Çocuklukta Beyin Gelişimi 2024-2025 Final Soruları

Başa Baş Noktası ve Girişimcilik

İşletmelerde başa baş noktası (break-even point), kâr elde edilmeden önceki son mali denge durumunu ifade eder. Bu noktada işletme gelir ve gider açısından başa baş haldedir. Girişimcilik sürecinde bu noktanın doğru hesaplanması, sürdürülebilirlik açısından büyük önem taşır.

Yönetim Becerileri ve Girişimci Özellikleri

Girişimcilerin başarılı olabilmeleri için yalnızca fikir üretmeleri değil aynı zamanda vizyon oluşturma, strateji geliştirme gibi yönetim becerilerine sahip olmaları gerekir. Sabırlı olmak, risk almak gibi bireysel özellikler önemlidir; ancak bunlar doğrudan yönetimsel beceriler değildir.

Fırsat Kaynakları ve SWOT Analizi

İşletmelerin iç çevrelerinde bulunan fırsat kaynakları; süreç ihtiyaçları, sektör değişiklikleri gibi unsurlardır. Buna karşın demografik değişiklikler, dış çevre analizinde değerlendirilir. SWOT analizinde ise temel başlıklar güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler olmak üzere dört ana kategoride toplanır. “Kontroller” gibi unsurlar SWOT kapsamında yer almaz.

Girişimci Destekleri ve Türkiye’deki Yapılar

Türkiye’de girişimcilere destek veren kurumlar arasında KOSGEB, İŞKUR, İTÜ Teknokent, ETOHUM gibi kuruluşlar öne çıkar. “KEMAK” gibi isimler bu listeye dâhil değildir ve sınavlarda dikkat edilmesi gereken çeldirici şıklardan biridir.

Sosyal Girişimciler ve Temel Farklılıkları

Sosyal girişimciler, klasik girişimcilerden farklı olarak ekonomik faydadan çok toplumsal sorunların çözümüne odaklanırlar. Dolayısıyla ekonomik sorunlara değil, sosyal meselelere çözüm üretmeye çalışan yapıları vardır.

İşletme Satın Alma Süreci

Mevcut bir işletmenin satın alma süreci; aday listesi hazırlamakla başlar ve tekliflerin değerlendirilmesi, değerleme, sözleşme imzalanması ve geçiş süreci ile tamamlanır. Bu aşamaların doğru sıralanması, satın alma başarısını doğrudan etkiler.

Girişimci İş Planı ve Bölümleri

Yeni girişimciler için hazırlanan iş planlarında yer alan “pazar bilgileri ve pazarlama planı” başlığı altında vizyon gibi genel strateji bileşenleri yer almaz. Bu bölümde genellikle pazar büyüklüğü, rakip analizi gibi somut verilere odaklanılır.

Ekogirişimcilik Tanımı

Isaak’ın ideal ekogirişimci tanımı, çevreci bir birey olmanın ötesinde, çalıştığı sektörü tamamen yeşil bir işletmeye dönüştürme hedefini içerir. Bu tanım, ekogirişimcilikte dönüşümcü rolü vurgular.

İş Planı ve Yatırımcı Beklentileri

İş planı, yatırımcılara işletmenin hedeflerini, risklerini ve pazar potansiyelini sunar; ancak net kâr garantisi vermez. Bu tür öngörüler, iş planı dışında değerlendirilmelidir.

Sonuç

Çocuk gelişimi alanında girişimcilik bilgisi, sadece iş kurma becerilerini değil aynı zamanda sosyal farkındalık, planlama yeteneği ve stratejik düşünme gibi çok boyutlu becerileri içerir. 2024-2025 final sınavı soruları da bu kapsamda öğrencilerin girişimcilik bilincini ölçmeye yöneliktir.

1- I. Depresyonda hayattan keyif alamama ile ilgili belirtiler beynin ödülle ilgili bölgelerinin yeterince çalışmaması nedeniyle ortaya çıkar.
II. Depresyonda prefrontal korteks kalınlığında azalma tespit edilmiştir.
III. Depresyon, çocuk ve ergenlerde beyin gelişimini olumsuz yönde etkilemez.

Depresyona ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) Yalnız III
E) I ve III

Cevap : B) I ve II

2- I. Prefrontal korteks, subkortikal beyin bölgelerine göre daha çabuk olgunlaşır.
II. Prefrontal korteks ve subkortikal beyin yapılarının olgunlaşma süreçleri farklılık gösterir.
III. Olaylara verilen duygusal tepkiler prefrontal korteksin kontrolü nedeniyle ergenlikte daha tutarlıdır.

Ergenlikte beyin gelişimi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) Yalnız I
D) I ve II
E) II ve III

Cevap : A) Yalnız II

3- Cinsel gelişim süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Bebek doğduğunda cinsiyeti belli değildir.
B) Tiroid hormonu erkek üreme organın gelişmesini engelleyerek kadın üreme organının gelişmesini sağlamaktadır.
C) Dişiler bir X bir Y kromozomuna (XY) ve erkekler ise iki X kromozomuna (XX) sahiptir.
D) Anne karnında gelişimin erken haftalarında (ilk 4 hafta) embriyonun üreme organları bellidir.
E) SRY geni erken cinsiyet gelişimi için çok önemlidir. Gonadların testise dönüşümünü sağlar.

Cevap : E) SRY geni erken cinsiyet gelişimi için çok önemlidir. Gonadların testise dönüşümünü sağlar.

4- Erkek ve kız beyninde cinsiyete göre bilişsel gelişim özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Anksiyete bozuklukları kızlarda daha sık görülür.
B) Kızların sosyal becerileri ve yüz hafızaları erkeklerden daha iyidir.
C) Kız çocuklarında dil gelişimi erkeklere göre daha hızlıdır.
D) Kızların empati ve zihin okuma becerileri daha gelişmiştir.
E) Nörogelişimsel bozukluklar erkek ve kızlarda benzer sıklıkta görülür.

Cevap : E) Nörogelişimsel bozukluklar erkek ve kızlarda benzer sıklıkta görülür.

5- Beyinde gri maddenin olgunlaşma süreci göz önünde bulundurulduğunda beynin hangi bölgesinde gri maddenin maturasyonu en geç tamamlanır?

A) Serebellum
B) Oksipital lob
C) Frontal lob
D) Temporal lob
E) Pariyetal lob

Cevap : C) Frontal lob

6- I. Dendrit
II. Hücre gövdesi
III. Akson
IV. Sinaptik aralık
V. Nefron

Yukarıdaki kısımlardan hangileri sinir hücresinin yapısında yer almaktadır?

A) I, II, III ve V
B) I, II, III ve IV
C) I, II, IV ve V
D) II, III, IV ve V
E) I, III, IV ve V

Cevap : B) I, II, III ve IV

7- Erikson’un psikososyal kuramına göre 7­-10 yaş aralığındaki evre aşağıdakilerden hangisidir?

A) Üretkenlik – Durgunluk
B) Ego bütünlüğü – Umutsuzluk
C) Yakınlık – Yalıtılmışlık
D) Başarı – Aşağılık duygusu
E) Kimlik – Rol karmaşası

Cevap : D) Başarı – Aşağılık duygusu

8- Beyin gelişimi uzun süre devam eden dinamik bir süreçtir.
Aşağıda belirtilen durum veya olaylardan hangisi ergenlik döneminde beyinde devam eden bir değişiklik değildir?

A) Sinaptik budama
B) Sinaptogenez
C) Nöronal migrasyon (sinir hücrelerinin göçü)
D) Miyelinizasyon
E) Gri cevherin maturasyonu (olgunlaşması)

Cevap : C) Nöronal migrasyon (sinir hücrelerinin göçü)

9- Aşağıdakilerden hangisinde “diskalküli” doğru olarak tanımlanmıştır?

A) Matematik öğrenme bozukluğu
B) Yazma bozukluğu
C) Hareket bozukluğu
D) Okuma bozukluğu
E) Dikkat bozukluğu

Cevap : A) Matematik öğrenme bozukluğu

10- Travmatik bellekte merkezî rolü olan beyin bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Motor korteks alanı
B) Hipokampus
C) Assosiasyon bölgesi
D) Broka alanı
E) Görme korteksi

Cevap : B) Hipokampus

11- Cinsiyet hormonları ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Androjen hormonları kadınlarda daha yüksek seviyede bulunur.
B) Müllerian inhibe edici hormonun erkek genital yapısının oluşumu için hiçbir önemi yoktur.
C) Testosteron vücutta erkek özelliklerinin oluşumundan sorumlu bir hormondur.
D) Oksitosinin bağlanma ve sosyal davranışlar üzerinde bir etkisi yoktur.
E) Östrojen hormonu erkek cinsiyet özelliklerinin oluşması ve gelişmesini sağlayan hormondur.

Cevap : C) Testosteron vücutta erkek özelliklerinin oluşumundan sorumlu bir hormondur.

12- I. 3 yaş civarında çocuk ayakkabı bağcıklarını bağlayabilir.
II. 5-6 yaşlarında bir çocuk düğme ilikleyebilir.
III. 4 yaş civarında bir çocuk tişörtünü giyebilir.

3­-6 yaş arasında kişisel sosyal gelişim ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) II ve III
B) Yalnız I
C) Yalnız II
D) I ve II
E) Yalnız III

Cevap : A) II ve III

13- I. Esneklik
II. Olumlu duygulanım
III. Gerçek olmama
IV. Mücadelecilik
V. İçsel motivasyon

Yularıdakilerden hangileri bir oyunda bulunması gereken özellikler arasındadır?

A) I, III ve V
B) I, II, III ve V
C) II, III ve IV
D) I, II, III ve IV
E) I, II ve V

Cevap : B) I, II, III ve V

14- 0­1 yaş arası gelişim basamakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) 9 ay civarında bebekler çoğunlukla ismini tanır ve ismiyle seslenildiğinde karşılık verebilirler.
B) 1 yaş civarında bebekler yürümeye ve anlamlı kelime çıkarmaya başlarlar.
C) Bebekler ilk olarak 10 ay civarında annelerinin yüzüne bakar, kokusunu ayırt edebilir, sevilmeye karşı tepki verirler.
D) 7-8 ay civarında bebeklerin agulamalarına yeni sessiz harfler eklenir, basit tekrarlama şeklinde hecelemeye başlarlar.
E) Bebekler 5 ay civarında destekli oturmaya başlarlar.

Cevap : C) Bebekler ilk olarak 10 ay civarında annelerinin yüzüne bakar, kokusunu ayırt edebilir, sevilmeye karşı tepki verirler.

15- Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 31. maddesine göre çocuklar için bu sözleşmeye katılan taraf devletler neleri sağlamakla yükümlü değildir?

A) Boş zaman etkinliklerinde bulunabilmesi
B) Çocukların ihtiyaç duyduğunda dinlenebilmesi
C) Kültürel ve sanatsal yaşama katılabilmesi
D) Oyun oynama ve yaşına uygun etkinliklerde bulunabilmesi
E) Keyif alabildiği her türlü etkinliğe katılabilmesi

Cevap : E) Keyif alabildiği her türlü etkinliğe katılabilmesi

16- Aşağıdakilerden hangisi bir nörogelişimsel bozukluk değildir?

A) Özgül öğrenme bozukluğu
B) Zihinsel yetersizlik
C) Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
D) Obsesif kompulsif bozukluk
E) Otizm spektrum bozukluğu

Cevap : D) Obsesif kompulsif bozukluk

17- Oyunun beyin gelişimi üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır.
Oyun, aşağıdaki büyüme faktörlerinden özellikle hangisinin artması ile ilişkili olarak beyin gelişimine daha fazla katkıda bulunur?

A) BDNF (Beyin kaynaklı nörotrofik faktör)
B) MDNF (Mezensefalik astrosit kaynaklı nörotrofik faktör)
C) EGF (Epidermal büyüme faktörü)
D) Testosteron
E) Tiroid

Cevap : A) BDNF (Beyin kaynaklı nörotrofik faktör)

18- Aşağıdakilerden hangisi DSM-5’de anksiyete bozuklukları kategorisinde yer alan bir tanıdır?

A) Zihinsel yetersizlik
B) Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu
C) Obsesif kompulsif bozukluk
D) Otizm spektrum bozukluğu
E) Selektif mutizm

Cevap : E) Selektif mutizm

19- Aşağıdaki çevresel faktörlerden hangisi zihinsel yetersizliğin ortaya çıkmasına neden olmaz?

A) Gebelik sürecinde anneye ait kronik hastalıklar
B) Gebelikte kızamıkçık enfeksiyonu
C) Konjenital hipotiroidi
D) Gebelikte folik asit kullanımı
E) Gebelikte alkol kullanımı

Cevap : D) Gebelikte folik asit kullanımı

20- Gebeliğin 9. haftasından doğuma kadar geçen süredeki fetal dönemde anne karnındaki canlıya ne ad verilir?

A) Sperm
B) Embriyo
C) Yumurta
D) Fetüs
E) Bebek

Cevap : D) Fetüs