Türk Demokrasi Tarihi 2024-2025 Vize Soruları

Cevap : C) Wilson Prensipleri Cemiyeti

Açıklama : Wilson Prensipleri Cemiyeti, ABD Başkanı Wilson’un ilkelerini esas alarak Amerikan mandasını savunmuş ve Osmanlı’nın geleceği için bir kurtuluş yolu olarak görmüştür.

Cevap : E) I ve V

Açıklama : 1908 seçimlerinde Ermeniler, Ermeni Patriği’nin desteğiyle seçimlere hazırlanmışlar ve İttihat ve Terakki Cemiyeti ile iş birliği yapmışlardır. Diğer maddeler ise gerçeği yansıtmamaktadır ya da genelleştirilemez niteliktedir.

Cevap : C) 25 yaşını tamamlamak

Cevap : D) İttihatçıların desteklediği Teceddüt Fırkası seçimleri kazanmıştır

Açıklama : 1919 seçimlerinde İttihatçıların desteklediği Teceddüt Fırkası başarılı olamamıştır. Seçimi kazananlar genellikle Anadolu’da halkın desteğini alan millî mücadele yanlısı adaylar olmuştur.

Cevap : C) Sivas Kongresi

Açıklama : 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi’nde Anadolu’daki çeşitli direniş grupları Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmiştir.

Cevap : E) Bulgar Kongresi İttihat ve Terakki Fırkası’nı desteklemiştir.

Açıklama : 1912 Osmanlı seçimleri, yoğun siyasi kutuplaşmanın yaşandığı ve “sopalı seçimler” olarak anılan bir süreçte gerçekleşmiştir. Bu seçimlerde gayrimüslim gruplar çeşitli siyasi stratejiler izlemişlerdir:
-Yahudiler, genelde İttihat ve Terakki Fırkası’nı desteklemişlerdir.
-Ermeni Taşnak grubu, İttihat ve Terakki ile iş birliği yapmıştır.
-Ermeni Hınçak grubu ise Hürriyet ve İtilaf Fırkası’na yakın durmuştur.
-Gayrimüslimler, özellikle mecliste daha fazla temsil edilmek için aktif politikalar izlemişlerdir.
Ancak Bulgar Kongresi, bu dönemde İttihat ve Terakki’ye karşı bir tutum sergilemiş ve desteklememiştir. Bu nedenle E seçeneği, gayrimüslimlerin takip ettiği politikalar arasında yer almaz.

Cevap : D) İttihat ve Terakki Cemiyeti karşıtı bir siyasi çizgiye sahipti.

Açıklama : Ahrar Fırkası, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin merkeziyetçi yönetimine karşı çıkarak daha liberal ve adem-i merkeziyetçi bir çizgide siyaset yapmıştır. Diğer seçenekler ya yanlıştır ya da Ahrar Fırkası ile ilgisizdir.

Cevap : E) Kanun-ı Esasi’ye göre seçimlerin yapılması zorunluluğunun doğması

Açıklama : 1912 seçimleri, yasal zorunluluktan çok siyasi stratejilerle yapılmıştır. İttihatçılar, muhalefeti hazırlıksız yakalayarak meclis çoğunluğunu korumayı hedeflemiştir.

Cevap : C) Ali Rıza Paşa hükümeti

Cevap : B) Türk demokrasi tarihinin ilk erken seçimidir.

Açıklama : 1912 seçimleri, meclisin ani feshi üzerine gerçekleştirilmiş ve Türk tarihinde ilk erken seçim örneği olmuştur. Diğer seçeneklerdeki bilgiler yanlıştır ya da eksiktir.

Cevap : D) Tanzimat devri II. Mahmut, Abdülmecit ve Abdülaziz dönemlerini kapsar.

Açıklama : Tanzimat devri, 1839 Tanzimat Fermanı ile başlamış ve Abdülaziz dönemine kadar sürmüştür. II. Mahmut’un reformları bu dönemin zeminini hazırlamıştır. Diğer ifadeler ya zamanlama hatası içerir ya da kapsam dışıdır.

Cevap : A) cemaat

Açıklama : 1908 seçimlerinde kabul edilen sistem, birey temelli olup cemaat (millet sistemi) usulünü benimsememiştir. Bu durum Osmanlı toplum yapısında ciddi bir dönüşümün göstergesidir.

Cevap : D) İttihat ve Terakki

Açıklama : İttihat ve Terakki, Yeni Osmanlılar’dan sonra ortaya çıkan farklı bir yapıdır. Diğer terimler ise Yeni Osmanlılar için kullanılmıştır ya da onların faaliyetlerini tanımlamakta kullanılmıştır.

Cevap : A) Muhassıllık Meclisi

Açıklama : Tanzimat döneminde taşrada halkın yönetime katılmasını sağlamak amacıyla kurulan Muhassıllık Meclisleri, vergi toplanması ve yerel idarenin düzenlenmesi gibi konularda halkın temsil edilmesini sağlamıştır. Diğer meclisler merkezî düzeyde görev yapmışlardır.

Cevap : B) Balkan Savaşı’nın başlaması

Açıklama : 1912 Meclisi kapatıldıktan sonra planlanan seçimler, Balkan Savaşlarının patlak vermesi nedeniyle gerçekleştirilememiştir. Bu gelişme, Osmanlı’da siyasal istikrarsızlığı artırmıştır.

Cevap : E) Nafia Nazırı Cavit Bey azledilmiştir

Açıklama : Cavit Bey bir İttihatçıdır ve bu nedenle azledilmesi söz konusu değildir. Diğer seçeneklerde yer alan olaylar ise muhalefetin 1912 seçimlerinde uğradığı baskıların örnekleridir.

Cevap : B) Seçimlere Anadolu Hareketi dâhil tüm kesimler katılmalı idi.

Açıklama : Paragrafta yalnızca gayrimüslimlerin seçimlere katılımı konusu işlenmiştir. Anadolu Hareketi’ne dair herhangi bir ifade geçmediğinden bu çıkarım yapılamaz.

Cevap : A) Sened-i İttifak ilk kez hükümdarın yetkilerine az da olsa bir sınır getirmişti.

Açıklama : 1808 tarihli Sened-i İttifak, padişah ile ayanlar arasında imzalanmış ve padişahın yetkilerinin ilk kez sınırlandığı bir belge olarak, anayasal gelişmelerin ve demokrasinin başlangıç noktası kabul edilmiştir.

Cevap : A) Bulgaristan’ın bağımsızlığının tanınması

Açıklama : 1908 seçimlerinde Bulgar Kongresi’nin talepleri, daha çok Osmanlı idaresi içinde kültürel ve idari özerklik üzerinedir. Bulgaristan’ın bağımsızlığının tanınması gibi bir talep bu dönemde söz konusu değildir.

Cevap : B) II ve III

Açıklama : Yeni Osmanlı Hareketi, II. Abdülaziz döneminde ortaya çıkmış, anayasal düzen talepleriyle tanınan bir aydın hareketidir. Namık Kemal bu grubun önde gelenlerindendir. Mustafa Reşit Paşa daha önceki Tanzimat döneminin simgelerindendir, II. Abdülhamit ise bu harekette yer almamıştır.