aşağıdaki maddelerden hangisine ulaşmak mümkün değildir?

a) Akarsu topografyasında değişim
b) Kütle hareketlerinde artık
c) Buzul topoğrafyasında değişim
d) Volkanik faaliyette değişim
e) Kayı topoğrafyasında değişim

Cevap : d) Volkanik faaliyette değişim

Açıklama : İnsan faaliyetlerinin yeryüzü şekilleri üzerinde çeşitli dolaylı ve doğrudan etkileri olabilir. Örneğin, baraj yapımı ve tarımsal sulama gibi uygulamalar **akarsu topoğrafyasında değişime**, ormanların yok edilmesi veya arazi kullanımındaki değişiklikler **kütle hareketlerinde artışa**, inşaat faaliyetleri ve yer altı su seviyesinin düşürülmesi gibi durumlar da **kayı topoğrafyasında bozulmaya** neden olabilir. Ancak, **volkanik faaliyetler** yer kabuğunun derinliklerinden gelen jeolojik süreçlerin sonucudur ve **insan etkisiyle yönlendirilmesi veya değiştirilmesi mümkün değildir**. Bu nedenle insanın volkanik faaliyetlerde bir değişim yaratması söz konusu olamaz.

5. ….. ayak izi “insanoğlu tarafından yaratılan yerşekilleri”nin bir ölçüsüdür, diye tanımlanır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen ifadedeki boşluğu en uygun şekilde tamamlar?

a) Jeomorfik
b) İnsan
c) Biyolojik
d) Karbon
e) Topraktaki

Cevap : a) Jeomorfik

6- Aşağıdakilerden hangisi Szabo’nun ileri sunduğu antropojenik jeomorfoloji konusunun bölümlerinden biri değildir?

a) Turizm ve spor
b) Enerji kaynakları
c) Kentleşme
d) Madencilik
e) Tarımsal faaliyetler

Cevap : b) Enerji kaynakları

7- Karayolu demiryolu hava limanı ve boru hatları güzergahlarının seçimi ve geçirilişinde aşağıdakilerden hangisi en fazla dikkate alınır?

a) Depremsellik
b) Toprak
c) Yer altı suları
d) Vejetasyon
e) Yer şekilleri

Cevap : e) Yer şekilleri

8- I. Rüzgar – eolinitler
II. akarsu – taraçalar
III. denizel etki – falezler
IV. mağaralaşma – traverten blokları
V. buzul – sandur ovası depoları
Yukandaverilen etkenve süreçlerle karşısındaki jeomorfokronolojik unsur ve depolardan hangisi doğru olarak eşleştirilememiştir?

a) II
b) I
c) V
d) V
e) III

Cevap : e) III

9- Denizi doldurmak suretiyle ülkemizde ikinci kez deniz üzerinde yapılan ve 57. Havalimanı olarak 2022 de hizmete açılan havalimanı hangi iki ortak ilimizin arasında yer alır?

a) Ordu-Giresun
b) Adana-Mersin
c) Rize-Artvin
d) İzmir-Muğla
e) İstanbul-Tekirdağ

Cevap : c) Rize-Artvin

10- Denizi doldurmak suretiyle ülkemizde yapılan Ordu – Giresun havalimanına benzer şekilde deniz üzerinde dolguyla yapılmış havaalanı aşağıdaki ülkelerden hangisinde bulunmaktadır?

a) Japonya
b) Singapur
c) Güney kore
d) Malezya
e) Çin

Cevap : a) Japonya

11- Neolitikte yerleşik düzene geçerek tarım toplumu oluşturan verimli hilal bölgesi insanları tahıl ekimi ve hayvanların evcilleştirilmesiyle yakın coğrafyaları etkisi altına almıştır.
Yukarıda adı geçen verimli hilal bilgesi kuzey yarımkürede nerede yer alır?

a) Alaska
b) Ortadoğu
c) Grönland
d) Güneydoğu Asya
e) Sibirya

Cevap : b) Ortadoğu

12- Kent ekosistemlerinin planlaması yapılmadan önce aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?

a) Saha tektoniğinin belirlenmesi
b) Hidrografik özelliklerinin belirlenmesi
c) İklim özelliklerinin belirlenmesi
d) Relief özelliklerinin belirlenmesi
e) Kentsel ekosistemde yenilenen bir modelin saptanması

Cevap : e) Kentsel ekosistemde yenilenen bir modelin saptanması

13- Yiyeceğini temin etmeve korunması dışında; hayvanlardan farklı olarak insan bazen………ve ……. doğaya müdahalelerde bulunmuş; ona yeni bir şekil vermiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

a) Kasten ve istemeden
b) Kasten ve bilerek
c) Kasten ve bilmeden
d) Kasıtsız ve bilerek
e) Kasıtsız ve bilmeden

Cevap : b) Kasten ve bilerek

14- İnsanoğlu tarımı keşfederek yerleşik hayatının ilk adımını da atmaya başlamıştır. Bu süreci şekillendiren Dünya üzerinde farklı gelişme düzeylerini ortaya çıkaran etmen ise coğrafi özellikler olmuştur. Bu noktada prof……. 1997 deyædğı Peki mikrop Çelik adlı kitabında dikkat çekici bir noktayı ortaya koymaktadır. Ona göre dünya üzerinde kazananlar ile kaybedenleri belirleyen……
Yukarıda verilen boşluklara sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

a) Jared Diamond – coğrafyalardır.
b) Friedrich Ratzel – sosyolojidir
c) Richthofen – jeolojidir
d) Paulvida de la Blanche – sosyal antropolojidir
e) Büdel – tarihtir

Cevap : a) Jared Diamond – coğrafyalardır.

15- Jeolojik devirlere ait olup Ender bulunmaları nedeniyle olağanüstü özelliklere sahip yer üstünde yer altında ve su altında bulunan korunması gerekli alanlardır.
Yukarıdaki ifadede aşağıdakilerden hangisini tanımı yapılmıştır?

a) Sulak alan
b) Doğal sit alanı
c) Milli park
d) Jeopark
e) Özel çevre koruma bölgesi

Cevap : b) Doğal sit alanı

16- Neolitik içerisinde ilk tarımın görülmeye başladığı yerlerden olan verimli hilalden yayılan gelişmişlik düzeyi zaman içerisinde verimli hilale yakın coğrafyaları da etkisi altına almıştır. Köpek, koyun, keçi, at gibi hayvanların evcilleştirilmesi ve insana yardımcı olması dayanıklı tarım ürünlerinin özellikle buğday tarımının başlaması ve yiyeceklerin depo edilebilmesi o dönemde dünyanın farklı bölgelerinde aynı fiziksel koşullar altında olmayan diğer bir ifadeyle hala Avcı toplayıcılıkla gününü tamamlayan toplumlara karşı bir avantaj doğurmuştur. Bugün özelikle dünyanın Kuzey Yarım Küresi üzerinde aşağıda verilen hangi enlemler arasında yer alan ülkeler verimli hilalin sunduğu imkanlarla refah seviyesi yüksek toplumları ortaya çıkarırken dünyanın geri kalanında yer alan topluluklar ise genel olarak gelişme yolunda olan veya geri kalmış ülkeler olarak anılmaktadır?

a) 10-20 derece
b) 0-10 derece
c) 40-70 derece
d) 70-90 derece
e) 20-40 derece

Cevap : c) 40-70 derece

17- İzmirdeki Seferihisar aşağıda verilen özelliklerden Türkiyede nirilki oluşturması bakımından farklıdır.
Bu farklılığı oluşturan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

a) Kıyı koruma bölgesi
b) Milli park
c) Yavaş şehir
d) Tabiat parkı
e) Jeopark

Cevap : c) Yavaş şehir

18- Ülkemizde 1958’de kurulan ilk milli park hangi ilimizde hangi isimle kurulmuştur?

a) Çanakkale Gelibolutarihi milli parkı
b) Tunceli Munzur vadisi milli parkı
c) Bursa Uludağ milli parkı
d) Ankara Soğuksu milli parkı
e) Yozgat Yozgat çamlığı milli parkı

Cevap : e) Yozgat Yozgat çamlığı milli parkı

19- Çevresel etki değerlendirme konusundaki bir model örneğine bakıldığında; modelde aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

a) Özet
b) Rapor hazırlama
c) Bilgi toplama
d) Amaç
e) Analiz

Cevap : a) Özet

20- Bir koy iken sonradan antropojenik etki ile bir adanın karaya ve adaların birbirine bağlanması sonucunda oluşan tombololarla önündeki bağlama setlerinin gelişimi ile ve kuyu kapatması sonucu Tuzla Tersaneler bölgesinin gerisinde bulunan doğal oluşmuş lagün hangi denizin kyısında bulunur?

a) Akdeniz
b) Marmara denizi
c) Ege denizi
d) Kızıldeniz
e) Karadeniz

Cevap : b) Marmara denizi

21- Aşağıdakilerden hangisi yer altındaki jeomorfo kronolojik unsur ve depolardan biri olamaz?

a) Yer altı suları
b) Sütun
c) Dikit
d) Sarkıt
e) Traverten

Cevap : a) Yer altı suları

22- Jeomorfologlara jeokolojik planlama içerisinde oldukça önemli rol düşmektedir Graf 1996’ya göre bu görevler 3 ayrı şekilde tanımlanmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisidir?

a) Kararı yer bilimcilere ve çevre bilimcilere bırakmak
b) Sorunları tespit etmek
c) CBS haritaları yapmak
d) Sorunlar üzerine yorum yapmak
e) Ekonomik kuruluş ve idari organlardan bağımsız bir uzman olmak

Cevap : e) Ekonomik kuruluş ve idari organlardan bağımsız bir uzman olmak

Graf (1996) bu görevleri üç ayrı şekilde tanımlamaktadır. Bunlar:
1. Ekonomik kuruluş ve idari organlardan bağımsız bir uzman olarak.
2. Dışarıdan denetleyici olarak.
3. Karar verme mekanizması içine dahil olarak.

23- Türkiyenin taraf olduğu uluslararası doğa koruma sözleşmelerinden iklimin değişikliği çerçeve sözleşmesi hangi tarihte imzalanmıştır?

a) 2002
b) 2004
c) 2001
d) 2003
e) 2000

Cevap : d) 2003

24- Jeo ekosistem kavramı aşağıdakilerden hangisinin yerine kullanılmaya başlamıştır?

a) Peyzaj planlaması
b) Biyojeoloji
c) Tatbiki jeomorfoloji
d) Uygulamalı coğrafya
e) Peyzaj ekolojisi

Cevap : e) Peyzaj ekolojisi