Anadolu Demir Çağı Devletleri Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

Urartu Yer Altı Oda Mezarlarının Özellikleri

Urartu yer altı oda mezarları, çoklu gömü yapılan yapılar olarak bilinir. Genellikle birden fazla bireyin defnedildiği bu mezarlar, kraliyet üyeleri için Van Kalesi’nde özel olarak tasarlanmıştır.

Malatya’daki Geç Hitit Beyliği: Melid

Malatya’da bulunan Melid, Geç Hitit döneminde önemli bir ticaret ve kültür merkezi olmuştur. Bu beylik, Malatya’nın stratejik konumu sayesinde bölgedeki siyasi ve ekonomik gelişmelerde etkin bir rol oynamıştır.

Kummuh Krallığı ve Başkenti Samsat Höyük

Günümüzde Adıyaman sınırlarında yer alan Samsat Höyük, Kummuh Krallığı’nın başkentidir. Bu bölge, Asur kayıtlarında sıkça anılmış ve çeşitli arkeolojik kazılarla önemli bilgiler ortaya çıkarılmıştır.

Van Kalesi ve I. Argişti’nin Mezarları

Urartu kralı I. Argişti’ye ait mezar, Van Kalesi’nde tespit edilmiştir. Urartu kralları için yapılan kaya mezarları, bu uygarlığın defin geleneklerini ve inanç sistemini yansıtır.

Urartu Tarihinin En Eski Belgeleri: Asur Kayıtları

Urartu tarihine dair en eski bilgiler Asur yazılı belgelerinde bulunur. Bu kaynaklar, Urartu devletinin siyasal ve ekonomik yapısını aydınlatmıştır.

Urartularda Mezar Türleri

Urartular en yaygın olarak yer altı oda mezarlarını kullanmıştır. Kaya mezarları ve diğer defin yöntemleri de, Urartu mezar geleneğinin çeşitliliğini göstermektedir.

Karatepe-Arslantaş Kazıları

Adana’da bulunan Karatepe-Arslantaş’taki kazılar, İstanbul Üniversitesi tarafından Halet Çambel liderliğinde başlatılmıştır. Bu kazılar, Luvice ve Fenikece yazıtların keşfi ile önem kazanmıştır.

Urartuca ve Hurri Dili

Urartuca, Hurri dil ailesine aittir. Urartu dili, çivi yazısı ile kaydedilmiş ve birçok yazıt günümüze kadar ulaşmıştır.

Karatepe’deki Asatiwatas Yazıtları

Karatepe-Arslantaş’taki çift dilli yazıtlar, Asatiwatas’ın yönetim faaliyetlerini anlatır. Bu yazıtlar, hem Fenikece hem de Luvice dillerinde yazılmıştır.

Minua Kanalı: Urartu’nun Su Mühendisliği

Minua Kanalı, Urartuların su mühendisliğindeki başarılarının bir göstergesidir. Günümüzde hâlâ sulama amacıyla kullanılmaktadır.

Elbistan-Karahöyük’te Fırtına Tanrısı Steli

M.Ö. 1200-1000 dönemine ait bu stel, Hitit kültürel etkilerini taşıyan ve Fırtına Tanrısı için dikilen önemli bir arkeolojik buluntudur.

Urartu Panteonu ve Meherkapı Yazıtı

Meherkapı’daki kaya yazıtı, Urartu panteonundaki tanrı ve tanrıçalara sunulan kurban listelerini içerir. Bu yazıt, dini ritüeller hakkında detaylı bilgi verir.

Keşişgöl Barajı: Urartu Su Mirası

Urartu kralı Erimena oğlu Rusa tarafından inşa edilen Keşişgöl Barajı, günümüzde de işlevini sürdüren nadir antik barajlardandır.

Patin/Unqi Krallığı ve Asur Kayıtları

Asur kaynaklarında sıkça anılan Patin/Unqi Krallığı, Anadolu’nun güneyinde önemli bir bölgesel güç olmuştur.

Urartuların İlk Yazıtları

Urartuların bilinen ilk yazıtlarında Asurca dilinde ve Asur çivi yazısıyla yazılmış metinler yer alır.

Karkamış: Geç Hitit Krallığının Sınır Kenti

Gaziantep sınırları içinde yer alan Karkamış, Suriye ile sınır oluşturan önemli bir Geç Hitit merkezi olarak bilinir.

Topzawa Steli: Çift Dilli Yazıt

Topzawa Steli, Urartuca ve Asurca dillerinde yazılmış bir yazıt olup, Urartu-Asur ilişkilerine dair önemli bilgiler sunar.

Pazarcık Steli ve Sınır Anlaşması

Kahramanmaraş’taki Pazarcık Steli, Gurgum ve Kummuh krallıkları arasındaki sınırı belirlemek amacıyla dikilmiştir.

Kremasyon Geleneği

Kremasyon, cenazelerin yakılarak gömülmesi uygulamasıdır. Urartular bu yöntemi nadiren kullanmıştır.

Friglerle Komşu Hitit Krallığı: Tabal

Tabal Krallığı, Frigler ile komşu olup bu uygarlıkla siyasi ve kültürel etkileşimde bulunmuştur.

1. Genel özellikleri dikkate alındığında Urartu yer altı oda mezarlarının ana karakterini aşağıdakilerden hangisi daha iyi açıklar?

A) Tek kullanımlık mezarlardır.
B) Ahşap mezar odasına sahip mezarlardır.
C) Kadınlar için yapılan mezarlardır.
D) Krallar için yapılan mezarlardır.
E) Çoklu gömü yapılan mezarlardır.

Cevap : E) Çoklu gömü yapılan mezarlardır.

Açıklama : Urartu yer altı oda mezarları genellikle birden fazla kişinin gömüldüğü çoklu gömüler için kullanılmıştır. Kraliyet mezarları ise Van Kalesi’nde özel olarak yapılmıştır.

2. Hangisi günümüzde Malatya il sınırları içinde yer alan geç Hitit beyliğidir?

A) Gurgum
B) Karkamış
C) Kummuhu
D) Tabal
E) Melid

Cevap : E) Melid

Açıklama : Melid, Malatya’da yer alan geç Hitit beyliği olup önemli bir kültürel ve ticari merkez olmuştur.

3. Aşağıdakilerden hangisi Kummuh’un başkenti ile ilişkilendirilen yerleşmeyi barındırır?

A) Kinet Höyük
B) Samsat Höyük
C) Karahöyük
D) Gözlükule Höyüğü
E) Sirkeli Höyük

Cevap : B) Samsat Höyük

Açıklama : Samsat Höyük, Kummuh’un başkenti olan bugünkü Adıyaman ili sınırlarında bulunan önemli bir arkeolojik yerleşimdir.

4. Van Kalesi’nde mezarı kesin olarak bilinen ve tarihlenen Urartu kralı aşağıdakilerden hangisidir?

A) III. Rusa
B) II. Sarduri
C) Erimena
D) I. Argişti
E) Minua

Cevap : D) I. Argişti

Açıklama : Van Kalesi’nde bulunan mezarı kesin olarak bilinen Urartu kralı I. Argişti’dir. Diğer kral mezarlarının konumu ise tam olarak bilinmemektedir.

5. Urartu tarihi ile ilgili en erken yazılı belgeler hangi kaynaktan gelir?

A) Elam
B) Mısır
C) Hitit
D) Arami
E) Assur

Cevap : E) Assur

Açıklama : Urartulara dair en eski kayıtlar Asur kaynaklarında geçmekte olup, bu belgeler Urartular hakkında önemli bilgiler sunmaktadır.

6. Urartularda en yaygın kullanılan mezar türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Urne
B) Lahit
C) Taş sandık
D) Kaya mezarı
E) Yer altı oda mezar

Cevap : E) Yer altı oda mezar

Açıklama :

7. Karatepe-­Arslantaş’da ilk arkeolojik kazılar hangi üniversite başkanlığında gerçekleştirilmiştir?

A) Dicle Üniversitesi
B) Atatürk Üniversitesi
C) İstanbul Üniversitesi
D) Ege Üniversitesi
E) Ankara Üniversitesi

Cevap : C) İstanbul Üniversitesi

Açıklama : Karatepe-Arslantaş kazıları, Prof. Dr. Halet Çambel liderliğinde İstanbul Üniversitesi tarafından başlatılmıştır.

8. Urartuca aşağıdaki dillerden hangisiyle akrabadır?

A) Aramice
B) Hurrice
C) Babilce
D) Hititçe
E) Akkadça

Cevap : B) Hurrice

Açıklama : Urartuca, Hurri dil ailesine ait olup bu dil ailesinin bir devamı niteliğindedir.

9. Karatepe’de heykel gövdesi üzerinde Luvice ve Fenikece çift dilli yazıtlarda kalenin kurucusu hangi kralın icraatları anlatılır?

A) Mutallu
B) Anbarsis
C) Hattuşuli
D) Asatiwatas
E) Barrakip

Cevap : D) Asatiwatas

Açıklama : Karatepe yazıtlarında Asatiwatas’ın kale inşaatı ve yönetim faaliyetleri anlatılmaktadır.

10. Günümüzde dahi kullanılan Urartulara ait en etkileyici su yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Minua Kanalı
B) Erciş Kanalı
C) Çaldıran Kanalı
D) Süveyş Kanalı
E) Tuşpa Kanalı

Cevap : A) Minua Kanalı

Açıklama : Minua Kanalı, Urartular döneminde yapılmış olup günümüzde de sulama amaçlı kullanılmaktadır.

11. Elbistan­Karahöyük’te MÖ 1200-­1000 arasındaki döneme tarihlendirilmiş ve in situ olarak bulunmuş olan hiyeroglif yazıtlı stel hangi tanrı anısına dikilmiştir?

A) Toprak tanrısı
B) Ay tanrısı
C) Fırtına tanrısı
D) Güneş tanrısı
E) Kılıç tanrısı

Cevap : C) Fırtına tanrısı

Açıklama : Elbistan-Karahöyük’te bulunan bu stel, Fırtına Tanrısı onuruna dikilmiş ve Hitit etkilerini yansıtmaktadır.

12. Urartu panteonunun tanrı ve tanrıçaları ve bunlara sunulan kurban listeleri hangi kaya yazıtında yer almıştır?

A) Yeşilalıç
B) Zivistan
C) Meherkapı
D) Analıkız
E) Palu

Cevap : C) Meherkapı

Açıklama : Meherkapı yazıtında Urartu panteonuna ait tanrı ve tanrıçaların isimleri ve onlara sunulan kurbanların listesi verilmiştir.

13. Urartu kralı Erimena oğlu Rusa tarafından kurulan ve bugün hâlâ kullanılmaya devam edilen baraj aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karakaya Barajı
B) Keşişgöl Barajı
C) Sarısu Barajı
D) Keban Barajı
E) Ilısu Barajı

Cevap : B) Keşişgöl Barajı

Açıklama : Keşişgöl Barajı, Urartu Kralı Rusa tarafından inşa ettirilmiş ve günümüzde de su tutma işlevini sürdüren nadir Urartu yapılarından biridir.

14. Patin/Unqi Krallığı ile ilgili yazılı belgeler hangi çivi yazılı kaynaklardan gelir?

A) Hitit
B) Assur
C) Arami
D) Mısır
E) Urartu

Cevap : B) Assur

Açıklama : Assur kaynaklarında Patin/Unqi Krallığı’na dair önemli bilgiler yer alır ve bu belgeler bölgenin tarihine ışık tutar.

15. Bilinen ilk Urartu yazıtında hangi yazı sistemi ve dil kullanılmıştır?

A) Pers
B) Elam
C) Assur
D) Hitit
E) Mısır

Cevap : C) Assur

Açıklama : Urartuların bilinen ilk yazıtlarında Asur çivi yazısı ve Asurca kullanılmıştır.

16. Ülke sınırları nedeniyle bir bölümü Gaziantep sınırları içerisinde, dış şehir ise Suriye Jerablus kasabası içerisinde kalan geç Hitit krallık merkezi hangisidir?

A) Karkamış
B) Gurgum
C) Melid
D) Kummuh
E) Sam’al

Cevap : A) Karkamış

Açıklama : Karkamış, Fırat Nehri’nin doğusunda yer alan ve tarihi boyunca stratejik bir öneme sahip olan geç Hitit krallık merkezidir.

17. Aşağıdakilerden hangisi üzerinde Urartuca­Asurca yazıt bulunan çift dilli bir steldir?

A) Meherkapı Yazıtı
B) Madırburç Yazıtı
C) Analıkız Yazıtı
D) Topzawa Steli
E) Karahat Stelleri

Cevap : D) Topzawa Steli

Açıklama : Topzawa Steli, Urartuca ve Asurca dillerinde çift dilli yazıtları ile bilinir.

18. Bugün Kahramanmaraş Müzesinde bulunan ve Pazarcık Steli olarak bilinen yazıt hangi iki krallığın sınırlarını belirlemek için dikilmiştir?

A) Karkamış-Gurgum
B) Gurgum-Kummuhu
C) Hilakku-Que
D) Sam’al-Patin
E) Melid-Tabal

Cevap : B) Gurgum-Kummuhu

Açıklama : Pazarcık Steli, Gurgum ve Kummuhu krallıkları arasındaki sınırı belirlemek için dikilmiş ve bu dönemin diplomatik ilişkileri hakkında bilgi sunmaktadır.

19. Kremasyon terimini aşağıdakilerden hangisi tanımlar?

A) Normal gömü
B) Dorsal gömü
C) Yakarak gömü
D) Hoker gömü
E) Baş aşağı gömü

Cevap : C) Yakarak gömü

Açıklama : Kremasyon, cenazenin yakılarak küle dönüştürülmesi işlemidir ve Urartular’da nadiren kullanılmıştır.

20. Hangi geç Hitit krallığı Frigler ile komşu ve etkileşim içindedir?

A) Melid
B) Kummuh
C) Karkamış
D) Sam’al
E) Tabal

Cevap : E) Tabal

Açıklama : Tabal Krallığı, Anadolu’nun iç bölgelerinde yer alması nedeniyle Frigler ile yoğun ticari ve kültürel etkileşim içinde bulunmuştur.