Erken Çocukluk Eğitiminde Eğitici Drama 2024-2025 Final Soruları

Eğitici Dramanın Temel İlkeleri ve Doğası

Yaşayarak Öğrenme Esası

Eğitici dramayı diğer drama türlerinden ayıran en temel özellik, öğrenmenin teorik bilgiden ziyade doğrudan deneyimler yoluyla, yani “yaşayarak öğrenmeye” dayalı olmasıdır. Çocuklar, drama sürecinde aktif rol alarak, canlandırmalar yaparak ve etkileşimde bulunarak bilgiyi içselleştirirler.

İnsan Merkezli (Hümanist) Yaklaşım

Eğitici drama, temelde insan merkezli bir öğrenme anlayışını benimser. Bu yaklaşım, “Hümanist eğitim” felsefesiyle örtüşerek, her çocuğun bireysel potansiyelini fark etmesine, kendini ifade etmesine ve kendi öğrenme sürecinin merkezinde olmasına olanak tanır.

Eğitici Dramanın Çocuk Gelişimine Katkıları

Sosyal ve Duygusal Gelişim

Rol oynama, eğitici dramanın temel tekniklerinden biridir ve çocukların farklı karakterleri ve durumları deneyimlemesini sağlar. Bu sayede çocuklar, başkalarının duygularını ve bakış açılarını anlama becerisi olan “empati kurma” yeteneğini geliştirirler. Ayrıca, drama çalışmaları iş birliği yapma, diğerkâmlık (başkalarını düşünme), olumlu bir kendilik kavramı geliştirme ve duygusal duyarlılık kazanma gibi önemli sosyal ve duygusal yararlar sağlar. Eğitici drama, bireyselliği yok saymak yerine, grup içinde her bireyin kendini değerli hissetmesini ve ifade etmesini destekler.

Bilişsel Yararlar

Drama çalışmaları sırasında uygulanan rahatlama ve odaklanma çalışmaları, çocukların dikkatlerini toplamalarına ve sonraki eğitim etkinliklerine daha iyi konsantre olmalarına yardımcı olur. Drama sürecinde hem anlık bilgilerin işlendiği kısa süreli bellek hem de deneyimlerin ve öğrenmelerin kalıcı hale geldiği uzun süreli bellek aktif olarak kullanılır.

Drama Lideri/Öğretmeninin Rolü ve Özellikleri

Duyarlılık ve Rehberlik

Drama sürecinde çocuklara rehberlik eden drama öğretmeninden, çocukların duygu, düşünce ve ihtiyaçlarına karşı “hassas bir duyarlılığa” sahip olması beklenir. Bu duyarlılık, güvenli ve destekleyici bir öğrenme ortamının temelini oluşturur.

Çocuğun Kendi Öğretmeni Olmasının Önemi

Eğitici drama öğretmeninin, ideal olarak çocukların sınıf öğretmeni olması tercih edilir. Bunun temel nedeni, sınıf öğretmeninin “çocukların eğitim ihtiyaçlarını” ve bireysel gelişim düzeylerini daha yakından bilmesi ve drama etkinliklerini bu ihtiyaçlara göre daha etkili bir şekilde planlayabilmesidir.

Eğitici Drama Sürecindeki Temel Uygulamalar ve Teknikler

Rol Oynama ve Taklit

Rol oynama, çocukların farklı kimliklere bürünerek çeşitli durumları canlandırmasıdır. Taklit etme ise, dramada önemli bir öğrenme yoludur ve genellikle başkalarının davranışlarını veya rollerini “gözleyerek öğrenme” biçiminde gerçekleşir.

Tartışma ve Sorgulama

Drama etkinliğinden sonra yapılan tartışma, öğrenilenlerin pekiştirilmesi ve anlamlandırılması için kritik bir aşamadır. Drama oyunundan hemen sonra yapılması uygun olan tartışma bölümünün başındaki uygulama düzeyi, genellikle çocukların deneyimledikleri rolleri ve durumları zihinlerinde yeniden canlandırdıkları “zihinde canlandırma düzeyi”dir. Dramada kazanılan bilgilerin ve deneyimlerin gerçek yaşama genellenebilmesi için ise “yaşantısal düzey soruları” sorulur. Bu sorular, çocukların drama deneyimleri ile kendi yaşamları arasında bağlantı kurmalarına yardımcı olur.

Rahatlama ve Konsantrasyon Çalışmaları

Rahatlama ve konsantrasyon çalışmaları, drama etkinliklerine hazırlık ve geçişlerde önemli bir yer tutar. Bu çalışmalar için çocukların birbirlerine dokunmayacakları, bireysel alanlarını koruyabilecekleri, dikkat dağıtıcı unsurlardan arındırılmış bir ortam uygun koşulları sağlar. Rahatlama çalışmalarında başvurulabilecek etkili bir eğitici drama tekniği “zihinde canlandırma”dır.

Çocukların Drama Sürecine Katılımı ve Beklentiler

Aktif Katılım ve İşbirliği

Eğitici drama çalışmalarında çocuklardan beklenen en önemli davranışlar; sürece “aktif katılım” göstermeleri, verilen rollere girmeleri, tartışma bölümlerinde sorulara içtenlikle yanıt vermeleri ve akranlarıyla “iş birliği” içinde hareket etmeleridir.

“Mükemmel Rol” Beklentisinin Olmaması

Bu süreçte çocuklardan “mükemmel rol oynama” gibi bir beklenti içinde olunmaz. Asıl amaç, sürece katılım, deneyimleme ve öğrenmedir.

Başarısızlık Riskinin Ortadan Kaldırılması

Eğitici drama ortamında çocuklara kesinlikle “başarısız olma riski” yaşatılmamalıdır. Güvenli ve destekleyici bir atmosferde çocukların kendilerini özgürce ifade etmeleri ve denemekten çekinmemeleri hedeflenir.

Sorumluluk Bilinci

Dramada sorumluluk alma denildiğinde öncelikle “kendi sorumluluğunu alma” (kendi rolünün, davranışlarının ve katılımının sorumluluğunu üstlenme) akla gelmektedir.

Öğrenme Ortamı ve Etkinlik Geliştirme

Eğitici Çevre Anlayışı

Montessori’ye göre eğitici çevre, çocuğun kendi potansiyelini keşfedebileceği, aktif olabileceği ve bağımsız öğrenebileceği, sürekli “gelişmeye açık yaşayan bir çevre”dir. Bu anlayış, drama etkinliklerinin planlandığı ortamlar için de geçerlidir.

Yeni Drama Etkinlikleri Planlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Bir öğretmen yeni drama örnekleri geliştirirken, öncelikle “çocukların hazırlık düzeylerine” (yaş, gelişim özellikleri, ön deneyimleri vb.) dikkat etmelidir. Etkinlikler, çocukların ilgisini çekecek ve onların katılımını sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır.

Öğrenme Sürecinde Çocuğu Aktif Kılma

Öğrenme sürecinde çocuğu aktif hâle getirmenin en etkili yollarından biri “soru sorma”dır. Sorular, çocukları düşünmeye, sorgulamaya, kendi fikirlerini üretmeye ve sürece dahil olmaya teşvik eder.

Eğitici Dramanın Günümüzdeki Yeri ve Önemi

Günümüzde eğitici dramanın önemi giderek artmaktadır. Televizyonun ve diğer ekranların çocuklar üzerindeki etkileri, çalışan annelerin sayısındaki artış, iç göç ve bunun sonucunda yaşanan uyum sorunları, artan rekabet ortamı gibi sosyal ve kültürel değişimler, çocukların sosyal-duygusal becerilerini, iletişim yeteneklerini ve yaratıcılıklarını destekleyen eğitici drama gibi yöntemlere olan ihtiyacı artırmıştır. “Seri üretim” gibi ekonomik bir kavramın ise eğitici dramanın önemini doğrudan artıran gelişmeler arasında sayılması beklenmez.

Sonuç

Erken çocukluk eğitiminde eğitici drama, çocukların gelişimini bütüncül bir bakış açısıyla destekleyen, onlara eğlenerek öğrenme fırsatları sunan ve 21. yüzyıl becerilerini kazandıran değerli bir eğitim yöntemidir. Çocukların kendilerini ve dünyayı keşfetmelerine olanak tanıyan bu yaratıcı süreç, onların gelecekteki yaşamlarına olumlu katkılar sağlar.

1- Aşağıdakilerden hangisi rol oynamanın yararlarından biridir?

A) Belleği güçlendirme
B) Arkadaş kazanma
C) Rahatlama
D) Empati kurma
E) Kişisel doyum

Cevap : D) Empati kurma

Açıklama : Rol oynama, bireylerin farklı bakış açılarını deneyimlemesini sağlayarak empati kurma becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.

2- Aşağıdakilerden hangisi dramada kazanılan bilgilerin gerçek yaşama genellenebilmesi için sorulan soruları ifade etmektedir?

A) Destekleyici sorular
B) Yaşantısal düzey soruları
C) Geliştirme düzeyi soruları
D) Katılım soruları
E) Gelişimsel düzey soruları

Cevap : B) Yaşantısal düzey soruları

Açıklama : Dramada kazanılan bilgilerin gerçek yaşama genellenebilmesi için “yaşantısal düzey soruları” sorulur. Bu sorular, katılımcıların drama deneyimlerini kendi gerçek yaşamlarıyla ilişkilendirmelerine olanak tanır.

3- Drama oyunundan hemen sonra yapılması uygun olan tartışma bölümünün başındaki uygulama düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilişsel düzey
B) Geliştirme düzeyi
C) Tanımsal düzey
D) Duygusal düzey
E) Zihinde canlandırma düzeyi

Cevap : E) Zihinde canlandırma düzeyi

Açıklama :

4- Eğitici dramayı diğer drama türlerinden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Geçmiş yaşantılar önemli değildir.
B) Yaşayarak öğrenmeye dayalıdır.
C) Ödüllendirme önemlidir.
D) Öğrenciler arası rekabet teşvik edilir.
E) Ezber gerektirir.

Cevap : B) Yaşayarak öğrenmeye dayalıdır.

Açıklama : Eğitici dramanın diğer drama türlerinden ayrılan en temel özelliği, bireylerin deneyimleyerek ve aktif olarak katılarak öğrenmelerine dayanmasıdır.

5- Dramada taklit etme nasıl bir öğrenmedir?

A) Yüzeysel öğrenme
B) Ardışık öğrenme
C) Gözleyerek öğrenme
D) Derin öğrenme
E) Kendi kendine öğrenme

Cevap : C) Gözleyerek öğrenme

Açıklama : Dramada taklit etme, genellikle başkalarının davranışlarını veya rollerini gözlemleyerek öğrenme biçimidir.

6- Aşağıdakilerden hangisinden drama için başkalarına karşı hassas bir duyarlılığa sahip olması beklenmelidir?

A) Tiyatro yönetmeninden
B) Ebeveynlerden
C) Drama öğretmeninden
D) Drama uzmanından
E) Okul yöneticisinden

Cevap : C) Drama öğretmeninden

Açıklama : Drama öğretmeni, drama sürecinde çocuklara rehberlik ederken, onların duygu ve ihtiyaçlarına karşı hassas bir duyarlılığa sahip olması beklenen kişidir.

7- İnsan merkezli öğrenme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dolaylı öğrenme
B) Dolaysız pekiştirme
C) Varoluşçu eğitim
D) Merkezden eğitim
E) Hümanist eğitim

Cevap : E) Hümanist eğitim

Açıklama : İnsan merkezli öğrenme, bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirmesine ve kendini keşfetmesine odaklanan “Hümanist eğitim” yaklaşımıyla ilişkilidir.

8- Eğitici drama öğretmeni niçin çocukların kendi öğretmeni olmalıdır?

A) Öğretmen olduğu için
B) Rol oynamaya yatkın olduğu için
C) Eğitim programlı olduğu için
D) Çocukların eğitim ihtiyaçlarını bildiği için
E) Eğitimin sorumluluğu kendisine ait olduğu için

Cevap : D) Çocukların eğitim ihtiyaçlarını bildiği için

Açıklama : Eğitici drama öğretmeninin çocukların kendi öğretmeni olması, çocukların bireysel eğitim ihtiyaçlarını ve gelişimsel düzeylerini daha iyi bilmesini sağlar.

9- Çocuklarla eğitici drama çalışılırken onlardan özellikle hangi davranış beklenmez?

A) Aktif katılım
B) Mükemmel rol oynama
C) Tartışma bölümünde sorulara yanıt verme
D) Role girme
E) Akranlarla iş birliği

Cevap : B) Mükemmel rol oynama

Açıklama : Eğitici drama çalışmalarında çocuklardan “mükemmel rol oynama” beklenmez. Odak noktası, aktif katılım, role girme, tartışmaya katılma ve iş birliğidir.

10- Drama çalışmaları sırasında uygulanan rahatlama çalışmaları çocuklara hangi yararı sağlar?

A) Çocuklar eğitim etkinliklerine daha iyi konsantre olabilirler.
B) Çocuklar daha iyi motive olurlar.
C) Çocuklar kendilerini daha iyi tanırlar.
D) Çocuklar daha özgür davranırlar.
E) Çocuklar evlerine daha dinlenmiş olarak giderler.

Cevap : A) Çocuklar eğitim etkinliklerine daha iyi konsantre olabilirler.

Açıklama : Drama çalışmaları sırasında uygulanan rahatlama çalışmaları, çocukların zihinsel ve fiziksel olarak gevşemesini sağlayarak eğitim etkinliklerine daha iyi konsantre olmalarına yardımcı olur.

11- Aşağıdakilerden hangisi eğitici dramanın sağlayabileceği yararlar arasında sayılamaz?

A) Bireysellik
B) İş birliği
C) Diğerkamlık
D) Kendilik kavramı
E) Duygusal duyarlılık

Cevap : A) Bireysellik

Açıklama : Eğitici drama, genellikle iş birliği, diğerkamlık, kendilik kavramının gelişimi ve duygusal duyarlılık gibi sosyal ve duygusal yararlar sağlarken, “bireysellik”i tek başına bir yarar olarak vurgulamaz, daha çok grup içindeki bireysel gelişimi destekler.

12- Dramada geçerli olan bellek aşağıdakilerden hangisidir?

A) Uzun süreli bellek
B) Fotoğrafımsı bellek
C) Tanıma belleği
D) Uzun ve kısa süreli bellek
E) Kısa süreli bellek

Cevap : D) Uzun ve kısa süreli bellek

Açıklama : Dramada hem anlık bilgilerin işlendiği “kısa süreli bellek” hem de uzun vadede öğrenmelerin depolandığı “uzun süreli bellek” aktif olarak kullanılır.

13- Dramada sorumluluk alma denildiğinde aşağıdakilerden hangisi akla gelmektedir?

A) Arkadaşların sorumluluğunu alma
B) Rollerin sorumluluğunu alma
C) Sonucun sorumluluğunu alma
D) Kendi sorumluluğunu alma
E) Liderin sorumluluğunu alma

Cevap : D) Kendi sorumluluğunu alma

Açıklama :

14- Aşağıdakilerden hangisi öğrenme sürecinde çocuğu aktif hâle getirmenin bir yoludur?

A) Güç problemleri çözme
B) Ödev verme
C) Soru sorma
D) Dikkatini uyarma
E) Dinlemesini kolaylaştırma

Cevap : C) Soru sorma

Açıklama : Soru sormak, çocukların düşünmeye, sorgulamaya ve kendi cevaplarını bulmaya teşvik edilerek öğrenme sürecinde aktif hale gelmelerini sağlayan etkili bir yoldur.

15- Rahatlama ve konsantrasyon çalışmaları için uygun olan koşul aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çok renkli bir ortam
B) Çocukların birbirlerini görebilecekleri bir ortam
C) Çocukların birbirine dokunamayacakları bir ortam
D) Çok geniş ve sınırları belirsiz bir ortam
E) Kalabalık bir ortam

Cevap : C) Çocukların birbirine dokunamayacakları bir ortam

Açıklama : Rahatlama ve konsantrasyon çalışmaları için çocukların birbirlerine dokunmayacakları, bireysel alana sahip oldukları bir ortam uygun koşul olarak belirtilir. Bu, dikkat dağıtıcı unsurları azaltmaya ve içsel odaklanmayı sağlamaya yardımcı olur.

16- Rahatlama çalışmalarında başvurulabilecek eğitici drama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Derin dinleme
B) Algısal sembolleştirme
C) Bedende yolculuk
D) Sanal algılama
E) Zihinde canlandırma

Cevap : E) Zihinde canlandırma

Açıklama :

17- Montessori’ye göre aşağıdakilerden hangisi eğitici çevredir?

A) Gelişmeye açık yaşayan bir çevre
B) Malzemelerle dolu bir çevre
C) Farklı köşelerin olduğu çevre
D) Kalabalık olmayan bir çevre
E) Serin bir çevre

Cevap : A) Gelişmeye açık yaşayan bir çevre

Açıklama : Montessori’ye göre eğitici çevre, çocuğun kendi kendine keşfedebileceği, öğrenebileceği ve gelişebileceği “gelişmeye açık yaşayan bir çevre”dir.

18- Bir öğretmen yeni drama örnekleri geliştirirken aşağıdakilerden hangisine dikkat etmelidir?

A) Seyircilere duyuru yapmaya
B) Çocukların hazırlık düzeylerine
C) Çocukların rahat etmesine
D) Renkli dekorlar bulmaya
E) Uygun ödüller belirlemeye

Cevap : B) Çocukların hazırlık düzeylerine

Açıklama : Bir öğretmen yeni drama örnekleri geliştirirken, çocukların yaş, gelişim ve ön bilgi gibi “hazırlık düzeylerine” dikkat etmelidir. Bu, etkinliğin çocuklar için uygun ve verimli olmasını sağlar.

19- Eğitici dramada çocuklara ….. yaşatılmamalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) başarısız olma riski
B) grup ruhu eksikliği
C) duygusal çelişki
D) mükemmel sonuçlar
E) gerçek olmayan durumlar

Cevap : A) başarısız olma riski

Açıklama : Eğitici dramada çocuklara “başarısız olma riski” yaşatılmamalıdır. Amaç, rekabetten ziyade deneyimleme ve öğrenme olduğu için, çocukların kendilerini güvende hissetmeleri ve denemekten çekinmemeleri sağlanmalıdır.

20- Aşağıdakilerden hangisi eğitici dramanın günümüzde önemini arttıran gelişmelerden biri değildir?

A) Televizyonun etkileri
B) Çalışan anneler
C) İç göç ve sonuçları
D) Rekabetin artması
E) Seri üretim

Cevap : E) Seri üretim

Açıklama : Eğitici dramanın günümüzdeki önemini artıran gelişmeler arasında televizyonun etkileri, çalışan anneler, iç göç ve sonuçları ile rekabetin artması gibi sosyal ve kültürel değişimler yer alırken, “seri üretim” doğrudan eğitici dramanın önemini artıran bir gelişme değildir.