WTK202U Öğrenme Yönetim Sistemleri Ünite -2

Öğrenme Yönetim Sistemlerinde Ders Tasarımı: Genel Bakış

Öğrenme Yönetim Sistemleri (ÖYS), günümüzde eğitim kurumlarının ve kurumsal eğitim alanlarının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Ders tasarımı ise ÖYS’lerin en kritik süreçlerinden biridir. Kullanıcı dostu arayüz, doğru şekilde organize edilmiş içerik ve çeşitlendirilmiş etkinlikler, başarılı bir çevrimiçi ders deneyimi için oldukça önemlidir.

Ders Ayarları ve İçerik Düzenleme

Çevrimiçi derslerin temel ayarları, dersi yürüten kişi ve öğrenci arasındaki etkileşimin çerçevesini belirler. Dersin dilinin, görünürlüğünün ve temel formatının doğru şekilde yapılandırılması, öğrencilerin derse erişimini ve motivasyonunu doğrudan etkiler. Bu ilk aşamada yapılan ayarlar, ders sürecinin sağlıklı işlemesi için kritik öneme sahiptir. Ayrıca, “Ders Tanıtımı” bölümünde dersin kapsamı, hedef kitlesi ve temel konu başlıkları belirtilerek öğrenenlere genel bir yol haritası sunulur.

Temel ve Yardımcı Kaynakların Belirlenmesi

Ders tasarımında dikkat edilecek bir diğer husus, temel ders kitabı ve yardımcı kaynakların seçimidir. Telif hakkı olan materyallerin paylaşımı konusunda yasal kısıtlamalara uyulması gerekirken, açık erişim kaynaklar veya kütüphane veritabanı bağlantıları gibi yasal ve pratik alternatiflerin kullanılması önemlidir. Öğrencilerin kaynaklara kolayca erişmesi, öğrenme sürecini hızlandırır ve derinleştirir.

Öğrenme Çıktıları ve Etkinlikler

Dersin sonunda öğrencilerin hangi bilgi ve becerileri kazanacağı, “Öğrenme Çıktıları” bölümünde açıkça ifade edilmelidir. Bu çıktılar doğrultusunda, ders içinde yer alan okuma, forum, ödev, kısa sınav ve canlı ders etkinlikleri de planlanır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin ilerlemesini takip edebilmek için Uyarılar (Öğrenci Takip Merkezi) gibi araçlardan yararlanılabilir. Böylece hangi öğrencilerin geride kaldığı veya hangi konularda zorlandığı daha kolay anlaşılır ve gerekli müdahaleler zamanında yapılabilir.

Roller, İzinler ve Grup Yönetimi

Çevrimiçi dersin yönetiminde, “Roller ve İzinler” büyük önem taşır. Öğretim elemanı, asistan ve öğrenci gibi farklı profillerin sisteme giriş hakları, içerik düzenleme veya not verme yetkileri, dersin güvenli ve düzenli biçimde yürütülmesini sağlar. Geniş katılımlı derslerde “Gruplar ve Şubeler” yönetimi sayesinde, öğrenciler alt gruplar halinde projeler veya tartışmalar yürütebilir, bu da daha etkili bir işbirliği ortamı oluşturur.

Dersin Yapısı ve Akışı

Dersin hangi haftalarda veya modüllerde, hangi etkinliklerin yer aldığı “Dersin Yapısı” başlığı altında detaylandırılmalıdır. Öğrenciler, bu yapıya bakarak kendi çalışma programlarını ayarlayabilirler. Aynı zamanda periyodik canlı dersler veya senkron oturumlar da bu bölümde belirtilmelidir. Böylece zaman yönetimi, hem eğitmen hem de öğrenciler açısından daha öngörülebilir hale gelir.

Sonuç

Başarılı bir ders tasarımı, yalnızca içerik eklemekten ibaret değildir. Öğrencilerin etkileşimini, motivasyonunu ve öğrenme çıktılarını destekleyecek her ayrıntı, dersin kalitesini doğrudan etkiler. ÖYS üzerinde yapılan planlı ve iyi düşünülmüş bir kurgu, hem eğitmen hem de öğrenen için verimli bir dijital eğitim deneyimi sunar. Yukarıdaki sorular ve yanıtları, bu tasarımın önemli kavramlarını netleştirmeyi ve öğrencilere rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

1- Aşağıdakilerden hangisi ÖYS’lerde ders oluştururken başlangıç aşamasında yapılması gereken ayarlardan biridir?

A) Dersin dilinin belirlenmesi
B) Haftaya başlarken içeriğinin oluşturulması
C) Duyuru oluşturulması
D) Harici Web sayfalarına bağlantı verilmesi
E) Kısa sınav etkinliğinin oluşturulması

Cevap : A) Dersin dilinin belirlenmesi

Açıklama: ÖYS’de ders oluştururken öncelikle dersin temel ayarları yapılmalıdır. Bu ayarlar arasında dersin adı, dili ve görünürlük durumu bulunur. Dersin dilinin belirlenmesi, sistem içi arayüzlerin ve materyallerin bu dile göre düzenlenmesine yardımcı olur. Bu ilk adımda, haftaya başlarken içeriği veya diğer etkinlikleri eklemek yerine, dersin temel bilgilerini doğru şekilde yapılandırmak önemlidir.

2- Öğrenenlerin ÖYS içinde belirli içerik ve etkinliklere erişimlerini sağlamak amacıyla yapılması gereken ayar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Misafir Erişimi
B) Dersi Yayınlama
C) Gruplar ve Şubeler
D) Roller ve İzinler
E) Ders Kotası

Cevap : D) Roller ve İzinler

Açıklama: Öğrenenlerin ders içerisindeki yetkileri ve erişebilecekleri etkinlikler, sistemde tanımlanan roller (öğrenci, öğretim elemanı, asistan vb.) ve ilgili izinlerle belirlenir. Örneğin, ders içeriğini görüntüleyebilme, etkinlikleri düzenleyebilme veya not verebilme gibi işlemler bu rollerin izinleriyle tanımlanır. “Misafir Erişimi” veya “Dersi Yayınlama” daha genel erişim ayarları iken, “Gruplar ve Şubeler” ise katılımcıları alt gruplara ayırmakla ilgilidir. “Ders Kotası” ise veri saklama alanına dair sınırlamaları ifade eder.

3- Ders içerikleri ve etkinliklerinin tamamlanması ile ilgili kritik durumda olan öğrenenlerin izlenebileceği ayarlar aşağıdakilerden hangisinde yapılır?

A) Ders Formatı
B) Gruplar ve Şubeler
C) Uyarılar (Öğrenci Takip Merkezi)
D) Kullanıcı Disk Kotası
E) Roller ve İzinler

Cevap : C) Uyarılar (Öğrenci Takip Merkezi)

Açıklama: Öğrenci Takip Merkezi veya Uyarılar bölümü, öğrencilerin ders içeriklerini tamamlama durumlarını, ödev teslimlerini ya da sınav performanslarını yakından izlemeyi sağlayan bir özelliktir. Öğrencilerin kritik durumda (örneğin belirli bir not barajının altında, belirli ödevleri tamamlamamış) olup olmadığını anlamak için bu uyarı sistemi kullanılır. “Ders Formatı” içeriklerin görsel sunum şekline, “Gruplar ve Şubeler” katılımcı yönetimine, “Kullanıcı Disk Kotası” da kullanıcıların sisteme yükleyebilecekleri dosya boyutu sınırına ilişkin ayarlardır.

4- Kurumsal hiyerarşiye göre ÖYS’deki derslerin sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisiyle yapılandırılır?

A) Dersin dönemi
B) Gruplar ve şubeler
C) Dersin ait olduğu alt/üst hesap bilgileri
D) Dersin ana sayfası
E) Ders kotası

Cevap : C) Dersin ait olduğu alt/üst hesap bilgileri

Açıklama: Kurumların hiyerarşik yapısına uygun şekilde derslerin bölümlere, fakültelere veya programlara göre sınıflandırılması “dersin ait olduğu alt/üst hesap bilgileri” üzerinden gerçekleştirilir. Bu sayede her ders, kurumdaki akademik yapılanmaya uygun bir şekilde tanımlanır. “Gruplar ve Şubeler” ise genellikle ders içerisindeki katılımcıların alt bölümlerini düzenlemek için kullanılır.

5- Dersi yürüten öğretim elemanı bilgisi aşağıdaki bölümlerden hangisinde verilmelidir?

A) Başarının değerlendirilmesi
B) Öğrenme çıktıları
C) Ön koşullar
D) Ders hakkında
E) Sözlük

Cevap : D) Ders hakkında

Açıklama: “Ders hakkında” bölümü, dersin genel tanıtımını, kim tarafından yürütüldüğünü, hangi amaç ve kapsamla oluşturulduğunu yansıtan bir alandır. Öğretim elemanının kısa özgeçmişi, iletişim bilgileri gibi detaylar da burada yer alabilir. “Başarının değerlendirilmesi” ise dersin ölçme ve değerlendirme yöntemlerini, “Öğrenme çıktıları” dersin sonunda kazanılacak yeterlilikleri, “Ön koşullar” dersi alabilmek için gereken ön bilgiler ve “Sözlük” de ders boyunca sıkça kullanılan terimlerin açıklamalarını kapsar.

6- Aşağıdakilerden hangisi temel ve yardımcı ders kaynakları ile ilgili kaçınılması gereken durumlardan biridir?

A) Telif hakkı olan bir kitabın pdf halinin doğrudan indirme bağlantısının paylaşılması
B) Telif hakkı olan bir kitabın adının ve nereden temin edilebileceği bilgisinin paylaşılması
C) Açık erişim ders malzemesi olarak paylaşlılan bir kitabın ders içinden bağlantı adresinin paylaşılması
D) Kurum kütüphanesine ait veritabanına ders içerisinden doğrudan bağlantı verilmesi
E) Telif hakkı olan bir kitabın Google Books uygulamasındaki bağlantı adresinin paylaşılması

Cevap : A) Telif hakkı olan bir kitabın pdf halinin doğrudan indirme bağlantısının paylaşılması

Açıklama: Telif hakkı ihlali, eğitimde dahi olsa yasalarla korunan bir konudur. Telif hakkı sahibi tarafından izin verilmemiş bir kaynağı, doğrudan pdf dosyası şeklinde paylaşmak yasal sorunlara yol açabilir. Bunun yerine, kitabın adı, yazar bilgileri ve yasal olarak nereden temin edilebileceğine dair yönlendirmeler yapılması uygundur.

7- Ders etkinliklerine kolay erişim için aşağıdaki öğelerden hangisi kullanılır?

A) Raporlar
B) Ders gezinme menüsü
C) Haftaya başlarken
D) Takvim
E) Tartışınız

Cevap : B) Ders gezinme menüsü

Açıklama: ÖYS’lerde, ders etkinliklerine (ödevler, sınavlar, forumlar, materyaller vb.) hızlıca ulaşabilmek için genellikle “Ders Gezinme Menüsü” kullanılır. Bu menü, dersin genel planına ve modüllerine ait bağlantıları barındırır. “Raporlar” ise daha çok katılım ve not durumlarının analizini yapmak için kullanılırken “Takvim” yaklaşan etkinlikler ve teslim tarihleri için bir hatırlatma görevi görür.

8- “Dersin sonunda; analitik verileri istatistiki olarak değerlendirebilecek, analitik yöntem seçebilecek ve analitik yöntem geliştirebileceksiniz. Ders boyunca yapılacak tüm etkinlikler bu doğrultuda tasarlanmıştır.”

Çevrimiçi bir dersteki bu açıklama aşağıdaki bileşenlerin hangisinin içinde yer almalıdır?

A) Öğrenenlerden Beklenenler
B) Dersin Yapısı
C) Ön Koşullar
D) Başarının Değerlendirilmesi
E) Öğrenme Çıktıları

Cevap : E) Öğrenme Çıktıları

Açıklama: Burada belirtilen kazanımlar, öğrencinin ders sonunda ne tür bilgi ve becerilere sahip olacağını özetler. Tam da bu nedenle “Öğrenme Çıktıları” bölümünde yer alması gereken bir ifadedir. Bu bölüm, öğrencilerin dersin başında hedeflerini anlamalarına ve çalışma sürecini ona göre planlamalarına yardımcı olur.

9- “Bu ders ‘Temel İşletmecilik Kavramları ve Kapsamı; İşletmelerde Amaçlar ve Çevre; İşletme Türleri; İşletmelerin Kuruluşu; Rekabetçi Bir Ekonomide Girişimcilik; Etik ve Sosyal Sorumluluk; İşletmelerde Kurumsal İletişim; İşletmelerin Büyümesi; Küresel Ortamda İşletmecilik; İşletme Fonksiyonları’ gibi konuları içermektedir.”

Çevrimiçi bir dersteki bu açıklama aşağıdaki bileşenlerin hangisinin içeriğinde verilmelidir?

A) Ders Etkinlikleri
B) Öğrenme Çıktıları
C) Ders Tanıtımı
D) Başarının Değerlendirilmesi
E) Ön Koşullar

Cevap : C) Ders Tanıtımı

Açıklama: Derste ele alınacak konu başlıkları, genel içeriğin tanıtımı bölümünde aktarılmalıdır. “Ders Tanıtımı”, öğrencilerin derse başlamadan önce ne tür konular göreceklerini öğrenebilmelerine olanak tanır. “Ders Etkinlikleri” ise bu konuların hangi faaliyetlerle işlendiğini gösterir; “Öğrenme Çıktıları” daha çok hedeflenen becerileri ve kazanımları ifade eder.

10- “Bu ders 12 haftalık içeriğin eşit olarak dağıtıldığı 4 modülden oluşmaktadır. Her modül okuma, tartışma, ödev ve kısa sınav etkinliklerinden oluşan 3 haftalık dersten oluşmaktadır. Her modül sonunda içinde bulunulan haftanın Çarşamba günü saat 19:00’da canlı ders oturumu gerçekleştirilecektir.”

Çevrimiçi bir dersteki bu açıklama aşağıdaki bileşenlerin hangisinin içeriğinde yer almalıdır?

A) Ders Etkinlikleri
B) Öğrenme Çıktıları
C) Ders Tanıtımı
D) Dersin Yapısı
E) Ön Koşullar

Cevap : D) Dersin Yapısı

Açıklama: Dersin modüllere veya haftalara nasıl bölündüğü, bu modüllerde hangi etkinliklerin yer aldığı ve canlı ders oturumlarının ne zaman yapılacağı, “Dersin Yapısı” başlığı altında açıklanır. Böylece öğrenciler, dersin genel işleyiş planını ve süre dağılımını önden görüp kendi çalışma takvimlerini buna göre ayarlayabilirler.