Para Teorisi ve Politikası 2024-2025 Final Soruları

1. Paranın Rolü ve Para Arzı

Para, değişim aracı, değer ölçüsü ve tasarruf aracı fonksiyonlarını yerine getirerek ekonomik birimleri birbiriyle ilişkilendirir. Monetarist yaklaşımda, para arzı kontrolü ile enflasyon hedeflemesi arasında güçlü bir bağ kurulmaktadır. Ara hedef (örneğin M1, M2 gibi parasal büyüklükler veya kısa vadeli faiz oranları), para politikasının nihai amacına ulaşmak için rehberlik eden bir değişken olarak kullanılır.

2. Merkez Bankası Bağımsızlığı ve Politika Uygulamaları

Günümüzde merkez bankalarının fiyat istikrarını sağlama görevi öne çıkmaktadır. Bu süreçte, merkez bankası bağımsızlığı, para politikasının siyasi baskılardan uzak yürütülmesini destekler. Bağımsızlığın bir göstergesi olarak merkez bankası başkanlarının uzun görev süreleri belirlenebilir; böylece kısa vadeli siyasi menfaatlerin para politikası kararlarını bozması engellenmeye çalışılır. Para otoritelerinin “likiditenin son kaynağı” ve “bankaların bankası” gibi görevleri de mevcuttur.

3. Taylor Kuralı ve Para Politikası Rehberleri

Para politikasında merkez bankaları, enflasyon ve üretim açığı (potansiyel çıktı ile mevcut çıktı arasındaki fark) gibi göstergelere bakarak faiz oranlarını ayarlar. Taylor Kuralı, enflasyondaki sapmalar ve çıktı açığına karşılık olarak nominal faiz oranının nasıl değişmesi gerektiğini ifade eder. Bu yaklaşım, enflasyon hedeflemesi veya parasal hedefleme gibi farklı politika çerçevelerinin yanında aktif olarak kullanılabilir.

4. Döviz Kuru Rejimleri ve Para Politikası Kanalları

Ekonomi yönetiminde döviz kuru önemli bir gösterge ve politika aracı olabilir. Esnek kur sistemleri, para politikasına özerklik tanımasıyla avantajlı olsa da dalgalanmalarda spekülatif atakları ve belirsizliği artırabilir. Sabit kur veya para kurulu sistemlerinde ise parasal istikrar sağlamak mümkün olmakla beraber, esnekliğin kaybı ve finansal kriz riskleri gibi durumlar ortaya çıkabilir. Merkez bankası, döviz kuru kanalını para arzını değiştirerek etkiler ve döviz kurundaki değişimler ithalat, ihracat ve yatırımlar üzerinden ekonomik aktiviteyi yönlendirir.

5. Enflasyon Hedeflemesi

Fiyat istikrarını sağlamanın temel araçlarından biri enflasyon hedeflemesi yaklaşımıdır. Bu çerçevede merkez bankası, belirlenen enflasyon oranına ulaşmak için para ve faiz politikalarını şeffaf ve öngörülebilir bir şekilde uygular. Hedeflemenin avantajları arasında hesap verebilirlik ve beklentilerin çıpalanması varken, hedefin kolay kontrol edilememesi ve mali disiplin sorunları gibi dezavantajlar bulunur.

6. Deflasyon ve Para Politikası

Deflasyon, fiyatların genel düzeyinin sürekli düşmesi, ekonomide durgunluk ve işsizliğin artması gibi olumsuz sonuçlara yol açabilir. Para politikasında gevşeme (faiz indirimleri veya para arzını artırma) bu duruma karşı alınan başlıca tedbirdir. Ancak likidite tuzağı veya küresel talebin zayıflığı gibi etkenler, deflasyon ortamında para politikasının etkinliğini kısıtlayabilir.

7. Spekülasyon Güdüsü ve Faiz Duyarlılığı

Para talebi, farklı güdülerle (muamele, ihtiyat, spekülasyon) açıklanır. Spekülasyon güdüsü, bireylerin gelecekteki faiz beklentileri doğrultusunda nakitte kalmayı tercih etmelerini anlatır. Faiz oranları değiştiğinde bu talebin yapısı da dalgalanabilir; faiz oranı düşünce menkul kıymet fiyatları yükselir ve yatırımcılar nakit tutmak yerine kâğıt satın almayı tercih ederler. Bu mekanizma, “likidite tercihi teorisi” ve “likidite tuzağı” gibi kavramlarla yakından ilişkilidir.

8. Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Para piyasaları, sermaye piyasaları, döviz piyasaları, birincil ve ikincil piyasalar gibi farklı finansal piyasa kategorileri, ekonomik aktörlere fon akışı sağlar. Tüketici finansman şirketlerinden kalkınma bankalarına kadar çok çeşitli kurumlar, ekonominin değişik talep ve ihtiyaçlarını finanse etmek üzere örgütlenmiştir. Eximbank gibi kuruluşlar ise özellikle ihracatı destekleme ve uluslararası ticareti kolaylaştırma amacı güder.

9. Makroekonomik İstikrarın Sağlanması

Para politikası, toplam talebi düzenleyerek enflasyon ve ekonomik büyüme üzerinde etkili olmaya çalışır. Ancak para politikasının başarısı, mali disiplin, yapısal reformlar ve uluslararası konjonktür gibi pek çok faktörün birleşik etkisine bağlıdır. Yeni Klasik veya Monetarist yaklaşım gibi bazı okullar, aktif iktisat politikası yerine kural temelli politikaları savunur; böylece özel sektör bekleyişleriyle uyumlu bir ortam oluşacağına inanırlar. Keynesyenler ise talep yetersizliği durumunda aktif para ve maliye politikası müdahalelerini gerekli görür.

Sonuç olarak, para teorisi ve politikası, makroekonomik dalgalanmaların yönetilmesi, fiyat istikrarı ve büyümenin sürdürülebilirliği noktasında merkezî öneme sahiptir. Merkez bankalarının politika araçlarını seçme biçimi (para arzı kontrolü, faiz oranı ayarlaması, enflasyon hedeflemesi) ve döviz kuru rejimi tercihi, ülke ekonomisinin performansını doğrudan belirleyebilmektedir. Bu konuları kapsayan teorik çerçeve ve uygulamalar, öğrencilere para politikasının içsel dinamiklerini anlama ve eleştirel bir bakış geliştirme imkânı sunar.

1- Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi iktisadi istikrarın sağlanmasında aktif iktisat politikası uygulanmalarına şiddetle karşı çıkmaktadır?

A) Yeni Klasik Yaklaşım
B) Klasik Yaklaşım
C) Keynesçi Yaklaşım
D) Yeni Keynesçi Yaklaşım
E) Monetarist Yaklaşım

Cevap: A) Yeni Klasik Yaklaşım

Açıklama: Yeni Klasik Yaklaşım, iktisadi istikrarın sağlanmasında aktif iktisat politikalarına şiddetle karşı çıkar. Bu yaklaşımın temelinde, rasyonel beklentiler hipotezi ve piyasaların kendiliğinden dengeye ulaşabileceği inancı yer alır. Yeni Klasik iktisatçılar, özellikle para ve maliye politikalarının etkisiz olduğunu savunur, çünkü bireylerin rasyonel beklentileri sayesinde bu politikaların sonuçları önceden tahmin edilir ve buna göre hareket edilir. Bu da politikaların beklenen etkilerini nötrleştirir.
Diğer seçeneklerin açıklamaları ise şu şekildedir:
B) Klasik Yaklaşım: Klasik yaklaşım da piyasa mekanizmasının kendi kendine dengeye geleceğini savunur, ancak Yeni Klasik Yaklaşım kadar katı bir karşıtlık göstermez.
C) Keynesçi Yaklaşım: Keynesçiler aktif iktisat politikalarını destekler ve ekonomik dalgalanmaları yönetmek için bu politikaların uygulanmasını savunur.
D) Yeni Keynesçi Yaklaşım: Yeni Keynesçiler de aktif politikaları destekler, ancak piyasa aksaklıklarını daha fazla vurgular.
E) Monetarist Yaklaşım: Monetaristler, aktif maliye politikalarına karşıdır ancak para politikasının kontrollü bir şekilde uygulanmasını savunur.
Bu nedenle, doğru cevap Yeni Klasik Yaklaşımdır.

2- Monetarist para politikalarında aşağıdakilerden hangisi ara hedef olarak kabul edilmektedir?

A) Para arzı
B) Parasal büyüklükler
C) Faiz
D) Enflasyon
E) Kaydi para

Cevap: B) Parasal büyüklükler

Açıklama: ?

3- Aşağıdakilerden hangisi tüketim harcamalarını finanse etmek amacıyla örgütlenmiştir?

A) Sigorta şirketleri
B) Tüketici finansman şirketleri
C) Finansal kiralama şirketleri
D) Finansman şirketleri
E) Faktoring şirketleri

Cevap: B) Tüketici finansman şirketleri

Açıklama: Tüketici finansman şirketleri, bireylerin tüketim harcamalarını finanse etmek amacıyla örgütlenmiş finansal kuruluşlardır. Bu şirketler, özellikle dayanıklı tüketim mallarının (örneğin, beyaz eşya, mobilya, otomobil) alımında tüketicilere kredi sağlar. Amaç, bireylerin kısa veya orta vadeli ihtiyaçlarını karşılamak için uygun finansman çözümleri sunmaktır.
Diğer seçeneklerin açıklamaları şu şekildedir:
A) Sigorta şirketleri: Sigorta şirketleri, risklerin transferini ve olası zararların telafi edilmesini sağlar, ancak tüketim harcamalarının finansmanıyla doğrudan ilişkili değildir.
C) Finansal kiralama şirketleri: Finansal kiralama (leasing) şirketleri, genellikle işletmelerin ihtiyaç duyduğu ekipman ve varlıkları kiralama yoluyla finanse etmek için hizmet verir, bireysel tüketim harcamalarına odaklanmaz.
D) Finansman şirketleri: Genel bir kategori olmakla birlikte, tüketim harcamalarını finanse etmekten ziyade, geniş bir finansman alanını kapsar. Ancak tüketici finansman şirketleri bu alanın bir alt segmentidir.
E) Faktoring şirketleri: Faktoring şirketleri, işletmelerin alacaklarını nakde çevirmelerine yardımcı olur ve tüketici finansmanıyla ilgisi yoktur.
Bu nedenle doğru cevap B) Tüketici finansman şirketleridir.

4- Enflasyonla mücadele stratejisi doğrultusunda toplam arzı artırmaya yönelik aşağıdaki hangi uygulama etkili olmaktadır?

A) Fiyatları yükseltmek
B) Faiz oranı artışı
C) Yeni yatırım girişimi
D) Teşvikler ve vergi indirimi
E) Faiz oranı düşüşü

Cevap: D) Teşvikler ve vergi indirimi

Açıklama: Toplam arzı artırmaya yönelik en etkili uygulama, teşvikler ve vergi indirimleridir. Bu tür politikalar, üretim maliyetlerini düşürerek firmaların üretim yapma isteğini artırır ve yeni yatırımları teşvik eder. Böylece toplam arz artar, bu da enflasyonla mücadelede etkili bir strateji olarak kullanılır.
Diğer seçeneklerin etkileri şu şekildedir:
A) Fiyatları yükseltmek: Fiyat artışları toplam arzı artırmaz, aksine talebi azaltarak ekonomik dengeyi bozabilir.
B) Faiz oranı artışı: Faiz oranlarını artırmak toplam arzı artırmak yerine yatırımları azaltır, bu da ekonomik büyümeyi olumsuz etkiler.
C) Yeni yatırım girişimi: Yeni yatırımlar toplam arzı artırabilir, ancak bunun gerçekleşmesi için genellikle teşvikler veya vergi indirimleri gibi destekleyici politikalar gerekir.
E) Faiz oranı düşüşü: Faiz oranlarının düşmesi toplam talebi artırır; toplam arz üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.
Bu nedenle doğru cevap D) Teşvikler ve vergi indirimidir.

5- Paranın değerinin formülle ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) μ = P
B) μ = 1 – P
C) μ = 1 / 2
D) μ = P^2
E) μ = 1 / P

Cevap: E) μ = 1 / P

Açıklama: Paranın değeri (μ), fiyat seviyesi (P) ile ters orantılıdır. Bu ilişki, ekonomi teorisinde paranın satın alma gücü olarak ifade edilir.

6- Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının enflasyon ve çıktaki değişikliklere karşı faiz oranlarını nasıl değiştirmesi gerektiğini ifade etmektedir?

A) Taylor Kuralı
B) Döviz kuru hedeflemesi
C) Enflasyon hedeflemesi
D) Bretton Woods Sistemi
E) Parasal hedefleme

Cevap: A) Taylor Kuralı

Açıklama: Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve çıktıdaki değişikliklere karşı faiz oranlarını nasıl değiştirmesi gerektiğini ifade eden bir politika kuralıdır. 1993 yılında John B. Taylor tarafından formüle edilmiştir. Bu kural, merkez bankalarının nominal faiz oranını belirlerken şu iki faktörü dikkate alması gerektiğini öne sürer:
1.Enflasyon oranı: Hedeflenen enflasyon ile gerçekleşen enflasyon arasındaki fark.
2.Üretim açığı: Gerçekleşen çıktı ile potansiyel çıktı arasındaki fark.

7- Döviz kuru kanalının işlemesi sürecinde para arzındaki artış aşağıdakilerden hangisinde artış yaratmaktadır?

A) Yatırımlar
B) Milli gelir
C) Sermaye
D) Faizler
E) Servet

Cevap: D) Faizler

Açıklama: ?

8- Aşağıdakilerden hangisi talep enflasyonuna sebep olan unsurlardan biri değildir?

A) Döviz yetersizliği
B) İşgücü yetersizliği
C) Sermaye yetersizliği
D) Enerji yetersizliği
E) Yatırım yetersizliği

Cevap: C) Sermaye yetersizliği

Açıklama: ?

9- Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesinin dezavantajlarından biri değildir?

A) Mali disiplinin sağlanamaması
B) Kolay kontrol edilememesi
C) Kısmi dolarizasyon
D) Kesin bilgi verilememesi
E) Hesap verilebilirlik

Cevap: E) Hesap verilebilirlik

Açıklama: Hesap verilebilirlik, enflasyon hedeflemesinin bir dezavantajı değil, aksine bir avantajıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminde, merkez bankalarının belirli bir enflasyon oranını hedeflemesi, onların performansını ölçmek için şeffaflık ve hesap verebilirlik sağlar. Bu durum, politika yapıcıların ekonomiye olan güveni artırmasına katkı sağlar.
Diğer seçenekler dezavantajlar arasında yer alır:
A) Mali disiplinin sağlanamaması: Enflasyon hedeflemesi uygulanırken mali disiplin sağlanamazsa hedeflere ulaşmak zorlaşabilir.
B) Kolay kontrol edilememesi: Enflasyon hedefi, birçok dışsal faktörden etkilenir ve bu durum kontrolü zorlaştırabilir.
C) Kısmi dolarizasyon: Dolarizasyon gibi dışsal etkenler, para politikalarının etkinliğini azaltabilir ve hedeflere ulaşmayı zorlaştırabilir.
D) Kesin bilgi verilememesi: Enflasyon hedeflemesi bazen ekonominin diğer yönleri hakkında kesin bilgi sağlamaz, bu da politika oluşturma süreçlerini karmaşıklaştırabilir.
Bu nedenle doğru cevap E) Hesap verilebilirliktir.

10- Merkez Bankası bağımsızlık göstergesi olan Merkez Bankası Başkanı’nın günümüzde en fazla görev süresi kaç yıldır?

A) 9
B) 10
C) 5
D) 6
E) 8

Cevap: E) 8

Açıklama: ?

11- Aşağıdakilerden hangisi ara gösterge olarak kabul edilen değişkenlerden biridir?

A) Uzun vadeli faiz oranları
B) Kısa vadeli faiz oranları
C) M3
D) M1
E) M2

Cevap: B) Kısa vadeli faiz oranları

Açıklama: Ara göstergeler, merkez bankalarının para politikası uygulamalarında kullandığı ve nihai hedeflere (örneğin, enflasyon ya da ekonomik büyüme) ulaşmadan önce kontrol ettiği ekonomik değişkenlerdir. Kısa vadeli faiz oranları, merkez bankalarının para politikalarını yürütürken sıklıkla kullandığı bir ara göstergedir. Bu oranlar, para politikalarının etkilerini ekonomiye yansıtan bir mekanizma olarak kabul edilir.
Diğer seçenekler:
A) Uzun vadeli faiz oranları: Ara gösterge olmaktan ziyade piyasa beklentilerinin bir yansıması olarak değerlendirilir.
C) M3, D) M1, E) M2: Bu parasal büyüklükler de merkez bankası politikalarında dikkate alınır ancak genellikle parasal hedefleme çerçevesinde kullanılır. Kısa vadeli faiz oranları kadar yaygın bir ara gösterge değildir.
Bu nedenle doğru cevap B) Kısa vadeli faiz oranlarıdır.

12- Merkez bankasının hangi fonksiyonu, ticari bankacılık sisteminin, müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerini, merkez bankası tarafından ticari bankalara sağlanması anlamına gelmektedir?

A) Likiditenin son kaynağı olarak görev yapması
B) Bankaların bankası olarak hizmet görmesi
C) Ulusal ekonomik hedeflerin başarılması
D) Para piyasalarında istikrarın sağlanması
E) Devletin bankacılığını yapması

Cevap: B) Bankaların bankası olarak hizmet görmesi

Açıklama: Merkez bankasının “bankaların bankası“ fonksiyonu, ticari bankaların müşterilerine sağladığı hizmetlerin benzerlerini merkez bankasının ticari bankalara sağlamasını ifade eder. Bu kapsamda merkez bankası, ticari bankalara aşağıdaki hizmetleri sunar:
Ticari bankaların rezerv hesaplarını yönetir.
Ticari bankalar arasında ödeme ve tahsilat sistemlerinin çalışmasını sağlar.
Kısa vadeli likidite ihtiyaçlarını karşılar.
Bu fonksiyon, ticari bankaların likiditeyi yönetmesine ve ekonomik sistemin istikrarını sağlamalarına yardımcı olur.
Diğer seçeneklerin açıklamaları:
A) Likiditenin son kaynağı olarak görev yapması: Merkez bankasının, likidite krizi yaşayan bankalara kısa vadeli borç verme fonksiyonudur.
C) Ulusal ekonomik hedeflerin başarılması: Bu, merkez bankasının para politikası yoluyla enflasyon, istihdam gibi hedeflere ulaşma rolünü ifade eder.
D) Para piyasalarında istikrarın sağlanması: Merkez bankasının piyasalarda istikrarı sağlamak için yaptığı müdahaleleri kapsar.
E) Devletin bankacılığını yapması: Merkez bankasının, devletin mali işlemlerini yürütme ve devlet borçlarını yönetme fonksiyonunu ifade eder.
Bu nedenle doğru cevap B) Bankaların bankası olarak hizmet görmesidir.

13- Aşağıdaki dönemlerden hangisi merkez bankacılığında temel dönüşümlerin yaşandığı dönem olmuştur?

A) 1980 sonrası
B) 1940 sonrası
C) 1990 sonrası
D) 1960 sonrası
E) 1970 sonrası

Cevap: A) 1980 sonrası

Açıklama: 1980 sonrası dönem, merkez bankacılığında temel dönüşümlerin yaşandığı önemli bir dönemdir. Bu dönemde dünyada birçok merkez bankası, özellikle aşağıdaki gelişmeler çerçevesinde dönüşüm yaşamıştır:
-Enflasyon hedeflemesi: 1980’lerden itibaren birçok merkez bankası, enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiştir. Bu, merkez bankalarının temel amacını fiyat istikrarı olarak belirlemelerine yol açmıştır.
-Bağımsızlık artışı: Merkez bankalarının siyasi otoritelerden bağımsız hale getirilmesi, bu dönemde önemli bir trend olmuştur. Ekonomik istikrarın sağlanmasında bağımsızlık kritik bir faktör olarak kabul edilmiştir.
-Finansal serbestleşme: 1980 sonrası dönemde finansal piyasaların serbestleştirilmesi ve sermaye hareketlerinin önündeki engellerin kaldırılması, merkez bankalarının rolünü ve işleyişini etkilemiştir.
-Para politikası stratejilerinin değişimi: Parasal hedefleme yerine faiz oranları ve enflasyon gibi ara hedeflere dayalı politikalar ön plana çıkmıştır.
Diğer dönemler:
1940 sonrası: İkinci Dünya Savaşı sonrası dönem, daha çok savaş sonrası ekonomik toparlanma politikalarıyla ilgilidir.
1960 sonrası: Bu dönemde Keynesyen politikalar ağırlıktadır, ancak merkez bankacılığında köklü değişimler yaşanmamıştır.
1970 sonrası: Bretton Woods sisteminin çöküşü ve petrol krizleri merkez bankalarını etkilemiştir, ancak dönüşüm 1980 sonrası belirginleşmiştir.
1990 sonrası: 1980’lerde başlayan dönüşüm, bu dönemde olgunlaşmış ve yaygınlaşmıştır.
Bu nedenle doğru cevap A) 1980 sonrasıdır.

14- Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin başlıca etkileri arasında yer almamaktadır?

A) Döviz talebi üzerinde etkiler
B) Parasal istikrar üzerinde etkiler
C) Mali disiplin üzerindeki etkiler
D) Finansal krizlerin tetiklenmesi
E) Ödemeler dengesi sorunu

Cevap: A) Döviz talebi üzerinde etkiler

Açıklama : ?

15- Aşağıdakilerden hangisi esnek kur sisteminin sakıncalarından biri değildir?

A) Spekülatif hareketleri artırması
B) Para politikası üzerindeki denetimi kaldırması
C) Ülke içi enflasyonu yükseltmesi
D) Bürokratik engelleri azaltması
E) Kaynakların verimli kullanılmaması

Cevap: D) Bürokratik engelleri azaltması

Açıklama: Esnek kur sisteminin sakıncalarından biri değildir çünkü bu sistem, döviz piyasasında devlet müdahalesini minimuma indirerek bürokratik engelleri azaltır. Esnek kur sistemi, döviz kurunun piyasa koşullarına göre belirlenmesine dayanır ve bu, döviz piyasasındaki bürokratik işlemleri ve devlet müdahalesini azaltır.
Esnek kur sisteminin sakıncaları şunlardır:
A) Spekülatif hareketleri artırması: Döviz kurlarının dalgalı olması, spekülatif hareketlere yol açabilir.
B) Para politikası üzerindeki denetimi kaldırması: Esnek kur sisteminde kur dalgalanmaları, para politikalarının etkinliğini sınırlayabilir.
C) Ülke içi enflasyonu yükseltmesi: Döviz kurundaki dalgalanmalar, ithalat maliyetlerini artırarak enflasyona yol açabilir.
E) Kaynakların verimli kullanılmaması: Döviz kuru oynaklıkları, yatırım ve üretim kararlarını olumsuz etkileyerek kaynakların verimsiz kullanılmasına neden olabilir.
Bu nedenle doğru cevap D) Bürokratik engelleri azaltmasıdır.

16- Aşağıdakilerden hangisi finansal piyasaların sınıflandırılması içinde yer almamaktadır?

A) Sermaye piyasaları
B) İkincil piyasalar
C) Döviz piyasaları
D) Birincil piyasalar
E) Para piyasaları

Cevap: C) Döviz piyasaları

Açıklama: Döviz piyasaları, finansal piyasalar içinde genellikle ayrı bir kategori olarak değerlendirilir ve finansal piyasaların klasik sınıflandırması içinde doğrudan yer almaz. Finansal piyasalar, genellikle aşağıdaki gibi sınıflandırılır:
-Sermaye piyasaları: Uzun vadeli finansman araçlarının (hisse senetleri, tahviller) işlem gördüğü piyasalardır.
-Para piyasaları: Kısa vadeli finansman araçlarının (hazine bonoları, mevduat sertifikaları) işlem gördüğü piyasalardır.
-Birincil piyasalar: Yeni ihraç edilen menkul kıymetlerin alıcılarla buluştuğu piyasalardır.
-İkincil piyasalar: Daha önce ihraç edilmiş menkul kıymetlerin işlem gördüğü piyasalardır.
Döviz piyasaları, ulusal paraların birbirine dönüştürüldüğü, uluslararası ticaret ve yatırım için kullanılan piyasalardır. Ancak, genellikle finansal piyasaların klasik sınıflandırmasının bir parçası değildir.
Bu nedenle doğru cevap C) Döviz piyasalarıdır.

17- Deflasyonun en olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Borç ödemekte güçlük çekilmesi
B) Düşük kapasite ile çalışma
C) İktisadi daralma ve işsizlik
D) Para talebinin artması
E) Stokların artması

Cevap: C) İktisadi daralma ve işsizlik

Açıklama: Deflasyonun en olumsuz etkisi, iktisadi daralma ve işsizlik yaratmasıdır. Fiyatların sürekli düşmesi, tüketicilerin harcamalarını ertelemesine ve firmaların gelirlerinin azalmasına yol açar. Bu durum, yatırımları azaltır ve üretimin daralmasına neden olur, dolayısıyla işsizlik artar ve ekonomi küçülür.
Diğer seçeneklerin etkileri:
A) Borç ödemekte güçlük çekilmesi: Deflasyon, borç yükünü artırır çünkü paranın değeri yükselir. Ancak bu etki, iktisadi daralma kadar kapsamlı değildir.
B) Düşük kapasite ile çalışma: Talep azalması nedeniyle firmaların düşük kapasiteyle çalışması söz konusu olabilir, ancak bu, iktisadi daralmanın bir sonucudur.
D) Para talebinin artması: Deflasyon sırasında insanlar nakit tutmayı tercih eder (likidite tuzağı), bu da para talebini artırır.
E) Stokların artması: Talep azaldığı için firmalar ellerinde daha fazla stok tutmak zorunda kalabilir.
Ancak, bu etkilerin tümü iktisadi daralmanın ve işsizliğin bir parçası veya sonucudur. Bu nedenle doğru cevap C) İktisadi daralma ve işsizliktir.

18- Aşağıdakilerden hangisi spekülasyon güdüsü ile para talebinin faiz oranlarındaki değişimlere karşı son derece duyarlı olduğunu ifade etmektedir?

A) İhtiyat güdüsü
B) Likidite tuzağı
C) Likidite tercihi teorisi
D) Muamele güdüsü
E) Gelir düzeyi

Cevap: C) Likidite tercihi teorisi

Açıklama : ?

19- Merkez Bankası’nın enflasyon hedeflemesi uygulamasında temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Faiz oranı istikrarı
B) Tam istihdam
C) Finansal istikrar
D) Ekonomik istikrar
E) Fiyat istikrarı

Cevap: E) Fiyat istikrarı

Açıklama: Merkez Bankası’nın enflasyon hedeflemesi uygulamasındaki temel amacı, fiyat istikrarını sağlamaktır. Fiyat istikrarı, ekonomide mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinin düşük, istikrarlı ve öngörülebilir bir şekilde artmasını ifade eder. Bu, hem ekonomik büyüme hem de finansal istikrar için bir ön koşul olarak kabul edilir.
Diğer seçeneklerin açıklamaları:
A) Faiz oranı istikrarı: Merkez bankaları faiz oranlarını kontrol eder, ancak bu araç genellikle fiyat istikrarını sağlama amacıyla kullanılır.
B) Tam istihdam: Tam istihdam önemli bir ekonomik hedef olsa da, enflasyon hedeflemesinin doğrudan amacı değildir.
C) Finansal istikrar: Finansal istikrar, merkez bankalarının yan hedeflerinden biridir, ancak enflasyon hedeflemesinin doğrudan amacı fiyat istikrarıdır.
D) Ekonomik istikrar: Ekonomik istikrar geniş bir kavramdır ve fiyat istikrarı bu kapsamın bir parçasıdır.
Bu nedenle doğru cevap E) Fiyat istikrarıdır.

20- Eximbank aşağıdakilerden hangi banka grubunda yer almaktadır?

A) Yatırım Bankaları
B) Özel Sermayeli Kalkınma Bankaları
C) Kalkınma Bankaları
D) Kamu Sermayeli Kalkınma Bankaları
E) Tasarruf Bankaları

Cevap: D) Kamu Sermayeli Kalkınma Bankaları

Açıklama: Eximbank, ihracatı teşvik etmek ve desteklemek amacıyla kurulan bir bankadır ve kamu sermayeli kalkınma bankaları grubunda yer alır. Türkiye’deki Eximbank (Türkiye İhracat Kredi Bankası A.Ş.), ihracatçılara finansman, garanti ve kredi sigortası hizmetleri sunarak ihracatın artırılmasını hedefler. Devlet tarafından kurulmuş ve yönetilmekte olan bir kalkınma bankasıdır.
Diğer seçeneklerin açıklamaları:
A) Yatırım Bankaları: Büyük projelerin finansmanına yönelik faaliyet gösteren bankalardır, ancak Eximbank bu gruba girmez.
B) Özel Sermayeli Kalkınma Bankaları: Özel sermaye sahiplerince finanse edilen kalkınma bankalarını ifade eder, Eximbank kamuya aittir.
C) Kalkınma Bankaları: Genel bir sınıflandırmadır, ancak Eximbank kamu sermayeli olduğu için daha spesifik olarak kamu sermayeli kalkınma bankaları grubuna girer.
E) Tasarruf Bankaları: Mevduat kabul eden ve bireylerin tasarruflarını değerlendiren bankaları ifade eder, Eximbank mevduat bankası değildir.
Bu nedenle doğru cevap D) Kamu Sermayeli Kalkınma Bankalarıdır.