Türkistan Tarihi 2023-2024 Final Soruları

Mayıs 1, 2025

1- Türklerin ve İslâm’ın Hindistan’a yerleşmesi aşağıdaki hangi zamanda başlamıştır?

A) Alparslan zamanında
B) Gazneli Mahmud zamanında
C) Kanuni Sultan Süleyman zamanında
D) Sultan Melikşah zamanında
E) Bilge Kağan zamanında

Cevap : B) Gazneli Mahmud zamanında

Açıklama : Türklerin ve İslâm’ın Hindistan’a yerleşme süreci, Gazneli Mahmud’un Hindistan seferleriyle başlamıştır. 11. yüzyılın başlarında gerçekleştirilen bu seferlerle, Hindistan’daki İslami etkiler kalıcı hale gelmiştir.

2- Türkmen topraklarında ilerlemeye başlayan General Lomakin, büyük bir mukavemet görmeyince, Kafkaslar’daki ordu kumandanı Prens Mihael’e müracaat ederek Türkmen meselesini tam olarak halletmek için izin istemiştir. Kendisine bu iznin hemen verilmemesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Prens Mihael’in barış siyaseti takip etmek istemesi
B) Savaş planlarını henüz tamamlayamamış olmaları
C) Yaklaşmakta olan 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi’nin düşünülmesi
D) Büyük bir savaş için mevsimin uygun olmadığının düşünmesi
E) Türkmenlere karşı eldeki kuvvetlerin yetersiz görülmesi

Cevap : C) Yaklaşmakta olan 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi’nin düşünülmesi

Açıklama : Ruslar, 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi’ni öncelikli bir mesele olarak değerlendirdiğinden, General Lomakin’in Türkmenler üzerine yapacağı harekâtı ikinci planda tutmuşlardır.

3- Sovyetlerin dünyanın başka ülkelerinde toplanan Müslüman kongrelerine Türkistan cumhuriyetlerinden özel yetiştirilen din adamlarının iştirakine izin vermelerinin sebepleri olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Güya Sovyetler Birliği’nde İslamiyet’in serbest olduğunu göstermek
B) Bu yolla başka İslam ülkelerine açılmak ve nüfuz etmek
C) Dine karşı siyasetlerini perdelemek
D) Özel bir maksatları yoktur ve tamamen iyi niyetlidirler.
E) Çok demokratik bir idare uyguladıklarını göstermeye çalışmak

Cevap : D) Özel bir maksatları yoktur ve tamamen iyi niyetlidirler.

Açıklama : Sovyetler bu katılımı stratejik amaçlarla planlamıştır. D seçeneğindeki gibi iyi niyetli bir amaçları bulunmamaktadır, bu nedenle bu ifade doğru değildir.

4- 1860 yılında İranlılara karşı kat’î bir zafer kazanan Türkmenlerin hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kuşid Han
B) Tıkma Serdar
C) Emir Muzaffereddin
D) Gülcemal Hanım
E) Oraz Serdar

Cevap : A) Kuşid Han

Açıklama :

5- Aşağıdakilerden hangisi Sovyetlerin halkın milliyet duygusu ve milli hisleri karşısındaki siyasetini açıkça ortaya koymaktadır?

A) Milliyetçilik dar kafalılıktır, desteklenmemelidir ve hoş görülmemelidir.
B) Komünistler millî ayrılıkları muhafaza etmeyecek ve ebedileştirmeyeceklerdir. Hatta milli kalıntıların en ufak belirtisinin bile kökü tam bir Bolşevik anlayışı ile kurutulacaktır.
C) Milliyetçilik, müttefik cumhuriyetler arasında kadro mübadelesinin genişletilmesine ve nüfusu enternasyonal bir terkibe doğru derinleştirme lüzumunun kavranılmasına engel olmaktır.
D) Millî ayrılıkların ortadan silinmesinden şikâyetçi olan kimselere de rastlanmaktadır.
E) Sovyetler olarak biz burada milliyetçiliğe karşıyız. Her türlü milli özellik ve eğilim belirtilerine yer yoktur ve olamaz.

Cevap : B) Komünistler millî ayrılıkları muhafaza etmeyecek ve ebedileştirmeyeceklerdir. Hatta milli kalıntıların en ufak belirtisinin bile kökü tam bir Bolşevik anlayışı ile kurutulacaktır.

Açıklama : Bu ifade Sovyetlerin milliyetçi eğilimlere karşı kesin ve sert tavrını açıkça ortaya koymaktadır. Diğer ifadeler farklı derecelerde örtük veya yorum içerirken, B seçeneği doğrudan Bolşevik ideolojiyi yansıtır.

6- Aşağıdakilerden hangisi Hümayun döneminde, Hindistan Türk Devleti’nin kısa zamanda yıpranmasının sebeplerinden biri değildir?

A) Hümayun’un zevk ve sefaya düşkün olması
B) Hümayun’un ordusundaki disiplinsizlik
C) Afgan beylerinin desteklerinin yetersiz olması
D) Taht mücadeleleri
E) Sıcak iklimin menfi tesiri

Cevap : C) Afgan beylerinin desteklerinin yetersiz olması

Açıklama :

7- Türkistan Türklerinin komünist sistem altında birlik kurma çalışmalarından telaşlanan Ruslar aşağıdaki olaylardan hangisini gerçekleştirmişlerdir?

A) Birlik için çalışmayı yasaklamışlardır.
B) Bazı Türk boyları arasındaki eski geçimsizlikleri tekrar ortaya getirerek körüklemişlerdir.
C) Hazırlıksız olduklarından hiçbir tedbir alamamışlardır.
D) Şehirler arası seyahati uzun süre durdurmuşlardır.
E) Birlik kurulsun ondan sonra gereğini yaparız demişlerdir.

Cevap : B) Bazı Türk boyları arasındaki eski geçimsizlikleri tekrar ortaya getirerek körüklemişlerdir.

Açıklama : Sovyetler, birlik hareketini önlemek için halklar arasındaki tarihî ayrılıkları kullanarak böl-paradigmalarını devreye sokmuşlardır. Bu yöntem klasik bir Sovyet taktiğidir.

8- 12 Şubat 1739’da yapılan Karnal Meydan Savaşı hangi iki hükümdar arasında gerçekleşmiştir?

A) Nadir Şah ve Muhammed Şah
B) Emir Timur ve Kılıç Han
C) Cihan Şah ve Melik Şah
D) Babür Şah ve Çin Kılıç Han
E) Abbas Şah ve Ahmet Şah

Cevap : A) Nadir Şah ve Muhammed Şah

Açıklama : Karnal Savaşı, İran hükümdarı Nadir Şah ile Babür İmparatoru Muhammed Şah arasında gerçekleşmiş ve Delhi’nin işgaline yol açmıştır.

9- Aşağıdakilerden hangisi, Rus hükümeti tarafından geniş yetkilerle gönderilen Kont K. K. Pahlen heyetinin Türkmenistan’daki görevlerinden biri değildir?

A) Yolsuzluk iddialarını soruşturmak
B) Askerî ve sivil idarecileri denetlemek
C) İdarede aksayan hususları tespit etmek
D) İdari yapıyı değiştirmek
E) Suçlu görülenleri mahkemeye sevk etmek

Cevap : D) İdari yapıyı değiştirmek

Açıklama : Kont Pahlen heyeti, daha çok denetleme ve tespit görevine sahipti. İdari yapıyı değiştirmek gibi kalıcı ve kökten değişiklikler görevleri arasında değildi.

10- Aşağıdakilerden hangisi Emîr İsmail’den intikam almak maksadıyla Cungarya Kalmukları lideri Galdan’ı Kaşgar’ı işgale teşvik etmiştir?

A) İshak Vali
B) Kaşgarlı Mahmud
C) İmam Kalan
D) Apak Hoca
E) Ebu Said Han

Cevap : D) Apak Hoca

Açıklama : Apak Hoca, siyasi rekabetten dolayı Galdan’ı Kaşgar’a saldırması için teşvik etmiş, bu da bölgedeki Müslüman-Türk varlığını tehlikeye atmıştır.

@lolonolo_com

Türkistan Tarihi 2023-2024 Final Soruları

11- 1912’de İli havalisinde Türkler istiklal hareketi başlatırken, bölgenin ayaklanma ve keşmekeş hâlinde olmasından istifade ederek bir kısım halkın güvenliğini sağlamak bahanesiyle 1.000 kişilik bir kuvvetle Urumçi’yi işgal edenler aşağıdakilerden hangisidir?

A) Moğollar
B) Ruslar
C) Kırgızlar
D) Hintliler
E) Çinliler

Cevap : B) Ruslar

Açıklama : Ruslar, Türklerin istiklal hareketini fırsata çevirerek 1912 yılında bölgeyi işgal etmişlerdir. Bu işgal, Türkistan’daki Rus etkisinin yayılması açısından önemli bir adımdır.

12- Cüneyd Han’ın Özbekler ile ihtilâfa düşmesi durumunu sarmıştır. Sovyet taraftarı Özbeklerin de çağrısı üzerine Hîve üstüne yürüyen Kızıl Ordu birliklerine yenilen Cüneyd Han, çöle çekilmek mecburiyetinde kalmıştır. Söz konusu bu çöl aşağıdakilerden hangisidir?

A) Büyük Sahra Çölü
B) Taklamakan Çölü
C) Kızıl-kum Çölü
D) Gobi Çölü
E) Kara-kum Çölü

Cevap : E) Kara-kum Çölü

Açıklama : Cüneyd Han, Sovyetlerin Hîve’ye saldırısı sonrası Kara-kum Çölü’ne çekilmiştir. Bu geri çekilme, Türkistan’daki direniş hareketlerinin zayıflamasına yol açmıştır.

13- Tüm felaketlere rağmen Doğu Türkistan Türkleri, zaman zaman Türkistan Genel Valiliğinde mühim vazifeler alarak halkın istırabını bir dereceye kadar dindirmeye çalışmışlardır. Aşağıdakilerden hangileri Türkistan Genel Valiliğinde vazife almışlardır?

A) Mehmet Emin Buğra-İsa Yusuf Alptekin
B) Mehmet Emin Buğra-Salih Mirzaoğlu
C) İsa Yusuf Alptekin-Yusuf Akçura
D) Mehmet Emin Buğra-Mehmet Emin Resulzade
E) Dr. Mesut Sabri-Mustafa Sabri

Cevap : A) Mehmet Emin Buğra-İsa Yusuf Alptekin

Açıklama : Mehmet Emin Buğra ve İsa Yusuf Alptekin, Doğu Türkistan davası için önemli görevler üstlenmişlerdir. Bu görevler, Türkistan halkının sorunlarının duyurulmasında etkili olmuştur.

14- Bağımsız Pakistan’ın kurulmasında rolü olan liderler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

A) Şah Rıza Pehlevi ve Ayetullah Humeyni
B) Mahatma Gandi ve Jawaharlal Nehru
C) Cemal Abdül Nasır ve Enver Sedat
D) Zahir Şah ve Amanullah Han
E) Muhammed Ali Cinnah ve Muhammed İkbal

Cevap : E) Muhammed Ali Cinnah ve Muhammed İkbal

Açıklama : Pakistan’ın kurucu liderleri olarak kabul edilen Muhammed Ali Cinnah ve fikir babası Muhammed İkbal, Hindistan Müslümanları için bağımsız bir devletin temelini atmışlardır.

15- Türkistan’da Rus idaresine karşı 1783 yılındaki ilk büyük ayaklanma aşağıdaki hangi Türk boyu tarafından gerçekleştirilmiştir?

A) Özbekler
B) Karakalpaklar
C) Kazak Türkleri
D) Türkmenler
E) Kırgızlar

Cevap : C) Kazak Türkleri

Açıklama : Kazak Türkleri, 1783’te Rus işgaline karşı ilk büyük isyanı başlatmışlardır. Bu hareket, Türkistan’da milli direnişin başlangıcı kabul edilir.

16- Aşağıdakilerden hangisi Özbeklerin çoğunlukla yaşadığı Afganistan şehirlerinden biri değildir?

A) Tebriz
B) Mezar-ı Şerif
C) Meymene
D) Kunduz
E) Şibergan

Cevap : A) Tebriz

Açıklama : Tebriz, İran sınırları içerisinde yer alır ve Azeri Türklerinin yoğun olarak yaşadığı bir şehirdir. Özbekler ise ağırlıklı olarak kuzey Afganistan’daki şehirlerde yaşamaktadır.

17- Kırım Harbi göz önünde tutulursa aşağıdakilerden hangisi Türkistan’ın Ruslar tarafından istilasını kolaylaştıran sebepler arasında gösterilemez?

A) Kafkaslar’ın tamamıyla Rus kontrolüne geçmesi
B) Şeyh Şamil’e Türk yardımının önlenmesi
C) Kırım Harbi’nin uzun sürmesi ve Rusya’nın mağlubiyeti
D) Kırım Harbi sırasında İngiliz ve Fransız kumandanları arasındaki geçimsizlik
E) Türk kuvvetleri kumandanı Ömer Paşa’nın, Rusları Kafkasya’dan atma yönündeki teklifinin ciddiye alınmaması

Cevap : C) Kırım Harbi’nin uzun sürmesi ve Rusya’nın mağlubiyeti

Açıklama : Kırım Harbi’nde Rusya’nın mağlup olması, Ruslar açısından zayıflık yaratmıştır. Bu nedenle istila kolaylaştırıcı değil, zorlaştırıcı bir faktördür. Diğerleri ise dolaylı olarak Ruslara avantaj sağlamıştır.

18- Birinci Dünya Harbi döneminde çıkan Türkistan Milli ayaklanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rusya hükümet yetkililerinin Azerbaycan Türkleri ve Türkmenlerden başlattıkları askere alma çalışmalarına Özbekler ve Kazaklarla devam etmek istemeleri
B) Türkistan Türklerinin askere alma kararnamesinde değişiklik yapılmasını istemeleri
C) Rusların, Türkistan’da kurdukları idarenin adaletsiz olması
D) Çarlık hükümetinin daha önce asker alınmayan Türkistan Türklerinden yarım milyon asker almak üzere çıkardığı kararnameyi uygulamaya koyması
E) Çarlık ordularının Birinci Dünya Harbi’nin başlarında Avrupa cephelerinde beklemedikleri yenilgilere uğraması

Cevap : D) Çarlık hükümetinin daha önce asker alınmayan Türkistan Türklerinden yarım milyon asker almak üzere çıkardığı kararnameyi uygulamaya koyması

Açıklama : Bu kararname, uzun süre askerlikten muaf tutulan halk arasında büyük tepkiye yol açmış ve ayaklanmanın fitilini ateşlemiştir. Ayaklanma Rus yönetiminin keyfi uygulamalarına karşı bir direnişti.

19- XX. asrın ilk yarısında Türk milletinin, kardeş bir ülkenin halkına maddi ve manevî her türlü yardımı yaptığını görüyoruz. Bu ülke ve millet aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tibet ve Tibetliler
B) Çin ve Çinliler
C) Hindistan ve Hindistanlılar
D) İran ve İranlılar
E) Afganistan ve Afganlar

Cevap : E) Afganistan ve Afganlar

Açıklama : Türkiye Cumhuriyeti, bağımsızlık sürecinde olan Afganistan’a çok yönlü destek sağlamıştır. Bu destek, iki ülke arasındaki dostluğun temelini oluşturmuştur.

20- Türkmenistan’daki Rus idaresi ve sömürüsü Rus hâkimiyetine düşen diğer Türk memleketlerinden farklı olmamıştır. Tek fark Türkmenleri hususi bir kanunla yönetmek olmuştur. Bu kanunun temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Türkmenlere birçok ayrıcalık tanıması
B) Türkmenleri çok memnun etmesi
C) Türkmen ülkesinin imarını sağlaması
D) Türkmenlere hızla zenginleşme imkânı vermesi
E) Türkmenleri daha sıkı kontrol etme imkânı vermesi

Cevap : E) Türkmenleri daha sıkı kontrol etme imkânı vermesi

Açıklama : Söz konusu kanun, Türkmenleri merkeze bağımlı hale getirmiş ve yerel otoritenin ortadan kaldırılması suretiyle Rus yönetiminin baskısını artırmıştır.

@lolonolo_com

Türkistan Tarihi 2023-2024 Final Soruları

#1. 1860 yılında İranlılara karşı kat’î bir zafer kazanan Türkmenlerin hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

#2. Aşağıdakilerden hangisi, Rus hükümeti tarafından geniş yetkilerle gönderilen Kont K. K. Pahlen heyetinin Türkmenistan’daki görevlerinden biri değildir?

#3. Tüm felaketlere rağmen Doğu Türkistan Türkleri, zaman zaman Türkistan Genel Valiliğinde mühim vazifeler alarak halkın istırabını bir dereceye kadar dindirmeye çalışmışlardır. Aşağıdakilerden hangileri Türkistan Genel Valiliğinde vazife almışlardır?

#4. Sovyetlerin dünyanın başka ülkelerinde toplanan Müslüman kongrelerine Türkistan cumhuriyetlerinden özel yetiştirilen din adamlarının iştirakine izin vermelerinin sebepleri olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

#5. 12 Şubat 1739’da yapılan Karnal Meydan Savaşı hangi iki hükümdar arasında gerçekleşmiştir?

#7. Bağımsız Pakistan’ın kurulmasında rolü olan liderler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

#8. Kırım Harbi göz önünde tutulursa aşağıdakilerden hangisi Türkistan’ın Ruslar tarafından istilasını kolaylaştıran sebepler arasında gösterilemez?

#9. XX. asrın ilk yarısında Türk milletinin, kardeş bir ülkenin halkına maddi ve manevî her türlü yardımı yaptığını görüyoruz. Bu ülke ve millet aşağıdakilerden hangisidir?

#10. Birinci Dünya Harbi döneminde çıkan Türkistan Milli ayaklanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

#11. Türkmenistan’daki Rus idaresi ve sömürüsü Rus hâkimiyetine düşen diğer Türk memleketlerinden farklı olmamıştır. Tek fark Türkmenleri hususi bir kanunla yönetmek olmuştur. Bu kanunun temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

#12. 1912’de İli havalisinde Türkler istiklal hareketi başlatırken, bölgenin ayaklanma ve keşmekeş hâlinde olmasından istifade ederek bir kısım halkın güvenliğini sağlamak bahanesiyle 1.000 kişilik bir kuvvetle Urumçi’yi işgal edenler aşağıdakilerden hangisidir?

#13. Türklerin ve İslâm’ın Hindistan’a yerleşmesi aşağıdaki hangi zamanda başlamıştır?

#14. Aşağıdakilerden hangisi Emîr İsmail’den intikam almak maksadıyla Cungarya Kalmukları lideri Galdan’ı Kaşgar’ı işgale teşvik etmiştir?

#16. Aşağıdakilerden hangisi Sovyetlerin halkın milliyet duygusu ve milli hisleri karşısındaki siyasetini açıkça ortaya koymaktadır?

#17. Aşağıdakilerden hangisi Özbeklerin çoğunlukla yaşadığı Afganistan şehirlerinden biri değildir?

#18. Aşağıdakilerden hangisi Hümayun döneminde, Hindistan Türk Devleti’nin kısa zamanda yıpranmasının sebeplerinden biri değildir?

#19. Türkistan’da Rus idaresine karşı 1783 yılındaki ilk büyük ayaklanma aşağıdaki hangi Türk boyu tarafından gerçekleştirilmiştir?

#20. Türkistan Türklerinin komünist sistem altında birlik kurma çalışmalarından telaşlanan Ruslar aşağıdaki olaylardan hangisini gerçekleştirmişlerdir?

SONUÇ

Türkistan Tarihi 2023-2024 Final Soruları

1- Türklerin ve İslâm’ın Hindistan’a yerleşmesi aşağıdaki hangi zamanda başlamıştır?

3- Sovyetlerin dünyanın başka ülkelerinde toplanan Müslüman kongrelerine Türkistan cumhuriyetlerinden özel yetiştirilen din adamlarının iştirakine izin vermelerinin sebepleri olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

4- 1860 yılında İranlılara karşı kat’î bir zafer kazanan Türkmenlerin hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

5- Aşağıdakilerden hangisi Sovyetlerin halkın milliyet duygusu ve milli hisleri karşısındaki siyasetini açıkça ortaya koymaktadır?

6- Aşağıdakilerden hangisi Hümayun döneminde, Hindistan Türk Devleti’nin kısa zamanda yıpranmasının sebeplerinden biri değildir?

7- Türkistan Türklerinin komünist sistem altında birlik kurma çalışmalarından telaşlanan Ruslar aşağıdaki olaylardan hangisini gerçekleştirmişlerdir?

8- 12 Şubat 1739’da yapılan Karnal Meydan Savaşı hangi iki hükümdar arasında gerçekleşmiştir?

9- Aşağıdakilerden hangisi, Rus hükümeti tarafından geniş yetkilerle gönderilen Kont K. K. Pahlen heyetinin Türkmenistan’daki görevlerinden biri değildir?

10- Aşağıdakilerden hangisi Emîr İsmail’den intikam almak maksadıyla Cungarya Kalmukları lideri Galdan’ı Kaşgar’ı işgale teşvik etmiştir?

Türkistan Tarihi 2023-2024 Final Soruları

11- 1912’de İli havalisinde Türkler istiklal hareketi başlatırken, bölgenin ayaklanma ve keşmekeş hâlinde olmasından istifade ederek bir kısım halkın güvenliğini sağlamak bahanesiyle 1.000 kişilik bir kuvvetle Urumçi’yi işgal edenler aşağıdakilerden hangisidir?

13- Tüm felaketlere rağmen Doğu Türkistan Türkleri, zaman zaman Türkistan Genel Valiliğinde mühim vazifeler alarak halkın istırabını bir dereceye kadar dindirmeye çalışmışlardır. Aşağıdakilerden hangileri Türkistan Genel Valiliğinde vazife almışlardır?

14- Bağımsız Pakistan’ın kurulmasında rolü olan liderler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

15- Türkistan’da Rus idaresine karşı 1783 yılındaki ilk büyük ayaklanma aşağıdaki hangi Türk boyu tarafından gerçekleştirilmiştir?

16- Aşağıdakilerden hangisi Özbeklerin çoğunlukla yaşadığı Afganistan şehirlerinden biri değildir?

17- Kırım Harbi göz önünde tutulursa aşağıdakilerden hangisi Türkistan’ın Ruslar tarafından istilasını kolaylaştıran sebepler arasında gösterilemez?

18- Birinci Dünya Harbi döneminde çıkan Türkistan Milli ayaklanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

19- XX. asrın ilk yarısında Türk milletinin, kardeş bir ülkenin halkına maddi ve manevî her türlü yardımı yaptığını görüyoruz. Bu ülke ve millet aşağıdakilerden hangisidir?

20- Türkmenistan’daki Rus idaresi ve sömürüsü Rus hâkimiyetine düşen diğer Türk memleketlerinden farklı olmamıştır. Tek fark Türkmenleri hususi bir kanunla yönetmek olmuştur. Bu kanunun temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Editor