Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-2 2024-2025 Vize Soruları

Sınavda yer alan sorular arasında, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın üyeleri gibi siyasi tarih açısından dikkat çeken unsurlar yer almakta; Maarif-i Umumiye Nezareti gibi Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecini yansıtan yapılar üzerinden eğitimin dönüşümüne odaklanılmaktadır. Özellikle Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Hukuk Mektebi’nin açılması gibi inkılaplara dair sorular, Cumhuriyet rejiminin toplumsal ve hukuki temellerini ortaya koymaktadır.

Ziya Gökalp’in Türk sosyolojisi ve Cumhuriyet ideolojisi üzerindeki etkisi gibi düşünsel boyutların işlendiği sorular, öğrencilerin ideolojik derinliğe sahip kavramlarla ilişki kurmasını sağlamaktadır. Ayrıca Şeyh Sait İsyanı, Takrir-i Sükûn Kanunu ve İzmir Suikastı gibi erken Cumhuriyet döneminin önemli siyasi olaylarına kronolojik bakış açısı kazandırılmaktadır.

Sınav sorularının bir diğer dikkate değer yönü, kadın hakları ve aile hukuku ile ilgili 1917 tarihli “Hukuk-ı Aile Kararnamesi” gibi, daha Osmanlı son döneminde atılmış reformist adımları da kapsayacak şekilde geniş bir zaman aralığını değerlendirmesidir. Bu durum, tarihsel gelişmelerin sadece Cumhuriyet dönemine sıkışmadığını, öncülleriyle birlikte analiz edilmesi gerektiğini göstermektedir.

Ayrıca, miladi takvimin kabulü, saltanatın kaldırılması sonrası İstanbul yönetiminin devri gibi modernleşme adımlarına dair sorular da yer almakta, öğrencilerin Türkiye’nin çağdaşlaşma sürecini anlaması hedeflenmektedir. Bu bağlamda Refet Bele, Tevfik Paşa gibi dönemin önemli şahsiyetlerine yer verilmiş olması, tarihi figürlerin rollerinin hatırlatılması açısından dikkat çekicidir.

Son olarak, Medeni Kanun’un yapısı gibi hukukî reformlara dair teknik bilgiler de sınavın içeriğine dâhil edilmiştir. Bu durum, inkılapların yalnızca simgesel değil, yapısal olarak da toplumsal düzeni nasıl değiştirdiğine dair farkındalık kazandırma amacını taşımaktadır.

Sonuç olarak, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-2 dersi kapsamında uygulanan bu sınav, öğrencilerin hem bilgi düzeyini hem de tarihsel perspektif geliştirme becerisini ölçen güçlü bir araçtır. Tarihsel bilinç, çağdaşlaşma süreci ve Cumhuriyet ideolojisi çerçevesinde kapsamlı bir değerlendirme sunan bu sınavın, öğrenciler için aynı zamanda dersin genel özetini sunar nitelikte olduğu söylenebilir.

1. Aşağıdakilerden hangisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası içerisinde yer almamıştır?

A) Ali Fuat Cebesoy
B) Fevzi Çakmak
C) Adnan Adıvar
D) RaufOrbay
E) Kazım Karabekir

Cevap : B) Fevzi Çakmak

Açıklama : Kurucular: Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf (Orbay), Adnan Adıvar vb. Fevzi Çakmak partide yer almamıştır.

2. 3 Mart 1924 tarihli ve 429 sayılı Kanun’un 5. maddesi gereğince Türkiye’deki cami, mescit, tekke ve zaviyelerin idaresi ve buralarda çalışanların tayin ve azilleri aşağıdaki kurumlardan hangisine bırakılmıştır?

A) Diyanet İşleri Başkanlığı
B) Türk Kızılayı
C) İçişleri Bakanlığı
D) Dışişleri Bakanlığı
E) Millî Eğitim Bakanlığı

Cevap : A) Diyanet İşleri Başkanlığı

Açıklama : 429 sayılı Kanun ile ibadethanelerin yönetimi ve personel işleri Diyanet İşleri Başkanlığına verilmiştir.

3. 15 Mart 1857 tarihinde kurulan ve Osmanlı Devleti’nin eğitim sisteminin yasal bir zemine oturmasını sağlayan nezaret aşağıdakilerden hangisidir?

A) Maliye Nezareti
B) Harbiye Nezareti
C) Adliye Nezareti
D) Dahiliye Nezareti
E) Maarif-i Umumiye Nezareti

Cevap : E) Maarif-i Umumiye Nezareti

Açıklama : Maarif-i Umumiye Nezareti, 1857’de kurularak Osmanlı eğitimini resmî olarak düzenleme yetkisi almıştır.

4. Türkiye Cumhuriyeti’nin ideoloğu ve Türk sosyolojisinin kurucusu olarak kabul edilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ahmet Ağaoğlu
B) İsmail Gaspıralı
C) Yusuf Akçura
D) Ziya Gökalp
E) Mehmet Emin Yurdakul

Cevap : D) Ziya Gökalp

Açıklama : Ziya Gökalp, Türk sosyolojisinin ve Cumhuriyet ideolojisinin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır.

5. Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğretimin Birleştirilmesi Yasası) aşağıdaki hangi tarihte kabul edilmiştir?

A) 3 Mart 1923
B) 3 Mart 1925
C) 3 Mart 1926
D) 3 Mart 1922
E) 3 Mart 1924

Cevap : E) 3 Mart 1924

Açıklama : Bu Kanun ile eğitim tek çatı altında toplanarak laik ve ulusal bir sistem oluşturulmuştur (3 Mart 1924).

6. Aşağıdakilerden hangisi Türk İnkılabı’nın niteliklerinden biri değildir?

A) Çağdaşlık
B) Akılcılık
C) Bağımsızlık
D) Millî Hâkimiyet
E) Adem-i merkeziyetçilik

Cevap : E) Adem-i merkeziyetçilik

Açıklama : Çağdaşlık, akılcılık, bağımsızlık ve millî egemenlik Türk İnkılabı’nın niteliklerindendir. “Adem-i merkeziyetçilik” yoktur.

7. Kadınlara tek taraflı boşanma hakkı ve cemaat mahkemelerinin yargı yetkisini kaldırma gibi hususlarda yenilikler sağlayan Hukuk-ı Aile Kararnamesi hangi yıl çıkarılmıştır?

A) 1925
B) 1929
C) 1934
D) 1939
E) 1917

Cevap : E) 1917

Açıklama : Osmanlı’da aile hukukuna dair önemli düzenleme olan “Hukuk-ı Aile Kararnamesi” 1917’de ilan edilmiştir.

8. Aşağıdakilerden hangisi 5 Kasım 1925 tarihinde Ankara’da açılan mektebin adıdır?

A) Halk Mektepleri
B) Hukuk Mektebi
C) Enderun Mektebi
D) Tıp Mektebi
E) Edebiyat Mektebi

Cevap : B) Hukuk Mektebi

Açıklama : Ankara Hukuk Mektebi, 5 Kasım 1925’te açılmış ve hukuk eğitimi alanında önemli bir adım olmuştur.

9. Saltanatın kaldırılmasının ardından TBMM adına İstanbul’a gönderilerek şehrin yönetimini devralan komutan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kazım Karabekir
B) Refet Bele
C) Ali Fuat Cebesoy
D) Fevzi Çakmak
E) İsmet İnönü

Cevap : B) Refet Bele

Açıklama : Saltanat kaldırıldıktan sonra İstanbul’un yönetimini devralmak üzere Refet (Bele) Paşa görevlendirilmiştir.

10. 13 Şubat 1925 tarihinde Doğu Anadolu’da çıkan isyan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anzavur İsyanı
B) Şeyh Sait İsyanı
C) Çerkez Ethem İsyanı
D) Derviş Mehmet İsyanı
E) Demirci Mehmet Efe İsyanı

Cevap : B) Şeyh Sait İsyanı

Açıklama : Şeyh Sait İsyanı, 1925’te Elazığ-Diyarbakır bölgesinde başlamıştır.

11. Miladi takvim hangi tarihte kabul edilmiştir?

A) 26 Aralık 1925
B) 26 Temmuz 1925
C) 26 Kasım 1925
D) 25 Ekim 1925
E) 25 Eylül 1925

Cevap : A) 26 Aralık 1925

Açıklama : Miladi takvim 26 Aralık 1925’te kabul edilerek 1 Ocak 1926 itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

12. Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet döneminde yardım toplamak, kadın haklarını savunmak ve eğitimlerini sağlamak amacıyla teşkil edilen kadın cemiyetlerinden biri değildir?

A) İttihat ve Terakki Kadınlar Şubesi
B) Teali-i Nisvan Cemiyeti
C) Osmanlı Hanımlar Cemiyeti
D) Cemiyet-i Akvam
E) Cemiyet-i İmdadiye

Cevap : D) Cemiyet-i Akvam

Açıklama : Cemiyet-i Akvam, Milletler Cemiyeti anlamına gelir ve kadınlar için kurulan bir Osmanlı cemiyeti değildir.

13. Mustafa Kemal Atatürk 1905 yılında hangi okuldan mezun olmuştur?

A) Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun
B) Mekteb-i Tıbbiye
C) Maarif Mektebi
D) Mekteb-i Harbiye
E) Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun

Cevap : D) Mekteb-i Harbiye

Açıklama : Atatürk, 1902’de Harp Okulunu bitirmiş, 1905’te Harp Akademisinden mezun olmuştur. Soru şıkları içinde Mekteb-i Harbiye en yakın/uygun ifadedir.

14. I. Şeyh Sait İsyanı
II. İzmir Suikastı
III. Menemen Olayı
IV. Takrir-i Sükûn Yasası

Yukarıdaki olaylar hangi kronolojik sıra ile gerçekleşmiştir?

A) I-IV-II-III
B) III-I-II-IV
C) IV-II-I-III
D) II-I-III-IV
E) I-II-III-IV

Cevap : A) I-IV-II-III

Açıklama : Şeyh Sait İsyanı (1925), hemen ardından Takrir-i Sükûn Yasası (1925), daha sonra İzmir Suikastı (1926) ve son olarak Menemen Olayı (1930).

15. Aşağıdaki kanunlardan hangisi ile Türkiye Cumhuriyeti’nde laik ve ulusal eğitimin temelleri atılmıştır?

A) Takrir-i Sükun Kanunu
B) Millî Korunma Kanunu
C) Teşvik-i Sanayi Kanunu
D) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
E) Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu

Cevap : D) Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Açıklama : 3 Mart 1924 tarihli bu kanun, eğitimin birleştirilmesi ve laik temellere dayandırılmasında esastır.

16. Hint Hilafet Komitesi üyeleri Emir Ali Han ile Ağa Han Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa ile İsmet Paşa’ya hilafetin korunması için birer mektup göndermiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu mektupların yayımlandığı gazetelerden biridir?

A) Tanin
B) Vatan
C) Son Posta
D) Cumhuriyet
E) Vakit

Cevap : A) Tanin

Açıklama : Bahsi geçen mektuplar o dönem “Tanin” gazetesinde yayımlanmıştır.

17. Maarif Vekâleti tarafından 11 Şubat 1929’da haftalık olarak çıkarılan derginin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) İnkılap
B) Millet
C) Halk
D) Terakki
E) Teceddüd

Cevap : C) Halk

Açıklama :

18. Saltanatın kaldırılmasının ardından 4 Kasım günü istifa eden son Osmanlı hükûmeti aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti
B) Damat Ferit Paşa Hükûmeti
C) Tevfik Paşa Hükûmeti
D) Salih Paşa Hükûmeti
E) Ali Rıza Paşa Hükûmeti

Cevap : C) Tevfik Paşa Hükûmeti

Açıklama : Saltanat kaldırıldıktan sonra (1 Kasım 1922), 4 Kasım’da Tevfik Paşa Hükûmeti istifa etmiştir. Bu, son Osmanlı hükûmetidir.

19. Aşağıdakilerden hangisi Fransız İhtilali ile ortaya çıkan kavramlardan biri değildir?

A) Hürriyet
B) Liberalizm
C) Sosyalizm
D) Eşitlik
E) Milliyetçilik

Cevap : C) Sosyalizm

Açıklama : Fransız İhtilali, hürriyet, eşitlik, milliyetçilik ve liberalizm gibi fikirleri öne çıkarmıştır. Sosyalizm daha sonra (19. yy ortalarında) ortaya çıkmıştır.

20. Aşağıdakilerden hangisi TBMM tarafından 17 Şubat 1926’da kabul edilen 934 maddelik Medeni Kanun’un bölümlerinden biri değildir?

A) Şahıs hukuku
B) Aile hukuku
C) Spor
D) Miras
E) Aynî haklar

Cevap : C) Spor

Açıklama : Türk Medeni Kanunu; şahıs hukuku, aile hukuku, miras, aynî haklar vb. bölümler içerir. “Spor” özel bir bölüm olarak yer almaz.