WTK202U Öğrenme Yönetim Sistemleri Ünite -7

1. ÖYS ve Diğer Bilgi Sistemleri Arasındaki Temel İhtiyaç

Günümüzde eğitim kurumları, birçok farklı yazılım ve bilgi sistemi kullanır. Öğrenci Bilgi Sistemi (ÖBS), kütüphane hizmetleri, video konferans alt yapıları, medya sunucuları gibi sistemler, birbiriyle entegre çalıştığında kullanıcı deneyimi önemli ölçüde iyileşir. Örneğin, tek oturum açma (SSO) sayesinde öğrenciler bir kez giriş yaparak tüm kurumsal sistemlere erişebilirler.

2. Kimlik Doğrulama Yöntemleri

Kimlik doğrulama, entegrasyonun en kritik unsurlarından biridir. LDAP, CAS, SAML, Clever gibi kurumsal çözümler, öğrencilerin tek oturum açarak hem ÖBS’ye hem de ÖYS’ye sorunsuz biçimde bağlanmalarını sağlar. Buna karşılık, sosyal medya hesaplarıyla oturum açma gibi yaklaşımlar, akademik verilerin eksikliği ve güvenlik kaygıları nedeniyle yaygın olarak tercih edilmez.

3. Medya ve Video Konferans Entegrasyonları

Çevrimiçi derslerdeki canlı oturumlar ve multimedya içerikleri, öğrenme deneyiminin kalitesini artırır. Bu noktada video konferans entegrasyonu (Zoom, BigBlueButton, Microsoft Teams vb.) ve medya sunucusu entegrasyonu (YouTube, Vimeo gibi harici veya kuruma özel medya sunucuları) büyük kolaylık sağlar. Harici araç (LTI) yöntemiyle farklı derslerde farklı video konferans servisleri devreye alınabilir.

4. Bulut Depolama ve Ortak Paylaşım

Bulut depolama entegrasyonu, öğrenci ve öğretmenlerin Google Drive, Dropbox veya OneDrive gibi hesapları kullanarak dosyaları kolayca paylaşmalarına olanak tanır. ÖYS içinde “dosya yükle” aşamasında doğrudan bulut bağlantısı yapılarak büyük dosyaların sunucuyu yormadan sisteme eklenmesi mümkündür.

5. Analitik ve Ölçüm Araçları

Google Analitik veya benzeri analitik servislerle entegrasyon, web trafiğinin ve kullanıcı davranışlarının izlenmesine yardımcı olur. Anlık kullanıcı sayıları, coğrafi konum veya cihaz türü gibi veriler, sistem yönetimine rehberlik eder. Ancak ÖYS içi sınav sonuçları gibi akademik verilerin Google Analitik üzerinden takip edilmesi mümkün olmadığı için, bu veriler genellikle ÖYS’nin kendi ölçme-değerlendirme modüllerinde saklanır.

6. xAPI ve Genişletilmiş Öğrenme Takibi

xAPI (Tin Can API), öğrenme etkinliklerini farklı platformlarda izlemeye olanak tanıyan modern bir standarttır. Bir öğrenci, ÖYS dışında da öğrenme faaliyetinde bulunabilir (örneğin, bir simülasyon oyunu, mobil uygulama veya sanal gerçeklik ortamı). Bu etkinlikler xAPI formatında kayıt altına alınır ve bir LRS (Learning Record Store) üzerinde saklanır. Böylece çok daha kapsamlı bir öğrenme analizi yapılabilir.

Sonuç

Öğrenme Yönetim Sistemlerinin diğer kurumsal bilgi sistemleriyle entegre edilmesi, hem yönetsel süreçleri kolaylaştırır hem de eğitime daha geniş bir ekosistem anlayışı kazandırır. Doğru entegrasyon stratejileri sayesinde kullanıcı deneyimi, güvenlik ve veri analizi gibi alanlarda önemli iyileşmeler elde edilebilir. Eğitim kurumları, bu entegrasyonları planlarken kimlik doğrulama, veri güvenliği ve kullanım senaryolarına uygun teknolojilerin seçimi gibi konuları dikkatlice ele almalıdır.

1- Aşağıdakilerden hangisi Öğrenme Yönetim Sistemi’ne entegre edilmesine gerek olmayan bilgi sistemlerinden biridir?

A) Elektronik Belge Yönetim Sistemi
B) Kütüphane Hizmetleri
C) Öğrenci Bilgi Sistemi
D) Video Konferans Sistemi
E) Medya Sunucu Sistemleri

Cevap : A) Elektronik Belge Yönetim Sistemi

Açıklama : ÖYS ile yaygın olarak entegre edilen sistemler; kütüphane hizmetleri, öğrenci bilgi sistemleri, video konferans servisleri ve medya sunucuları gibi eğitim-öğretim sürecini destekleyen yapıları kapsar. Elektronik Belge Yönetim Sistemi, kurumsal dokümanların takibi ve onay süreçleri için kullanılsa da, bir ÖYS ile doğrudan entegre edilme gerekliliği diğerleri kadar olmazsa olmaz değildir.

2- Öğrenci Bilgi Sistemleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Öğrenci Bilgi Sisteminden alınabilecek veriler arasında öğrencinin dersleri vardır.
B) Öğrenme Yönetim Sistemine entegre bir video konferans sisteminden yararlanmak için ikinci bir kimlik doğrulamasına ihtiyaç vardır.
C) Öğrenme Yönetim Sistemlerinde sosyal ağ hesapları ile oturum açmak mümkündür.
D) Harici araç entegrasyonu ile Öğrenme Yönetim Sisteminde bulunmayan hizmetlerden yararlanılabilir.
E) Öğrenme Yönetim Sistemine entegre bir medya sunucusu ile Öğrenme Yönetim Sisteminin performansına katkı sağlanabilir.

Cevap : B) Öğrenme Yönetim Sistemine entegre bir video konferans sisteminden yararlanmak için ikinci bir kimlik doğrulamasına ihtiyaç vardır.

Açıklama : ÖYS ile video konferans sistemi entegre edildiğinde genellikle “Tek Oturum Açma” (Single Sign-On – SSO) yöntemi veya harici araç bağlantısı üzerinden otomatik kimlik doğrulama kullanılır. Bu sayede, kullanıcıların ikinci bir kimlik doğrulaması yapmalarına gerek kalmadan video konferans sistemini kullanmaları mümkün olur. Dolayısıyla “ikinci bir kimlik doğrulamasına ihtiyaç vardır” ifadesi yanlıştır.

3- “Harici araç bağlantısı yöntemiyle farklı …………. sunucularından alınan paylaşım ve gizli anahtarlar sayesinde ÖYS içinde farklı dersler için farklı …………. sunucuları kullanılabilmektedir.”

Yukarıda cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) Öğrenci bilgi sistemi
B) Kimlik Doğrulama
C) Bulut Depolama
D) Video Konferans
E) Google Analitik

Cevap : D) Video Konferans

Açıklama : Harici araç bağlantısı (örneğin LTI – Learning Tools Interoperability) kullanarak farklı video konferans sunucularının paylaşılan anahtar bilgileri ile ÖYS içinde çeşitli derslerde farklı sanal sınıflar oluşturulabilir. Bu sayede birden fazla video konferans servisini, tek bir ÖYS üzerinde farklı dersler için kullanmak mümkündür.

4- Öğrenci Yönetim Sistemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) ÖYS’de hesabı olan bir kullanıcının mutlaka bir derse kayıtlı olması gerekir.
B) Tek oturum açma sayesinde aynı kullanıcı bilgileri ile birden fazla sistemde oturum açılabilir.
C) Youtube medya sunucusu olarak ÖYS’lerde kullanılamaz.
D) Ön bellek sunucuları ÖYS’lerin güvenliğini artırmak amacıyla kullanılır.
E) Harici araç yöntemiyle ÖYS’lere en fazla bir adet video konferans sunucusu entegre edilebilir.

Cevap : B) Tek oturum açma sayesinde aynı kullanıcı bilgileri ile birden fazla sistemde oturum açılabilir.

Açıklama : Tek Oturum Açma (Single Sign-On, SSO) teknolojisi, kullanıcıların bir kez kimlik doğrulaması yaparak farklı sistemlerde (Öğrenci Bilgi Sistemi, Kütüphane Sistemi, vb.) ek oturum açma ihtiyacı olmaksızın işlem yapabilmesini sağlar. Böylece kullanıcı deneyimi iyileşir ve yönetim kolaylaşır.

5- Aşağıdakilerden hangisi Öğrenme Hizmetleri Ekosisteminde yer almaz?

A) Medya Sunucusu
B) Ön Bellek Sunucusu
C) Veritabanı Sunucusu
D) Analitik Sunucusu
E) Sosyal Medya Sunucuları

Cevap : E) Sosyal Medya Sunucuları

Açıklama : Öğrenme Hizmetleri Ekosisteminde medya sunucusu (video, ses dosyaları vs. için), ön bellek sunucusu (performans hızlandırma), veritabanı sunucusu (verilerin saklanması) ve analitik sunucusu (öğrenme davranış analizleri) gibi bileşenler yer alabilir. “Sosyal Medya Sunucuları” ise eğitim ekosisteminin doğal bir parçası değildir; daha çok harici sosyal platformlar ile entegrasyon söz konusu olabilir.

6- Aşağıdakilerden hangisi kimlik doğrulama yöntemlerinden biri değildir?

A) LDAP
B) CAS
C) Clever
D) XAPI
E) SAML

Cevap : D) XAPI

Açıklama : LDAP (Lightweight Directory Access Protocol), CAS (Central Authentication Service), Clever (özellikle K12 okullarda yaygın bir SSO çözümü) ve SAML (Security Assertion Markup Language) yaygın kimlik doğrulama yöntemlerindendir. xAPI (diğer adıyla Tin Can API) ise öğrenme etkileşimlerini kaydetmek için kullanılan bir takip standardıdır, kimlik doğrulama sistemi değildir.

7- Sosyal medya hesap bilgilerinin “kimlik doğrulama” yöntemi olarak eğitim kurumlarınca tercih edilmemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sosyal medya hesabının öğrenci bilgi sistemi ile sorunsuz çalışması
B) Sosyal medya hesap bilgileri ile oturum açmanın endüstriyel standartlarda bir entegrasyon olmaması
C) Sosyal medya hesabındaki verilerin öğrenci numarası gibi akademik verileri içermemesi
D) Sosyal medya hesap bilgileri ile oturum açma kurumların tanınırlığını artırması
E) Sosyal medya hesap bilgileri ile oturum açma entegrasyonunun maliyetli ve özel kodlama bilgisi gerektirmesi

Cevap : C) Sosyal medya hesabındaki verilerin öğrenci numarası gibi akademik verileri içermemesi

Açıklama : Eğitim kurumları, kimlik doğrulamada genellikle öğrencinin akademik verilerini (öğrenci numarası vb.) de içeren güvenli ve kurumsal bir sistemi tercih ederler. Sosyal medya hesaplarında bu tür akademik bilgiler olmadığı için, kurumsal yönetim ve kayıt süreçlerinde sorunlar yaşanabilir. Bu nedenle sosyal medya hesabı ile oturum açma genelde tercih edilmez.

8- Aşağıdakilerden hangisi Google Analitik entegrasyonu ile alınamaz?

A) Belirli zaman aralığındaki tekil kullanıcı sayıları
B) Kullanılan cihaz
C) Coğrafi konum
D) Kısa sınav etkinliğinden alınan ortalama puan
E) Anlık eş zamanlı kullanıcı sayısı

Cevap : D) Kısa sınav etkinliğinden alınan ortalama puan

Açıklama : Google Analitik genellikle web trafiğini ve kullanıcı davranışlarını (oturum, cihaz türü, coğrafi konum, anlık kullanıcı sayısı vb.) ölçmeye odaklıdır. ÖYS içi kısa sınav etkinliklerinin ortalama puanı gibi akademik başarı verilerini doğrudan Google Analitik üzerinden almak mümkün değildir; bu veriler ÖYS’nin kendi ölçme-değerlendirme modülünde saklanır.

9- Aşağıdakilerden hangisi Öğrenme Yönetim Sistemlerine entegre kullanılabilecek bulut depolama ortamlarından biridir?

A) İçerik klasörü
B) Google Drive
C) Sunucu dosyaları
D) Virtualbox
E) Kişisel dosyalar

Cevap : B) Google Drive

Açıklama : Bulut depolama entegrasyonu, kullanıcıların dosyalarını Google Drive gibi harici bir bulutta saklayıp ÖYS üzerinde doğrudan paylaşmalarını sağlar. “İçerik klasörü” veya “Sunucu dosyaları” gibi seçenekler genellikle yerel sisteme aittir ve “Virtualbox” bir sanallaştırma ortamıdır; bulut depolama olarak kullanılmaz.

10- XAPI ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) XAPI ÖYS’de kimlik doğrulama amacıyla kullanılır
B) XAPI medya sunucusunda kimlik doğrulama amacıyla kullanılır
C) XAPI formatında ÖYS dışında gerçekleşen öğrenme etkinliklerinin kaydedilebileceği etkinlikler oluşturulabilir
D) XAPI sayesinde video konferans sunucusu ÖYS’ye entegre edilebilir.
E) XAPI öğrenci bilgi sisteminin ÖYS’ye entegrasyonu amacıyla kullanılır.

Cevap : C) XAPI formatında ÖYS dışında gerçekleşen öğrenme etkinliklerinin kaydedilebileceği etkinlikler oluşturulabilir

Açıklama : XAPI (Tin Can API) temelde öğrenme davranışlarının farklı sistemlerde toplanması ve analiz edilmesi amacıyla geliştirilmiştir. Öğrenciler ÖYS dışındaki farklı platformlarda da öğrenme etkinlikleri gerçekleştirebilir; bu etkinlikler XAPI formatında kayıt altına alınarak bir LRS (Learning Record Store) üzerinde saklanabilir ve analiz edilebilir.