Klinik Uygulaması 2024-2025 Vize Soruları

1. Ameliyathane Asepsisi: Önlük, Bohça ve Eldiven Kuralları

• Önlük: Sadece ön yüz ve kollarda dirseğe kadar bölüm sterildir. Önlük omuzdan tutulup kendi ağırlığıyla açılır; arka bağları steril olmayan sirkülatör bağlar (Soru 1 – doğru: I & III).
• Steril paket/bohça: Açma sırası uzak flap → yan flaplar → yakın flap; paket önce uzak kenardan açılır (Soru 2). Her bohça üzerinde sterilizasyon tarihi bulunmalıdır (Soru 4).
• Eldiven: Dış paketi yardımcı kişi açar, konçlar önlük manşetini örter. Parmak uçları kullanıcıdan uzağa bakar; eldivenin dış yüzüne çıplak elle dokunmak yasaktır (Soru 15 – doğru: II & III | Soru 20 – yanlış beyan D).

2. Enjeksiyon ve Sondalama Protokolleri

2.1 Subkutan Aşı Reaksiyonları

En yaygın komplikasyon lokal deri ödemidir (Soru 3). Bu, antijen-antikor yanıtının tipik ve genellikle geçici sonucudur; 24-48 saati aşan şişliklerde veteriner kontrolü gerekir.

2.2 Kas İçi Noktalar

Atlarda güvenli IM bölge servikal üçgen (scapula ön kenarı – boyun orta hattı – nukal ligament) olup sinir ve damar yapılarından uzaktır (Soru 8). Ruminantlarda gluteal kas yerine boyun/omuz tercih ederek karkas değer kaybı önlenir.

2.3 Üriner Sondalama

• Dişi köpekte metal rijit sonda (Soru 5).
• Dişi kedide plastik polipropilen sonda (Soru 17).
• Vulva dudaklarını ayırmak için steril spekulum kullanılır (Soru 14).

3. Rumen Sondalama & Klinik Kullanımları

Orogastrik sonda ruminantta timpanik gaz tahliyesi, taze rumen sıvısı nakli ve pH / mikrobiyota numunesi alma amaçlıdır; dışkılatma hedef değildir (Soru 9).

4. Zooteknik Bakım: Tavla, Yemleme ve Tımar

• Tavla (ahır) iklimi: 10-15 °C, kauçuk taban + saman/talaş.
• Yemleme sırası: Su → kuru ot → kesif yem (kolik ve özofagus tıkanıklığı azalır).
• Tımar: Günlük tımar deri lezyonlarını erken fark etmeyi ve at-bakıcı bağını güçlendirir (Soru 20’nin açıklamasında da vurgulanır).

5. Tanısal Sitoloji ve Temel Laboratuvar Rutinleri

5.1 Vaginal Smear

Proöstrusta parabazal + intermedier hücreler ve eritrositler hâkim; keratinize süperfisiyal hücreler estrus göstergesidir (Soru 7). Smear erken abort indüksiyonu için kullanılmaz (Soru 12).

5.2 Vücut Isısı & Solunum

Kediler kliniğe girişten sonra 10-15 dk sakinleştirildikten sonra rektal ısı ölçülmelidir (Soru 11). Sağlıklı kedinin solunumu kostal / torakal tiptedir (Soru 19); abdominal solunum artışı dispnenin işaretidir.

6. Egzotik & Küçük Hayvan Bulguları

• Sarı-kahverengi ürat → karaciğer disfonksiyonu (Soru 6).
• “Popcorn” dışkı → kuşlarda pankreas yetmezliği (Soru 16).

7. Zapt-u Rapt Uygulamaları

7.1 Köpekler

Sırtüstü (supin) pozisyon kullanılmaz; zincir kısaltma, ayakta sarılma, oturtma veya lateral pozisyon daha güvenlidir (Soru 10).

7.2 Yırtıcı Kuşlar

En ciddi yaralanma pençeden (talon) gelir (Soru 18). Kalın deri eldiven, havlu ve baş-gaga kontrolü esastır.

8. Özet Tablosu – “Altın Noktalar”

9. Sonuç & Klinik Öneriler

1. Cerrahi asepside “uzak flap ilk” kuralını ihlal etmeyin; steril alanınıza doğru eğilmeyin.
2. Subkutan aşı şişliği için hasta sahibine “bozuk para büyüklüğü ve yumuşak – normal” bilgisini verin; sert-ağrılı şişliğe klinik kontrol uygulayın.
3. Kuş dışkı rengini organ spesifik ipucu olarak değerlendirin; gerekirse biyokimya + radyografi ile tamamlayın.
4. Pankreas yetmezliğinde “popcorn dışkı” gördüğünüzde enzim supplementasyonu ve yüksek sindirilebilir diyet planlayın.
5. Vaginal smearde keratinize oran ≥ %70 olduğunda tohumlama için ideal pencere 48 saatten kısadır.

1- I. Cerrahi önlüklerin arka kısmı steril değildir.
II. Bel bağlarını giyen kişi arkada bağlar.
III. Önlük omuz hizasından tutulup aşağıya doğru bırakılır.
Ameliyathane asepsi kurallarına göre yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) Sadece III
C) II ve III
D) I ve II
E) Sadece I

Cevap : A) I ve III

Açıklama : Önlüğün arka yüzü steril sayılmaz (I doğru). Önlük steril alanı bozmamak için omuzdan tutulup kendi ağırlığıyla açılır (III doğru). Bağları arkada yardımcı steril olmayan kişi bağlamalıdır; giyen kişinin bağlaması hatalıdır (II yanlış).

2- Steril paket açma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Açmadan önce steril eldiven giyilmelidir.
B) Paketin önce kişiye uzak tarafı açılır.
C) Paket uç kısımdan yırtılarak açılır.
D) Büyük paketler masa üzerinde açılabilir.
E) Paketi steril kişi açar.

Cevap : B) Paketin önce kişiye uzak tarafı açılır.

Açıklama : “Uzak-yan-yan-yakın” sırası, vücut eğilmesini ve drip kontaminasyonunu önler. Eldiven paketten sonra takılır; paketi steril olmayan dolaşım hemşiresi açar.

3- Deri altı aşı uygulamalarında en sık karşılaşılan komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

A) Deri altında kist
B) Deride ödem
C) Deride renk değişikliği
D) Deri içinde kalınlaşma
E) Aşı sarkomu

Cevap : E) Aşı sarkomu

Açıklama :

4- Steril bohça açma tekniği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bohçayı açan kişi steril eldiven giymelidir.
B) Bohça enstrüman masasının üzerine konulmamalıdır.
C) Bohça dışı steril eldivensiz tutulmamalıdır.
D) Bohça üzerinde sterilizasyon tarihi yazılı olmalıdır.
E) Bohçanın kişiye yakın tarafı önce açılır.

Cevap : D) Bohça üzerinde sterilizasyon tarihi yazılı olmalıdır.

Açıklama : İzlenebilirlik için tarih-lot numarası şarttır. Bohçanın dış yüzü steril olmadığından çıplak elle tutulur; açma sırası uzak → yan → yakın.

5- Dişi köpeğin idrar kesesini sondalamak için hangi tip sonda kullanılır?

A) Silikon
B) Plastik
C) Kauçuk
D) Tahta
E) Metal

Cevap : E) Metal

Açıklama : Paslanmaz çelik rijit sonda, kısa kadın uretrasında yönlendirmeyi kolaylaştırır ve deformasyona uğramaz; sterilizasyonu da pratiktir.

6- Kuşlarda dışkıda sarı­kahverengi ürat neyi ifade eder?

A) Gıda zehirlenmesi
B) Viral hastalık
C) Paraziter hastalık
D) Karaciğer hastalığı
E) Pankreas hastalığı

Cevap : D) Karaciğer hastalığını

Açıklama : Hepatoselüler bozuklukta biliverdin-safra pigmentleri üratlarla karışır; ürat kristalleri sarı/kahverengi görünüm alır.

7-Aşağıdakilerden hangisi proöstrus döneminde mikroskopta görülen hücrelerden değildir?

A) Parabazal
B) Keratinize süperfisiyal
C) Eritrosit
D) Lökosit
E) İntermedier

Cevap : B) Keratinize süperfisiyal

Açıklama : Tam keratinize, piknotik-çekirdeksiz süperfisiyal hücreler estrus fazına özgüdür. Proöstrusta çekirdekli intermedier/parabazal + bol eritrosit görülür.

8- Atlarda kas içi enjeksiyon en yaygın olarak nereden yapılır?

A) Boyun altı (jugular oluğun altı)
B) Abdominal kaslar
C) Semimembranosus-semitendinosus arası
D) Vena jugularis
E) Boyun (servikal üçgen)

Cevap : E) Boyundan

Açıklama : Scapula ön kenarı, boyun orta hattı ve nukal ligament arasında kalan “enjektör üçgeni” hem güvenli hem de drenaja açıktır.

9- Çift tırnaklı hayvanlarda rumenin sondalanması ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

A) Hayvanın dışkılaması
B) Taze rumen sıvısı verilmesi
C) Timpaninin giderilmesi
D) Hayvanın rahatlaması
E) Rumen infuzorya sayımı

Cevap : A) Hayvanın dışkılaması

Açıklama : Orogastrik sonda timpanide gaz boşaltma, pH-mikrobiyota analizi veya transfaunasyon için kullanılır; defekasyon doğrudan hedef değildir.

10- Bir köpeğin zapturaptında aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaz?

A) Zincir/ipi kısa tutmak
B) Sırt üstü yatırmak
C) Oturur durumda tutmak
D) Lateral yatar pozisyonda tutmak
E) Ayakta iken sarılarak tutmak

Cevap : B) Sırt üstü yatırılarak tutulur.

Açıklama : Supin pozisyon respiratuvar baskıya ve akut stres tepkisine yol açar; muayene için lateral veya oturur pozisyonlar daha güvenlidir.

11- Kedilerde doğru bir rektal ısı ölçümü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Taşıma çantası içinde ölçmek
B) Serum alırken ölçmek
C) Serin ortamda ölçmek
D) Kliniğe geldikten sonra kediyi dinlendirip ölçmek
E) Açken ölçmek

Cevap : D) Kliniğe geldiğinde dinlendirilerek ölçülmelidir.

Açıklama : Taşıma stresi geçici hipertermi yapabilir; 10-15 dakika sakinleştikten sonra ölçüm gerçek fizyolojik değeri gösterir.

12- Vag(i)nal smear testi aşağıdakilerden hangisi için kullanılmaz?

A) Çiftleşen hayvanda erken dönem abort induksiyonu
B) Seksüel siklus evresinin belirlenmesi
C) Uygun tohumlama zamanının tahmini
D) Ovulasyon zamanının tayini
E) Ovaryum hormon aktivitesinin izlenmesi

Cevap : A) Çiftleşen hayvanlarda erken dönem abort yaptırılmasında

Açıklama : Abort indüksiyonu için hormonal/prostaglandin protokolleri kullanılır; smear yalnızca siklus evresi analitiğidir.

13- Koyunlarda deri altı enjeksiyon nereden yapılır?

A) Ön koltuk altından (yapağısız bölgeden)
B) Arka bacaktan (yapağı kaldırılarak)
C) Yapağı altından
D) Vena jugularisden (yapağı üflenerek)
E) Ön bacaktan (yapağı kaldırılarak)

Cevap : A) Ön koltuk altı (yapağısız)

Açıklama : Aksiller-inguinal bölgeler yapağısızdır, derinin gevşekliği ilacı kolay dağıtır ve karkas hasarı riskini düşürür.

14- Dişi kedi ve köpeklerde idrar kesesinin sondalanmasında vulva dudaklarının açılması için kullanılan aletin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Moskito pensi
B) Vaginoskop
C) Spekulum
D) Hemostatik pens
E) Anatomik pens

Cevap : C) Spekulum

Açıklama : Küçük, steril spekulum vizüel erişim sağlayarak uretral meati travmasız bulmayı kolaylaştırır.

15-I. Steril eldiven giyerken parmak kısımları kişiye yakın tarafta olmalıdır.
II. Eldiven dış paketini yardımcı kişi açar.
III. Eldivenin bilekleri önlüğün iç kısmında kalmalıdır.
Ameliyathane asepsi kurallarına göre yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) Yalnız III
C) Yalnız I
D) Yalnız II
E) II ve III

Cevap : D) Yalnız II

Açıklama :

16- Popcorn dışkı hangi hastalıkta görülür?

A) Bakteriyel
B) Karaciğer
C) Bağırsak
D) Böbrek
E) Pankreas

Cevap : E) Pankreas

Açıklama : Eksokrin pankreas yetmezliğinde yağ ve nişasta sindirilmez; sindirilmemiş beyaz-sarı granüller mısır patlağını andırır.

17- Dişi kedinin idrar kesesini sondalamak için hangi tip sonda kullanılır?

A) Kauçuk
B) Plastik
C) Silikon
D) Metal
E) Tahta

Cevap : B) Plastik

Açıklama : Rijit polipropilen sonda kısa ve düz dişi kedi uretrası için idealdir; metal sonda travmatiktir.

18- Yırtıcı kuşların tutulması sırasında en önemli tehlike nereden gelir?

A) Kanat çarpması
B) Tükürük
C) Pençeler (talonlar)
D) Gaga
E) Isırma

Cevap : C) Pençeleri

Açıklama : Talon basıncı 500 psi’ye çıkabilir; kalın deri eldiven ve bilek bantları mutlak gereklidir.

19- Kedilerde temel solunum şekli hangisidir?

A) Kosta-abdominal
B) Abdominal
C) Kostal (torakal)
D) Diyafragmatik
E) Nazal

Cevap : C) Kostal

Açıklama : Sağlıklı kediler primer göğüs kafesi hareketi ile solur; karın solunumu artışı solunum güçlüğünün göstergesidir.

20- Steril eldiven giyme tekniği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İç paket steril alanda “kitap” gibi açılır.
B) Eller cerrahi scrub sonrası giyilir.
C) Konç (bilek) kısmı kişiye uzak tarafta olmalıdır.
D) El steril olduğu için eldiven dış yüzüne dokunmak serbesttir.
E) Steril önlük giyildiyse konç manşetin üzerine çekilir.

Cevap : C) Konç (bilek) kısmı kişiye uzak tarafta olmalıdır.

Açıklama : Eller scrub sonrası <emaseptik kabul edilir ama steril değildir; eldivenin dış yüzeyine parmak-dış parmakla dokunmak, bariyeri bozar.