Osmanlı Sosyal Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

Şubat 22, 2025

1. “Osmanlı’da devlete ve saraya ait iş yerlerinde maaş karşılığı çalışan esnafa ……… adı verilirdi.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Müşâherehorân
B) Ahi
C) Ehl-i tarik
D) Atmacacıyan-1 hassa
E) Ehl-i hıref-i hassa

Cevap : E) Ehl-i hıref-i hassa

Açıklama : Osmanlı sarayında ve devlete ait iş yerlerinde belirli bir maaş karşılığında çalışan sanatkâr ve esnaf grubu “Ehl-i hıref-i hassa” olarak adlandırılırdı.

2. Fütüvvetin Anadolu’daki koluna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Esnaflık
B) Ahilik
C) Lonca
D) Ehl-i hibre
E) Ehl-i hiref

Cevap : B) Ahilik

Açıklama : Ahilik, Anadolu’da esnaf ve zanaatkârların oluşturduğu bir teşkilatlanma sistemidir. Ahilik, esnafın ahlaki ve mesleki gelişimini sağlayan bir kurum olarak fütüvvet anlayışına dayanır.

3. “Osmanlı döneminde saray için ipek dokuyan esnafa ……. adı verilirdi.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Şimşîrgerân-ı hâssa
B) Keçeciyân-ı hassa
C) Kemhâ-bafân-ı hassa
D) Kazzâzân-ı hassa
E) Hayyatîn-i hâssa

Cevap : D) Kazzâzân-ı hassa

Açıklama :

4. “……. Osmanlı Devleti’nin idari mekanizmasını yürütecek devlet adamlarının yetiştirildiği, saray teşkilatı içerisinde yer alan bir eğitim müessesesidir.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Mekteb-i Mülkiye-yi Şahane
B) Sibyan Mektebi
C) Enderun Mektebi
D) Süleymaniye Medresesi
E) Darülfünun

Cevap : C) Enderun Mektebi

Açıklama : Osmanlı Devleti’nde saray içerisinde kurulan ve devlet yöneticilerini yetiştiren en önemli eğitim kurumu Enderun Mektebi’dir.

5. Ahiler Osmanlı sosyal hayatımın hangi yönünü teşkilatlandırmıştır?

A) Eğitim
B) Kültür
C) İktisadi hayat
D) Kadınlarla ilgili meseleler
E) Askerî faaliyetler

Cevap : C) İktisadi hayat

Açıklama : Ahilik teşkilatı, Osmanlı Devleti’nde esnafın mesleki gelişimini ve ticari hayatın düzenlenmesini sağlayan en önemli ekonomik örgütlenmelerden biridir.

6. Tütünü yasaklayan ve kahvehaneleri kapatmak isteyen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

A) III. Ahmed
B) IV. Murad
C) III. Murad
D) IV. Mehmed
E) II. Murad

Cevap : B) IV. Murad

Açıklama : IV. Murad, Osmanlı’da sıkı disiplin ve yasakları ile bilinen bir padişahtır. Kahvehaneleri kapattırmış ve tütün yasağı getirmiştir.

7. “XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ….. dış işleriyle ilgili meşguliyetleri yoğunlaşmış olduğundan makamları XIX. yüzyıl da Hariciye Nezâreti’ne dönüştürülmüştür.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Nişancı
B) Reisülküttab
C) Beylerbeyi
D) Kazasker
E) Defterdar

Cevap : B) Reisülküttab

Açıklama : Osmanlı Devleti’nde dış işleri ile ilgilenen Reisülküttab makamı, 19. yüzyılda Hariciye Nezâreti’ne dönüşmüştür.

8. Bir kişinin mülkiyetine sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallarından bir kısmını veya tamamını, Allah’ın rızâsını kazanma niyetiyle halkın herhangi bir ihtiyacını gidermek üzere dinî, hayrî ve sosyal bir gayeye sonsuza kadar tahsis etmesine ne ad verilir?

A) İhtisab
B) Hayır
C) Vakıf
D) İştira
E) Narh

Cevap : C) Vakıf

Açıklama : Osmanlı’da bireylerin sahip oldukları malları toplum yararına adaması sistemine vakıf denir.

9. XVI-XVIII. yüzyıllarda Anadolu’nun en ünlü yünlü dokuması olan, sadece tiftik keçisinin kılından yapılan, Ankara ve civarı dışında pek az yerde dokunan kumaş cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sof
B) Aba
C) Çuka
D) Kemha
E) Şayak

Cevap : A) Sof

Açıklama : Osmanlı döneminde en meşhur yünlü kumaşlardan biri “Sof” idi. Özellikle Ankara ve çevresinde üretilirdi.

10. Osmanlı Devleti’nde hastaların bakımını üstlenen, oluşturulan vakfiyesinde hasta özlük hakları, ilaç formülleri ve çalışacak doktorların standartlarının belirlendiği vakıf kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dârülkurrâ
B) Dârüssaâde
C) Dârüşşifa
D) Dârülhâdis
E) Tabâbet

Cevap : C) Dârüşşifa

Açıklama : Osmanlı Devleti’nde sağlık hizmetleri vakıflar aracılığıyla yürütülürdü. Dârüşşifa, hastaların tedavi edildiği sağlık kurumlarıydı.

@lolonolo_com

Osmanlı Sosyal Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

11. “……. üretici olan veya ticaretle uğraşan ve vergi veren yerleşik veya yarı-yerleşik halk zümresidir.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Çiftçi
B) Sipahi
C) Seyfiye
D) Reaya
E) Kalemiye

Cevap : D) Reaya

Açıklama : Osmanlı toplumunda üretici olan ve devlete vergi veren yerleşik veya yarı-yerleşik halk zümresine “Reaya” adı verilirdi.

12. Daha ziyade sarık sarmada kullanılan pamuklu kumaş cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bez
B) Bogasi
C) Alaca
D) Çuha
E) Tülbent

Cevap : E) Tülbent

Açıklama : Osmanlı’da sarık sarmak için en çok kullanılan pamuklu kumaş türü “Tülbent”tir.

13. Aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfına mensup bir görevlidir?

A) Subaşı
B) Defterdar
C) Sipahi
D) Peyk
E) Kadı

Cevap : E) Kadı

Açıklama : Osmanlı’da ilmiye sınıfına mensup olan kişiler, hukuk ve eğitimle ilgili görevlerde bulunurlardı. Kadılar, Osmanlı hukuk sisteminde önemli bir yer tutardı.

14. Esnafın iç işlerinden sorumlu olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

A) İşçibaşı
B) Kethüda
C) Ustabaşı
D) Şeyh
E) Yiğitbaşı

Cevap : E) Yiğitbaşı

Açıklama :

15. “……. Anadolu’nun ve Balkanların İslamlaşmasında en büyük rolü oynamışlardır.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Silahdârlar
B) Abdallar
C) Yiğitbaşılar
D) Kethüdalar
E) Bacılar

Cevap : B) Abdallar

Açıklama : Anadolu ve Balkanların İslamlaşmasında en büyük etkiyi, tasavvuf ehli olan “Abdallar” sağlamıştır.

16. Osmanlı vakıf sistemi içerisinde doğrudan halka hizmet sunan vakıf binâ ve kuruluşlarına ne ad verilir?

A) Külliye
B) Akârât
C) Asl-ı vakf
D) Hayrât
E) İmaret

Cevap : D) Hayrât

Açıklama : Osmanlı vakıf sisteminde doğrudan halka hizmet sunan binalar “Hayrât” olarak adlandırılırdı.

17. Sultan II. Abdülhamid’den sonra İttihatçılar devrinde medreselerde bazı islahat faaliyetlerine girişilmiştir. Bu amaçla oluşturulan komisyonun adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Islah-ı Medâris Komisyonu
B) Meclis-i Meşveret
C) Hukuk Komisyonu
D) İdare-i Muhâcirîn Komisyonu
E) İçişleri Komisyonu

Cevap : A) Islah-ı Medâris Komisyonu

Açıklama : II. Abdülhamid sonrası dönemde medreselerde reform yapmak amacıyla “Islah-ı Medâris Komisyonu” oluşturulmuştur.

18. Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyıla kadar şehrin en küçük idari birimlerini oluşturan mahallelerin idaresi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmaktadır?

A) Muhtar
B) İmam
C) Beylerbeyi
D) Subaşı
E) Kazasker

Cevap : B) İmam

Açıklama : Osmanlı döneminde mahalle yönetiminden sorumlu kişi “İmam”dı.

19. İlk olarak hangi padişah döneminde önce askerî kıyafetlerde, ardından sivil memur kıyafetlerinde geleneksel tarz terk edilerek Avrupa tarzı benimsenmiştir?

A) II. Mustafa
B) II. Mahmud
C) II. Selim
D) III. Selim
E) I. Abdülhamid

Cevap : B) II. Mahmud

Açıklama : II. Mahmud döneminde askerî ve sivil kıyafetlerde geleneksel Osmanlı tarzı terk edilerek Batı tarzı kıyafetler benimsenmiştir.

20. “İhtiyaç sahibi talebeler, üç aylarda ve özellikle ramazanlarda medresenin tatil olmasından faydalanıp kasaba ve köylere dağılırlar, buralarda imam-hatiplik, vaizlik yaparak elde ettikleri parayla geçinmeye çalışırlardı.“
Yukarıda açıklanan uygulamaya ne ad verilir?

A) Tekaüd
B) Çerağ çıkma
C) Mülazemet
D) Naiblik
E) Cerre çıkma

Cevap : E) Cerre çıkma

Açıklama : Medrese öğrencilerinin kasaba ve köylere giderek vaizlik yapmasına “Cerre çıkma” adı verilirdi.

@lolonolo_com

Osmanlı Sosyal Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

#1. “Osmanlı döneminde saray için ipek dokuyan esnafa ……. adı verilirdi.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#2. “……. üretici olan veya ticaretle uğraşan ve vergi veren yerleşik veya yarı-yerleşik halk zümresidir.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#3. XVI-XVIII. yüzyıllarda Anadolu’nun en ünlü yünlü dokuması olan, sadece tiftik keçisinin kılından yapılan, Ankara ve civarı dışında pek az yerde dokunan kumaş cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

#4. Esnafın iç işlerinden sorumlu olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

#5. Tütünü yasaklayan ve kahvehaneleri kapatmak isteyen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

#6. “……. Anadolu’nun ve Balkanların İslamlaşmasında en büyük rolü oynamışlardır.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#7. Aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfına mensup bir görevlidir?

#8. Fütüvvetin Anadolu’daki koluna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

#9. Sultan II. Abdülhamid’den sonra İttihatçılar devrinde medreselerde bazı islahat faaliyetlerine girişilmiştir. Bu amaçla oluşturulan komisyonun adı aşağıdakilerden hangisidir?

#10. Daha ziyade sarık sarmada kullanılan pamuklu kumaş cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

#11. İlk olarak hangi padişah döneminde önce askerî kıyafetlerde, ardından sivil memur kıyafetlerinde geleneksel tarz terk edilerek Avrupa tarzı benimsenmiştir?

#12. Osmanlı Devleti’nde hastaların bakımını üstlenen, oluşturulan vakfiyesinde hasta özlük hakları, ilaç formülleri ve çalışacak doktorların standartlarının belirlendiği vakıf kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

#13. Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyıla kadar şehrin en küçük idari birimlerini oluşturan mahallelerin idaresi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmaktadır?

#14. Ahiler Osmanlı sosyal hayatımın hangi yönünü teşkilatlandırmıştır?

#15. “Osmanlı’da devlete ve saraya ait iş yerlerinde maaş karşılığı çalışan esnafa ……… adı verilirdi.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#16. “İhtiyaç sahibi talebeler, üç aylarda ve özellikle ramazanlarda medresenin tatil olmasından faydalanıp kasaba ve köylere dağılırlar, buralarda imam-hatiplik, vaizlik yaparak elde ettikleri parayla geçinmeye çalışırlardı.“ Yukarıda açıklanan uygulamaya ne ad verilir?

#17. “XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ….. dış işleriyle ilgili meşguliyetleri yoğunlaşmış olduğundan makamları XIX. yüzyıl da Hariciye Nezâreti’ne dönüştürülmüştür.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#18. Osmanlı vakıf sistemi içerisinde doğrudan halka hizmet sunan vakıf binâ ve kuruluşlarına ne ad verilir?

#19. Bir kişinin mülkiyetine sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallarından bir kısmını veya tamamını, Allah’ın rızâsını kazanma niyetiyle halkın herhangi bir ihtiyacını gidermek üzere dinî, hayrî ve sosyal bir gayeye sonsuza kadar tahsis etmesine ne ad verilir?

#20. “……. Osmanlı Devleti’nin idari mekanizmasını yürütecek devlet adamlarının yetiştirildiği, saray teşkilatı içerisinde yer alan bir eğitim müessesesidir.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

SONUÇ

Osmanlı Sosyal Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

1. “Osmanlı’da devlete ve saraya ait iş yerlerinde maaş karşılığı çalışan esnafa ……… adı verilirdi.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

2. Fütüvvetin Anadolu’daki koluna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

3. “Osmanlı döneminde saray için ipek dokuyan esnafa ……. adı verilirdi.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

4. “……. Osmanlı Devleti’nin idari mekanizmasını yürütecek devlet adamlarının yetiştirildiği, saray teşkilatı içerisinde yer alan bir eğitim müessesesidir.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

5. Ahiler Osmanlı sosyal hayatımın hangi yönünü teşkilatlandırmıştır?

6. Tütünü yasaklayan ve kahvehaneleri kapatmak isteyen Osmanlı padişahı aşağıdakilerden hangisidir?

7. “XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ….. dış işleriyle ilgili meşguliyetleri yoğunlaşmış olduğundan makamları XIX. yüzyıl da Hariciye Nezâreti’ne dönüştürülmüştür.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

8. Bir kişinin mülkiyetine sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallarından bir kısmını veya tamamını, Allah’ın rızâsını kazanma niyetiyle halkın herhangi bir ihtiyacını gidermek üzere dinî, hayrî ve sosyal bir gayeye sonsuza kadar tahsis etmesine ne ad verilir?

9. XVI-XVIII. yüzyıllarda Anadolu’nun en ünlü yünlü dokuması olan, sadece tiftik keçisinin kılından yapılan, Ankara ve civarı dışında pek az yerde dokunan kumaş cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

10. Osmanlı Devleti’nde hastaların bakımını üstlenen, oluşturulan vakfiyesinde hasta özlük hakları, ilaç formülleri ve çalışacak doktorların standartlarının belirlendiği vakıf kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Sosyal Tarihi 2023-2024 Vize Soruları

11. “……. üretici olan veya ticaretle uğraşan ve vergi veren yerleşik veya yarı-yerleşik halk zümresidir.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

12. Daha ziyade sarık sarmada kullanılan pamuklu kumaş cinsi aşağıdakilerden hangisidir?

13. Aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfına mensup bir görevlidir?

14. Esnafın iç işlerinden sorumlu olan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

15. “……. Anadolu’nun ve Balkanların İslamlaşmasında en büyük rolü oynamışlardır.“ Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

16. Osmanlı vakıf sistemi içerisinde doğrudan halka hizmet sunan vakıf binâ ve kuruluşlarına ne ad verilir?

17. Sultan II. Abdülhamid’den sonra İttihatçılar devrinde medreselerde bazı islahat faaliyetlerine girişilmiştir. Bu amaçla oluşturulan komisyonun adı aşağıdakilerden hangisidir?

18. Osmanlı Devleti’nde XIX. yüzyıla kadar şehrin en küçük idari birimlerini oluşturan mahallelerin idaresi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmaktadır?

19. İlk olarak hangi padişah döneminde önce askerî kıyafetlerde, ardından sivil memur kıyafetlerinde geleneksel tarz terk edilerek Avrupa tarzı benimsenmiştir?

20. “İhtiyaç sahibi talebeler, üç aylarda ve özellikle ramazanlarda medresenin tatil olmasından faydalanıp kasaba ve köylere dağılırlar, buralarda imam-hatiplik, vaizlik yaparak elde ettikleri parayla geçinmeye çalışırlardı.“ Yukarıda açıklanan uygulamaya ne ad verilir?

Editor

#1. “Osmanlı döneminde saray için ipek dokuyan esnafa ……. adı verilirdi.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#2. “……. üretici olan veya ticaretle uğraşan ve vergi veren yerleşik veya yarı-yerleşik halk zümresidir.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#6. “……. Anadolu’nun ve Balkanların İslamlaşmasında en büyük rolü oynamışlardır.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#15. “Osmanlı’da devlete ve saraya ait iş yerlerinde maaş karşılığı çalışan esnafa ……… adı verilirdi.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#16. “İhtiyaç sahibi talebeler, üç aylarda ve özellikle ramazanlarda medresenin tatil olmasından faydalanıp kasaba ve köylere dağılırlar, buralarda imam-hatiplik, vaizlik yaparak elde ettikleri parayla geçinmeye çalışırlardı.“
Yukarıda açıklanan uygulamaya ne ad verilir?

#17. “XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ….. dış işleriyle ilgili meşguliyetleri yoğunlaşmış olduğundan makamları XIX. yüzyıl da Hariciye Nezâreti’ne dönüştürülmüştür.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#20. “……. Osmanlı Devleti’nin idari mekanizmasını yürütecek devlet adamlarının yetiştirildiği, saray teşkilatı içerisinde yer alan bir eğitim müessesesidir.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

1. “Osmanlı’da devlete ve saraya ait iş yerlerinde maaş karşılığı çalışan esnafa ……… adı verilirdi.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

3. “Osmanlı döneminde saray için ipek dokuyan esnafa ……. adı verilirdi.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

4. “……. Osmanlı Devleti’nin idari mekanizmasını yürütecek devlet adamlarının yetiştirildiği, saray teşkilatı içerisinde yer alan bir eğitim müessesesidir.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

7. “XVII. yüzyıl sonlarından itibaren ….. dış işleriyle ilgili meşguliyetleri yoğunlaşmış olduğundan makamları XIX. yüzyıl da Hariciye Nezâreti’ne dönüştürülmüştür.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

11. “……. üretici olan veya ticaretle uğraşan ve vergi veren yerleşik veya yarı-yerleşik halk zümresidir.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

15. “……. Anadolu’nun ve Balkanların İslamlaşmasında en büyük rolü oynamışlardır.“
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

20. “İhtiyaç sahibi talebeler, üç aylarda ve özellikle ramazanlarda medresenin tatil olmasından faydalanıp kasaba ve köylere dağılırlar, buralarda imam-hatiplik, vaizlik yaparak elde ettikleri parayla geçinmeye çalışırlardı.“
Yukarıda açıklanan uygulamaya ne ad verilir?