Osmanlı Teşkilatı ve Kültür Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

1- İlk Acemi Ocağı hangi hükümdar döneminde ve nerede kurulmuştur?

A) Orhan Gazi – Bursa’da
B) I. Murad – Edirne’de
C) Çelebi Mehmed – Edirne’de
D) I. Murad – Gelibolu’da
E) Orhan Gazi – İznik’te

Cevap: D) I. Murad – Gelibolu’da

Açıklama: İlk Acemi Ocağı, I. Murad döneminde Gelibolu’da kurulmuştur.

2- Padişahın, hanedan mensuplarının ve kadın hizmetkârların yaşadığı asıl harem kısmına girişi sağlayan görkemli harem kapısının adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bab-ı hümayun
B) Babüssaade
C) Taç Kapı
D) Arabalar Kapısı
E) Babüsselam

Cevap: C) Taç Kapı

Açıklama:

3- Topkapı Sarayı’nda haremin padişaha ait mekânlarıyla valide sultan dairesi arasında yer alan padişahla harem mensubu kadınlar için yapılan törenlere ve eğlencelere ev sahipliği yapan Mimar Sinan’ın eseri, büyük tören salonuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Has Oda
B) Valide Taşlığı
C) III. Osman Köşkü
D) Babüssaade
E) Hünkar Sofası

Cevap: E) Hünkar Sofası

Açıklama: Hünkar Sofası, haremde yapılan törenlere ev sahipliği yapan mekândır.

4- Aşağıdakilerin hangisi Osmanlı Devleti’nde Birun teşkilatına bağlı olarak çalışan görevlilerden birisidir?

A) Hazinedarbaşı
B) Harem Ağaları
C) Darphane Emini
D) Kilercibaşı
E) Reisülküttap

Cevap: C) Darphane Emini

Açıklama: Darphane Emini, Birun teşkilatında görev yapan bir yetkilidir.

5- Osmanlı padişahlarının evi olan harem İstanbul’un fethinden sonra ilk hangi sarayda kurulmuştur?

A) Çırağan Sarayı
B) Topkapı Sarayı
C) Eski Saray
D) Beylerbeyi Sarayı
E) Dolmabahçe Sarayı

Cevap: C) Eski Saray

Açıklama: İstanbul’un fethinden sonra ilk harem, Eski Saray’da kurulmuştur.

6- Aşağıdakilerden hangisi Divân-ı Hümâyûnun asli üyelerindendir?

A) Şeyhülislam
B) Nişancı
C) Reisülküttap
D) Yeniçeri Ağası
E) Beylerbeyi

Cevap: B) Nişancı

Açıklama: Nişancı, Divân-ı Hümâyûnun asli üyelerindendir.

7- Divan-ı Hümayun, Topkapı Sarayı’nın hangi bölümünde yer almaktadır?

A) Hasbahçe
B) Birun
C) Orta Avlu
D) Harem
E) Enderun

Cevap: C) Orta Avlu

Açıklama: Divan-ı Hümayun, Topkapı Sarayı’nın Orta Avlu kısmında yer alır.

8- Aşağıdakilerden hangisi sancağın temel idarî birim olarak esas alınmasının gerekçelerinden değildir?

A) Kanunnâmelerin sancağı esas alması
B) Reâyâ suç işlediğinde kendi sancağında yargılanması ve cezalandırılması
C) Sipahinin genellikle timarının bulunduğu sancakta oturma mükellefiyetinin bulunması
D) Tahrir defterlerinin sancak esas alınarak düzenlemesi
E) Sancak taksimatında hiç değişiklik görülmemesi

Cevap: E) Sancak taksimatında hiç değişiklik görülmemesi

Açıklama: Sancak taksimatında değişiklikler görülebilmektedir.

9- Gureba bölüklerinin başlıca görevi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mehterhane-i Amire’nin bütün malzemesini korumak
B) Atlı birlikler hâlinde, padişahı bizzat korumak
C) Seferde cephanenin muhafazasından sorumlu olmak
D) Hazine’nin korunmasını sağlamak
E) Savaşta sancak-i şerifi ve padişah sancaklarını muhafaza etmek

Cevap: E) Savaşta sancak-i şerifi ve padişah sancaklarını muhafaza etmek

Açıklama: Gureba bölüklerinin görevi, sancak-i şerifi korumaktır.

10- Osmanlı Devleti’nde, yeniçerilere silah sağlamak, bunları muhafaza etmek, sefer sırasında silahları nakletmek, yeniçerilere dağıtmak ve bozulanları onarmak aşağıdaki hangi askerî sınıfın görevidir?

A) Lağımcı
B) Humbaracı
C) Ulufeci
D) Silahdar
E) Cebeci

Cevap: E) Cebeci

Açıklama: Cebeciler, yeniçerilere silah sağlama ve onarma işlerinden sorumluydu.

11- Osmanlı padişahlarının günlük hayatlarında dinlenmek, eğlenmek veya spor faaliyetlerini izlemek üzere İstanbul ve civarındaki çeşitli has bahçe ve kasırlara yaptıkları gezintilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Biniş-i hümayun
B) Alay
C) Tebdil
D) Ceyb-i hümayun
E) Göç-i hümayun

Cevap: A) Biniş-i hümayun

Açıklama: Padişahların bu gezintilerine Biniş-i hümayun denir.

12- Osmanlı Devleti’nde kale muhafızına ve kaledeki birliklerin komutanına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dizdar
B) Kalebend
C) Cebeci
D) Turnacı
E) Serdengeçti

Cevap: A) Dizdar

Açıklama: Osmanlı’da kalenin muhafızına dizdar denirdi.

13- Osmanlı Devleti’nde eyaletin idaresi ve yönetimi hangi devlet görevlisi tarafından gerçekleştirilirdi?

A) Şehremini
B) Beylerbeyi
C) Sancakbeyi
D) Ayan
E) Kazasker

Cevap: B) Beylerbeyi

Açıklama: Eyaletlerin idaresinden Beylerbeyileri sorumluydu.

14- Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı sancaklarının eyaletlere göre taksimini gösteren hususi ve resmî listelerin yer aldığı eserlerden değildir?

A) Münşeâtü’s-selâtîn
B) Asafnâme
C) Tabakâtü’l-memâlik
D) Koçi Bey Risalesi
E) Ayn Ali Risalesi

Cevap: B) Asafnâme

Açıklama: Asafnâme, devlet yönetimi hakkında tavsiyeler içeren bir eserdir ve Osmanlı sancaklarının eyaletlere göre taksimini gösteren resmi listeleri içermemektedir. Diğer seçenekler ise Osmanlı dönemine ait idari ve coğrafi bilgilere yer veren eserlerdir. Örneğin, Münşeâtü’s-selâtîn, padişahlara yazılan resmi mektupları içerir, Tabakâtü’l-memâlik Osmanlı idari yapısını tanımlar, Koçi Bey Risalesi ise Osmanlı devlet teşkilatına dair reform önerilerini içerir, Ayn Ali Risalesi de idari düzenlemelerle ilgilidir.

15- Padişahların yetki ve sorumluluklarına ait kapsamlı ilk bilgi aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

A) Siyâsetnâme
B) Âsafnâme
C) Kânûn-i Esâsî
D) Fâtih Kânûnnâmesi
E) Telhîsü’l-beyân fi Kavânin Âl-i Osman

Cevap: D) Fâtih Kânûnnâmesi

Açıklama: Padişahların yetkileriyle ilgili ilk kapsamlı bilgi Fâtih Kânûnnâmesi’nde yer almaktadır.

16- Acemi Ocağı’na nefer sağlamak üzere 1363 yılında çıkartılan hangi kanun gereğince savaş esirlerinden yararlanılma yoluna gidildi?

A) Devşirme Kanunu
B) Acemi Ocağı Kanunu
C) Kapıkulu Kanunu
D) Pençik Kanunu
E) Yeniçeri Kanunu

Cevap: D) Pençik Kanunu

Açıklama: Pençik Kanunu ile savaş esirlerinden Acemi Ocağı için asker alınmıştır.

17- Osmanlı Devletinde Eski Saray’ın kullanımı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Yabancı elçilerin ağırlandığı bir mekandı.
B) Tahttan ayrılan padişahların annesi, eşleri ve kadın hizmetkârları yaşardı.
C) Padişahın yazlık sarayı idi.
D) Divan-ı hümayun burada toplanırdı.
E) Devlet bu saraydan yönetilirdi.

Cevap: B) Tahttan ayrılan padişahların annesi, eşleri ve kadın hizmetkârları yaşardı.

Açıklama: Eski Saray, tahttan ayrılan padişahların ailelerine ev sahipliği yapmıştır.

18- Kazaskerler hakkında aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Divan-ı Hümayun’un asli üyeleri arasında yer almışlardır.
B) Sadrazamla cuma divanlarına katılırlardı.
C) Divan-ı Hümayun dışında kendi konaklarında da şer’i ve hukuki meselelere bakarlardı.
D) Sadrazam sefere gittiğinde ona vekâlet ederdi.
E) Sefere katılmadığında askerin işleri için Ordu kadısı tayin edilirdi.

Cevap: D) Sadrazam sefere gittiğinde ona vekâlet ederdi.

Açıklama: Kazaskerler sadrazam sefere gittiğinde ona vekâlet etmezdi.

19- Padişah’a veziriazam tarafından yazılacak takrîr, telhîs ile yabancı devletlerle yapılan ahidname ve anlaşma suretleri, ayrıca yabancı devlet başkanlarına veziriazam tarafından gönderilen mektup müsveddeleri, protokoller, elçi, tercüman ve tüccarlarına yazılan yazılar ve evrakların kaleme alındığı Divan-ı Humayun kalemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Amedi
B) Beylik
C) Tahvil
D) Ruus
E) Vekayinüvislik

Cevap: A) Amedi

Açıklama: Padişaha yazılacak önemli belgeler Amedi kalemi tarafından hazırlanırdı.

20- Divân’dan çıkan emir ve hüküm suretlerinin tutulduğu defterler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mühimme Defterleri
B) Temettuat Defterleri
C) Tahrir Defterleri
D) Tahvil Defterleri
E) Avarız Defterleri

Cevap: A) Mühimme Defterleri

Açıklama: Divan-ı Hümayun’dan çıkan emirler Mühimme Defterleri’nde kayıt altına alınırdı.