Temel Anatomi ve Histoloji Bilgisi 2024-2025 Final Soruları

Biyolojinin Tanımı ve Önemi

Biyoloji, canlıların yapısını, işlevlerini, gelişimini ve çevre ile ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. İnsan biyolojisinden ekosistemlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Canlı bilimi olarak adlandırılması, biyolojinin temel işlevini açıkça ifade eder. Alt dallarından botanik (bitki bilimi) ve zooloji (hayvan bilimi), biyolojinin farklı alanlardaki uzmanlık konularını temsil eder.

Epitel Dokusu ve Bezler

Epitel doku, organizmanın dış yüzeyini kaplar ve iç organların astarını oluşturur. Bez epitelleri, salgılama işlevini üstlenir ve ekzokrin (dış salgı) ile endokrin (iç salgı) olmak üzere iki gruba ayrılır. Ekzokrin bezler muköz (yapışkan salgılar) üretirken, endokrin bezler hormonları doğrudan kana salgılar. Hormonların etkisi bazen hızlı, bazen yavaş gerçekleşebilir; bu durum hormonun doğasına ve hedef dokunun özelliklerine bağlıdır.

Kıkırdak Dokunun Özellikleri

Kıkırdak doku, kemik dokusundan daha yumuşak bir yapıya sahiptir ve yumuşak dokulara destek sağlar. Kan damarlarından yoksun olduğu için besin maddelerini perikondriyum adı verilen çevresel zar aracılığıyla alır. İçerisindeki kondrosit adı verilen hücreler, kıkırdak yapının temel bileşenlerini oluşturur.

Hücrelerin Yapısı ve İşlevleri

Hücreler, tüm canlıların temel yapı taşlarıdır. En küçük canlı birimidir ve yaşamın sürdürülebilmesi için gerekli tüm işlevleri yerine getirir. Hücrelerin birleşerek dokuları, dokuların ise organları oluşturması, organizasyonun temelini oluşturur. Bitki ve hayvan hücreleri arasında farklılıklar vardır. Örneğin, bitki hücrelerinde bulunan plastid organeli, hayvan hücrelerinde bulunmaz ve fotosentez işlevini yerine getirir.

Nöron Türleri

Nöronlar, sinir sisteminin temel hücreleridir. Bipolar nöronlar, bir akson ve bir dendrite sahip olup, genellikle duyu organlarında bulunur. Görme ve işitme duyularında bilgiyi taşımak gibi özel işlevlere sahiptirler.

Fiksasyon ve Kimyasal Tespit

Doku incelemelerinde, fiksasyon işlemi büyük önem taşır. Fiksatif maddeler dokuları sabitleyerek bozulmalarını önler. Yaygın olarak kullanılan formaldehit, hücrelerin ve dokuların yapısını korumada etkilidir.

Kulak ve Anatomik Sınırlar

Membrana tympani, dış kulak ile orta kulak arasındaki sınırı belirler. Bu anatomik yapı, ses dalgalarının iletiminde kritik bir rol oynar. Orta kulakta yer alan columella (kuşlarda bulunur), ses iletimini sağlayan önemli bir kemik yapıdır.

Hücre Döngüsü ve Bölünme

Hücre döngüsü, G1, S, G2 ve M evrelerinden oluşur. S evresinde DNA sentezi gerçekleşirken, mitoz bölünme M evresinde tamamlanır. Hücre döngüsünün sıralı ilerleyişi, hücrelerin büyüme ve çoğalma süreçlerini düzenler.

Kan Dokusu Hücreleri

Kan dokusundaki eritrositler (alyuvarlar), memelilerde çekirdeksizdir ve bu durum oksijen taşıma kapasitelerini artırır. Lenfositler, bağışıklık sistemi içinde önemli rol oynar.

Bitki Hücrelerinde Karbonhidrat Depolama

Bitki hücreleri, karbonhidratları nişasta olarak depolar. Bu, bitkinin enerji ihtiyacını karşılamak için gereklidir. Hayvan hücrelerinde ise karbonhidrat depolama formu glikojen olarak bilinir.

Epitel Doku ve Mikrovillus Yapısı

Epitel doku, organizmanın dış yüzeyini örterken, ince bağırsak gibi bölgelerde yüzey alanını artıran mikrovilluslar içerir. Mikrovilluslar, besinlerin emilimini hızlandırır ve sindirim sürecini destekler.

Bu yazıda ele alınan konular, Temel Anatomi ve Histoloji bilgisi bağlamında sınav sorularını anlamak ve çözmek için temel bir rehber niteliği taşımaktadır. Öğrenciler, bu bilgilerle hem teorik hem de pratik olarak sınav sorularına hakim olabilecek düzeye ulaşacaktır

1. Aşağıdakilerden hangisinde biyoloji biliminin anlamı doğru verilmiştir?

A) Bitki bilimi
B) Doku bilimi
C) Canlı bilimi
D) Çevre bilimi
E) Hayvan bilimi

Cevap : C) Canlı bilimi

Açıklama : Biyoloji, canlıları ve yaşamı inceleyen bir bilim dalıdır. Bitki bilimi (botanik) ve hayvan bilimi (zooloji), biyolojinin alt dallarıdır.

2. Aşağıdakilerden hangisi bez epitel dokusu ile ilgili yanlış verilmiştir?

A) Ekzokrin bezler muköz salgı yapabilir.
B) Hormonların etkisi çok hızlıdır.
C) Endokrin bezler hormon salgılar.
D) Hormonlar kan aracılığı ile uzak bölgelerde etki edebilirler.
E) Hormonların etkisi çok yavaştır.

Cevap : E) Hormonların etkisi çok yavaştır.

Açıklama : Hormonların etkisi hızlı veya yavaş olabilir, ancak bu durum hormonun türüne, etki mekanizmasına ve hedef dokusuna bağlıdır. Örneğin, adrenalin gibi bazı hormonlar hızlı etki gösterirken, tiroid hormonları gibi bazıları daha yavaş bir şekilde etkili olur. Ancak “Hormonların etkisi çok yavaştır” ifadesi genelleştirilmiş bir yanlış bilgidir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır

3. Kıkırdak doku için aşağıdakilerden hangileri söylenemez?

A) Kemik dokusundan daha yumuşaktır ve yumuşak dokulara destek olur.
B) Dokunun içerisinde bol miktarda kan damarı bulunur.
C) Erişkinde eklem yüzeyi, larinks, trakea, burun, kulak gibi organlarda bulunur.
D) Yapısında kondrosit denilen hücreleri vardır.
E) Etrafını saran zara perikondriyum denir.

Cevap : B) Dokunun içerisinde bol miktarda kan damarı bulunur.

Açıklama : Kıkırdak dokuda kan damarı bulunmaz. Beslenmesi diffüyon yoluyla perikondriyumdan sağlanır.

4. Aşağıdakilerden hangisi kimyasal tespit için kullanılmaktadır?

A) Hematoksilen
B) Formaldehit
C) Kuru buz
D) Kurutma
E) Isıtma

Cevap : B) Formaldehit

Açıklama : Formaldehit, dokuların fiksasyonu için yaygın olarak kullanılan bir kimyasal maddedir.

5. Bir akson ile dendriti olan nöronlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Multipolar
B) Bipolar
C) Unipolar
D) Psödopolar
E) Psödounipolar

Cevap : B) Bipolar

Açıklama : Bipolar nöronlar, bir akson ve bir dendrite sahiptir. Bu tip nöronlar genellikle duyusal sistemde bulunur.

6. Aşağıdakilerden hangisinde hücre tanımı doğru verilmiştir?

A) Hücrelerin büyümé yetenekleri yoktur.
B) Hücreler bir araya gelerek organları oluşturur.
C) Dokuların bir araya gelmesi ile hücre oluşur.
D) Hücrelerin çoğalma yetenekleri yoktur.
E) Hücre en küçük canlı birimidir.

Cevap : E) Hücre en küçük canlı birimidir.

Açıklama : Hücre, canlılığın temel yapısı ve işlevsel birimidir. Organlar, hücrelerin bir araya gelmesiyle oluşur.

7. Columella aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sert damaktaki yarığın adı
B) Sindirim sisteminin son kısmının adı
C) Yemek borusunun göğüs girişinde yaptığı genişlemenin adı
D) Hava keselerinden birinin adı
E) Kanatlılarda bulunan kulak kemikçiğinin adı

Cevap : E) Kanatlılarda bulunan kulak kemikçiğinin adı

Açıklama : Columella, kanatlı hayvanlarda bulunan bir kemik yapıdır. Orta kulakta ses iletiminde görev alır.

8. Aşağıdakilerden hangisi fiksasyon işlemi ile ilgili olarak doğru ifade edilmiştir?

A) Fiksatifler dokuyu şeffaflaştırmak için kullanılır.
B) Fiksatiflerin etkisi sıcaklık ve pH değişimlerine değişkenlik göstermez.
C) Fiksatif miktarı dokunun iki katı olmalıdır.
D) Fiksatifler dokuyu tespit etmek için kullanılır.
E) Fiksatif uygulaması gömme aşamasından önce tekrarlanmalıdır.

Cevap : D) Fiksatifler dokuyu tespit etmek için kullanılır.

Açıklama : Fiksasyon, dokuların bozulmasını önlemek ve yapılarını sabitlemek için uygulanan bir işlemdir.

9. Membrana tympani aşağıdaki hangi iki oluşum arasındaki sınırı verir?

A) Auris externa ile auricula
B) Auris media ile auris interna
C) Auris externa ile auris media
D) Cochlea ile canales semicirculares
E) Östaki borusu ile auris media

Cevap : C) Auris externa ile auris media

Açıklama : Membrana tympani (kulak zırıhı), dış kulak ile orta kulak arasındaki sınırdır.

10. Akciğerlerden temizlenen kanı kalbin sol atrium’una (kulakçık) getiren damar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aorta
B) Vv. pulmonales
C) V. cava caudalis
D) V. cava cranialis
E) Truncus pulmonales

Cevap : B) Vv. pulmonales

Açıklama : Akciğerlerden gelen oksijenlenmiş kanı sol atriuma taşıyan damarlar vena pulmonalis (akciğer toplardamarları) olarak adlandırılır.

Temel Anatomi ve Histoloji Bilgisi 2024-2025 Final Soruları

11. Aşağıdaki hücrelerden hangisi beyin omurilik sıvısının üretiminde görev almaktadır?

A) Ependim hücreleri
B) Oligodendrosit
C) Schwan hücresi
D) Sinaps
E) Akson

Cevap : A) Ependim hücreleri

Açıklama : Ependim hücreleri, beyin omurilik sıvısının üretiminden ve dolaşımından sorumludur.

12. Aşağıda verilenlerden hangisi hücre siklusu (döngüsü) ile ilgili olarak yanlıştır?

A) G2 evresinden S evresine geri dönülebilir.
B) M evresinde hücre bölünmesi gerçekleşir.
C) Hücre siklusu G1-S-G2-M evrelerinden oluşur.
D) G1 evresinden S evresine geçiş büyüme faktörleri varlığında gerçekleşir.
E) S evresinde DNA sentezi gerçekleşir.

Cevap : A) G2 evresinden S evresine geri dönülebilir.

Açıklama : Hücre siklusunda her evre belirli bir sırada ilerler. G2 evresinden S evresine geri dönüş mümkün değildir.

13. Aşağıdaki oluşumlardan hangisi organ kemiğidir?

A) Os pen(i)s
B) Mandibula
C) Patella
D) Os coxae
E) Calcaneus

Cevap : A) Os pen(i)s

Açıklama : —

14. Aşağıdakilerden hangisi atlarda en avantajlı ve korunaklı enjeksiyon bölgesidir?

A) But arkası
B) Pectoral bölge
C) Gluteal bölge
D) Lateral servikal bölge
E) M. semitendinosus ve m. semimembranosus kasları

Cevap : D) Lateral servikal bölge

Açıklama : Lateral servikal bölge, enjeksiyon için hem kolay erişilebilir hem de en az komplikasyon riski taşır.

15. Aşağıdakilerden hangisi mitoz bölünmenin kısa evresidir?

A) Metafaz
B) Profaz
C) Telofaz
D) Sitokinez
E) Anafaz

Cevap : A) Metafaz

Açıklama :

16. Kan dokusu hücreleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) T ve B lenfositler sadece kemik iliğinde üretilmektedir.
B) Eritrositler mitoz bölünme ile çoğalır.
C) T lenfositlerin sitoplazmalarındaki granüller mavi boyanır.
D) Agranülositlerin sitoplazmalarında bol miktarda granül vardır.
E) Memeli hayvanların eritrositleri çekirdek taşımaz.

Cevap : E) Memeli hayvanların eritrositleri çekirdek taşımaz.

Açıklama : Memeli hayvanların olgun eritrositleri çekirdeksizdir ve bu durum oksijen taşıma kapasitelerini artırır.

17. Bitki hücrelerinde bulunan ancak hayvan hücrelerinde olmayan organel aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sentrozom
B) Çekirdek
C) Golgi
D) Plastid
E) Mitokondri

Cevap : D) Plastid

Açıklama : Plastidler, bitki hücrelerinde bulunan ve fotosentez gibi özel işlevlere sahip organellerdir. Hayvan hücrelerinde plastid bulunmaz.

18. Hymen aşağıdaki hangi iki anatomik oluşumun sınırında bulunur?

A) Clitoris-Vulva
B) Cornu uteri-Tuba uterina
C) vag(i)na-Vestibulum vag(i)na
D) Uterus-vag(i)na
E) Vulva-Vestibulum vag(i)na

Cevap : C) vag(i)na-Vestibulum vag(i)na

Açıklama : Hymen, vaj(i)na ile vestibulum vag(i)na arasında bulunan bir zardır. Genellikle doğum sırasında yırtılır.

19. Aşağıdakilerden hangisi bitki hücrelerinde karbonhidratların depo şeklidir?

A) Selüloz
B) Kolesterol
C) Kitin
D) Nişasta
E) Glikojen

Cevap : D) Nişasta

Açıklama : Bitki hücreleri, karbonhidratları nişasta şeklinde depolar. Glikojen ise hayvan hücrelerinde depolanan karbonhidrattır.

20. Aşağıdakilerden hangisi epitel doku üst yüzey değişimlerinden birisidir?

A) Zonula adherens
B) Hemidesmozom
C) Mikrovillus
D) Makula adherens
E) Desmozom

Cevap : C) Mikrovillus

Açıklama : Mikrovilluslar, epitel dokunun yüzey alanını artırarak emilim işlevine katkı sağlar. Örneğin, ince bağırsakta bol miktarda bulunur.