WTK202U Öğrenme Yönetim Sistemleri Ünite -5

1. Yönetsel Bileşenler

Yönetsel bileşenler, sistemdeki tüm kullanıcıların ve içeriklerin düzenlenmesinden sorumludur. Kişiselleştirme, dersin markalaştırılması, rollerin atanması, kimlik doğrulama ve yedekleme bu kategoride yer alır. Örneğin, öğrencilerin kayıt işlemleri veya derslerin kopyalanması bu yönetimsel katmanda gerçekleştirilir. Sistem yöneticileri bu bileşenler üzerinden derslerin genel yapılarını ve kullanıcı izinlerini kontrol eder.

2. Ölçme-Değerlendirme Bileşenleri

Sınavlar, ödevler, forum katılımı, not merkezi gibi araçlar, ölçme-değerlendirme başlığı altında incelenir. Bu bileşenler sayesinde öğretim elemanları, öğrencilerin öğrenme süreçlerine dair somut veriler elde edebilir. Aynı zamanda, öğrenenlerin de kendi ilerlemelerini yakından takip edebilmeleri sağlanır.

3. İletişim ve Etkileşim Bileşenleri

Çevrimiçi forumlar, canlı dersler, anlık mesajlaşma ve e-posta benzeri araçlar, ÖYS’nin iletişim ve etkileşim boyutunu oluşturur. Bu bileşenlerin en yaygın kullanımı “eş zamansız” modellerle gerçekleşir. Öğrenciler forumlara farklı zamanlarda katılım sağlayabilir veya gönderdikleri mesajlara sonradan yanıt alabilir. Ancak eş zamanlı (canlı dersler gibi) araçlar da senkron etkileşim ihtiyacını karşılar.

4. İçerik Oluşturma ve Aktarma Bileşenleri

Bir ÖYS’nin temel işlevlerinden biri, ders materyallerini öğrencilerle hızlı ve etkili bir biçimde paylaşabilmektir. İçerik oluşturma ve aktarma bileşenleri, eğitmenlerin çeşitli formatlardaki dosyaları (PDF, video, sunum vb.) sistemde organize etmesini ve güncel tutmasını sağlar. WebDAV veya SCORM gibi standartlar ve protokoller, farklı platformlarda üretilen içeriklerin ÖYS’ye entegre edilmesini kolaylaştırır.

5. İşbirliği Bileşenleri

İşbirliği bileşenleri, öğrencilerin grup çalışmaları, proje ekipleri veya ortak etkinlikler aracılığıyla birlikte öğrenmelerine olanak tanır. E-portfolyo gibi araçlar da bu başlığın bir parçası olarak değerlendirilebilir; öğrenciler kendi çalışmalarını diğer katılımcılarla paylaşıp geri bildirim toplayabilir. Böylece sosyal öğrenme deneyimi zenginleşir.

6. Hızlı İçerik Geliştirme ve Entegrasyon

Günümüzün e-öğrenme trendlerinde, kullanıcılara pratik ve etkileşimli içerik sunmak önemlidir. H5P gibi araçlar, ÖYS üzerinde ek bir uygulamaya gerek olmadan etkileşimli materyal oluşturmayı mümkün kılar. TinCan API (xAPI) veya SCORM ise içeriklerin ve öğrencilerin öğrenme etkileşimlerinin takip edilmesinde kullanılan yaygın standartlardır. Böylece ölçme-değerlendirme süreçleri daha derinlemesine yürütülebilir.

Sonuç

Öğrenme Yönetim Sistemlerinin başarısı, doğru şekilde yapılandırılmış bileşenlere dayanır. Yönetsel, ölçme-değerlendirme, iletişim-etkileşim, içerik oluşturma ve işbirliği gibi temel başlıklar, güçlü bir dijital eğitim deneyimi sağlamanın kilit unsurlarıdır. Kurumlar, bu bileşenleri etkin biçimde kullanarak hem öğrenci başarısını hem de öğretim kalitesini artırabilir.

1- “Kişiselleştirme” kavramı aşağıdaki bileşen başlıklarından hangisinin altında yer alır?

A) İletişim ve Etkileşim
B) Ölçme-Değerlendirme
C) Yönetsel
D) İçerik Oluşturma ve Aktarma
E) İşbirliği

Cevap : C) Yönetsel

Açıklama: Kişiselleştirme, kullanıcının arayüzü veya ders alanını kendi ihtiyaçlarına göre uyarlamasını içeren bir yönetsel işlevdir. Örneğin, öğrenci veya öğretim elemanının tema, dil, bildirim tercihleri gibi kişiselleştirmeler yapabilmesi yönetim bileşeninin kontrolü altındadır.

2- “………….. bileşeni ile kurum, program ve ders düzeyinde görsel olarak özelleştirmeler yapılabilir.”

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) Not merkezi
B) Gruplar
C) Bildirimler
D) Markalaştırma
E) Canlı ders

Cevap : D) Markalaştırma

Açıklama: Markalaştırma, kurum ya da programın logosu, renk şeması ve genel görsel kimliğini sisteme yansıtmaya olanak tanır. Böylece kullanıcılar, ÖYS içerisinde kendi kurumlarının kurumsal kimliğini görsel olarak deneyimleyebilirler.

3- Aşağıdakilerden hangisi ölçme-değerlendirme bileşenlerinden biri değildir?

A) Not merkezi
B) Kısa sınav
C) Tartışma (Forum)
D) Ödev
E) Roller ve yetkilendirme

Cevap : E) Roller ve yetkilendirme

Açıklama: Ölçme-değerlendirme bileşenleri, öğrencilerin bilgi ve becerilerini ölçmek amacıyla kullanılan ödev, sınav, tartışma forumları (katılım puanı ölçümü gibi), not merkezi gibi araçlardan oluşur. Roller ve yetkilendirme ise sistemin yönetimsel fonksiyonuna aittir.

4- ÖYS’lerde en çok gerçekleşen iletişim ve etkileşim türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eş zamansız
B) Eş zamanlı
C) Anlık mesajlaşma
D) Canlı ders
E) Dahili mesajlaşma

Cevap : A) Eş zamansız

Açıklama: Çoğu ÖYS, forumlar veya duyurular gibi eş zamansız etkileşime ağırlık verir. Bu modelde, kullanıcılar farklı zaman dilimlerinde sisteme girerek mesajları okuyup yanıtlayabilir veya etkinliklere katılabilir. Sıkça kullanılan forumlar, ödev gönderimleri ve e-posta benzeri “mesaj merkezleri” bu tür etkileşime örnek oluşturur.

5- “Öğrenen ve öğretim elemanları kullandıkları bilgisayarlarda oluşturacakları ders malzemelerini ……………. özelliği ile doğrudan ÖYS’lerdeki içerik havuzlarına aktarabilirler.”

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) SCORM
B) TinCan API
C) Soru ve Testlerin Karşılıklı Kullanılabilirliği (QTI)
D) WebDAV
E) Raporlama

Cevap : D) WebDAV

Açıklama: WebDAV (Web-based Distributed Authoring and Versioning), web üzerinde dağıtık olarak dosya oluşturma, düzenleme ve sürüm kontrolü yapmaya olanak tanıyan bir protokoldür. Bu sayede kullanıcılar, yerel bilgisayarlarındaki dosyaları ÖYS içerik havuzuna kolayca yükleyebilir veya güncelleyebilirler.

6- Aşağıdakilerden hangisi yönetsel bileşenlerden biri değildir?

A) Canlı ders
B) Derse kayıt
C) Roller ve yetkilendirme
D) Ders yedekleme
E) Kimlik doğrulama

Cevap : A) Canlı ders

Açıklama: Canlı ders, öğretmen ve öğrencilerin anlık etkileşim kurduğu bir iletişim/etkileşim bileşenidir. Yönetsel bileşenler arasında derse kayıt, rollerin atanması, kimlik doğrulama ve ders yedekleme gibi işlevler yer alır.

7- Aşağıdakilerden hangisi başlıca ders yedekleme amaçlarından biri değildir?

A) Sistemde olası çökmelere karşı tedbir alınması
B) Derse kayıtlı öğrenci bilgilerinin ÖYS’ye aktarılması
C) Başka bir ÖYS’ye dersin tamamının ya da bir bölümünün aktarılması
D) Aynı ÖYS’de dersin bir kopyasının oluşturulması
E) Aynı ÖYS’de dersin belirli içeriklerinin başka ders(ler)e kopyalanması

Cevap : B) Derse kayıtlı öğrenci bilgilerinin ÖYS’ye aktarılması

Açıklama: Ders yedeklemenin temel amacı, sistem çökmeleri veya beklenmedik hatalara karşı koruma, ders içeriğini başka bir derse ya da ÖYS’ye aktarma ve dersin kopyasını oluşturma gibi ihtiyaçları karşılamaktır. Öğrenci bilgilerinin ilk kez ÖYS’ye aktarılması ise yedeklemeden ziyade kullanıcı yönetimi ve kayıt süreçleriyle ilgili bir konudur.

8- “……………… bileşeni ile öğrenenler kişisel ürün dosyalarını dilerlerse diğer katılımcılar ve/ veya öğretim elemanı ile paylaşabilirler.”

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) Dosya paylaşımı
B) Kısa sınavlar
C) E-portfolyo
D) Raporlama
E) Bildirimler

Cevap : C) E-portfolyo

Açıklama: E-portfolyo, öğrencilerin kendi geliştirdiği dosyaları, projeleri ve ürünleri bir araya getirip sergileyebildiği bir dijital alandır. Dilerlerse bu portfolyoyu tüm sınıfla, belirli kişilerle veya sadece öğretim elemanıyla paylaşabilirler.

9- Aşağıdakilerden hangisi hızlı içerik geliştirme araçlarında kullanılan çıktı standartlarından biridir?

A) H5P
B) Excel
C) TinCan API
D) Pdf
E) Photoshop

Cevap : C) TinCan API

Açıklama: TinCan API (xAPI), e-öğrenme içeriklerinin ve kullanıcı etkileşimlerinin takip edilebilmesini sağlayan modern bir standarttır. H5P, bir içerik geliştirme çerçevesidir; ancak çıktı “standartları” arasında sayılmaz; H5P, interaktif içerik oluşturmayı sağlayan bir kütüphanedir. SCORM ve xAPI, çıktıları paketlemek veya kullanıcı deneyimini izlemek için kullanılan yaygın standartlardır.

10- Aşağıdaki araçlardan hangisi ile ÖYS dışına çıkmadan etkileşimli içerik geliştirilebilir?

A) Articulate Storyline
B) Adobe Captivate
C) Adobe Illustrator
D) Photoshop
E) H5P

Cevap : E) H5P

Açıklama: H5P, pek çok ÖYS’ye entegre edilebilen bir eklenti veya modül şeklinde çalışarak tarayıcı üzerinden etkileşimli içerik oluşturmanıza olanak tanır. Böylece Articulate Storyline veya Adobe Captivate gibi harici yazılımlara ihtiyaç duymadan, direkt sistem içinde interaktif materyaller geliştirilebilir.