Endüstriyel Kalite Kontrol 2023-2024 Final Soruları

1- Mikrometre ile ölçme işleminde aşağıdakilerden hangisi kullanılarak, ölçülecek parçanın iki çene arasında hafifçe sabitlenmesi sağlanmaktadır?

A) Çember
B) Gövde
C) Tambur
D) Kovan
E) Çevirme kolu

Cevap : E) Çevirme kolu

Açıklama : Mikrometre cihazlarında, hassas ölçüm sırasında parçanın sabitlenmesini sağlayan parça “çevirme kolu”dur. Bu kol, ölçüm esnasında fazla baskı uygulamadan parçayı ideal şekilde sıkıştırır.

2- Bir imalatla ilgili olarak 12 ± 0.02 mm’lik bir ölçü belirlendiğine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) 11.79 mm’lik ölçü limitler dışındadır.
B) 12.003 mm’lik ölçü limitler içindedir.
C) Tolerans aralığı 0.04 mm’dir.
D) Alt tolerans limiti 11.8 mm’dir.
E) Üst tolerans limiti 12.02 mm’dir.

Cevap : D) Alt tolerans limiti 11.8 mm’dir.

Açıklama : Bir ölçü sisteminde “12 ± 0.02 mm” ifadesi, nominal ölçü olan 12 mm’nin her iki yönde de maksimum 0.02 mm sapmaya izin verildiğini belirtir. Bu durumda, üretimde kabul edilebilecek alt ve üst sınırlar şu şekilde hesaplanır:
Alt tolerans limiti = 12 – 0.02 = 11.98 mm
Üst tolerans limiti = 12 + 0.02 = 12.02 mm
Tolerans aralığı = Üst limit – Alt limit = 12.02 – 11.98 = 0.04 mm

Şıkları tek tek inceleyelim:
A şıkkı: 11.79 mm, alt sınır olan 11.98 mm’nin altında olduğu için limitler dışındadır. → Doğru
B şıkkı: 12.003 mm, alt ve üst sınırlar (11.98 – 12.02 mm) içindedir. → Doğru
C şıkkı: Tolerans aralığı doğru şekilde 0.04 mm olarak verilmiştir. → Doğru
D şıkkı: Alt tolerans limiti 11.8 mm değil, doğru değer 11.98 mm’dir. → Yanlış
E şıkkı: Üst sınır doğru şekilde 12.02 mm olarak belirtilmiştir. → Doğru
Sonuç olarak, sadece D şıkkındaki bilgi yanlıştır çünkü tolerans sınırı hatalı verilmiştir.

3- 

Her biri 50 örnekten oluşan 10 adet alt örnek grubu için çizilen np diyagramındaki ÜKL değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 10.47
B) 10.37
C) 10.17
D) 10.57
E) 10.27

Cevap : D) 10.57

Açıklama :

4- Montajda kullanılacak silindirik bir parçanın çapı ile ilgili olarak tasarım aşamasında belirlenen ve teknik resim üzerinde gösterilen boyut aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaz?

A) Anma boyutu
B) Referans boyut
C) Montaj ölçüsü
D) Nominal boyut
E) Nominal ölçü

Cevap : C) Montaj ölçüsü

Açıklama :

5- Aşağıdakilerden hangisi, “İstatistiksel olarak kontrol altında olan bir sürecin normal tavrını göstermektedir.” şeklinde ifade edilmektedir?

A) Muayene yeterliliği
B) Ölçme aleti yeterliliği
C) Yeterlilik
D) Muayene elemanı yeterliliği
E) Süreç yeterliliği

Cevap : E) Süreç yeterliliği

Açıklama : Süreç yeterliliği (Process Capability), bir üretim sürecinin, belirlenen tolerans sınırları içinde üretim yapabilme kabiliyetini gösterir ve süreç istatistiksel kontrol altında olduğunda değerlendirilir.

6- Aşağıdakilerden hangisi, kalite kontrol evresinde karşımıza çıkan yaklaşımlardan biri değildir?

A) Altı sigma yaklaşımı
B) Toplam kalite yönetimi
C) İstatistiksel kalite kontrol
D) Toplam kalite kontrol
E) Grafiksel kalite kontrol

Cevap : E) Grafiksel kalite kontrol

Açıklama : Grafikler, kalite kontrol tekniklerinde kullanılan araçlardır ancak “grafiksel kalite kontrol” adıyla bir yaklaşım yoktur. Diğerleri ise yaygın kalite yönetim yaklaşımlarıdır.

7- 1875 yılında Paris’te metre ile ilgili olarak düzenlenen uluslararası toplantı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ağırlıklar ve ölçüler genel konferansı
B) Uluslararası teknik komiteler toplantısı
C) Uluslararası danışma komiteleri toplantısı
D) Uluslararası ölçü ve ağırlıklar komiteleri toplantısı
E) Metre konvansiyonu

Cevap : E) Metre konvansiyonu

Açıklama : 1875’te Paris’te imzalanan “Metre Konvansiyonu”, uluslararası ölçü birliği sağlamak için yapılmış en önemli anlaşmalardan biridir. Bu toplantı, bugün SI birim sisteminin temelini oluşturmuştur.

8- Aşağıdakilerden hangi muayene seviyesinde alınması gereken örnek sayısı parti büyüklüğüne bağlı olarak 2 ile 8 arasında değişmektedir?

A) Özel muayene S-4 seviyesi
B) Özel muayene S-1 seviyesi
C) Özel muayene S-3 seviyesi
D) Genel muayene Seviye I
E) Özel muayene S-2 seviyesi

Cevap : B) Özel muayene S-1 seviyesi

Açıklama :

9- Normal dağılım aşağıdakilerden hangisinin adıyla da bilinmektedir?

A) Galton
B) Laplace
C) Feirce
D) Gauss
E) Lexis

Cevap : D) Gauss

Açıklama : Normal dağılım, matematikçi Carl Friedrich Gauss’un katkılarından dolayı “Gauss dağılımı” olarak da bilinir. Doğal olaylar ve üretim süreçleri çoğu zaman bu dağılıma uyar.

10- Aşağıdakilerden hangisi nitel veri görsel araçlarından biridir?

A) Çubuk diyagramı
B) Histogram
C) Demografik zaman serisi diyagramı
D) Fiziksel zaman serisi diyagramı
E) Dal yaprak diyagramı

Cevap : A) Çubuk diyagramı

Açıklama : Nitel veriler kategorik veriler olduğu için, bu verilerin görselleştirilmesinde çubuk diyagramı (bar chart) yaygın olarak kullanılır. Histogram gibi araçlar ise sayısal (nicel) veriler için uygundur.

11- Aşağıdakilerden hangisini verniyeli kumpas ile ölçmek uygun değildir?

A) 7.00 ±0.07
B) 13.00 ±0.05
C) 5.00 ±0.001
D) 14.00 ±0.2
E) 18.00 ±0.03

Cevap : C) 5.00 +0.001

Açıklama : Verniyeli kumpas, genellikle ±0.02 mm hassasiyete sahiptir. Bu nedenle 0.001 mm gibi çok küçük toleranslara sahip parçaların ölçümü için mikrometre gibi daha hassas ölçüm aletleri gereklidir.

12- Zanaatkâr sözcüğü dilimize, aşağıdakilerin hangisinden geçmiştir?

A) İtalyanca
B) Arapça ve Farsça
C) Fransızca
D) Almanca
E) İngilizce

Cevap : B) Arapça ve Farsça

Açıklama : “Zanaatkâr” kelimesi, Türkçeye **Arapça ve Farsça** kökenli sözcüklerin birleşimiyle geçmiştir. “Zanaat” kelimesi **Arapça kökenli** olup “el sanatı, ustalık gerektiren iş” anlamındadır. “Kâr” ise **Farsça kökenli** bir ektir ve “iş yapan kişi” anlamı katar. Bu iki unsur birleştiğinde “zanaatkâr” yani “el sanatlarıyla uğraşan, ustalıkla iş yapan kişi” anlamı ortaya çıkar. Dolayısıyla, kelimenin kökeninde hem Arapça hem de Farsça etkisi bulunduğundan doğru cevap **B şıkkıdır**.

13- 1954 yılında özerk bir kurum olarak görev yapmaya başlayan, resmi kuruluşu 1960 yılında 132 sayılı Kanunla gerçekleşen ulusal standardizasyon kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

A) TOBB
B) TÜBİTAK
C) İTO
D) TSE
E) UME

Cevap : D) TSE

Açıklama : Türk Standardları Enstitüsü (TSE), Türkiye’de standardizasyon faaliyetlerini yürüten resmî kuruluştur. 1954 yılında faaliyete geçmiş, 1960’ta 132 sayılı kanunla resmi kimliğe kavuşmuştur.

14- Aşağıdakilerden hangisi temel SI birimlerinden biri değildir?

A) Işık şiddeti
B) Madde miktarı
C) Hız
D) Elektrik akımı
E) Termodinamik sıcaklık

Cevap : C) Hız

Açıklama : Hız, temel birim değil türetilmiş bir birimdir. SI sisteminde temel birimler; metre, kilogram, saniye, amper, kelvin, mol ve kandela’dır. Hız, metre/saniye (m/s) olarak ifade edilir.

15-

Tablodaki verilerin standart sapması aşağıdakilerden hangisidir?

A) 0.1
B) 0.1581
C) 0.3464
D) 0.3873
E) 0.1414

Cevap : B) 0.1581

Açıklama :

16-

Ortalama 32.00 mm ve standart sapma 1 mm iken yukarıda ölçüm sırasına göre verilen değerlerde hangi kontrol dışı durum ortaya çıkar?

A) Birbirini izleyen 7 noktanın orta çizginin bir yanında sıralanması
B) Sürekli düşüş gösteren birbirini izleyen 7 nokta
C) Sürekli yükseliş gösteren birbirini izleyen 7 nokta
D) Birbirini izleyen üç noktadan ikisi +2 σ dışımda
E) Birbirini izleyen beş noktadan dördü ±2 σ dışında

Cevap : A) Birbirini izleyen 7 noktanın orta çizginin bir yanında sıralanması

Açıklama :

17- Aşağıdakilerden hangisi süreç yeterliliğinin kullanım alanlarından biri değildir?

A) İmalat sürecinde değişkenliğin azaltılması
B) Yeni ürün ya da makine tasarımı
C) Üretim merkezi kuruluş yeri seçimi
D) Makinelerin üretime hazırlanması
E) İşlerin makinelere atanması

Cevap : C) Üretim merkezi kuruluş yeri seçimi

Açıklama : Süreç yeterliliği, üretimin kalitesiyle ilgilidir. Bir fabrikanın nerede kurulacağı, mühendislik ve stratejik planlama konusudur, doğrudan süreç yeterliliğiyle ilişkili değildir.

18- Süreçteki değişkenliğin nedenlerinin bulunması amacıyla aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirilir?

A) Kontrol örneklemesi
B) İşlemsel ayıklama
C) yüzde 100 muayene
D) Düzeltici ayıklama
E) Kabul örneklemesi

Cevap : A) Kontrol örneklemesi

Açıklama : Süreç değişkenliğini analiz etmek ve kontrol altında tutmak için kullanılan yöntem “kontrol örneklemesi”dir. Bu yöntem, sürecin kontrol dışına çıkıp çıkmadığını tespit etmek amacıyla kullanılır.

19-

C diyagramındaki ÜKL değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) 15.249
B) 15.449
C) 15.349
D) 15.149
E) 15.049

Cevap : A) 15.249

Açıklama :

20- Aşağıdakilerden hangisi değişkenliğe sebep olan genel nedenlerden biri değildir?

A) Elektriğin akım şiddetindeki dalgalanma
B) Tezgâhın yanlış ayarlanması
C) Elektriğin voltajındaki farklılaşma
D) Ortamdaki sıcaklık
E) Tezgâhtaki titreşim

Cevap : B) Tezgâhın yanlış ayarlanması

Açıklama : Tezgâhın yanlış ayarlanması özel (öngörülebilir) nedenlerdendir. Diğerleri ise sistematik olarak ortaya çıkabilen ve genel değişkenlik kaynakları arasında yer alan durumlardır.