Küresel Pazarlama 2024 Final Deneme Sınavı

Küresel Pazarlara Giriş ve Risk Yönetimi

Bir firmanın dış pazarlara açılmasıyla birlikte ortaya çıkan en önemli risklerden biri, firmanın sahip olduğu mal veya fikri mülkiyetleri tehdit eden **Mülkiyet Riski**’dir. Uluslararasılaşma stratejileri belirlenirken, eklektik yaklaşıma göre firmanın kontrol edebildiği veya kullanabildiği varlıklara dayalı **İçselleştirme Avantajları** büyük rol oynar. Pazara giriş yöntemleri seçilirken, kaynak taahhüdü ve kontrol düzeyi arasında doğru bir denge kurulmalıdır; zira kaynak taahhüdü ne kadar **düşük** olursa, firmanın pazardaki kontrolü de o kadar **düşük** olacaktır. Örneğin, sözleşmeli üretim gibi yöntemler, firma için ithalat engellerini aşma ve yerel yatırım gerektirmeme gibi avantajlar sunar. Ancak, bu stratejilerde üretim yaptıran firma için yüksek miktarda yerel yatırımın gerekliliği gibi bir durum söz konusu değildir.

Pazar Bölümlendirme, Ürün ve Marka Stratejileri

Küresel pazarlamada başarılı bir konumlandırma için pazarın doğru şekilde bölümlendirilmesi esastır. Pazar bölümlendirme kıstaslarından biri olan **Ulaşılabilirlik**, pazara girişin önündeki engellerin değerlendirilmesini ifade eder. Yeni ürün geliştirme sürecinin küresel bağlamdaki ilk aşaması, **yeni ürün fikirleri geliştirme**dir. Marka stratejileri açısından, bir firma küresel bir marka ismi altında, yerel pazarların ihtiyaçlarına göre özel ürünler geliştiriyorsa, bu **Yerel ürün ve yerel marka** stratejisi olarak tanımlanır. Firmalar dış pazarlara yayılırken, ilgili ürün kategorisinin küreselleşmeye yatkınlığı, rekabetin küresel boyutu ve giriş yapılacak pazardaki küreselleşme karşıtlığı gibi hususları dikkate almalıdır. Ancak, dış pazarlarda markalama stratejilerinin maliyeti göz ardı edilemez, aksine önemli bir karar faktörüdür.

Küresel Dağıtım Kanalı Yönetimi

Dağıtım kanalı, ürünlerin son kullanıcıya ulaşmasında hayati bir köprü görevi görür. Dağıtım kanalının küresel firmanın istediği marka konumlandırmasıyla uyumluluğu, kanalın **Karakteri** ile belirlenir. Dış pazardaki bağımsız aracılardan olan acenteler, genellikle ürün sahipliğini ellerinde bulundurmazlar; bunun yerine uluslararası firmaları temsil ederek alıcı ve satıcıyı bir araya getiren, komisyon bazlı çalışan aracılardır. Küresel pazarda dağıtım kanalı yönetimi sürecinin önemli bir aşaması, **dağıtım kanalı üyelerinin seçimi**dir. Bu aşamada, potansiyel kanal üyelerini içeren bir havuz oluşturulur ve çeşitli kriterler doğrultusunda eleme yapılarak aracılar belirlenir. Kanal üyelerini ortak hedefler altında birleştirme süreci ise **Kanal entegrasyonu** olarak bilinir ve kanalların tek bir sistem gibi çalışmasını hedefler. Tüketicinin coğrafi dağılımı, satın alma gücü ve potansiyel tüketici sayısı gibi unsurlar dağıtım kararlarını etkileyen tüketici özellikleridir; ancak pazarlama karmasının diğer bileşenleri (ürün, fiyat, tutundurma) doğrudan tüketici özellikleri ve talebe dair unsurlar arasında yer almaz.

Küresel Fiyatlandırma Stratejileri ve Paralel İthalat

Fiyatlandırma, küresel pazarlama karmasının en hassas unsurlarından biridir. Yurt içi sabit maliyetlerin dışarıda bırakılarak, yalnızca ihracat girişimi sebebiyle oluşan maliyetlerin geri kazanılmasının önemli olduğu fiyatlandırma yöntemi **Dinamik artımlı fiyatlandırma**dır. Etnosentrik fiyatlandırmanın avantajları arasında dış pazarlardaki rekabet koşulları için uyarlama gerektirmemesi ve uygulanmasının kolay olması sayılabilirken, merkezi kontrol/koordinasyonun olmaması sebebiyle yerel iştiraklerin fiyat kontrolünü artırması etnosentrik fiyatlandırmanın bir avantajı değildir. Tüketicinin bir ürüne sahip olmanın ve onu kullanmanın faydalarını elde etmek üzere katlandığı tüm maliyetlerin toplamı **Fiyat** olarak tanımlanır. Farklı ülkelerde fiyatların yükseltilmesi ve azaltılmasıyla uygun bir fiyat dağılımı yaratmayı amaçlayan optimizasyon yöntemi ise **Fiyat koridoru**dur. Paralel ithalat (gri pazarlar) genellikle firmanın yüksek düzeyde uluslararası fiyat farklılaştırma politikası ve kanal aracılarının fazla stoku değerlendirme gayesi gibi durumlarla ortaya çıkar. Ancak, ürünün uyarlama gereksiniminin daha az olması, gri pazar olasılığını artırabilir; çünkü standart ürünler paralel ithalata daha yatkındır.

Küresel Pazarlama İletişimi ve Reklam

Küresel bütünleşik pazarlama iletişimi (IMC) sürecinin yönetimi, dış pazar koşullarının değerlendirilmesini, standartlaştırılmış ve uyarlanabilir iletişim seçeneklerinin dikkate alınmasını, ayrıca hedef kitleler arasındaki farklılık veya benzerliklerin göz önünde bulundurulmasını gerektirir. Bu süreçte tutundurma araçları arasındaki sinerji **son derece önemlidir**. Reklam planlama sürecinin aşamaları arasında durum tespiti, bütçe tespiti, medya ve mesaj kararları yer alır. Ancak, **küresel dağıtım kanalı üyelerinin seçimi** reklam planlama sürecinin bir aşaması değildir. Bir reklamın, bir ülkede başarılı olduktan sonra herhangi bir uyarlama yapılmadan diğer ülkelere transfer edilmesi stratejisine **Tamamen genişletme** adı verilir. Doğrudan pazarlamanın küresel pazarlamacılara sunduğu avantajlar arasında kişiselleştirilebilir iletişim, iki yönlü etkileşim ve hızlı etkileşim olanakları bulunurken, firmanın iletişim süreci üzerinde kontrolünün düşük olması doğrudan pazarlamanın bir avantajı değildir, aksine doğrudan pazarlama yüksek kontrol sağlar. Son olarak, bir dağıtım kanalında üreticilerin kendi perakende satış noktalarını oluşturarak son kullanıcıya ulaşırken diğer kanal aracılarını aradan çıkarması **İleriye entegrasyon** olarak adlandırılır.

Sonuç

Küresel pazarlamada kalıcı başarı elde etmek, karmaşık riskleri yönetme, dinamik ürün ve marka stratejileri oluşturma, dağıtım ağlarını optimize etme, rekabetçi fiyatlandırma politikaları uygulama ve etkili iletişim kurma yeteneğine bağlıdır. Tüm bu unsurların stratejik bir yaklaşımla ele alınması, firmaların küresel rekabette öne çıkmasını sağlayacaktır.

1- ……………………………. dış pazara açılan bir firmanın sahipliğindeki mal veya fikri mülkiyetleri ilgilendiren politik risk unsurudur. Yukarıdaki boşluğu doğru şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?

A) Sosyal risk
B) Transfer riski
C) İşletme riski
D) Psikolojik risk
E) Mülkiyet riski

Cevap : E) Mülkiyet riski

Açıklama : Mülkiyet riski, dış pazara açılan bir firmanın sahipliğindeki mal veya fikri mülkiyetleri ilgilendiren politik risk unsurudur.

2- Kontrol düzeyi, kaynak taahhüdü miktarı ile ilişkilidir ve kaynak taahhüdü ne kadar …… ise, firma kontrolü de o kadar ….. olacaktır. Yukarıdaki boşlukları sırasıyla doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yok, yüksek
B) Düşük, düşük
C) Yüksek, yok
D) Yüksek, düşük
E) Düşük, yüksek

Cevap : B) Düşük, düşük

Açıklama : Kontrol düzeyi, kaynak taahhüdü miktarı ile ilişkilidir ve kaynak taahhüdü ne kadar düşük ise, firma kontrolü de o kadar düşük olacaktır.

3- Yeni ürün geliştirme sürecinin (küresel bağlamda) ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) İş analizi
B) Pazarlama stratejisi geliştirme
C) Yeni ürün fikirleri geliştirme
D) Fikirlerin değerlendirilmesi/ayıklanması
E) Konsept geliştirme ve test etme

Cevap : C) Yeni ürün fikirleri geliştirme

Açıklama : Yeni ürün geliştirme sürecinin (küresel bağlamda) ilk aşaması yeni ürün fikirleri geliştirmedir.

4- Aşağıdakilerden hangisi sözleşmeli üretim stratejisinin avantajları arasında yer almaz?

A) Firma için ithalat engellerinin (tarife, kota vb.) aşılmasını sağlar.
B) Yerel pazarda (sermaye, iş gücü vb. açısından) kuruluş yatırımı gerektirmez.
C) Firma, dış pazarda yerel üretimin olumlu imajından fayda sağlar.
D) Üretim yaptıran firma için yüksek miktarda yerel yatırım gerektirir.
E) Dış pazara giriş yaparken firma döviz kuru riskinden kaçınılabilir.

Cevap : D) Üretim yaptıran firma için yüksek miktarda yerel yatırım gerektirir.

Açıklama : Sözleşmeli üretim stratejisinde üretim yaptıran firma için yüksek miktarda yerel yatırım gerektirmez, aksine bu bir avantajdır.

5- Eklektik yaklaşıma göre …………………………….. , firma tarafından kontrol edilebilen veya kullanılabilen firma varlıklarına dayalıdır. Yukarıdaki boşluğu doğru şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?

A) Konumsal avantajlar
B) Doğuştan küresel avantajları
C) Sahiplik avantajları
D) Dışsallaştırma avantajları
E) İçselleştirme avantajları

Cevap : E) İçselleştirme avantajları

Açıklama :

6- Pazar bölümlendirme kıstaslarından hangisi, pazara giriş yapılmasını engelleyecek koşul ya da koşulların olup olmamasının değerlendirilmesini ifade eder?

A) Ölçülebilirlik
B) Büyüklük
C) Pazarlama performansında istikrarlılık
D) Farklılaştırılabilirlik
E) Ulaşılabilirlik

Cevap : E) Ulaşılabilirlik

Açıklama : Pazar bölümlendirme kıstaslarından ulaşılabilirlik, pazara giriş yapılmasını engelleyecek koşul ya da koşulların olup olmamasının değerlendirilmesini ifade eder.

7- ………………………….., dağıtım kanalının küresel firmanın istediği marka konumlandırmasıyla uyumluluğuna işaret eder. Yukarıdaki boşluğu doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kanalın güç dağılımı
B) Kanalın kapsamı
C) Kanalın karakteri
D) Kanalın kontrolü
E) Kanalın maliyeti

Cevap : C) Kanalın karakteri

Açıklama : Kanalın karakteri, dağıtım kanalının küresel firmanın istediği marka konumlandırmasıyla uyumluluğuna işaret eder.

8- Dış pazardaki bağımsız aracılardan olan acenteler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Uluslararası bir firmayı temsil edebilen aracılardır.
B) Dış pazardaki acente, ilgili yerel pazarı iyi tanıyan üstlenici bir aracı olabilir.
C) Ürün sahipliğini mutlaka elinde bulundururlar.
D) Genelde komisyonla çalışan aracı türüdür.
E) Alıcı ve satıcıyı bir araya getirirler.

Cevap : C) Ürün sahipliğini mutlaka elinde bulundururlar.

Açıklama : Acenteler genellikle ürün sahipliğini ellerinde bulundurmazlar, alıcı ve satıcıyı bir araya getirerek komisyonla çalışırlar.

9- Bir firma “küresel marka ismi altında, yerel pazarlarda o pazarın ihtiyaçları, beklentileri ve pazarı oluşturan tüketicilerin karakteristiklerini dikkate alarak yerel ürünler geliştiriyor ise” bu durum hangi markalama stratejisi olarak ifade edilir?

A) Küresel ürün ve küresel marka
B) Yerel ürün ve yerel marka
C) Küresel ürün ve yerel marka
D) Küresel ürün ve yeni marka
E) Yerel ürün ve küresel marka

Cevap : B) Yerel ürün ve yerel marka

Açıklama :

10- Küresel pazarda ……… yöntemi ile fiyat belirlenirken, yurt içi sabit maliyetler dışarıda bırakılır. Yalnızca ihracat girişimi sebebiyle oluşan veya artan üretim, nakliye, sigorta ve denizaşırı tutundurma maliyetleri gibi maliyetlerin geri kazanılması önemlidir. Yukarıdaki boşluğu doğru şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?

A) Katı maliyet artı fiyatlandırma
B) Esnek maliyet artı fiyatlandırma
C) Coğratemelli fiyatlandırma
D) Dinamik artımlı fiyatlandırma
E) Sosyal temelli fiyatlandırma

Cevap : D) Dinamik artımlı fiyatlandırma

Açıklama : Küresel pazarda dinamik artımlı fiyatlandırma yöntemi ile fiyat belirlenirken, yurt içi sabit maliyetler dışarıda bırakılır. Yalnızca ihracat girişimi sebebiyle oluşan veya artan maliyetlerin geri kazanılması önemlidir.

11- Aşağıdakilerden hangisi etnosentrik fiyatlandırmanın avantajları arasında gösterilemez?

A) Dış pazarlardaki rekabet koşulları için uyarlama yapmayı gerektirmez.
B) Merkezi kontrol/koordinasyon olmaması sebebiyle yerel iştiraklerin fiyat kontrolünü artırır.
C) Hızlı bir şekilde yeni ürün sunumuna olanak tanıyabilir.
D) Farklı ülke pazarları arasında fiyat politikası açısından tutarlı imaj oluşturulabilir.
E) Uygulanması kolaydır.

Cevap : B) Merkezi kontrol/koordinasyon olmaması sebebiyle yerel iştiraklerin fiyat kontrolünü artırır.

Açıklama : Etnosentrik fiyatlandırmada merkezi kontrol/koordinasyon yüksek olduğundan, yerel iştiraklerin fiyat kontrolü azalır. Bu durum, etnosentrik fiyatlandırmanın bir dezavantajı olarak görülebilir, avantajı değildir.

12- Küresel pazarlama kapsamında satış geliştirme stratejilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Nakit iadesi stratejisi kullanılırken küresel firma için yaratacağı maliyetler önemsenmelidir.
B) Fırsat paketleri, doğrudan fiyat indirimi içeren bir araçtır.
C) Çeşitli çekilişlerde ödül seçimleri, hedef ülke pazarlarına göre uyarlanabilir.
D) Doğrudan fiyat indirimlerinde, fiyat hususundaki yasal düzenlemeler önemlidir.
E) Sadık müşteriler için indirimlerin kullanımı ile tüketiciler ödüllendirilebilir.

Cevap : B) Fırsat paketleri, doğrudan fiyat indirimi içeren bir araçtır.

Açıklama : Fırsat paketleri genellikle doğrudan fiyat indirimi değil, ek ürün veya hizmet sunumu içerir.

13- Küresel bütünleşik pazarlama iletişimi sürecinin yönetimine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Dış pazarın pazar koşulları değerlendirilmelidir.
B) Süreç, bir planlama gerektirir.
C) Süreçte standartlaştırılmış ve uyarlanabilir iletişim seçenekleri değerlendirilir.
D) Dış pazarda hedef kitleler arasındaki farklılıklar veya benzerlikler dikkate alınır.
E) Tutundurma araçları arasındaki sinerji önemli değildir.

Cevap : E) Tutundurma araçları arasındaki sinerji önemli değildir.

Açıklama : Tutundurma araçları arasındaki sinerji, küresel bütünleşik pazarlama iletişimi sürecinde oldukça önemlidir, aksine yanlış bir ifadedir.

14- ……………………; kanal üyelerini bir dizi ortak hedef altında birleştirme sürecidir. Farklı kanal üyeleri bir araya gelerek ya da getirilerek veya kanallar en baştan bu şekilde tasarlanarak tek bir sistem gibi çalışması hedeflenir. Yukarıdaki boşluğu doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dışsallaştırma
B) Dış kaynak kullanımı
C) Aracı kullanımı
D) Kanal entegrasyonu
E) Seçkin dağıtım

Cevap : D) Kanal entegrasyonu

Açıklama : Kanal entegrasyonu, kanal üyelerini bir dizi ortak hedef altında birleştirme sürecidir.

15- Küresel pazarda dağıtım kanalı yönetimi sürecinin hangi aşamasında, sistematik bir yaklaşımla öncelikle potansiyel kanal üyelerini içeren bir havuz oluşturulması ve çeşitli kriterler doğrultusunda aracılar belirlenirken elemeler gerçekleştirilmesi önerilir?

A) Kanal üyeleriyle gerektiğinde işbirliğinin sonlandırılması
B) Dağıtım kanalı üyelerinin seçimi
C) Kanal üyelerinin kontrolü ve koordinasyonu
D) Kanal üyelerinin eğitimi/motive edilmesi
E) Kanal üyeleriyle anlaşma sağlanması

Cevap : B) Dağıtım kanalı üyelerinin seçimi

Açıklama : Potansiyel kanal üyelerini içeren bir havuz oluşturulması ve eleme yapılması dağıtım kanalı üyelerinin seçimi aşamasında gerçekleşir.

16- Aşağıdakilerden hangisi küresel pazarda dağıtım kararlarını etkileyen unsurlardan olan “tüketici özellikleri ve talebe dair unsurlara” örnek olarak gösterilemez?

A) Potansiyel tüketici sayısı
B) Tüketicinin coğrafyalımı
C) Tüketicilerin satın alma gücü
D) Dağıtım haricindeki pazarlama karması bileşenleri
E) Ürüne aşinalık

Cevap : D) Dağıtım haricindeki pazarlama karması bileşenleri

Açıklama : Dağıtım haricindeki pazarlama karması bileşenleri (ürün, fiyat, tutundurma) tüketici özellikleri ve talebe dair bir unsur değildir.

17- Paralel ithalat ile ortaya çıkan gri pazarları destekleyen (veya yaratan) durumlara dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Firmanın yüksek düzeyde uluslararası fiyat farklılaştırma politikası gri Pazar olasılığını artırır.
B) Kanal aracılarının fazla stoku değerlendirme gayesi gri pazar olasılığını artırır.
C) Ürünün uyarlama gereksiniminin daha az olması gri pazar olasılığını artırır.
D) Kota/tarifeler sebebiyle belirli pazarlarda stokların sınırlı olması gri Pazar olasılığını artırır.
E) Ürünün daha fazla uyarlama gereksinimi olması gri pazar olasılığını artırır.

Cevap : C) Ürünün uyarlama gereksiniminin daha az olması gri pazar olasılığını artırır.

Açıklama :

18- Aşağıdaki stratejilerin hangisinde bir reklamın dış pazarlarda kullanımında/ transferinde, bir ülkede başarılı olan bir reklam çabası herhangi bir uyarlama yapılmadan, içerik, kültürel arka plan ya da medya tercihlerinde hiçbir değişim olmaksızın diğer ülkeye transfer edilir?

A) Tamamen uyarlama
B) Simgesel (sembolik) genişletme
C) Asli genişletme
D) Tamamen genişletme
E) Simgesel ve asli genişletme

Cevap : D) Tamamen genişletme

Açıklama : Bir reklamın dış pazarlara herhangi bir uyarlama yapılmadan transfer edilmesi tamamen genişletme stratejisidir.

19- Aşağıdakilerden hangisi küresel pazarlamada reklam planlama süreci aşamaları arasında yer almaz?

A) Durum tespiti ve reklam kampanyası sürecine dair genel kararların alınması
B) Küresel reklam bütçesinin tespiti ve pazarlar arasında bölüştürülmesi
C) Küresel medya kararı
D) Küresel dağıtım kanalı üyelerinin seçimi
E) Küresel reklam mesajı kararı

Cevap : D) Küresel dağıtım kanalı üyelerinin seçimi

Açıklama : Küresel dağıtım kanalı üyelerinin seçimi, reklam planlama süreci aşamaları arasında yer almaz, bu dağıtım stratejilerinin bir parçasıdır.

20- Uygun bir fiyat dağılımı yaratmak için kimi ülkelerde fiyatların yükseltilmesi ve diğerlerinde azaltılmasını esas alan fiyat optimizasyon yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Paralel ithalat
B) Polisentrik fiyatlandırma
C) Paralel ihracat
D) Fiyat koridoru
E) Etnosentrik fiyatlandırma

Cevap : D) Fiyat koridoru

Açıklama : Uygun bir fiyat dağılımı yaratmak için kimi ülkelerde fiyatların yükseltilmesi ve diğerlerinde azaltılmasını esas alan fiyat optimizasyon yöntemi fiyat koridorudur.

21- ………., tüketicinin bir ürüne sahip olmanın ve onu kullanmanın faydalarını elde etmek üzere katlandığı tüm maliyetlerin toplamıdır. Yukarıdaki boşluğu doğru şekilde tamamlayan seçenek hangisidir?

A) Marjinal maliyet
B) Dağıtım
C) Fırsat maliyeti
D) Tutundurma
E) Fiyat

Cevap : E) Fiyat

Açıklama : Fiyat, tüketicinin bir ürüne sahip olmanın ve onu kullanmanın faydalarını elde etmek üzere katlandığı tüm maliyetlerin toplamıdır.

22- Firmaların dış pazarlara yayılırken marka kararlarında dikkat etmesi gereken hususlara dair aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İlgili ürün kategorisinin küreselleşmeye yatkınlığı tespit edilmelidir.
B) Dış pazar için pazara giriş engelleri dikkate alınabilir.
C) Dış pazarda markalama stratejilerinin maliyeti önemli değildir.
D) Giriş yapılacak pazarda küreselleşme karşıtlığı gibi hususlar dikkate alınabilir.
E) Rekabetin ne ölçüde küresel olduğu önemlidir.

Cevap : C) Dış pazarda markalama stratejilerinin maliyeti önemli değildir.

Açıklama : Dış pazarda markalama stratejilerinin maliyeti önemli bir husustur, bu yüzden bu ifade yanlıştır.

23- Aşağıdakilerden hangisi doğrudan pazarlamanın küresel pazarlamacılara sunduğu avantajlardan değildir?

A) Kişiselleştirilebilir iletişim olanakları
B) Kullanıcı tarafında iki yönlü etkileşimi içeren yapısı
C) Firmanın iletişim süreci üzerinde kontrolünün düşük olması
D) Mesaj tekrarına dair olanakların fazla oluşu
E) Kullanıcı tarafında hızlı etkileşim olanakları

Cevap : C) Firmanın iletişim süreci üzerinde kontrolünün düşük olması

Açıklama : Doğrudan pazarlamada firmanın iletişim süreci üzerinde kontrolü genellikle yüksektir, bu yüzden bu ifade bir avantaj değildir.

24- Bir dağıtım kanalında üreticilerin, perakendecilerle çalışmak yerine kendi perakende satış noktalarını oluşturmaları gibi, son kullanıcıya ulaşırken diğer kanal aracılarını aradan çıkarması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A) Çapraz kanal sistemi
B) Geriye entegrasyon
C) Seçkin dağıtım
D) İleriye entegrasyon
E) Yatay entegrasyon

Cevap : D) İleriye entegrasyon

Açıklama : Bir dağıtım kanalında üreticilerin kendi perakende satış noktalarını oluşturarak diğer kanal aracılarını aradan çıkarması ileriye entegrasyona örnektir.