Siyasi Tarih 2024-2025 Final Soruları

1. Arap-İsrail Savaşları ve Türkiye’nin Tarafsızılığı

Soru: İsrail Devleti’nin kurulduğu 1948 yılında çıkan ilk Arap-İsrail savaşına Türkiye katılmamıştır. Bu durum, Türkiye’nin tarafsız bir dış politika benimsemesiyle açıklanmıştır. Bu tarafsız tutum, Türkiye’nin bölgesel dengeleri koruma isteğinden kaynaklanmıştır.

2. Soğuk Savaş ve George Kennan’ın “Uzun Telgrafı”

Soru: ABD’nin Sovyetler Birliği’ne karşı çevreleme politikaları George Kennan’ın “Uzun Telgrafı” raporuna dayanır. Bu strateji, Soğuk Savaş döneminde ABD’nin dış politikasını belirlemiştir.

3. Camp David Antlaşmaları’nın Etkileri

Soru: 1978 yılında imzalanan Camp David Antlaşmaları, Mısır ve İsrail arasında barışı sağlamıştır. Ancak bu antlaşma, Golan Tepeleri’nin iadesini kapsamadığı için bölgedeki diğer sorunları tam anlamıyla çözememiştir.

4. Berlin Konferansı ve Afrika’nın Sömürgeleştirilmesi

Soru: 1884-85 Berlin Konferansı sonrasında Avrupa’nın büyük güçleri Afrika’yı sömürgeleştirdi. Ancak, Rusya bu paylaşımın dışında kalarak Afrika’da sömürge elde etmeyen nadir devletlerden biri olmuştur.

5. II. Dünya Savaşı Sonrası İlkler

Soru: II. Dünya Savaşı sonrasında 1949 yılında kurulan Çin Halk Cumhuriyeti, dünya tarihindeki önemli olaylardan biridir. Bu olay, savaş sonrası ortaya çıkan yeni düzenin bir parçası olarak dikkat çekmektedir.

6. Hitler’in Versay Antlaşması’nı Bozma Hamleleri

Soru: Hitler, Rhineland bölgesine asker sokarak Versay Antlaşması’nı ihlal etmiş ve statükoyu bozmaya yönelik ilk adımı atmıştır. Bu hamle, Almanya’nın savaşa doğru ilerlediğinin bir işaretiydi.

7. Glasnost ve Perestroyka’nın Etkileri

Soru: Mihail Gorbaçov döneminde uygulanan Glasnost ve Perestroyka politikaları, Baltık devletleri (Estonya, Letonya, Litvanya) başta olmak üzere, Sovyetler Birliği’nin dağılmasına yol açan ilk ayrılıkçı hareketleri tetiklemiştir.

8. Bağımsız Devletler Topluluğu’nun Kuruluşu

Soru: Sovyetler Birliği’nin dağılması sonrasında Rusya, Ukrayna ve Belarus, Bağımsız Devletler Topluluğu’nu kurmuştur. Bu organizasyon, Sovyet ardı dönemin siyasi yapısını şekillendirmiştir.

9. OPEC’in Kuruluşu

Soru: Venezuela, OPEC’in 1960 yılındaki kurucularından biridir. Bu organizasyon, petrol üreticisi ülkelerin çıkarlarını korumayı amaçlamıştır.

10. Ütopyacı Sosyalizm ve Thomas More

Soru: Thomas More’un “Ütopya” eseri, sosyal eşitlik ve ideal toplum kavramlarına dayalı düşünceleriyle Karl Marx öncesi ütopyacı sosyalizmin temel taşlarından birini oluşturmuştur.

Bu yazıda yer verilen detaylar, sınav konularının derinlemesine çalışılması için rehber niteliği taşımaktadır. Tarihsel olayların daha iyi anlaşılması için hem kaynaklara başvurulması hem de olaylar arasındaki bağlantıların kuruması önemlidir

1. İsrail Devleti’nin kurulduğunun resmi olarak ilan edilmesinin ardından çıkan ilk Arap-İsrail savaşında aşağıdaki devletlerden hangisi yer almamıştır?

A) Ürdün
B) Mısır
C) Lübnan
D) Türkiye
E) Irak

Cevap : D) Türkiye

Açıklama : İsrail’in 1948’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından çıkan ilk Arap-İsrail savaşında Ürdün, Mısır, Lübnan ve Irak gibi Arap ülkeleri İsrail’e karşı savaşmış, ancak Türkiye bu savaşa katılmamıştır. Türkiye, dönemin şartlarında tarafsız bir dış politika izlemeyi tercih etmiştir.

2. ABD Moskova elçiliğinde görev yapan George Kennan’ın raporlarıyla, ABD’nin Sovyetler Birliği’ne karşı uygulamaya başladığı uzun vadeli politikaya ne ad verilir?

A) Denetleme Politikası
B) Yardımlaşma Politikası
C) Çevreleme Politikası
D) Engelleme Politikası
E) Caydırma Politikası

Cevap : C) Çevreleme Politikası

Açıklama : George Kennan’ın ünlü “Uzun Telgraf” raporu, ABD’nin Sovyetler Birliği’nin yayılmacı politikalarına karşı bir çevreleme (containment) stratejisi geliştirmesine yol açmıştır. Bu strateji, Soğuk Savaş boyunca ABD dış politikasının temelini oluşturmuştur.

3. Aşağıdakilerden hangisi İsrail ve Mısır arasında imzalanan barış antlaşmasının sonuçlarından biri değildir?

A) Mısır savaşın ağır ekonomik yükünden kurtuldu.
B) Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgali sona erdi.
C) İlk defa bir İsrail Başbakanı Mısır’ı ziyaret etti.
D) Mısır’ın Bağlantısızlar Hareketi içindeki üyeliği askıya alındı.
E) Merkezi Kahire’de bulunan Arap Birliği Tunus’a taşındı.

Cevap : B) Golan Tepeleri’ndeki İsrail işgali sona erdi.

Açıklama : 1978 yılında imzalanan Camp David Anlaşmaları ile İsrail ve Mısır barışa yönelik adımlar atmış, ancak bu anlaşmalar Golan Tepeleri üzerindeki İsrail işgalini sona erdirmemiştir. Bu bölge hala bir sorun olarak devam etmektedir.

4. Afrika’nın, Avrupa’nın büyük güçleri tarafından, 1884-85 Berlin Konferansı’nda paylaşılmasından sonra Afrika’da sömürgesi olmayan ülke hangisiydi?

A) Rusya
B) Belçika
C) İngiltere
D) Fransa
E) Portekiz

Cevap : A) Rusya

Açıklama : Berlin Konferansı’nda Afrika’nın paylaşımı Avrupalı güçler arasında gerçekleştirilmiş ancak Rusya bu süreçte Afrika’da herhangi bir sömürge elde etmemiştir. Bu, Rusya’nın coğrafi konumu ve denizaşırı sömürge politikasının eksikliğiyle ilişkilidir.

5. Aşağıdaki siyasal olaylardan hangisi II. Dünya Savaşı bittikten sonra gerçekleşmiştir?

A) Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması
B) Hitler’in intihar etmesi
C) ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt’in ölümü
D) Fransa’da Vichy hükümetinin kurulması
E) İngiltere’de Churchill’in seçimleri kaybetmesi

Cevap : A) Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması

Açıklama : Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında, II. Dünya Savaşı’nın sona ermesinden dört yıl sonra kurulmuştur. Diğer seçeneklerdeki olaylar savaş sırasında ya da hemen öncesinde gerçekleşmiştir.

6. Hitler’in iktidara geldikten sonra, Versay Barış Anlaşması’nın kurduğu statükoyu bozmak için yaptığı ilk eylem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Polonya’nın işgali
B) Saar bölgesini yapılan plebisit sonrasında ilhak etmesi
C) Çekoslovakya’nın Südet bölgesinin işgal edilmesi
D) Avusturya’nın ilhak edilmesi
E) Askerleştirilmiş Rhineland bölgesine asker sokulması

Cevap : B) Saar bölgesini yapılan plebisit sonrasında ilhak etmesi

Açıklama : —

7. Aşağıdakilerden hangisi Reichstag’ın (parlamento) kanun çıkarma yetkisini Hitler hükümetine devreden Yetki Yasası’nın kabulünden sonra gerçekleşmemiştir?

A) “Ariileştirme” adı altında mahkeme memur ve bürokratlar tasfiye edildi.
B) Nazi partisi içindeki iç muhalefet tasfiye edildi.
C) Yahudi karşıtı politikalar yürürlüğe kondu.
D) Polis teşkilatı Gestapo “Devlet Gizli Polisi” adıyla merkezileştirildi.
E) Reichstag binası (parlamento) kundaklandı.

Cevap : E) Reichstag binası (parlamento) kundaklandı.

Açıklama : Reichstag binası kundaklanması Yetki Yasası’nın kabul edilmesinden önce, 1933’te gerçekleşmiştir. Diğer seçenekler ise yasadan sonra uygulamaya konulmuştur.

8. Sovyetler Birliği’nin ardından kurulan Bağımsız Devletler Topluluğu’nun ilk kuruluş antlaşması aşağıdaki hangi devletler tarafından yapılmıştır?

A) Rusya-Ukrayna-Belarus
B) Rusya-Ukrayna-Gürcistan
C) Rusya-Ukrayna-Moldova
D) Rusya-Belarus-Moldova
E) Rusya-Gürcistan-Kazakistan

Cevap : A) Rusya-Ukrayna-Belarus

Açıklama : 1991 yılında Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Bağımsız Devletler Topluluğu, Rusya, Ukrayna ve Belarus tarafından oluşturulan anlaşmayla kurulmuştur.

9. Aşağıdaki hangi devlet, II. Dünya Savaşı sonrası Almanya’yı dört işgal bölgesine ayıran müttefik kuvvetlerden biri değildir?

A) Fransa
B) İtalya
C) Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği
D) Amerika Birleşik Devletleri
E) İngiltere

Cevap : B) İtalya

Açıklama : Almanya’yı dört işgal bölgesine ayıran müttefik devletler İngiltere, Fransa, ABD ve Sovyetler Birliği’dir. İtalya, bu grupta yer almamıştır.

10. Sovyetler Birliği’nde “glasnost”-“perestroyka” politikalarının uygulanmasıyla birlikte ilk ayrılıkçı milliyetçi hareketler aşağıdaki hangi Sovyet Cumhuriyetlerinde ortaya çıkmıştır?

A) Estonya-Letonya-Litvanya
B) Ukrayna-Gürcistan-Ermenistan
C) Azerbaycan-Ermenistan-Gürcistan
D) Ukrayna-Beyaz Rusya-Moldova
E) Azerbaycan-Ermenistan-Kazakistan

Cevap : A) Estonya-Letonya-Litvanya

Açıklama : Glasnost ve Perestroyka politikaları, Baltık devletlerinde (Estonya, Letonya, Litvanya) ayrılıkçı milliyetçi hareketlerin yükselmesine yol açmıştır. Bu cumhuriyetler, Sovyetler Birliği’nden ayrılma yolunda ilk adımları atanlar olmuştur.

11. Sovyetler Birliği’nde uygulanmaya başlayan Perestroyka (yeniden yapılanma) ve Glasnost (açıklık) politikaları hangi lider döneminde başlamıştır?

A) Konstantin Çernenko
B) Yuri Andropov
C) Mihail Gorbaçov
D) Leonid Brejnev
E) Nikita Kruşçev

Cevap : C) Mihail Gorbaçov

Açıklama : Perestroyka ve Glasnost politikaları, Sovyetler Birliği’nin son lideri olan Mihail Gorbaçov tarafından başlatılmıştır. Bu reformlar, Sovyetler Birliği’ni daha açık bir yönetim ve ekonomik yeniden yapılanma sürecine sokmayı amaçlamıştır.

12. Afganistan’da BM kararıyla oluşturulan askeri birlik aşağıdakilerden hangisidir?

A) KFOR
B) UNITAF
C) UNOSOM
D) ISAF
E) UNOSOM II

Cevap : D) ISAF

Açıklama : Afganistan’da NATO liderliğinde kurulan Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti (International Security Assistance Force – ISAF), BM tarafından verilen yetkiyle Afganistan’daki güvenliği sağlamak için oluşturulmuştur.

13. I. Dünya Savaşı öncesi Avrupa’nın “büyük güçleri” kendi aralarında ittifak antlaşmaları yapmıştır. Aşağıdaki devletlerden hangisi savaş öncesi yaptığı anlaşmalara aykırı hareket ederek taraf değiştirdi?

A) Fransa
B) İtalya
C) İngiltere
D) Rusya
E) Osmanlı İmparatorluğu

Cevap : B) İtalya

Açıklama : İtalya, savaş öncesi Almanya ve Avusturya-Macaristan ile Üçlü İttifak’a üye olmasına rağmen, savaş sırasında taraf değiştirerek İtilaf Devletleri’nin yanında yer almıştır. Bu, İtalya’nın çıkarlarına yönelik bir strateji izlediğini göstermektedir.

14. ABD Moskova elçiliğinde görev yapan George Kennan’ın ABD hükümetini “Sovyet yayılmacılığı” konusunda uyaran raporu hangi adla anılır?

A) Sovyet yayılmacılığı üstüne
B) ABD ne yapmalı?
C) Uzun telgraf
D) Uzun rapor
E) Sovyet hedefleri

Cevap : C) Uzun telgraf

Açıklama : George Kennan’ın 1946’da yazdığı “Uzun Telgraf,” Sovyetler Birliği’nin ideolojik ve siyasi yayılmacılığı konusunda ABD hükümetini uyardığı bir rapordur. Bu rapor, Soğuk Savaş döneminde ABD’nin Sovyetlere yönelik çevreleme politikasının temelini oluşturmuştur.

15. 1853-1856 yılları arasında gerçekleşen Kırım Savaşı Avrupa’nın “büyük güçlerini” karşı karşıya getirdi. Aşağıdaki devletlerden hangisi Kırım Savaşı’nın taraflarından biri değildir?

A) Osmanlı İmparatorluğu
B) Rusya
C) İspanya
D) Fransa
E) İngiltere

Cevap : C) İspanya

Açıklama : Kırım Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere, Fransa ve Sardinya Krallığı’nın Rusya’ya karşı mücadelesiyle gerçekleşmiştir. Ancak İspanya, bu savaşa katılmamıştır.

16. II. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru aşağıdaki olaylardan hangisi kronolojik olarak diğerlerinden önce gerçekleşmiştir?

A) Yalta Konferansı
B) Normandiya Çıkarması
C) Hitler’in intihar etmesi
D) Mussolini’nin idam edilmesi
E) İtalya’ya çıkarma yapılması

Cevap : E) İtalya’ya çıkarma yapılması

Açıklama : II. Dünya Savaşı’nın sonuna doğru İtalya’ya çıkarma (Sicilya Çıkarması) 1943’te gerçekleşmiştir. Bu olay, Yalta Konferansı (1945), Normandiya Çıkarması (1944) ve diğer olaylardan önce gelmektedir.

17. Aşağıdaki ülkelerden hangisi Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) kurucuları arasında yer almıştır?

A) Sovyetler Birliği
B) Çin
C) Amerika Birleşik Devletleri
D) Katar
E) Venezuela

Cevap : E) Venezuela

Açıklama : 1960 yılında kurulan OPEC’in kurucu üyeleri arasında Venezuela, Suudi Arabistan, İran, Irak ve Kuveyt yer almaktadır. Sovyetler Birliği, Çin ve ABD bu organizasyonun bir parçası değildir.

18. Cemal Abdün Nasır’ın devlet başkanlığı dönemindeki Mısır’a ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Fransa ile yakın ilişkiler kurulmuştur.
B) Asvan Barajı kredi karşılığında Sovyetler Birliği’ne kiralanmıştır.
C) İngiltere ile Süveyş Kanalı’nın işletilmesi için anlaşma imzalanmıştır.
D) İsrail ile ilişkileri iyileştirmeye çalışmıştır.
E) Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olmuştur.

Cevap : E) Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olmuştur.

Açıklama : Cemal Abdün Nasır, Mısır’da milliyetçi politikalar uygulamış ve Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucularından biri olarak Sovyetler Birliği ve ABD gibi bloklara katılmadan bağımsız bir politika izlemeye çalışmıştır.

19. Alman-Sovyet saldırmazlık anlaşması sonrasında Sovyetler Birliği hangi ülkeleri bünyesine kattı?

A) İsveç-Norveç-Danimarka
B) Belçika-Hollanda-Norveç
C) Finlandiya-Macaristan-Estonya
D) Estonya-Letonya-Litvanya
E) Letonya-Finlandiya-Polonya

Cevap : D) Estonya-Letonya-Litvanya

Açıklama : Alman-Sovyet saldırmazlık anlaşması sonrasında Sovyetler Birliği, Baltık ülkeleri olan Estonya, Letonya ve Litvanya’yı bünyesine katmıştır. Bu genişleme, anlaşmanın gizli protokollerine dayanmaktadır.

20. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi Karl Marx öncesi “ütopyacı” sosyalistlerdendir?

A) John Locke
B) Jean Jacques Rousseau
C) Thomas Hobbes
D) Thomas More
E) Adam Smith

Cevap : D) Thomas More

Açıklama : Thomas More, “Ütopya” adlı eseriyle ütopyacı sosyalizmin öncülerinden biri kabul edilir. Karl Marx’tan önceki dönemde sosyal eşitlik ve ideal toplum düzeni üzerine düşünceler geliştirmiştir.