WTK210U İnternet Tabanli Programlama Ünite -7

Giriş

Python, basit ve okunabilir sözdizimi sayesinde hızla öğrenilebilen, geniş kütüphane desteğiyle çok yönlü bir programlama dilidir. Django ise Python üzerinde geliştirilmiş popüler bir web çatısı (framework) olup, projelerin hızlı, güvenli ve ölçeklenebilir şekilde geliştirilmesini amaçlar. Bu ünite, Python ve Django’nun temel kavramlarına kısaca değinir.

Python Programlama Temelleri

Python’da değişken tanımlamak için sadece isim = değer formu kullanılır. Liste, sözlük (dictionary), küme (set) gibi veri yapılarını oldukça basit sözdizimiyle oluşturmak mümkündür. Fonksiyonlar def anahtar sözcüğüyle tanımlanır, nesne yönelimli programlama (OOP) ise class yapısı ve __init__ metodu sayesinde hayata geçirilir. Kullanıcı etkileşimi veya çıktı almak için print fonksiyonunun çeşitli kullanım biçimleri mevcuttur.

GUI Geliştirme: Tkinter

Python’un standart kütüphanelerinden olan tkinter, masaüstü uygulamaları geliştirmeye imkân tanır. Nesneleri yerleştirmek için pack, grid veya place gibi geometry manager’lar kullanılır. Tkinter, hızlı prototipleme veya basit GUI araçları oluşturmak için uygundur.

Django Web Çatısı

Django, MTV (Model-Template-View) mimarisini benimser. “Model”, veriyi ve veritabanı işlemlerini yönetir. “Template” bölümünde HTML şablonları kullanılarak tasarım yapılır. “View” katmanı ise iş mantığını ve kullanıcı isteklerini karşılamayı üstlenir. Django, urls.py dosyasıyla hangi URL yolunun hangi View fonksiyonu veya sınıfıyla eşleştirileceğini tanımlar. Ayrıca yönetici paneli (admin site), formlar, ORM (Object-Relational Mapping) gibi kullanışlı araçlar barındırır.

Proje Mantığı ve Modeller

Django’da projeye ait veritabanı işlemleri “Model” sınıflarıyla tanımlanır. Bu modeller, ORM sayesinde Python kodunu SQL sorgularına dönüştürüp veritabanıyla etkileşime geçer. Böylece geliştiriciler, doğrudan veritabanı bağlantısı yerine Python nesneleriyle çalışır. Django, farklı veritabanlarına (ör. PostgreSQL, MySQL, SQLite) uyum sağlayabilecek bir yapı sunar.

Sonuç

Python, genel amaçlı bir dil olarak farklı alanlarda kullanılabilen güçlü bir ekosistem sunar. Django, bu ekosistemde web geliştirme sürecini hızlandıran bir çatıdır. MTV mimarisi, şablon yapısı ve geniş topluluk desteği sayesinde Django, özellikle hızlı prototipleme ve kurumsal ölçekli projelerde yaygınlık kazanmıştır. Python ve Django birlikte kullanıldığında, web projeleri okunabilir, bakımı kolay ve yüksek performanslı bir yapıda inşa edilebilir.

1) print(*”TBMM”, sep=”.”) fonksiyonunun ekran çıktısı aşağıdakilerden hangisidir?

A. T.B.M.M.
B. TBMM
C. T.B.M.M
D. .TBMM.
E. unexpected EOF while parsing

Cevap : C) T.B.M.M

Açıklama : Python’da print(*”TBMM”, sep=”.”) ifadesi, “TBMM” ifadesini karakterlerine ayırır (T, B, M, M) ve aralarına “.” ekleyerek yazdırır. Sonunda ekstra bir nokta koymaz, bu yüzden çıktısı T.B.M.M şeklindedir.

Yanıtınız yanlış ise “Python Programlama Dilinde Hazır Fonksiyonlar” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

2) Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde değer ataması doğru yapılmıştır?

A. isim=ayşe
B. isim:= “ayşe”
C. isim= “ayşe”
D. isim: “ayşe”
E. isim:= ayşe

Cevap : C) isim= “ayşe”

Açıklama : Python’da değişken atarken “isim” gibi bir değişken kullanabilir ve isim = “ayşe” şeklinde tırnaklar içinde string değer atayabilirsiniz. A, B, D, E seçenekleri geçerli Python söz dizimi değildir (ya da farklı anlamlar içerir).

Yanıtınız yanlış ise “Tkinter” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

3) Liste = [“ali”, “ayşe”, “fatma”, “mehmet”] şeklindeki bir liste düşünüldüğünde print(Liste[-1]) fonksiyonunun çıktısı aşağıdakilerden hangisidir?

A. ali
B. ayşe
C. fatma
D. mehmet
E. name ‘Liste’ is not defined

Cevap : D) mehmet

Açıklama : Python’da liste son elemanına Liste[-1] ile erişilir. “mehmet” listenin dördüncü (son) elemanıdır.

Yanıtınız yanlış ise “Django Web Çatısı, Proje Oluşturma” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

4) Python’da fonksiyon tanımlama için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?

A. defination
B. def
C. function
D. procedure
E. özel bir saklı sözcük yoktur.

Cevap : B) def

Açıklama : Python’da fonksiyonlar def anahtar sözcüğüyle tanımlanır. Örneğin def fonksiyon_adı(parametreler): şeklinde yazılır.

Yanıtınız yanlış ise “Python Program Denetimi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

5) Aşağıdakilerden hangisi 10’dan 1’e kadar 2’şer 2’şer ilerleyen döngü oluşturan kod parçasıdır?

A. for i in range(1,10)
B. for i=10 down to 1 by 2
C. for (i=10; i>1; i=-2)
D. for i in range(10,1,-2)
E. for i in range(1,10, -2)

Cevap : D) for i in range(10,1,-2)

Açıklama : range(başlangıç, bitiş, adım) şeklinde kullanılır. range(10,1,-2), 10’dan başlayıp 1’e (1 dahil olmadan) doğru -2 adımlarla değer üretir (10, 8, 6, 4, 2).

Yanıtınız yanlış ise “Django Web Çatısı, Şablon Kullanımı” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

6) Sınıftan türetilecek nesnelerin değişken tanımları hangi metot içerisinde gerçekleştirilir?

A. __init__
B. constructor
C. nesne ismi ile aynı isme sahip metot
D. launch
E. starter

Cevap : A) __init__

Açıklama : Python’da sınıf örneği (nesne) oluşturulurken otomatik olarak __init__ metodu çağrılır. Nesneye ait özellikler (değişkenler) burada tanımlanır. “constructor” gibi bir ifade diğer dillerde geçerli olabilir, ancak Python’da resmi karşılığı __init__’dir.

Yanıtınız yanlış ise “Python Veri Tipleri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

7) Aşağıdakilerden hangisi tkinter paketine ait nesne yerleştiricisidir?

A. locater
B. cell
C. inserter
D. placer
E. grid

Cevap : E) grid

Açıklama : tkinter’da nesne yerleştirme (geometry manager) için pack(), place() ve grid() metotları kullanılır. “grid” en yaygın kullanılan yerleştirme yöneticilerinden biridir.

Yanıtınız yanlış ise “Python Programlama Dilinde Fonksiyonlar” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

8) Django’da proje ile bağlantı kurulacak sayfaların tanımlamaları hangi dosyada yapılmaktadır?

A. views.py
B. urls.py
C. settings.py
D. wsgi.py
E. manage.py

Cevap : B) urls.py

Açıklama : Django projesinde “urls.py” dosyası, hangi URL yolunun hangi view ile eşleştirileceğini tanımlar. views.py sayfaya cevap veren fonksiyonları içerir, settings.py genel proje ayarlarını, wsgi.py dağıtım (deployment) ile ilgili kısmı, manage.py Django komut satırını yönetir.

Yanıtınız yanlış ise “Python Programlama Dilinde Değişkenler” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

9) Django’da kod ile tasarımı birbirinden ayrılmasını sağlayan yapılara ne isim verilir?

A. Model
B. Web çatısı
C. Şablon
D. Etiketler
E. Filtreler

Cevap : C) Şablon

Açıklama : Django’da “Template” (şablon), HTML/DOM tarafını yönetirken, “View” iş mantığını ve “Model” veri katmanını yönetir. Dolayısıyla kod ile tasarımın ayrıldığı bölüm “Template” (şablon) yapılarıdır.

Yanıtınız yanlış ise “Django Web Çatısı, Modeller” konusunu yeniden gözden geçiriniz.

10) Django’da veritabanı erişimi için kullanılan yapıya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

A. Render
B. Tkinter
C. Şablon
D. Form
E. Model

Cevap : E) Model

Açıklama : Django’nun MTV (Model-Template-View) yapısında, “Model” veritabanına erişimi ve veri yönetimini üstlenir. “Render” bir fonksiyon, “Tkinter” Python’un GUI kütüphanesi, “Şablon” (Template) tasarım katmanı, “Form” Django form yapılarını ifade eder.

Yanıtınız yanlış ise “Django Web Çatısı, Modeller” konusunu yeniden gözden geçiriniz.