Ata Aöf Gruplarla Sosyal Hizmet Ünite -3

Grupla Çalışma Yaklaşımları ve Yöntemleri

Analitik Yaklaşımlar

1. Psikanalitik Kuram
   • Kurucusu: Sigmund Freud
   • Kavramlar: Bilinçaltı, savunma mekanizmaları, direnç, aktarım, karşıt aktarım.
   • Teknikler: Serbest çağrışım, rüya analizi, yorumlama.
   • Güçlü Yönler: Direnç ve savunma mekanizmalarının derinlemesine çalışılması.
   • Sınırlılıklar: Uzun süreli uygulama gerektirmesi, maddi ve zaman kısıtlamaları.
2. Adler Kuramı
   • Kurucusu: Alfred Adler
   • Kavramlar: Aşağılık/üstünlük duygusu, yaşam biçimi, sosyal ilgi.
   • Güçlü Yönler: Duygusal ve davranışsal gelişime odaklanması.
   • Sınırlılıklar: Üyelerin çocukluk anılarına inmenin zorlukları.

Yaşantısal ve İlişkisel Yönelimli Kuramlar

1. Birey Merkezli Kuram
   • Kurucusu: Carl Rogers
   • Kavramlar: Empati, koşulsuz kabul, tutarlılık.
   • Güçlü Yönler: İletişime ve geri bildirime odaklanması.
   • Sınırlılıklar: Zihinsel engelliler veya duygusal sorunlar yaşayan bireylerle sınırlı etkisi.
2. Varoluşçu Kuram
   • Kurucuları: Viktor Frankl, Rollo May, Irvin Yalom.
   • Kavramlar: Anlam arayışı, ölüm kaygısı, yalnızlık, yabancılaşma.
   • Teknikler: Sorumluluk farkındalığı geliştirme, anlam arayışını teşvik etme.
   • Güçlü Yönler: Üyelerin geçmişi bırakıp yeni odaklara yönelmesine destek olması.
   • Sınırlılıklar: Karmaşık felsefi kavramların bazı üyeler için zorlayıcı olması.
3. Gestalt Kuramı
   • Kurucusu: Frederic Perls
   • Kavramlar: Sorumluluk, yaşantısal doğa.
   • Teknikler: Boş sandalye, psikodrama, sosyodrama.
   • Güçlü Yönler: Üyelerin duygusal yönüne odaklanması.
   • Sınırlılıklar: Bilişsel yönün arka planda kalması.

Eylem Kuramları

1. Bilişsel Davranışçı Kuram
   • Kavramlar: Düşünce ve davranış değişikliği.
   • Güçlü Yönler: Yalnızlık duygusunu azaltması.
   • Sınırlılıklar: Gizliliği korumanın zorlukları, liderin çok yönlü becerilere ihtiyaç duyması.
2. Gerçeklik Kuramı
   • Kurucusu: William Glasser
   • Kavramlar: Şimdiki zamana odaklanma, seçim ve sorumluluk.
   • Teknikler: Açık uçlu sorular, mizah, paradoks.
   • Güçlü Yönler: Sorumluluk vurgusu ve bahaneleri reddetmesi.
   • Sınırlılıklar: Duygusal yönlerin göz ardı edilmesi.

Postmodern Yaklaşımlar

1. Kısa Süreli Çözüm Odaklı Grup Yaklaşımı
   • Kurucuları: Insoo Kim Berg, Steve de Shazer
   • Kavramlar: Çözüme odaklanma, olumlu yaklaşım.
   • Teknikler: İstisna soruları, mucize soruları, derecelendirme soruları.
   • Güçlü Yönler: Kısa sürede etkili çözümler sunması.
   • Sınırlılıklar: Uzun süreç gerektiren kişilik değişimlerinde sınırlı etkisi.
2. Çok Kültürlü Grup Yaklaşımı
   • Amaç: Kültürel çeşitliliği anlamak ve üyelerin yeni beceriler kazanmalarına destek olmak.
   • Güçlü Yönler: Kültürel farklılıklara duyarlılık geliştirme.
   • Sınırlılıklar: Homojen gruplar oluşturmanın zorlukları, rencide etme riski.

Bu yaklaşımlar, grup çalışmasının çeşitli ihtiyaç ve hedeflere uyarlanabilirliğini gösterirken, her yöntemin avantaj ve dezavantajları bulunur. Uygulamada liderin yetkinliği ve grup üyelerinin özellikleri, bu yaklaşımların başarısında belirleyici rol oynar

1. Psikanalitik kuramın kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

a) Irvin Yalom
b) Alfred Adler
c) Caren Horney
d) Sigmund Freud
e) Rollo May

Cevap : d) Sigmund Freud

Açıklama : Psikanalitik kuramın kurucusu Sigmund Freud, bilinçaltı süreçler, rüyalar ve geçmiş yaşantılarla insan davranışlarını anlamaya yönelik çalışmalarıyla tanınır.

2. Psikanalitik grup çalışması uzun süreli bir çalışmadır. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

a) Üyelerin bilinçaltı ve bilinçdışı süreçlerine inmek uzun zaman alır.
b) Üyeleri bir araya getirmek uzun zaman alır.
c) Üyeleri bir arada tutmak uzun zaman alır.
d) Üyelerin seçimi uzun zaman alır.
e) Üyelerin ikna edilmesi uzun zaman alır.

Cevap : a) Üyelerin bilinçaltı ve bilinçdışı süreçlerine inmek uzun zaman alır.

Açıklama : Psikanalitik grup çalışmasında bilinçaltı süreçlerin analizi ve geçmiş yaşantıların yeniden yapılandırılması zaman alıcıdır. Bu nedenle çalışmalar genellikle uzun süreli olur.

3. Aşağıdakilerden hangisi psikanalitik yaklaşımın kavramları arasında yer almaz?

a) Bilinçaltı ile ilgili çalışmalar yapar.
b) Geçmişe odaklanır.
c) Şimdiki zamanı dikkate alır.
d) Bireylerin bugünkü davranışlarının nedeninin çocukluktaki geçmiş yaşam deneyimleri olduğu varsayımına dayanır.
e) Üyelerin geçmiş yaşantıları yeniden yapılandırılarak sorun çözülmeye çalışılır.

Cevap : c) Şimdiki zamanı dikkate alır.

Açıklama : Psikanalitik yaklaşım, geçmiş yaşantılara odaklanır ve bugünkü davranışların temelinde geçmiş deneyimlerin yattığını varsayar. Şimdiki zamana odaklanma ise diğer yaklaşımlar için daha belirgin bir özelliktir.

4. Serbest çağrışım, yorumlama, rüya analizi, direnç analizi, aktarım analizi gibi teknikler hangi yaklaşımda bir arada kullanılır?

a) Kısa süreli çözüm odaklı terapi
b) Bilişsel davranışçı
c) Adler kuramı
d) Varoluşçu kuram
e) Psikanalitik

Cevap : e) Psikanalitik

Açıklama : Psikanalitik yaklaşımda, bireylerin bilinçaltı süreçlerini ve geçmiş yaşantılarını anlamak için bu teknikler bir arada kullanılır.

5. Aşağıdakilerden hangisi psikanalitik kuramın sınırlılıkları arasında yer almaz?

a) Zaman ve maddi güçlüklere yol açması
b) Uzun süreli sorunların çözümü için uygun olmaması
c) Daha çok iyileştirici (tedavi edici) yapıya sahip olması
d) Gelişime odaklanmaması
e) Bilimsel araştırmaya uygun bir yaklaşım olmaması

Cevap : b) Uzun süreli sorunların çözümü için uygun olmaması

Açıklama : Psikanalitik kuram, özellikle uzun süreli ve derinlemesine analiz gerektiren sorunların çözümü için uygundur. Diğer seçenekler ise kuramın sınırlılıkları arasında yer alır.

6. …………. grupları eğitimsel odağı nedeniyle gelişimsel özellik taşır. Bu nedenle çocuk, ergen, aile gibi farklı müracaatçı gruplarıyla çalışmak için uygun bir yaklaşımdır.

a) Adler
b) Psikanalitik
c) Varoluşçu
d) Gestalt
e) Gerçeklik

Cevap : a) Adler

Açıklama : Adler grupları, eğitimsel odaklı olup bireylerin gelişimine destek vermeyi amaçlar. Bu yaklaşım çocuklar, ergenler ve ailelerle çalışmak için uygundur.

7. Aşağıdakilerden hangisi Adler gruplarının güçlü yönleri arasında yer almaz?

a) Eklektik olması
b) Bütüncül bakış açısına sahip olması
c) Farklı teknikler kullanması
d) Tüm sorunları sosyal odaklı ele alması
e) Üyelerin hem davranışsal hem de duygusal yönleri üstünde çalışması

Cevap : d) Tüm sorunları sosyal odaklı ele alması

Açıklama : Adler grupları, bireylerin hem davranışsal hem de duygusal yönleri üzerinde çalışır ancak tüm sorunları sosyal odaklı ele almaz. Diğer seçenekler Adler gruplarının güçlü yönlerini doğru şekilde yansıtır.

8. İletişim ve geri bildirimin son derece hâkim olduğu; tutarlılık, koşulsuz kabul ve empatinin öne çıktığı yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

a) Psikanalitik kuram
b) Adler kuramı
c) Birey merkezli kuram
d) Varoluşçu kuram
e) Gestalt kuramı

Cevap : c) Birey merkezli kuram

Açıklama : Birey merkezli kuram, empati, koşulsuz kabul ve tutarlılık gibi değerler üzerine kuruludur. Bu yaklaşımda, iletişim ve geri bildirim önemli bir yer tutar.

9. Aşağıdakilerden hangisi birey merkezli kuramın sınırlı yönleri arasında yer almaz?

a) Zihinsel engelli ve duygusal sorunları olanlarla çalışmak için uygun olmaması
b) Değişim için grup üyelerini değişim ajanı olarak görmesi
c) Enerjisi düşük üyelerden dolayı grup liderinin müdahalesine ihtiyaç duyulması
d) Üyeleri özgür bırakmanın gelişimi engelleyici risk taşıması
e) Gruba katılım ölçütleri bulunmaması nedeniyle üye seçiminin risk taşıması

Cevap : b) Değişim için grup üyelerini değişim ajanı olarak görmesi

Açıklama : Değişim ajanı olarak grup üyelerinin görülmesi, birey merkezli kuramın bir sınırlılığı değil, güçlü bir yönüdür. Diğer seçenekler ise kuramın sınırlı yönleri arasında yer alır.

10. Varoluşun özden önce geldiği bundan dolayı insanın kendi özünü ve gerçekliğini oluşturabileceği; insanların seçimler yapabilen, kararlar alıp eylemlerde bulunabilen ve anlam arayışı içinde olan varlıklar olduğu varsayımının yansıdığı grup yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

a) Gerçeklik Kuramı
b) Bilişsel davranışçı yaklaşım
c) Gestalt kuramı
d) Birey merkezli kuram
e) Varoluşçu yaklaşım

Cevap : e) Varoluşçu yaklaşım

Açıklama : Varoluşçu yaklaşım, insanların kendi seçimleri ve kararlarıyla anlam arayışı içinde olduklarını, özgürce kendi özlerini oluşturabildiklerini varsayar. Bu nedenle grup çalışmasında bireylerin kendilerini keşfetmelerine olanak tanır.