Sosyoloji Tarihi-2 2023-2024 Bütünleme Soruları

Mayıs 7, 2025

1- Comte ve Durkheim hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Durkheim, Comte’un kurduğu insanlık dini hakkında eleştirel bir tutum sergilemiştir.
B) Durkheim, toplumsal olayların pozitif yasalarını bulma arayışında Comte’un savunduğu fikirleri geliştirmiştir.
C) Her iki sosyolog da Fransa’da Üçüncü Cumhuriyet döneminde yaşamıştır.
D) Her iki düşünür de modern sanayi toplumunun sorunlarına odaklanmıştır.
E) Durkheim, toplumsal araştırmalarda takip edilmesi gereken genel metodoloji bakımından Comte ile aynı fikirdedir.

Cevap : C) Her iki sosyolog da Fransa’da Üçüncü Cumhuriyet döneminde yaşamıştır.

Açıklama :

2- Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi insanın arzularına sınır getirebilir?

A) Tanrı inancı
B) Toplum
C) İnsanın biyolojik yapısı
D) İnsanın ruhsal yapısı
E) Bilim

Cevap : B) Toplum

Açıklama : Durkheim’a göre toplum, bireyin sınırsız arzularını denetleyebilecek tek otoritedir. Toplumsal kurallar ve normlar, bireyin isteklerini düzenleyici bir işlev görür.

3- Mead’e göre aşağıdakilerden hangisi zihnin bireye sağladığı imkânlardan biri değildir?

A) Nesneleri ifade etme
B) Bireyi dış dünyadan yalıtma
C) Bir davranış biçimini tercih etme
D) Nesneleri farklı davranışlar için uyaran olarak kullanma
E) Tepkileri engelleme ve alternatif tepkileri tasarlayabilme

Cevap : B) Bireyi dış dünyadan yalıtma

Açıklama : Mead’e göre zihin, bireyi dış dünyadan yalıtmaz, aksine bireyin toplumla etkileşime geçmesini ve kendisini ifade etmesini sağlar. Diğer tüm seçenekler zihnin işlevlerindendir.

4- Versay Barış Antlaşması’nda ülkesini temsil eden heyete danışmanlık yapan ve yeni Alman Anayasası’nın hazırlanmasında görev alan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

A) Weber
B) Tönnies
C) Durkheim
D) Simmel
E) Pareto

Cevap : A) Weber

Açıklama : Max Weber, Weimar Anayasası’nın hazırlanmasına katkıda bulunmuş ve Versay Antlaşması görüşmelerinde Almanya’yı temsil eden heyete danışmanlık yapmıştır.

5- Aşağıdakilerden hangisi Weber’in sınıfsal yapı modelinde bahsettiği gruplar arasında yer almaz?

A) Girişimciler
B) Vasıflı işçiler
C) Ruhban sınıfı
D) Rantiyeler
E) Orta sınıflar

Cevap : C) Ruhban sınıfı

Açıklama : Weber’in sınıf analizinde ekonomik temelli gruplar öne çıkar. Ruhban sınıfı daha çok statü grubu olarak değerlendirilir.

6- I. İnsanların daha hızlı toplumsal ilişkiler kurması
II. Toplumsal bağların çeşitlenmesi
III. Toplumsal ilişkilerin sürekliliğinin sağlanması
IV. Toplumsal güven ve dayanışmanın artması
V. Merkezî otoritenin güçlenmesi
Simmel’e göre yukarıda sıralanan gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin sonucudur?

A) Organik dayanışmanın artması
B) İletişim araçlarına ulaşımın kolaylaşması
C) Bürokrasinin artan etkinliği
D) Sınıfsal yapının çözülmesi
E) Paranın yaygın kullanımı

Cevap : E) Paranın yaygın kullanımı

Açıklama : Simmel’e göre para, toplumsal ilişkilerin biçimini dönüştürür; daha hızlı, geçici ve yüzeysel bağlara neden olur. Bu da toplumsal yapı ve etkileşim biçimlerini etkiler.

7- Pareto’nun “…..” olarak nitelediği yöneticiler, ulusa bağlılık duygularıyla dayanışma ve yurtseverlik sergilerler; gerektiğinde güç kullanmaktan çekinmezler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) şahinler
B) kurtlar
C) kaplanlar
D) kartallar
E) aslanlar

Cevap : E) aslanlar

Açıklama : Pareto’ya göre aslanlar, güce ve düzene önem veren, zorlayıcı otoriteyi temsil eden yöneticilerdir. Bu grup, toplumda istikrarı sağlamaya çalışır.

8- Aşağıdakilerden hangisi Weber’in bireyin toplumsal eylemlerini sınıflandırmak üzere geliştirdiği tiplerden biri değildir?

A) Geleneksel eylem
B) Duygusal eylem
C) Amaç yönelimli rasyonel eylem
D) Değer yönelimli rasyonel eylem
E) İdiyopatik eylem

Cevap : E) İdiyopatik eylem

Açıklama : Weber’in tanımladığı toplumsal eylem türleri arasında idiyopatik eylem yer almaz. Bu seçenek uydurma bir terimdir.

9- Max Weber, “kapitalist ruh”u tarihsel bir ….. olarak tasarlar.
Yukarıdaki cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

A) form
B) tortu
C) türev
D) ideal tip
E) büyü bozumu

Cevap : D) ideal tip

Açıklama : Weber, kapitalist ruhu anlamak için ideal tip kavramını kullanır. Bu yöntemle soyutlama yaparak belirli özellikleri vurgular.

10- Weber’e göre sosyal bilimlerin “değerden arınmış” olması gerekliliği aşağıdakilerden hangisini ifade etmez?

A) Norm, değer ve davranışlar bilimsel olarak “doğru” veya “iyi” olarak değerlendirilemez.
B) Sosyal bilimler insanlara tercihlerini belirleme ve netleştirme konusunda yol gösterebilir ancak ne yapmaları gerektiğini söyleyemez.
C) “Olması gereken şey” ile “olan şey”in ayrılması ve sosyal bilimlerin yalnızca ikinciye odaklanması gerekir.
D) Kişisel değerler ve ekonomik çıkarlar toplumsal analiz sürecini etkilememelidir.
E) Araştırılacak konunun seçiminde nesnellik mümkün ve gereklidir.

Cevap : E) Araştırılacak konunun seçiminde nesnellik mümkün ve gereklidir.

Açıklama : Weber’e göre değerlerden arınma, araştırma sürecinde geçerlidir; ancak konu seçimi kişisel değerlerle ilişkilidir. Bu nedenle E şıkkı yanlış bir yorumdur.

@lolonolo_com

Sosyoloji Tarihi-2 2023-2024 Bütünleme Soruları

11- Weber’in kavramsallaştırdığı “karizmatik” egemenlik tipi hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

A) Lidere itaatte ve onu izlemede kitlelerin özgür iradesi söz konusu değildir.
B) Toplumsal değişime en elverişli egemenlik tipidir.
C) Genellikle kriz dönemlerinde ortaya çıkar.
D) Güçlü bir kişilik ve sıra dışı yeteneklere sahip olduğu düşünülen veya kutsal güçlerle donatıldığına inanılan bir lider söz konusudur.
E) Rutinleşmeye bağlı olarak uzun vadede istikrarsız bir egemenlik tipidir.

Cevap : A) Lidere itaatte ve onu izlemede kitlelerin özgür iradesi söz konusu değildir.

Açıklama : Karizmatik liderlik, takipçilerin özgür iradeleriyle liderin otoritesini tanımalarıyla oluşur. Bu nedenle A şıkkı yanlıştır. Diğer şıklar karizmatik egemenlik tipinin karakteristik özelliklerini yansıtır.

12- Pareto’nun seçkinler kuramı için, “modern zamanların en sıra dışı sosyolojik kavrayışı” değerlendirmesini yapan ideolog-devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Franco
B) Metaksas
C) Mussolini
D) Pétain
E) Hitler

Cevap : C) Mussolini

Açıklama : İtalyan faşist lider Mussolini, Pareto’nun seçkinler kuramını siyasi ideolojisine teorik zemin sağlamak amacıyla benimsemiş ve övmüştür.

13- Zihin, toplumsal sürecin bireysel ithalidir.
Yukarıdaki önerme aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

A) Marx
B) Pareto
C) Mead
D) Weber
E) Durkheim

Cevap : C) Mead

Açıklama : Mead’e göre zihin, bireyin toplumsal etkileşim sürecine katılması sonucu gelişir. Zihin bireyde doğuştan bulunmaz; toplum içinde şekillenir.

14- I. Darvincilik
II. Pozitivizm
III. Faydacılık
IV. Marksizm
V. Davranışçılık
VI. Pragmatizm
Yukarıdakilerden hangileri Mead’in doğrudan etkilendiği düşünce okullarından değildir?

A) II – IV
B) I – III
C) I – III – VI
D) III – VI
E) I – III – V

Cevap : A) II – IV

Açıklama : George Herbert Mead, dönemin egemen entelektüel akımlarından olan faydacılık, Darvinizm, pragmatizm ve davranışçılıktan doğrudan etkilenmiştir. Özellikle sembolik etkileşimcilik yaklaşımında, bu dört akımın etkisiyle bireyin benlik gelişimi ve toplumsal etkileşim süreci açıklanır. Buna karşın pozitivizm, daha çok Comte’un temsil ettiği, toplumu doğa bilimlerinin yöntemleriyle incelemeyi öngören bir yaklaşımdır ve Mead’in düşünce sisteminde doğrudan belirleyici bir rol oynamamıştır. Marksizm ise tarihsel materyalizm temellidir ve Mead’in felsefesinde merkezi bir yer bulmamıştır.
Bu nedenle soru kökünde aranan “doğrudan etkilenmediği” düşünce akımları II (Pozitivizm) ve IV (Marksizm) olup, doğru cevap A şıkkıdır.

15- Durkheim’a göre dinin intihara karşı önleyici etkisinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) İnsanların tanrısal bir otoriteye itaat etme ihtiyacı
B) Dinin, intihar etmenin öte dünyada korkunç bir şekilde cezalandırılacağını vazetmesi
C) Dinin, laik ahlaktan farklı olarak intiharı şüpheye yer bırakmayacak biçimde yasaklaması
D) Dinin, kolektif bir yaşamı sağlama ve besleme potansiyeline sahip olması
E) Dinî fikirlerin aşkın doğası

Cevap : D) Dinin, kolektif bir yaşamı sağlama ve besleme potansiyeline sahip olması

Açıklama : Durkheim’a göre dinin toplumsal rolü bireyleri kolektif yapıya bağlamasıdır. Bu bağ, bireyin yalnızlık hissini azaltır ve intihar eğilimini önler.

16- Aşağıdaki önermelerden hangisi Simmel’in rekabetle ilgili görüşlerine aykırıdır?

A) Rekabet yabancılaşmayı azaltır.
B) Rekabet toplumsal dayanışmayı zayıflatır.
C) Rekabet insanı özgürleştirir.
D) Rekabet modern toplumda giderek yaygınlaşan bir çatışma türüdür.
E) Rekabet değer yaratımına yol açar.

Cevap : B) Rekabet toplumsal dayanışmayı zayıflatır.

Açıklama : Simmel’e göre rekabet, bireyleri belli kurallar çerçevesinde bir araya getirerek toplumsal bağları güçlendirebilir. Bu nedenle B şıkkı aykırıdır.

17- Mead’e göre davranışın en temel birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Zihin
B) Benlik
C) Bellek
D) Edim
E) Söz

Cevap : D) Edim

Açıklama : Mead’e göre edim (act), davranışın temel birimidir. Zihin ve benlik bu süreç içinde ortaya çıkar ve gelişir.

18- Simmel, bir şeyin değerinin onu üretmek için gerekli emek gücüne değil arzulanma ve ulaşılamama derecesine bağlı olduğunu iddia eder.
Yukarıdaki açıklamaya göre Simmel’in aşağıdaki kuramlardan hangisine karşı çıktığı ileri sürülebilir?

A) Emek-değer kuramı
B) İş bölümü kuramı
C) Duygu kuramı
D) Sınıf-statü kuramı
E) Sosyalizasyon kuramı

Cevap : A) Emek-değer kuramı

Açıklama : Emek-değer kuramı, değerin üretim sürecinde harcanan emekle belirlendiğini savunur. Simmel ise değerin arz-talep ve sembolik anlamlarla şekillendiğini öne sürer.

19- I. Toplumsal farklılaşma rasyonel kriterden organik kritere geçişle ortaya çıkar.
II. Toplumsal farklılaşma insanların katılabilecekleri grup sayısında artışa yol açar.
III. Farklılaşmış toplumlarda insanlar bilinçli tercihleriyle birçok gruba dâhil olabilir.
IV. Farklılaşmış toplumlarda rol çatışması ihtimali artar.
V. Toplumsal farklılaşma, dayanışmanın zayıflamasına neden olur.
Yukarıdaki önermelerden hangileri Simmel’in toplumsal farklılaşma süreciyle ilgili çözümlemelerinden değildir?

A) II – IV
B) II – III
C) I – III
D) I – V
E) III – V

Cevap : D) I – V

Açıklama : Simmel, toplumsal farklılaşmanın bireysel özgürlük ve grup sayısında artış sağladığını belirtir. Ancak farklılaşmanın rasyonelden organiğe geçişle ortaya çıktığı veya dayanışmayı zayıflattığı yönünde görüşü yoktur.

20- Weber’in, emirlerin uygulanması için herhangi bir yönetim kadrosuna gerek duyulmayan ev halkı gibi küçük gruplarda ortaya çıkan geleneksel otorite biçimine verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nepotizm
B) Patriarkalizm
C) Patrimonyalizm
D) Minimokrasi
E) Meritokrasi

Cevap : B) Patriarkalizm

Açıklama : Weber’e göre patriarkal otorite, geleneksel egemenliğin bir biçimidir ve özellikle aile gibi küçük gruplarda doğal kabul edilir. Patrimonyalizm ise daha kurumsallaşmış bir geleneksel otorite biçimidir.

@lolonolo_com

Sosyoloji Tarihi-2 2023-2024 Bütünleme Soruları

#2. Aşağıdaki önermelerden hangisi Simmel’in rekabetle ilgili görüşlerine aykırıdır?

#3. Comte ve Durkheim hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

#4. Zihin, toplumsal sürecin bireysel ithalidir. Yukarıdaki önerme aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

#5. I. Darvincilik II. Pozitivizm III. Faydacılık IV. Marksizm V. Davranışçılık VI. Pragmatizm Yukarıdakilerden hangileri Mead’in doğrudan etkilendiği düşünce okullarından değildir?

#6. Aşağıdakilerden hangisi Weber’in sınıfsal yapı modelinde bahsettiği gruplar arasında yer almaz?

#7. Mead’e göre aşağıdakilerden hangisi zihnin bireye sağladığı imkânlardan biri değildir?

#8. Weber’e göre sosyal bilimlerin “değerden arınmış” olması gerekliliği aşağıdakilerden hangisini ifade etmez?

#9. Simmel, bir şeyin değerinin onu üretmek için gerekli emek gücüne değil arzulanma ve ulaşılamama derecesine bağlı olduğunu iddia eder. Yukarıdaki açıklamaya göre Simmel’in aşağıdaki kuramlardan hangisine karşı çıktığı ileri sürülebilir?

#10. Durkheim’a göre dinin intihara karşı önleyici etkisinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

#11. Weber’in kavramsallaştırdığı “karizmatik” egemenlik tipi hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

#12. Pareto’nun “…..” olarak nitelediği yöneticiler, ulusa bağlılık duygularıyla dayanışma ve yurtseverlik sergilerler; gerektiğinde güç kullanmaktan çekinmezler. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#14. Max Weber, “kapitalist ruh”u tarihsel bir ….. olarak tasarlar. Yukarıdaki cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

#15. Aşağıdakilerden hangisi Weber’in bireyin toplumsal eylemlerini sınıflandırmak üzere geliştirdiği tiplerden biri değildir?

#16. Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi insanın arzularına sınır getirebilir?

#17. Mead’e göre davranışın en temel birimi aşağıdakilerden hangisidir?

#18. Pareto’nun seçkinler kuramı için, “modern zamanların en sıra dışı sosyolojik kavrayışı” değerlendirmesini yapan ideolog-devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

#19. Weber’in, emirlerin uygulanması için herhangi bir yönetim kadrosuna gerek duyulmayan ev halkı gibi küçük gruplarda ortaya çıkan geleneksel otorite biçimine verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

#20. Versay Barış Antlaşması’nda ülkesini temsil eden heyete danışmanlık yapan ve yeni Alman Anayasası’nın hazırlanmasında görev alan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

SONUÇ

Sosyoloji Tarihi-2 2023-2024 Bütünleme Soruları

1- Comte ve Durkheim hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

2- Durkheim’a göre aşağıdakilerden hangisi insanın arzularına sınır getirebilir?

3- Mead’e göre aşağıdakilerden hangisi zihnin bireye sağladığı imkânlardan biri değildir?

4- Versay Barış Antlaşması’nda ülkesini temsil eden heyete danışmanlık yapan ve yeni Alman Anayasası’nın hazırlanmasında görev alan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

5- Aşağıdakilerden hangisi Weber’in sınıfsal yapı modelinde bahsettiği gruplar arasında yer almaz?

7- Pareto’nun “…..” olarak nitelediği yöneticiler, ulusa bağlılık duygularıyla dayanışma ve yurtseverlik sergilerler; gerektiğinde güç kullanmaktan çekinmezler. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

8- Aşağıdakilerden hangisi Weber’in bireyin toplumsal eylemlerini sınıflandırmak üzere geliştirdiği tiplerden biri değildir?

9- Max Weber, “kapitalist ruh”u tarihsel bir ….. olarak tasarlar. Yukarıdaki cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

10- Weber’e göre sosyal bilimlerin “değerden arınmış” olması gerekliliği aşağıdakilerden hangisini ifade etmez?

Sosyoloji Tarihi-2 2023-2024 Bütünleme Soruları

11- Weber’in kavramsallaştırdığı “karizmatik” egemenlik tipi hakkında aşağıdaki açıklamalardan hangisi kesinlikle yanlıştır?

12- Pareto’nun seçkinler kuramı için, “modern zamanların en sıra dışı sosyolojik kavrayışı” değerlendirmesini yapan ideolog-devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

13- Zihin, toplumsal sürecin bireysel ithalidir. Yukarıdaki önerme aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

14- I. Darvincilik II. Pozitivizm III. Faydacılık IV. Marksizm V. Davranışçılık VI. Pragmatizm Yukarıdakilerden hangileri Mead’in doğrudan etkilendiği düşünce okullarından değildir?

15- Durkheim’a göre dinin intihara karşı önleyici etkisinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

16- Aşağıdaki önermelerden hangisi Simmel’in rekabetle ilgili görüşlerine aykırıdır?

17- Mead’e göre davranışın en temel birimi aşağıdakilerden hangisidir?

18- Simmel, bir şeyin değerinin onu üretmek için gerekli emek gücüne değil arzulanma ve ulaşılamama derecesine bağlı olduğunu iddia eder. Yukarıdaki açıklamaya göre Simmel’in aşağıdaki kuramlardan hangisine karşı çıktığı ileri sürülebilir?

20- Weber’in, emirlerin uygulanması için herhangi bir yönetim kadrosuna gerek duyulmayan ev halkı gibi küçük gruplarda ortaya çıkan geleneksel otorite biçimine verdiği isim aşağıdakilerden hangisidir?

Editor

#4. Zihin, toplumsal sürecin bireysel ithalidir.
Yukarıdaki önerme aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

#5. I. Darvincilik
II. Pozitivizm
III. Faydacılık
IV. Marksizm
V. Davranışçılık
VI. Pragmatizm
Yukarıdakilerden hangileri Mead’in doğrudan etkilendiği düşünce okullarından değildir?

#9. Simmel, bir şeyin değerinin onu üretmek için gerekli emek gücüne değil arzulanma ve ulaşılamama derecesine bağlı olduğunu iddia eder.
Yukarıdaki açıklamaya göre Simmel’in aşağıdaki kuramlardan hangisine karşı çıktığı ileri sürülebilir?

#12. Pareto’nun “…..” olarak nitelediği yöneticiler, ulusa bağlılık duygularıyla dayanışma ve yurtseverlik sergilerler; gerektiğinde güç kullanmaktan çekinmezler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

#14. Max Weber, “kapitalist ruh”u tarihsel bir ….. olarak tasarlar.
Yukarıdaki cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

7- Pareto’nun “…..” olarak nitelediği yöneticiler, ulusa bağlılık duygularıyla dayanışma ve yurtseverlik sergilerler; gerektiğinde güç kullanmaktan çekinmezler.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

9- Max Weber, “kapitalist ruh”u tarihsel bir ….. olarak tasarlar.
Yukarıdaki cümlede verilen boşluğu tamamlayan en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

13- Zihin, toplumsal sürecin bireysel ithalidir.
Yukarıdaki önerme aşağıdaki sosyologlardan hangisine aittir?

14- I. Darvincilik
II. Pozitivizm
III. Faydacılık
IV. Marksizm
V. Davranışçılık
VI. Pragmatizm
Yukarıdakilerden hangileri Mead’in doğrudan etkilendiği düşünce okullarından değildir?

18- Simmel, bir şeyin değerinin onu üretmek için gerekli emek gücüne değil arzulanma ve ulaşılamama derecesine bağlı olduğunu iddia eder.
Yukarıdaki açıklamaya göre Simmel’in aşağıdaki kuramlardan hangisine karşı çıktığı ileri sürülebilir?