Klasik Mantık 2023-2024 Vize Soruları

1- Aşağıdaki cümlelerden hangisinde ‘köpek’ terimi anılmıştır?

A) Ölen köpeğimin adı ‘Tombiş’ idi.
B) Mehmet köpeğini her şeyden çok seviyor.
C) “Köpek’” büyük ünlü uyumuna uyar.
D) Köpeği günde iki kere dışarı çıkarıyorum.
E) Ayşe köpeğini asla evde yalnız bırakmaz.

Cevap: C) “Köpek’” büyük ünlü uyumuna uyar.

Açıklama: Burada terim, dil bilgisi açısından incelenmiş ve terim olarak kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde “köpek” bir nesne ya da hayvan olarak kullanılmıştır.

2- ‘Tüm kuşlar uçar.’ önermesi doğruysa ‘Hiçbir kuş uçmaz.’ önermesinin doğruluk değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Doğru
B) Geçerli
C) Yanlış
D) Tutarlı
E) Belirsiz

Cevap: C) Yanlış

Açıklama: Tüm kuşlar uçar önerisi doğruysa, bunun tersi olan “Hiçbir kuş uçmaz” önermesi mantıksal olarak yanlış olur.

3- “Sebze” teriminin kaplamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bitki
B) Maydanoz
C) Duygusuz cisim
D) Portakal
E) Canlı cisim

Cevap: B) Maydanoz

Açıklama: “Kaplam” bir terimin kapsamını belirler ve burada sebze terimi altında “maydanoz” kaplamına girer.

4- “Bazı toplar yuvarlak değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?

A) Yüklem dağıtılmıştır.
B) Özne dağıtılmamıştır, yüklem dağıtılmıştır.
C) Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.
D) Özne dağıtılmıştır.
E) Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.

Cevap: B) Özne dağıtılmamıştır, yüklem dağıtılmıştır.

Açıklama: Burada özne olan “toplar” kısmi olduğu için dağıtılmamış, fakat yüklem olan “yuvarlak değildir” tüm sınıfı kapsadığı için dağıtılmıştır.

5- Aşağıdakilerden hangisi olumsuz (yokluk bildiren) bir terimdir?

A) Akılsız
B) Eksiksiz
C) Sonsuz
D) Kusursuz
E) Ölümsüz

Cevap: A) Akılsız

Açıklama: “Akılsız” terimi, bir şeyin yokluğunu ifade eden bir olumsuz terimdir.

6- Aşağıdakilerden hangisi somut terimdir?

A) Sevgi
B) Kitap
C) Siyahlık
D) Sonsuzluk
E) Mutluluk

Cevap: B) Kitap

Açıklama: “Kitap” somut bir nesne olup duyularımızla algılanabilirken, diğer terimler soyut kavramlardır.

7- Aşağıdakilerden hangisi somut bir terimdir?

A) Üçgen
B) Adalet
C) Hürriyet
D) Doğruluk
E) Sonsuzluk

Cevap: A) Üçgen

Açıklama: “Üçgen” geometrik bir şekil olup somut bir terimdir.

8- “Bazı öğrenciler çalışkandır.” önermesi klasik mantıkta nasıl sembolize edilir?

A) Pos
B) Sıp
C) Pas
D) Sap
E) Sep

Cevap: B) Sıp

Açıklama:

9- Aşağıdakilerden hangisi özel isimdir?

A) Yalnızlık
B) Özgürlük
C) Hasan Metin
D) Adaletsiz
E) Yıldızlar

Cevap: C) Hasan Metin

Açıklama: “Hasan Metin” bir kişinin adıdır ve özel isimdir. Diğerleri soyut ya da genel isimlerdir.

10- Aşağıdakilerden hangisi hipotetik bir önerme değildir?

A) Sınav yazılı ise sözlü olmayacaktır.
B) Yağmur yağarsa şemsiye alacağım.
C) Gül dikenli ise kokusu güzeldir.
D) Sınav zor ise süre hemencecik biter.
E) Minik bir kedi sahiplenmiş.

Cevap: E) Minik bir kedi sahiplenmiş.

Açıklama: Hipotetik önerme koşul ilişkisi içerirken, E şıkkı doğrudan bir durumu ifade eder, bu nedenle hipotetik değildir.

11- Aşağıdakilerden hangisi bir önerme değildir?

A) Bugün yağmur yağacak.
B) Kıyas öğretisi Aristoteles tarafından ortaya koyulmuştur.
C) Aristoteles’in mantık çalışmaları metafizik öğretisinin temelinde yer alır.
D) Aristoteles bir filozoftor.
E) Sanat nedir?

Cevap: E) Sanat nedir?

Açıklama: “Sanat nedir?” sorusu bilgi isteme niteliği taşır, dolayısıyla bir önerme değildir.

12- Aşağıdakilerden hangisi çok anlamlı bir terimdir?

A) Sev
B) Oku
C) Kap
D) Çalış
E) Koş

Cevap: C) Kap

Açıklama: “Kap” terimi hem bir nesneyi hem de bir fiili ifade edebildiği için çok anlamlıdır.

13- Aşağıdakilerden hangisinde özne ve yüklem dağıtılmamıştır?

A) Hiçbir kâğıt beyaz değildir.
B) Bütün beyazlar kâğıttır.
C) Bazı kâğıtlar beyaz değildir.
D) Bütün kâğıtlar beyazdır.
E) Bazı kalemler beyazdır.

Cevap: E) Bazı kalemler beyazdır.

Açıklama: “Bazı kalemler” kısmi özne olduğu için dağıtılmamış, yüklem olan “beyazdır” da tüm sınıfı kapsamadığı için dağıtılmamıştır.

14- Dil içinde anlam taşıyan en küçük birimler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kıyaslar
B) Cümleler
C) Çıkarımlar
D) Terimler
E) Önermeler

Cevap: D) Terimler

Açıklama: Terimler, dil içinde anlam taşıyan en küçük birimlerdir ve diğer bileşenlerin temelini oluştururlar.

15- “Hiçbir kedi siyah değildir.” önermesinin özne ve yüklemi arasında nasıl bir dağıtıcılık ilişkisi vardır?

A) Özne ve yüklem dağıtılmamıştır.
B) Özne dağıtılmamıştır.
C) Yüklem dağıtılmamıştır.
D) Özne ve yüklem dağıtılmıştır.
E) Özne dağıtılmış, yüklem dağıtılmamıştır.

Cevap: D) Özne ve yüklem dağıtılmıştır.

Açıklama: “Hiçbir kedi” ifadesi tüm kedileri kapsadığı için özne dağıtılmıştır. “Siyah değildir” de tüm kediler için geçerli olduğundan yüklem de dağıtılmıştır.

16- “Bütün filozoflar yazardır.” önermesi doğru ise “Hiçbir filozof yazar değildir.” önermesinin doğruluk değeri nedir?

A) Doğru
B) Belirsiz
C) Altık
D) Üstük
E) Yanlış

Cevap: E) Yanlış

Açıklama: Eğer “Bütün filozoflar yazardır.” doğru ise, bunun tersi olan “Hiçbir filozof yazar değildir.” önermesi kesinlikle yanlış olacaktır.

17- “Kimi insanlar yalan söyler.” önermesinin mantıksal formu aşağıdakilerden hangisidir?

A) SeP
B) SuP
C) SoP
D) SıP
E) SaP

Cevap: D) SıP

Açıklama:

18- ‘Hiçbir fil şarkı söylemez.’ önermesi yanlışsa ‘Bazı filler şarkı söylemez.’ önermesinin doğruluk değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Belirsiz
B) Tutarlı
C) Yanlış
D) Geçerli
E) Doğru

Cevap: A) Belirsiz

Açıklama:

19- Aşağıdaki ifadelerden hangisinde özne yükleme tam olarak dağıtılmıştır?

A) Suyun bir kısmını içti.
B) Bazı balıklar karada yaşar.
C) Bir kısım öğrenciler okula gelmedi.
D) Tüm balıklar yüzer.
E) Bazı kalemler beyaz değildir.

Cevap: D) Tüm balıklar yüzer.

Açıklama: “Tüm balıklar” ifadesi tüm balıkları kapsadığı için özne tam olarak dağıtılmıştır. Yüklem de tüm balıklar için geçerli olduğu için dağıtılmıştır.

20- I. Gagalı
II. Tüylü
III. Kanatlı
IV. Uçan
V. Serçe
Yukarıdakilerden hangileri “kuş” teriminin kaplamı değildir?

A) I, II, III ve IV
B) I, II ve IV
C) II ve IV
D) I ve V
E) I, III ve V

Cevap: A) I, II, III ve IV

Açıklama: