Temel Biyokimya ve Fizyoloji Bilgisi 2024-2025 Final Soruları

Temel Biyokimya ve Fizyoloji: İnsan Vücudunun Hayati Süreçleri

1. Solunum ve Hava Akışı Mekanizmaları

İnsan solunum sistemi, yaşamın devamı için hayati öneme sahip bir dizi karmaşık mekanizmayı içerir. Akciğerlerin yüzey alanını artıran alveoller, gaz değişiminin ana merkezleridir. Bu yapıların etkinliği, oksijenin kana geçişini ve karbondioksitin atılımını sağlar. Özellikle rezidüel volüm, solunum sisteminde akciğerlerin tamamen boşalamamasını sağlayarak gaz değişiminin sürekliliğini korur.

2. Sindirim Sistemi ve Hormonal Kontrol

Sindirim sürecinde hormonların rolü büyüktür. Sekretin hormonu, pankreastan bikarbonat zengini salgıları uyararak mide asiditesini dengeler. Bu, hem sindirimi kolaylaştırır hem de duodenumun asit hasarından korunmasını sağlar. Ayrıca, insülin hormonunun biyokimyasal yapısındaki çinko minerali, aktif formun korunmasında ve insülin granüllerinin düzenlenmesinde kritik bir role sahiptir.

3. Enerji Dönüşüm Süreçleri

Metabolik aktivitelerde enerji üretimi, glikoliz süreciyle başlar. Glikoliz, glikozun pirüvik aside dönüşümünü sağlayan ve oksijenli ya da oksijensiz ortamda gerçekleşen temel bir süreçtir. Bu süreç, hücresel enerji ihtiyacını karşılamak için vazgeçilmezdir. Vitaminlerin koenzim olarak işlev görmesi de metabolik reaksiyonların hızlanmasına katkıda bulunur. Özellikle vitamin C, oksidatif stresin azaltılmasında ve bazı enzimatik süreçlerin desteklenmesinde kritik bir rol oynar.

4. Kas Kasılması ve Sinirsel Uyarılar

Kas kasılması, akto-miyozin kompleksinin oluşumuyla sağlanır. Depolarizasyonun başlaması, sarkoplazmik retikulumdan kalsiyum salınımına yol açar ve bu iyonlar, troponin ve tropomiyozin kompleksinin düzenlenmesini tetikler. Bu düzenleme, aktin ve miyozin arasında bir bağ oluşmasını sağlar. Refleks arkı ise refleks hareketlerin kontrolünde görev alarak vücudun hızlı ve istemsiz yanıtlar vermesini mümkün kılar.

5. Proteinler ve Hormonlar

Proteinlerin yapısal ve fonksiyonel özellikleri, biyolojik süreçlerde çeşitlilik gösterir. Ferritin gibi proteinler, basit protein sınıfına dahil değildir; bunun yerine demir depolamada görev alır. Hormonlar arasında testosteron, gen aktivasyonu yoluyla hücresel düzeyde etkiler yaratır. Bu hormon, hedef hücrelerde protein sentezini artırarak anabolik süreçleri hızlandırır.

6. Mineraller ve Besin Bileşenleri

Vücudun mineral ihtiyacı, biyokimyasal reaksiyonlar için hayati önem taşır. Kanda miligram düzeyinde bulunan sodyum, hücresel sıvı dengesinin korunmasında önemli bir rol oynar. Omega-6 ve omega-3 yağ asitleri de hücresel işlevler ve inflamasyon kontrolü açısından dengeli bir alımı gerektirir. Linoleik asit (omega-6) ve linolenik asit (omega-3), bu yağ asitlerinin en bilinen örnekleridir.

7. Sonuç

Temel biyokimya ve fizyoloji, insan bedenindeki karmaşık ve uyumlu süreçleri anlamada önemli bir bilim dalıdır. Solunumdan enerji üretimine, kas kasılmalarından hormonal düzenlemelere kadar birçok sistem birbiriyle bağlantılıdır. Bu süreçlerin anlaşılması, hem akademik hem de klinik alanda büyük bir önem taşır

1. Maksimal bir ekspirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava hacmine ne ad verilir?

A) Ekspirasyon yedek volümü
B) Maksimal volüm
C) Tidal volüm
D) İnspirasyon yedek volümü
E) Rezidüel volüm

Cevap: E) Rezidüel volüm

Açıklama: Maksimal bir ekspirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava hacmi “rezidüel volüm” olarak adlandırılır ve bu hacim hiçbir zaman akciğerlerden çıkarılamaz.

2. Pankreas sekresyonu sırasında enzim ve proteinler yönünden fakir, bikarbonat ve sudan zengin bir salgı artışına neden olan hormon aşağıdakilerden hangisidir?

A) Motilin
B) Kolesistokinin-pankreozimin (CCK-PZ)
C) Vazointestinal peptit
D) Sekretin
E) Gastrin

Cevap: D) Sekretin

Açıklama: Sekretin, pankreastan bikarbonat yönünden zengin bir salgının salınımını uyarır ve asidik mide içeriğini nötralize eder.

3. Doku ve organlara yerleştikten sonra burada makrofajlara dönüşen lökosit çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Monositler
B) Eozinofiller
C) Bazofiller
D) Lenfositler
E) Nötrofiller

Cevap: A) Monositler

Açıklama: Monositler, doku ve organlara geçtikten sonra makrofajlara dönüşür ve fagositoz yaparak bağışıklık sistemine katkı sağlar.

4. İnsülin molekülünün yapısında bulunan mineral aşağıdakilerden hangisidir?

A) İyot
B) Kükürt
C) Çinko
D) Demir
E) Selenyum

Cevap: C) Çinko

Açıklama: İnsülinin aktif yapısının korunmasında çinko minerali önemli bir rol oynar ve insülin granüllerinin oluşumunda yer alır.

5. Testosteron ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İnaktivasyonu karaciğerde olur.
B) Dışa atılım ürünü androsterondur.
C) Steran halkasına sahiptir.
D) Testosteron bağlayan globülin tarafından taşınır.
E) Disülfid bağlarının parçalanmasıyla indirgenir.

Cevap: A) İnaktivasyonu karaciğerde olur.

Açıklama: Testosteronun inaktivasyonu genellikle periferik dokularda gerçekleşir; karaciğer bu işlemde doğrudan bir role sahip değildir.

6. Akto-miyozin kompleksinin oluşumuna ilişkin yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerin doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

I. Tropomiyozin troponinlerle birlikte iki aktin arasına doğru çekilir, böylece aktin üzerindeki aktif bölge açığa çıkar.
II. Uyarımın triad bölgesinden yayılarak sarkoplazmik retikuluma gelmesiyle Ca++ iyonları serbest kalır.
III. Miyozin başına bağlı ATP’nin parçalanmasıyla çıkan enerji kullanılarak miyozin başı aktinle birleşir.
IV. İskelet kasının uyarılmasıyla depolarizasyon şekillenir.
V. Ca++ iyonlarının troponin C proteini tarafından tutulmasıyla proteinler arasındaki bağlar sıkılaşır.
A) IV, III, V, II, I
B) II, I, V, IV, III
C) I, II, IV, III, V
D) II, IV, V, I, III
E) IV, II, V, I, III

Cevap: E) IV, II, V, I, III

Açıklama: Kas kasılması sırasında bu olaylar sırasıyla meydana gelir. Depolarizasyon ile başlar, Ca++ serbest kalır ve protein bağlanmalarıyla kasılma tamamlanır.

7. Aşağıdaki vitaminlerden hangisinin koenzim görevi vardır?

A) Vitamin C
B) Vitamin D
C) Vitamin K
D) Vitamin E
E) Vitamin A

Cevap: A) Vitamin C

Açıklama: Vitamin C, bazı enzimatik reaksiyonlarda koenzim olarak görev alır ve antioksidan özelliklere sahiptir.

8. Oksijenli ya da oksijensiz hücre solunumu pirüvik asit oluşumuna kadar aşağıdakilerden hangi adı alır?

A) Glikonogenez
B) Glikojen
C) Kemotaksi
D) Glikoz
E) Glikoliz

Cevap: E) Glikoliz

Açıklama: Glikoliz, glikozun pirüvik asite kadar parçalandığı metabolik bir süreçtir.

9. Enzimlerle ilişkili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Enzimin etki ettiği maddeye substrat denir. Enzim substrat ile kompleks oluşturarak etki gösterir.
B) Enzimler enzim konsantrasyonu varlığı durumunda reaksiyon hızını artırmaya devam ederler.
C) Enzim substrat aktif bölgeden bağlanır.
D) Aktivasyon enerjisini artırarak reaksiyon hızını yükseltirler.
E) Enzimlerin kimyasal yapıları protein yapıdadır. Proteinleri etkileyen her faktör enzim yapısını da etkiler.

Cevap: D) Aktivasyon enerjisini artırarak reaksiyon hızını yükseltirler.

Açıklama: Enzimler, aktivasyon enerjisini düşürerek reaksiyon hızını artırır, bu ifade yanlıştır.

10. Eritrozun kaç adet stereoizomeri bulunur?

A) 2
B) 10
C) 8
D) 6
E) 4

Cevap: E) 4

Açıklama: Eritroz, 2 kiral karbon atomuna sahip olduğundan 2n = 4 stereoizomeri bulunur.

11. Solunum sisteminde akciğer yüzeyinin genişlemesini sağlayan ve gaz değişiminin gerçekleştirildiği yapı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bronşiol
B) Trakea
C) Farinks
D) Alveol
E) Larenks

Cevap: D) Alveol

Açıklama: Alveoller, gaz değişiminin gerçekleştiği akciğerin temel birimidir ve yüzey alanını genişleterek etkin bir gaz değişimi sağlar.

12. Aşağıdakilerin hangisinde vitaminlerin ve biyolojik aktif formlarının eşleştirilmesi doğru yapılmıştır?

A) Vitamin B12 (Tiyamin pirofosfat)
B) Vitamin D (1,25 dihidroksi kolekalsiferol)
C) Vitamin B1 (Flavin mononükleotid)
D) Vitamin A (α-tokoferol)
E) Biotin (Piridoksal fosfat)

Cevap: B) Vitamin D (1,25 dihidroksi kolekalsiferol)

Açıklama: Vitamin D’nin biyolojik aktif formu 1,25 dihidroksi kolekalsiferoldür. Diğer eşleştirmeler hatalıdır.

13. RNA’dan protein sentezlenmesine ne ad verilir?

A) Transkripsiyon
B) Translasyon
C) Hidroksilasyon
D) Histonlanma
E) Replikasyon

Cevap: B) Translasyon

Açıklama: Translasyon, mRNA’daki genetik bilginin protein sentezi için amino asit dizisine çevrildiği süreçtir.

14. Aşağıdakilerden hangisi basit protein değildir?

A) Ferritin
B) Globin
C) Albümin
D) Glutelin
E) Globülin

Cevap: A) Ferritin

Açıklama: Ferritin, bir depo proteini olduğu için basit protein sınıfına girmez.

15. Refleks hareketlerini kontrol eden yola ne ad verilir?

A) Visseral afferent
B) Refleks diagramı
C) Refleks arkı
D) Somatik eferent
E) Somatik afferent

Cevap: C) Refleks arkı

Açıklama: Refleks arkı, refleks hareketlerin kontrolünde görev alan sinirsel yoldur.

16. Aşağıdaki hormonlardan hangisi gen aktivasyonu yoluyla etki eder?

A) Renin
B) Melanin
C) Testosteron
D) Tiroksin
E) İnsülin

Cevap: C) Testosteron

Açıklama: Testosteron, hücre içinde gen aktivasyonu yoluyla etkisini gösterir ve protein sentezini uyarır.

17. Aşağıdakilerden hangisi monosakkaritlerin önemli türevlerinden biri değildir?

A) O-Yağ asidi
B) Glikozidler
C) N-Glikozilaminler
D) Kondroitin sülfatlar
E) O-Metil türevleri

Cevap: B) Glikozidler

Açıklama: Glikozidler, monosakkarit türevi değildir; bu ifade yanlıştır.

18. İnternöronların fonksiyonlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Sadece kasların gerilme refleksinde görev almazlar.
B) İnternöron sayısı, sinirsel aktivitenin kompleksliği oranında azalır.
C) Merkezi sinir sistemi içinde sensorik ve motor nöronlar arasında bağlantı kurarlar.
D) Düşünce, irade ve konuşma gibi yüksek fonksiyonlu aktivitelerin yürütülmesinde görev alırlar.
E) Vücutta bulunan nöronların çoğunu oluştururlar.

Cevap: B) İnternöron sayısı, sinirsel aktivitenin kompleksliği oranında azalır.

Açıklama: İnternöron sayısı, sinirsel aktivitenin kompleksliği ile doğru orantılıdır. Bu ifade yanlıştır.

19. Aşağıdakilerden hangisi kanda %mg düzeyinde bulunan minerallerdendir?

A) Bakır
B) Kobalt
C) Sodyum
D) Çinko
E) Demir

Cevap: C) Sodyum

Açıklama: Sodyum, kanda miligram düzeyinde bulunan minerallerden biridir. Diğer mineraller daha düşük seviyelerde bulunur.

20. Aşağıdakilerden hangisi sırasıyla omega-6 ve omega-3’tür?

A) Linolenik asit – Oleik asit
B) Linoleik asit – Oleik asit
C) Oleik asit – Linoleik asit
D) Linoleik asit – Linolenik asit
E) Linolenik asit – Linoleik asit

Cevap: D) Linoleik asit – Linolenik asit

Açıklama: Linoleik asit bir omega-6, linolenik asit ise bir omega-3 yağ asididir.