Ata Aöf Gruplarla Sosyal Hizmet Ünite -9

Planlama Nedir?

Planlama, bir grup çalışmasının başarısı için temel aşamalardan biridir. Bu süreçte sosyal çalışmacılar, grup çalışmasının her adımını düşünerek öğrenme, analiz etme, karar verme ve kaynakları bir araya getirme gibi etkinliklerle meşgul olur. Planlama, sosyal ve kurumsal bağlamları dikkatlice değerlendirerek gruba yönelik ihtiyaçları ve hedefleri belirlemeyi içerir.

Planlamanın her aşamasında sosyal ve kurumsal bağlamların grup çalışmasının amaçlarına ve faaliyetlerine etkisi göz önünde bulundurulmalıdır.

Planlamanın Faydaları

Açık Faydalar

1. Sosyal çalışmacının üyeler hakkında bilgi edinmesini sağlar.
2. Üyelerin ihtiyaçlarına uygun bir grup oluşturulmasına yardımcı olur.
3. Grup dinamiğinin anlaşılmasını ve yönetilmesini kolaylaştırır.

Örtük Faydalar

1. Planlama, sosyal çalışmacının kendine güvenini artırır.
2. Sosyal çalışmacının grup içinde daha rahat ve esnek davranmasını sağlar.
3. Grup sürecinde karşılaşılan durumları daha hızlı analiz etmeyi mümkün kılar.

Planlama İçin Dokuz Basamaklı Model

Planlamayı sistematik bir şekilde ele almak için aşağıdaki dokuz basamaklı model kullanılabilir:

1. Bağlamı Değerlendirme

Grubun sosyal ve kurumsal bağlamı değerlendirilmelidir:

• Sosyal Bağlam: Üyelerin ait oldukları toplulukların sosyal özellikleri, toplumsal cinsiyet, etnik kimlik, yaş gibi faktörler grup dinamiğini etkileyebilir.
• Kurumsal Bağlam: Kurumların hizmet parametreleri ve erişim koşulları planlamayı etkileyen unsurlardır. Sosyal çalışmacı, kurumun uygun olmayan taleplerini gerekçelendirerek reddetme yetkinliğine sahip olmalıdır.

2. İhtiyaç Analizi

Grup üyelerinin ihtiyaçlarının belirlenmesi, planlama sürecinin en kritik aşamalarındandır. Bu ihtiyaçlar, bireylerin bilgi, beceri ve deneyim eksikliği, yaşam döngüsü krizleri, doğal afetler, yas ve izolasyon gibi durumlarla baş etme gibi sorunlara yönelik olabilir.

3. Amaç Belirleme

Grubun amacı, üyelerin ihtiyaçlarıyla uyumlu olmalıdır.

• Kolektif amaç ve bireysel hedefler uyum içinde olmalıdır.
• Amaç ve içerik birbirine karıştırılmamalıdır.

4. Grup Kompozisyonunun Belirlenmesi

Grubun kompozisyonu, üyelerin özelliklerini (yaş, cinsiyet, hedefler, karakter yapısı vb.) dikkate alarak oluşturulmalıdır. Ön değerlendirme görüşmelerinde elde edilen veriler bu süreçte yol göstericidir.

5. Destek Kaynaklarını Belirleme

Grup çalışmasında kullanılabilecek mevcut fırsat ve kaynaklar belirlenmelidir. Bu kaynaklar, kurum içi veya sosyal çevreden sağlanabilir.

6. Yapı Oluşturma

Grubun yapısını belirlemek için aşağıdaki unsurlar planlanmalıdır:

• Grup açık mı, kapalı mı olacak?
• Oturumların süresi, sıklığı, zamanı ve yeri nedir?

7. İçeriğin Belirlenmesi

Grubun amacına ulaşması için hangi alt hedeflere odaklanılacağı ve bu hedeflere nasıl ulaşılacağı belirlenmelidir.

• İçerik Planlaması: Hangi yöntemlerin kullanılacağı (tartışma, role-play, grafik teknikler, görsel-işitsel materyaller, fiziksel aktiviteler vb.) kararlaştırılmalıdır.

8. Oturum Planlama

Her bir oturumun amacı ve temaları belirlenmelidir:

• Oturumlar için alt amaçlar listelenir.
• Her oturumun teması ve yöntemi belirlenir.
• Etkinliklerin süresi planlanır.

9. Anlaşma Yapılması

Üyelerin gruba katılımını sağlamak için açık ve şeffaf bir şekilde grubun amacı ve süreci açıklanmalı, üyelerden onay alınmalıdır.

Planlama Aşamaları Detayları

Sosyal ve Kurumsal Bağlamın Önemi

Planlama aşamasında sosyal çalışmacının, grup üyelerinin ait oldukları toplulukların sosyal bağlamlarını ve kurumların hizmet koşullarını anlaması gerekir. Bu analiz, grup çalışmasının yönünü belirler.

İçerik ve Yöntem Seçimi

Grup çalışmasının içeriği, grubun amacına uygun olarak yapılandırılmalı ancak esnek olmalıdır. Kullanılabilecek yöntemler şunlardır:

• Tartışma, yazılı materyaller, resim ve grafik çalışmaları, görsel-işitsel teknolojiler, fiziksel aktiviteler.

Oturumların Planlanması

Her oturumun gündemi ve etkinlikleri, grup çalışmasının genel amacını destekleyecek şekilde düzenlenmelidir. Uzun anlatımlardan kaçınılmalı, çeşitlilik içeren yöntemler kullanılmalıdır.

Anlaşma Süreci

Grup üyelerinin beklentileri ve grup hedefleri hakkında karşılıklı anlaşma sağlanmalı, grubun amaçları açıkça ifade edilmelidir.

Sonuç

Planlama, grup çalışmasının başarısını garanti altına alan en önemli süreçlerden biridir. Sosyal çalışmacı, grup üyelerinin ihtiyaçlarına uygun bir yapı ve içerik planlarken esneklik ve yaratıcılığı da göz önünde bulundurmalıdır. Planlama sürecine ayrılan zaman ve çaba, grubun dinamiğini güçlendirerek hedeflere ulaşmayı kolaylaştırır

1- Planlama yapma aşağıdaki etkinliklerden hangisini içermez?

a) Düşünme
b) Karar verme
c) Hazırlık yapma
d) Film gösterme
e) İşbirliği yapma

Cevap : d) Film gösterme

Açıklama : Planlama süreci, düşünme, karar verme ve hazırlık yapma gibi etkinlikleri içerir. İşbirliği de bu sürecin önemli bir parçasıdır. Ancak film gösterme, planlama sürecinin bir parçası değildir ve eğitsel ya da planlama amacı taşımamaktadır.

2- Planlamaya başlarken aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

a) Sosyal ve kurum bağlamlarını analiz etmek
b) Oturum planlamak
c) Kurumsal iş birliği geliştirmek
d) Fon bulmak
e) Kura çekmek

Cevap : a) Sosyal ve kurum bağlamlarını analiz etmek

Açıklama : Planlamanın başlangıcında, sosyal ve kurum bağlamlarını analiz etmek önemlidir. Bu analiz, grubun ihtiyaçlarını belirlemek ve doğru hedefleri koymak için temel oluşturur. Diğer seçenekler, planlama sürecinin daha ileri aşamalarında dikkate alınabilir.

3- Planlama süreci kaç basamaktan oluşur?

a) 2
b) 5
c) 7
d) 9
e) 11

Cevap : d) 9

Açıklama : Planlama süreci, genellikle 9 basamaktan oluşur. Bu basamaklar, planlama sürecinde atılması gereken adımları içerir ve etkin bir planlama sürecinin ana hatlarını oluşturur. Diğer seçenekler bu süreçte yer alan basamak sayısını doğru ifade etmemektedir.

4- Hangisi planlamanın açık faydalarından biri değildir?

a) Sosyal çalışmacının kendine güveninin artması
b) Sosyal çalışmacının üyeler hakkında bilgilenmesi
c) Üyelerinin ihtiyaçlarına cevap veren bir grubun oluşturulmasını sağlamak
d) Grup dinamiğini rahat anlayıp yönetmek
e) Üyelerin bireysel hedefleri ile grubun hedefini ve kurumu uyumlaştırmak

Cevap : a) Sosyal çalışmacının kendine güveninin artması

Açıklama : Planlama süreci, grubun ihtiyaçlarına cevap veren bir yapı oluşturmak, grup dinamiğini anlamak ve üyelerin bireysel hedeflerini uyumlu hale getirmek gibi faydalar sağlar. Ancak sosyal çalışmacının kendine güveninin artması doğrudan planlama sürecinin bir sonucu olarak kabul edilmez, daha çok dolaylı bir etkidir.

5- Grubun kaç kişi olması gerektiğini, gruba katılanların ortak ve farklı yanlarının neler olması gerektiğini planlamanın hangi aşamasında hesap ederiz?

a) İhtiyaç
b) Amaç
c) Kompozisyon
d) Destek
e) Yapı

Cevap : c) Kompozisyon

Açıklama : Planlama sürecinde grubun kompozisyonu belirlenirken, grubun kaç kişi olacağı, üyelerin ortak ve farklı yanları hesaplanır. Bu, grubun etkin bir şekilde çalışabilmesi için gereklidir. Diğer aşamalar, grubun oluşturulması ve desteklenmesi ile ilgilidir.

6- Grubun amacına ulaşması için hangi alt amaçlara ulaşması gerektiğini ve bu alt amaçlara ulaşmak için hangi araçları kullanacağımızı hangi basamakta planlarız?

a) İhtiyaç
b) Amaç
c) İçerik
d) Oturum planlama
e) Anlaşma

Cevap : c) İçerik

Açıklama : Grubun amacına ulaşması için gereken alt amaçlar ve bu amaçlara ulaşmak için kullanılacak araçlar içerik basamağında planlanır. Bu basamak, grubun genel yapısını belirler ve grubun işleyişini şekillendirir. Diğer seçenekler, grubun farklı aşamalarına yönelik planlamaları ifade eder.

7- Koah hastaları için 10 haftalık bir ilaç kullanma ve yaşam planlama eğitimi grubu planlıyorsunuz. Bu grubun yapısı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

a) Açık grup
b) Kapalı grup
c) Yarı açık grup
d) Yarı kapalı grup
e) Nötr grup

Cevap : b) Kapalı grup

Açıklama : Koah hastaları için yapılan eğitim grubu, belirli bir süre ve katılımcılarla sınırlı olacağı için kapalı grup olarak planlanmalıdır. Kapalı gruplar, katılımcıların belirli bir hedefe odaklanmasını ve sürekliliği sağlar. Diğer grup türleri, bu tür bir amaç için uygun değildir.

8- Oturumlar için kullanacağımız mekânın düzenlemesini hangi başlık altında planlarız?

a) Oturum zamanı
b) Oturum yeri
c) Oturum alanı
d) Oturum sahası
e) Oturum dinamiği

Cevap : c) Oturum alanı

Açıklama : Oturumlar için kullanılacak mekânın düzenlenmesi oturum alanı başlığı altında planlanır. Bu düzenleme, grup üyelerinin rahat ve etkili bir şekilde katılımını sağlamak için önemlidir. Diğer seçenekler, oturumun farklı yönlerini ifade eder.

9- Adsız Alkolikler aşağıdaki gruplardan hangisine örnektir?

a) Açık grup
b) Kapalı grup
c) Yarı açık grup
d) Yarı kapalı grup
e) Nötr grup

Cevap : a) Açık grup

Açıklama : Adsız Alkolikler, herkesin katılımına açık olan bir destek grubudur. Bu nedenle açık grup olarak kabul edilir. Bu tür gruplar, belirli bir üyelik ya da katılım zorunluluğu olmaksızın herkese açıktır.

10- Planlamanın son basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

a) İhtiyaç
b) Amaç
c) İçerik
d) Oturum planlama
e) Anlaşma

Cevap : e) Anlaşma

Açıklama : Planlamanın son basamağı anlaşma yapmaktır. Bu aşama, grup üyelerinin ve sosyal çalışmacının ortak hedeflere yönelik olarak aynı anlayışta olduğunu teyit eder ve sürecin devamlılığı açısından önemlidir. Diğer basamaklar, planlama sürecinin farklı aşamalarını ifade eder.

@lolonolo_com