Sağlık Hizmetlerinde Yönetim 2024-2025 Vize Soruları

Yönetim bilimlerinin sağlık sektörüne uyarlanışı ise hem tarihsel hem de teorik bir temele dayanır. Özellikle üretim süreçlerinden ödünç alınan bilimsel yönetim yaklaşımları, iş gücünün verimli kullanılmasını amaçlarken; Weberyen bürokratik model, düzen ve hiyerarşi arayışının bir yansıması olarak sağlık alanında da karşılık bulur. Günümüzde bu yaklaşımlar, çağın gereklerine uygun şekilde esnek ve durumsallığa dayalı sistemlerle desteklenmektedir.

Merkezi düzeyde, Sağlık Bakanlığı’na bağlı çeşitli genel müdürlükler, sağlık politikasının belirlenmesinde ve uygulanmasında aktif rol oynar. Ancak stratejik karar alma süreçlerinde, bazı kurullar yürütmeden bağımsız bir işleyiş sergileyerek politika önerileri sunabilmektedir. Bu ayrım, yönetimsel işleyişin hem teknik uzmanlıkla hem de siyasi yapı ile nasıl iç içe geçtiğini gösterir.

Sahada uygulayıcı rolü üstlenen il ve ilçe teşkilatları ise nüfus yoğunluğuna ve ihtiyaçlara göre yapılandırılmıştır. Acil sağlık hizmetlerinden halk sağlığı izleme faaliyetlerine kadar pek çok görev, bu birimler aracılığıyla koordine edilir. Ayrıca belirli hastalıklara odaklanan müdürlükler de tarama, izleme ve eğitim faaliyetlerini organize ederek toplum sağlığının korunmasına katkıda bulunur.

Öte yandan, sağlıkta reform süreci Türkiye’de 1990’lı yıllardan itibaren ivme kazanmıştır. Bu dönemdeki temel hedef, sağlık hizmetlerini daha erişilebilir ve etkin hâle getirmek, koruyucu hizmetleri güçlendirmek ve sağlık yönetimini çağdaş normlara kavuşturmaktı. Bu dönüşümle birlikte yönetişim, performans ölçümü ve kalite kavramları daha görünür hâle gelmiş, sağlık yöneticilerinin rolleri daha profesyonel boyutlara taşınmıştır.

Sonuç olarak, sağlık hizmetlerinin yönetimi çok katmanlı bir yapıdır. Etkin bir sağlık yönetimi; net tanımlanmış kurumsal sorumluluklar, doğru yönetim yaklaşımının benimsenmesi ve değişen toplumsal ihtiyaçlara uyum sağlayabilen esnek yapılar gerektirir. Bu nedenle sağlık yönetimi, yalnızca idari bir işlev değil; aynı zamanda halk sağlığını doğrudan etkileyen stratejik bir faaliyet alanıdır.

1- Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun görevlerinden biri değildir?

A) Kurum personelinin atama, nakil, özlük, ücret, emeklilik ve benzeri işlemlerini yürütmek
B) Kendisine bağlı sağlık kuruluşlarında hasta haklarına, hasta ve çalışanların sağlığına ve güvenliğine yönelik iyileştirme çalışmaları yapmak
C) Performans değerlendirmesi yapmak, rapor hazırlamak, değerlendirme sistematiği için her türlü alt yapıyı kurmak
D) Ulusal ve uluslararası sularda seyir eden gemilere uzaktan sağlık yardımı ve desteği vermek
E) Kurum hizmetlerinin gerektirdiği her türlü satın alma, kiralama, bakım ve onarım, arşiv, idari ve mali hizmetleri yürütmek

Cevap : D) Ulusal ve uluslararası sularda seyir eden gemilere uzaktan sağlık yardımı ve desteği vermek

Açıklama : Bu görev Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü’nün alanına girer, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu’nun değil.

2- Çalışanların üretimde uyguladıkları çalışma biçimlerine ve yöntemlerine odaklanan Frederick W. Taylor’ın geliştirdiği yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sistem Yaklaşımı
B) Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
C) Bürokratik Yönetim Yaklaşımı
D) Durumsallık Yaklaşımı
E) Genel Yönetim Yaklaşımı

Cevap : B) Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Açıklama : Frederick Taylor, iş verimliliğini artırmak amacıyla bilimsel yöntemlerle yönetimi incelemiş ve bilimsel yönetim yaklaşımını geliştirmiştir.

3- Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığının hizmet birimlerinden biri değildir?

A) Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü
B) Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü
C) Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü
D) Sağlık Politikaları Kurulu
E) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Cevap : D) Sağlık Politikaları Kurulu

Açıklama : Sağlık Politikaları Kurulu, Cumhurbaşkanlığı bünyesinde faaliyet gösterir; Sağlık Bakanlığı’na bağlı değildir.

4- Aşağıdakilerden hangisi İnsan Kaynakları Şube Müdürlüğünün görevlerinden değildir?

A) Müdürlük personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek
B) Bakanlığın ihtiyaç duyduğu taşınmazların kamulaştırma işlemlerini yürütmek
C) Personel ile ilgili verilerin sürekli güncellenerek ilgili birimlere ve bakanlığa bildirilmesini sağlamak
D) Personelin disiplin ile ilgili bütün işlemlerini yürütmek, sicil kayıtlarını tutmak
E) İlde insan gücünün planlanması ve uygulanması ile performans ölçütlerinin izlenerek değerlendirilmesi çalışmalarını yürütmek

Cevap : B) Bakanlığın ihtiyaç duyduğu taşınmazların kamulaştırma işlemlerini yürütmek

Açıklama : Bu görev Mali Hizmetler ya da Destek Hizmetleri Şube Müdürlüklerinin görevleri arasında yer alır.

5- İyi bir örgütlenme aşağıdakilerden hangisini sağlamaz?

A) Kimin kimden emir alıp vereceğinin belirlenmesini ve böylece yönetimin ve işlerin kolaylaşmasını
B) Tüm unsurların amaçlar doğrultusunda çalışmasını
C) Örgüt üyeleri arasında iyi ilişkiler kurularak etkili ve verimli bir çalışma imkânı ve ortamı sağlanmasını
D) Örgütlerin büyütülmesi ve küçültülmesinin kolaylaşmasını
E) Sosyo-ekonomik/teknolojik gelişmelerden uzak durulmasını

Cevap : E) Sosyo-ekonomik/teknolojik gelişmelerden uzak durulmasını

Açıklama : İyi bir örgütlenme, çevresel değişimlere uyum sağlamakla birlikte sosyo-ekonomik gelişmeleri dikkate alır, onlardan uzak durmaz.

6- Aşağıdakilerden hangisi Kanser Şube Müdürlüğünün görevlerinden biri değildir?

A) Sağlık alanında profesyonel yönetici ve müfettiş yetiştirilmesine öncülük etmek
B) İldeki kanser ile ilgili analizlerde kullanılabilecek numunelerin ve verilerin toplanmasını sağlamak
C) Aktif sistem ile kanser kayıtçılığı yapan illerde kanser hastalığı nedeniyle ölenlerin takibini yapmak ve sonuçlarını değerlendirmek
D) Toplum tabanlı kanser taramalarında aile hekimleri ve KETEM’ler arasındaki koordinasyonu sağlamak, organizasyonlara destek vermek
E) Özel gün ve haftalar başta olmak üzere vatandaşlarda kanser bilincinin gelişmesini sağlayacak çalışmalar yapmak

Cevap : A) Sağlık alanında profesyonel yönetici ve müfettiş yetiştirilmesine öncülük etmek

Açıklama : Bu görev Sağlık Bakanlığı’nın eğitim ve insan kaynaklarıyla ilgili birimlerine aittir, Kanser Şube Müdürlüğüne değil.

7- Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde yasama yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

A) TBMM Başkanı
B) Adalet Bakanlığı
C) Türkiye Büyük Millet Meclisi
D) Bakanlar Kurulu
E) Cumhurbaşkanı

Cevap : C) Türkiye Büyük Millet Meclisi

Açıklama : Türkiye’de yasama yetkisi münhasıran TBMM’ye aittir.

8- Aşağıdakilerden hangisi yönetimin özelliklerinden biri değildir?

A) İş birliği özelliği olması
B) Grup özelliği olması
C) Yetki özelliği olması
D) Bireysel özellik olması
E) Koordinasyon özelliği olması

Cevap : D) Bireysel özellik olması

Açıklama : Yönetim toplumsal bir süreçtir ve bireysel değil, grup ve organizasyon yapısı içinde yürütülür.

9- Aşağıdakilerden hangisi 1990’lı yıllarda yürütülen sağlık reformu çalışmalarının ana bileşenlerinden biri değildir?

A) Sağlık hizmetlerinin aile hekimliği çerçevesinde geliştirilmesi
B) Hastanelerin özerk sağlık işletmelerine dönüştürülmesi
C) AIDS ile mücadelenin planlanması
D) Sağlık Bakanlığının koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik veren sağlık hizmetlerini planlayıp denetleyen bir yapıya kavuşturulması
E) Sosyal güvenlik kurumlarının tek çatı altında toplanarak genel sağlık sigortasının kurulması

Cevap : C) AIDS ile mücadelenin planlanması

Açıklama : AIDS ile mücadele bireysel bir program olarak önemlidir ancak reformların temel bileşenlerinden biri değildir.

10- İl Sağlık Müdürlüğünde kara ambulanslarının temin, tahsis, sevk ve idaresini sağlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

A) Sağlık Araştırmaları Şube Müdürlüğü
B) Afetlerde Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü
C) Sağlık Bilgi Sistemleri Şube Müdürlüğü
D) Halk Sağlığı Hizmetleri Şube Müdürlüğü
E) Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü

Cevap : E) Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü

Açıklama : Kara ambulanslarının sevk ve yönetimi Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü’nün görev alanındadır.

11- Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk sağlık bakanı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rıza Nur
B) Hakkı Behiç
C) Refik Saydam
D) İsmail Fazıl
E) Adnan Adıvar

Cevap : C) Refik Saydam

Açıklama :

12- Standartlaştırma, hareket ve zaman etüdü, sistematik seçim ve eğitim, parça başı ücret sistemi, fonksiyonel ustabaşılık önerileri aşağıdaki yönetim yaklaşımlarından hangisine aittir?

A) Genel yönetim yaklaşımı
B) Sistem yaklaşımı
C) Durumsallık yaklaşımı
D) Bilimsel yönetim yaklaşımı
E) Bürokratik yönetim yaklaşımı

Cevap : D) Bilimsel yönetim yaklaşımı

Açıklama : Frederick Taylor’un bilimsel yönetim yaklaşımı; zaman etüdü, standartlaştırma, verimlilik artırımı gibi tekniklerle ilgilidir.

13- Aşağıdaki halk sağlığı müdürlüğü şubelerinden hangisi toplum sağlığı merkezlerinin ilde izleme ve değerlendirme faaliyetlerini yürütmekle görevlidir?

A) Aile Hekimliği İzleme ve Değerlendirme Şube Müdürlüğü
B) Obezite, Diyabet ve Metabolik Hastalıklar Şube Müdürlüğü
C) Aile Hekimliği Uygulama Şube Müdürlüğü
D) Aile Hekimliği Eğitim ve Geliştirme Şube Müdürlüğü
E) Toplum Sağlığı Hizmetleri Şube Müdürlüğü

Cevap : E) Toplum Sağlığı Hizmetleri Şube Müdürlüğü

Açıklama :

14- Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun görevlerinden biri değildir?

A) Ulusal referans laboratuvarı kurmak ve işletmek
B) Sağlık tehditlerine yönelik erken uyarı ve cevap geliştirilmesi amacıyla gerekli organizasyonu sağlamak
C) Hayati öneme haiz ilaç, tıbbi cihaz ve ürünlerin piyasada sürekli bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak
D) İçme suları, biyosidal ürünler gibi görev alanına giren konularda tüketici güvenliği ile ilgili tedbirleri almak
E) Halk sağlığının korunması ve geliştirilmesi, hastalık risklerinin azaltılması ve önlenmesini sağlamak

Cevap : C) Hayati öneme haiz ilaç, tıbbi cihaz ve ürünlerin piyasada sürekli bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak

Açıklama : Bu görev Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun yetki alanındadır, halk sağlığı kurumunun değil.

15- Aşağıdaki konulardan hangisi Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın kapsamında yer almaz?

A) Bütün okullarda akıllı tahta uygulamasına başlanması
B) Sistemi destekleyecek eğitim ve bilim kurumları
C) Akılcı ilaç ve malzeme yönetiminde kurumsal yapılanma
D) Nitelikli ve etkili sağlık hizmetleri için kalite ve akreditasyon
E) Karar sürecinde etkili bilgiye erişim

Cevap : A) Bütün okullarda akıllı tahta uygulamasına başlanması

Açıklama : Bu eğitim alanına yönelik bir uygulamadır, sağlıkta dönüşüm kapsamında değildir.

16- Yönetimde ulaşılacak olan amaçlar ve hedefler ile bunları gerçekleştirmeye yarayacak tüm faaliyetlerin belirlendiği görüşüne sahip Max Weber’in yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sistem yaklaşımı
B) Bürokratik yönetim yaklaşımı
C) Genel yönetim yaklaşımı
D) Durumsallık yaklaşımı
E) Bilimsel yönetim yaklaşımı

Cevap : B) Bürokratik yönetim yaklaşımı

Açıklama : Max Weber, bürokratik yönetim anlayışını geliştirerek kurallara dayalı, hiyerarşik ve resmi bir yönetim yapısını savunmuştur.

17- Türkiye’de Kamu Denetçiliği Kurumu kaç yılında faaliyete geçmiştir?

A) 2000
B) 1995
C) 1990
D) 2015
E) 2010

Cevap : E) 2010

Açıklama : Türkiye’de Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), 2010 yılında Anayasa değişikliğiyle oluşturulmuş ve faaliyete geçmiştir.

18- İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii aşağıdakilerden hangisidir?

A) Danıştay
B) Yüce Divan
C) Anayasa Mahkemesi
D) Sayıştay
E) Yargıtay

Cevap : A) Danıştay

Açıklama : Danıştay, idari yargı mercilerince verilen kararların son inceleme mercii olan yüksek yargı kurumudur.

19- İlçe düzeyindeki müdürlük örgütlenmesinde 50.000’den az ilçe nüfusu hangi ilçe grubunu oluşturmaktadır?

A) B1
B) B5
C) B3
D) A1
E) A5

Cevap : B) B5

Açıklama :

20- Aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin görev ve yetkilerinden değildir?

A) Genelkurmay başkanını atamak
B) Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
C) Savaş hâli ilanına karar vermek
D) Bakanlar kurulunu ve bakanları denetlemek
E) Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşüp karara bağlamak

Cevap : A) Genelkurmay başkanını atamak

Açıklama : Genelkurmay Başkanı’nın atanması yürütmeye aittir, TBMM’nin görevi değildir.