1- “Sorun çözümü” faaliyetleri ile ilgili olarak aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?
A) Bazı durumlarda müzakere yolunda ilk adımın atılması için sorun çözümü çalışmaları gibi tetikleyici bir unsura ihtiyaç duyulur.
B) Sorun çözümü çalışmalarının bir faydası da diplomatik çalışmaların faydalı olup olmayacağını ortaya çıkarmasıdır.
C) Bazen akademisyenler, öğrenciler, STK liderleri vb. açısından eğitici olması amacıyla da sorun çözümü atölyeleri oluşturulabilir.
D) Sorun çözümü faaliyetleri sadece dış işleri bakanlığı mensubu diplomatlarca yürütülmektedir.
E) Sorun çözüm çalışmaları müzakereler sırasında dile getirilecek öneriler için son bir prova imkânı sunabilir.
Cevap : D) Sorun çözümü faaliyetleri sadece dış işleri bakanlığı mensubu diplomatlarca yürütülmektedir.
Açıklama : Sorun çözümü sadece diplomatik aktörlerin değil, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve çeşitli uzmanların katkısıyla yürütülen çok disiplinli bir süreçtir. D seçeneği bu nedenle yanlıştır.
2- Toft etnik çatışmalar ile ilgili teorilerin beş başlık altında tasnif edilebileceğini ileri sürer. Aşağıdakilerden hangisi bu teoriler arasında gösterilemez?
A) Göreli Yoksunluk Yaklaşımı
B) Güvenlik İkilemi Yaklaşımı
C) Karşılıklı Bağımlılık Yaklaşımı
D) Kadim Düşmanlıklar Yaklaşımı
E) Seçkin Güdümlemesi Yaklaşımı
Cevap : C) Karşılıklı Bağımlılık Yaklaşımı
Açıklama : Karşılıklı Bağımlılık Yaklaşımı daha çok uluslararası ilişkilerde ekonomik iş birliklerine dayanır. Toft’un etnik çatışmalar sınıflamasında yer almaz.
3- Aşağıdakilerden hangisi müzakerelerin başarılı olması için atılmış adımlardan biri olamaz?
A) Siyasi şahsiyetlerin ya da koşulların değişmesini ve yeni fırsatların ortaya çıkmasını beklemek ve zaman kazanmak
B) Sivil toplum örgütlerinin kısıtlanması ve bu örgütlere üye olan kişi sayısının düşürülmesi
C) Alsas-Loren bölgesindeki kömür ve çelik kaynaklarının Fransa ve Almanya arasında paylaştırılması
D) Çatışan taraflardan birinin ya da birkaçının liderlerinin değiştirilmesi
E) Anayasal çözüm olarak cumhurbaşkanlığı ya da başbakanlık makamının sırayla devredilmesi
Cevap : B) Sivil toplum örgütlerinin kısıtlanması ve bu örgütlere üye olan kişi sayısının düşürülmesi
Açıklama : Müzakerelerin başarısında sivil toplumun rolü büyüktür. Onları kısıtlamak süreci olumsuz etkiler. Bu nedenle B seçeneği doğru cevap olur.
4- Aşağıdakilerden hangisi büyük grup kimliğini güçlendiren etkinlikler arasında gösterilemez?
A) Tarihi travmaların canlandırılması
B) Tarihi zaferlerin canlandırılması
C) Parlamentolar arası dostluk grupları oluşturulması
D) Tarihi kahramanların mitleştirilmesi
E) Bağımsızlık günlerinin kutlanması
Cevap : C) Parlamentolar arası dostluk grupları oluşturulması
Açıklama : Bu tür faaliyetler genellikle bireyler arası ilişkileri ve diplomatik diyaloğu artırır, ancak büyük grup kimliğini doğrudan güçlendirmez.
5- Volkan’a göre, “yas tutma süreçleri” bakımından bireyler ile büyük grupları birbirinden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Büyük gruplarla karşılaştırıldığında, bireylerin yas tutma süreci çok daha kolay enfekte olabilir.
B) Sadece bireyler ve sayısı sınırlı küçük guruplar yas tutarlar; büyük gruplar yas tutmazlar.
C) Bireylerde yas tutma süreci büyük gruplara göre çok daha uzun sürmektedir.
D) Bireylerin yas tutma süreçleri enfekte olur ancak büyük grupların yas tutma süreçlerinin enfekte olması söz konusu değildir.
E) Büyük grupların kayıpları kabullenmeleri ve yas tutmaları çok daha zordur ve bu durum büyük grubu irredantizme sürükler.
Cevap : E) Büyük grupların kayıpları kabullenmeleri ve yas tutmaları çok daha zordur ve bu durum büyük grubu irredantizme sürükler.
Açıklama : Volkan’a göre büyük grupların yas süreçleri kolektif hafıza ile beslenir ve politik yönelimleri etkileyerek irredantist davranışlara neden olabilir.
6- 1918-1945 arası dönem çatışma çözümü disiplinin hazırlık aşaması olarak görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemdeki çatışma çözümü çalışmalarını etkileyen olaylar arasında gösterilemez?
A) Nazizm ve faşizm ideolojilere bağlı yönetimlerin bazı etnik unsurları/ırkları ön plana çıkarıp diğerlerini yok etmeye yönelmeleri
B) İslam dünyası ile Batılı ülkeler arasındaki ayrışmanın ve medeniyetler arası çatışma olgusunun derinleşmesi
C) İki Büyük Dünya Savaşı’nın insanlık aleyhine o zamana dek görülmemiş ağır sonuçlar doğurması
D) Büyük savaşlarda yüz milyonları insanın ölümü, çok daha fazlasının yaralanması
E) Büyük savaşlar nedeniyle ağır ekonomik ve toplumsal sorunların ortaya çıkması
Cevap : B) İslam dünyası ile Batılı ülkeler arasındaki ayrışmanın ve medeniyetler arası çatışma olgusunun derinleşmesi
Açıklama : Bu ifade 1945 sonrası döneme aittir. 1918–1945 arası çatışma çözümü düşüncesi daha çok savaş sonrası travmalar ve insanlık krizlerine yönelmiştir.
7- Aşağıdakilerden hangisi müzakere sürecinin gereğince ilerlemesini engelleyen handikaplar arasında gösterilemez?
A) Zaman sınırlaması
B) Liderlerin, vatanı ya da davayı satmakla, yani vatan hainliği ile suçlanmaktan çekinerek gerekli adımları atamamaları
C) Müzakerelerin çeşitli aşamalarında “ikinci kanal diplomasi” faaliyetlerinin devreye girmesi zorunluluğu
D) Riskin göze almaya değer olup olmadığının iyi hesap edilememesi
E) Resmi diplomatik görevlilerin rahat davranmasını engelleyen bürokratik süreçler
Cevap : C) Müzakerelerin çeşitli aşamalarında “ikinci kanal diplomasi” faaliyetlerinin devreye girmesi zorunluluğu
Açıklama : İkinci kanal diplomasi, resmi süreçleri tamamlayıcı ve kolaylaştırıcı rol oynar; bir engel değil, destek mekanizmasıdır.
8- İnsan haklarını ön plana çıkaran yaklaşım ile çatışma çözümü yaklaşımı arasında yapılan karşılaştırmaya dair aşağıdakilerden hangisi hatalıdır?
A) İnsan hakları uzun erimli bir istikrar ve huzur arayışı içerisindeyken, çözüm yaklaşımı şiddetin durdurulması için görece daha acil önlemleri ön plana çıkarır.
B) Tarih boyunca ortaya çıkan çatışmalarda önce istikrar diyenlerle önce adalet diyenler arasında bir gerilim yaşanmıştır.
C) İnsan hakları arayışı ile çatışma çözümü yaklaşımı arasında hem bir gerilimden hem de tamamlayıcılık ilişkisinden söz edilebilir.
D) İnsan hakları ile ilgili çabalarla çatışma çözümü çabaları arasında bir gerilimden söz edilemez; iki yaklaşım arasında sadece bir tamamlayıcılık ilişkisi söz konusudur.
E) İnsan hakları çabaları bireyin haklarını korumayı amaçlarken, çatışma çözümü şiddetin sona erdirilmesini hedefler.
Cevap : D) İnsan hakları ile ilgili çabalarla çatışma çözümü çabaları arasında bir gerilimden söz edilemez; iki yaklaşım arasında sadece bir tamamlayıcılık ilişkisi söz konusudur.
Açıklama : İnsan hakları ile çatışma çözümü arasında zaman zaman öncelik çatışmaları yaşanabilir. Bu nedenle sadece tamamlayıcılık ilişkisi değil, gerilim de söz konusudur.
9- Aşağıdaki önermelerden hangisi “kimlik, ötekileştirme ve çatışma” arasındaki nedensellik ilişkisi ile ilgili değildir?
A) İhtiyaçların ve çıkarların kimlik çatısı altında güvence altına alındığını düşünen insanlar sadece birtakım ihtiyaçlarını karşılamak için değil, kendi düşüncelerinin doğruluğunu “ispat etmek” için de çatışırlar.
B) “Ben” ve “öteki”nin ayrışması sürecinde zamanla ihtiyaçların ve çıkarların kimlik çatısı altında güvence altına alındığı düşüncesi gelişir.
C) Somut unsurlar üzerinden başlayan “ben” ve öteki ayrışması zamanla soyut bir nitelik kazanır ve somut unsurlardan bağımsız olarak düşünülebilen kimlikler ortaya çıkar.
D) Grup üyelerinin birtakım normları ve beklentileri içselleştirmesi onları homojenleştirir ve dışarıya karşı ayrışmayı netleştirir. Bu durum “ben ve “öteki”nin ayrışması ile sonuçlanır.
E) Konformist (uydumcu) olmayı reddeden ve yürürlükteki standartlara ve geleneklere karşı çıkan davranışlar, toplumsal istikrarı ortadan kaldırır ve çatışmalara neden olur.
Cevap : E) Konformist (uydumcu) olmayı reddeden ve yürürlükteki standartlara ve geleneklere karşı çıkan davranışlar, toplumsal istikrarı ortadan kaldırır ve çatışmalara neden olur.
Açıklama :
10- “Kriz yönetimi” kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) İyi bir uluslararası kriz yönetimi için öncelikle, yaklaşmakta olan bir krizin emareleri iyi tespit edilmeli ve doğru yorumlanmalıdır.
B) Krizlerin iyi yönetilmesinde ve bölgesel karar alıcıların kriz yönetimi konusundaki kabiliyetlerinin kayda değer bir etkisi yoktur.
C) Krizler sırasında zararları en aza indirmek ve hatta mümkünse bazı avantajlar elde etmek için iyi yapılandırılmış bir kriz yönetimi gereklidir.
D) Kriz yönetimi ekonomi, sosyoloji, siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler gibi sosyal bilim alanlarının en temel inceleme alanlarından biridir.
E) Kriz yönetimi krizle birlikte gelen risklerin asgari düzeye indirilmesi çabalarını anlatır.
Cevap : B) Krizlerin iyi yönetilmesinde ve bölgesel karar alıcıların kriz yönetimi konusundaki kabiliyetlerinin kayda değer bir etkisi yoktur.
Açıklama :
11- Müzakerelerde rekabetçi pazarlık tarzı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Rekabetçi çözüm yaklaşımı uzun süredir çözümlenemeyen ve ağır sonuçlara yol açan sorunlar için çıkış arayışıdır ve sorunun yeni bir çerçeveye oturtulmasını gerektirir.
B) Bu tür müzakerelerde anlaşma noktasına tarafların çatışan taleplerinden karşılıklı olarak taviz vermeleri ile erişilebilir, dolayısıyla mütekabiliyet esasına dayanır.
C) Rekabetçi pazarlık, sonucu mutlak surette kendi lehine çevirme çabası ağır basan müzakere yaklaşımıdır.
D) Sıfır toplamlı oyun esasına dayanır ve tarafların amacı pastadan aldığı payı olabildiğince artırmaktır.
E) Rekabetçi pazarlık tarzını benimseyen taraflardan her biri için taviz verme konusunda nihai bir sınır vardır ve pazarlıklar bu sınırlar içerisinde gerçekleşir.
Cevap : A) Rekabetçi çözüm yaklaşımı uzun süredir çözümlenemeyen ve ağır sonuçlara yol açan sorunlar için çıkış arayışıdır ve sorunun yeni bir çerçeveye oturtulmasını gerektirir.
Açıklama : Rekabetçi pazarlık yaklaşımı daha çok kısa vadeli çıkar ve kazanıma odaklanır, yapıcı çözüm arayışlarıyla örtüşmez. A seçeneği integratif pazarlık yaklaşımına aittir.
12- Quincy Wright’a göre aşağıdakilerden hangisi çatışmaların temel nedenleri arasında yer almaz?
A) Coğrafi nedenler
B) Psikolojik nedenler
C) Ahlaki idealizme dayalı nedenler
D) Hukuki nedenler
E) Siyasi nedenler
Cevap : A) Coğrafi nedenler
Açıklama :
13- İnsanları çatışmaya sürükleyen nedenlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) İnsan demek zorunlu olarak çatışan varlık demek değildir. Normal olan, insanların şiddete başvurması ve çatışması değil, barış içinde bir arada yaşamaktır.
B) Silah teknolojilerinde gelinen son nokta, insan aklı ile çatışma arasında bir neden-sonuç ilişkisi bulunmadığını göstermektedir.
C) İnsan kendi aklıyla ürettiği araçlar vasıtasıyla doğal süreçlere müdahale etme kapasitesine erişebilen tek canlıdır.
D) İnsanlar; bireysel, psikolojik, sosyolojik, siyasi, ya da jeopolitik nedenlerin biri, birkaçı ya da tümü nedeniyle çatışmaya ve savaşa sürüklenebilir.
E) İnsan aklının öldürme araçları üretimi konusundaki becerisi, onu diğer canlılardan ayırmaktadır.
Cevap : B) Silah teknolojilerinde gelinen son nokta, insan aklı ile çatışma arasında bir neden-sonuç ilişkisi bulunmadığını göstermektedir.
Açıklama : İnsan aklı ve çatışma üretme kapasitesi doğrudan ilişkilidir. Silahların gelişimi de bu ilişkinin bir sonucudur. B seçeneği bu ilişkiyi reddederek yanlış bir önerme sunar.
14- Aşağıdaki ülkelerden hangisi BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi değildir?
A) ABD
B) Fransa
C) Almanya
D) Rusya
E) Çin Halk Cumhuriyeti
Cevap : C) Almanya
Açıklama : Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere’dir. Almanya bu üyeler arasında yer almaz.
15- Regresyon kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Panik atmosferinden uzaklaşmak isteyen ve regresyon deneyimlemekte olan “büyük grup” üyeleri narsistik ve paranoyak karakteristikler sergilemeye başlar.
B) Regresyondaki grup üyeleri arasında yüksek düzeyli endişe, kaos ve panik gözlemlenir.
C) Regresyon büyük-grubun kimlik ihtiyacını karşılama konusunda yetersiz kalması nedeniyle ortaya çıkar.
D) Regresyondaki büyük grup üyeleri ilkel zihinsel mekanizmaları paylaşarak ve kullanarak kendi kendini yeniden örgütlemeye gider.
E) Regresyondaki büyük grubun çatışma potansiyeli son derece düşüktür.
Cevap : E) Regresyondaki büyük grubun çatışma potansiyeli son derece düşüktür.
Açıklama : Tam tersine, regresyon halindeki gruplar çatışmaya daha eğilimlidir; duygusal tepkiler yüksektir. E seçeneği bu yüzden yanlıştır.
16- Dinin çatışma olgusu ve çözümü konusundaki etkisine dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) “Pax Ottomana” (Osmanlı Barışı) örneğinde görüldüğü üzere, tarihte dinin, toplumsal barışın devam etmesi için önemli bir işlev üstlendiği görülmüştür.
B) Din adına yürütülen pek çok çatışma aslında jeopolitik, siyasi ve ekonomik çatışmaların bir yansımasıdır.
C) Günümüzde farklı dinlerin ve inançların temsilcileri arasında iş birliği imkânları mevcuttur.
D) Ortak düşman ya da mücadele alanı belirlendiğinde İslam ile Hristiyanlık arasında yakın dönemlerde iş birliği yapıldığı da görülmüştür.
E) Din olgusu radikalizmi ve aşırılıkçılığı teşvik eden tek unsurdur, tarihte yaşanan pek çok savaşın en önemli nedeni dindir.
Cevap : E) Din olgusu radikalizmi ve aşırılıkçılığı teşvik eden tek unsurdur, tarihte yaşanan pek çok savaşın en önemli nedeni dindir.
Açıklama :
17- Aşağıdakilerden hangisi barışçı bir anayasanın temel nitelikleri arasında gösterilemez?
A) Sivil toplum faaliyetlerini kısıtlaması
B) Adil seçimler
C) Şeffaf yönetim anlayışına dayalı olması
D) Siyasi eşitlik
E) Sosyal adaletin gözetilmesi
Cevap : A) Sivil toplum faaliyetlerini kısıtlaması
Açıklama : Barışçı anayasa özgürlükleri genişletici nitelikte olmalıdır. Sivil toplumun etkinliği, katılımcı demokrasinin olmazsa olmazıdır.
18- Aşağıdakilerden hangisi müzakerelerde görülen davranış kalıplarının doğurabileceği sakıncalar arasında gösterilemez?
A) Müzakerelerde uzlaşı her zaman en etkili yol olmayabilir. Özellikle kimlik sorunlarının çözümünde al-ver anlayışına dayalı müzakere yürütülmesi oldukça zordur.
B) kimi zaman verilen taviz ya da tavizler bir taraf için hayati öneme haizken diğer taraf için o kadar önemli olmayabilir ve verilen taviz karşısında elde edilen kazanımlar son derece değersiz kalabilir.
C) Çatışan tarafları müzakere masasında bir araya getirmek son derece güç olduğundan, kaçınma seçeneğine başvurmadan önce son derece iyi düşünülmelidir.
D) İş birliği ve rekabet davranışlarını stratejik yaratıcılık mantığıyla bir arada kullanmak ön yargıları ve benmerkezci düşünceleri güçlendirebilir.
E) Kendi çıkarlarını göz ardı ederek muhatabın çıkarları üzerine odaklanmak karşı taraf gözünde zafiyet hissi uyandırabilir.
Cevap : D) İş birliği ve rekabet davranışlarını stratejik yaratıcılık mantığıyla bir arada kullanmak ön yargıları ve benmerkezci düşünceleri güçlendirebilir.
Açıklama :
19- Thomas Ohlson’un çatışmaların temel unsurlarını anlamak için önerdiği yöntemsel çerçevenin temel kavramları aşağıdakilerden hangisidir?
A) Zaman, mekân ve aktörler
B) Bireyler, toplumsal gruplar ve devletler
C) Zaruri ihtiyaçlar, hâcî ihtiyaçlar ve kemâlî ihtiyaçlar
D) Sebepler, kaynaklar ve çatışma iradesi (3R formülü)
E) Fiziki şiddet, kültürel şiddet, yapısal şiddet
Cevap : D) Sebepler, kaynaklar ve çatışma iradesi (3R formülü)
Açıklama : Ohlson’un yaklaşımında çatışmanın anlaşılması için üç temel unsur öne çıkar: Root causes (sebepler), Resources (kaynaklar), Resolve (çatışma iradesi).
20- Aşağıdakilerden hangisi ulus inşa faaliyetlerinin barışçıl bir çerçevede kalması için getirilebilecek öneriler arasında yer almaz?
A) Japonya ve Fransa gibi ulus inşası konusunda mesafe kat eden ülkelerde olduğu gibi, etnik bakımdan homojen bir toplum oluşturulmaya çalışılması
B) Toplumun tüm bileşenleri arasında da bir anlayış birliği oluşturulması
C) Toplumun farklı kesimleri için ortak çıkar alanlarının geliştirilmesi sayesinde istikrarlı bir ulus kimliği inşasını hedefleyen incelikli ve ayrıntılı stratejilerin geliştirilmesi
D) Hukukun üstünlüğü ilkesi çerçevesinde tüm vatandaşlar arasında eşitlik sağlanması
E) Sivil toplumun (toplumsal örgütlenmelerin ve STK ların) demokratik faaliyetlere ve çözüm süreçlerine aktif katılımının sağlanması
Cevap : A) Japonya ve Fransa gibi ulus inşası konusunda mesafe kat eden ülkelerde olduğu gibi, etnik bakımdan homojen bir toplum oluşturulmaya çalışılması
Açıklama :
|
