Acil Müdahale Teknikleri 2024-2025 Final Soruları

Genel Acil Yaklaşım ve Değerlendirme

Acil durumlarda hastaya müdahale ederken anamnez almak önemlidir. Bu süreçte hayvanın ne ile beslendiği, düzenli kullandığı ya da alerjisi olan ilaçların varlığı ve daha önceden geçirdiği hastalıklar sorulur. Hayvanın eşkâli de not edilir. Hayvanın isminin sorulması tıbbi anamnez açısından gerekli değildir.

Aktif epileptoid nöbet ile acile getirilen şoktaki bir köpeğe yapılacak ilk müdahale, aktif nöbetini durdurmak için antiepileptik bir ajanın uygulanmasıdır.

Travma Yönetimi

• Kafa Travması: Kafa travması sonrası sekunder beyin hasarı oluşumundan sorumlu faktörler arasında hipotansiyon, hipovolemi, hipoksemi ve hiperkapni bulunur. Hipotermi bu faktörlerden biri değildir.
• Göğüs Travması: Solunum güçlüğü yaşayan bir hasta için penetre göğüs yaralarında yaranın üzeri gazlı bez ile örtülebilir. Pnömotoraks mevcutsa torakosentez işlemi üst 1/3 hizasından gerçekleştirilir. Kontüzyon hasarını şiddetlendirmemek için gerekenden fazla intravenöz sıvı verilmemelidir ve hekim kontrolünde ağrı kesici uygulanabilir. Göğüs duvarı hasarı varsa, hastanın hasarlı kısım üstte kalacak şekilde yan yatırılması yanlıştır; hasarlı kısmın altta kalması gerekir.
• Yara Sınıflandırması: Cerrahi kesik yaraları, steril koşullarda yapıldığı için temiz yaralara örnektir.

Sistemlere Yönelik Acil Durumlar

• Solunum Sistemi: Atlarda solunum acillerine nazal akıntı, egzersiz intoleransı, taşipne ve boğaz obstrüksiyonları neden olabilir. Bradikardi (kalp atım hızının yavaşlaması) solunum acillerine neden olmaz.
• Nörolojik Sistem: Vestibüler ataksi durumunda hasta bir yana doğru devrilme eğilimindedir, denge sisteminde problem vardır, tek yöne sürekli döner ve düz yürüyemez. Hastanın bir bacağını hiç kullanmaması (felç) vestibüler ataksi ile ilgili bir bulgu değildir.
• Ürogenital ve Üreme Sistemi:
  • Prolapsus Uteri: Tedavisinde genel durum desteklenir, antibiyotik başlanır, hastanın arka kısmı yükseltilir ve duruma göre cerrahi yaklaşımlar uygulanır. Prolabe olmuş uterus yüzeyinin sıcak serum fizyolojik ile yıkanması yapılmaz.
  • Gebelik Kanmaları: Gebelik esnasında oluşan kanlı vajinal akıntılarda sezaryen, kanama durdurucu ilaç, ovariohisterektomi ve hareket kısıtlaması gibi uygulamalar yapılabilir. Abortif (düşük yapıcı) etkisi nedeniyle Prostaglandin F2-alfa kullanılmaz.
  • Mastitis: Mastitisin şekillendiği sığırlardan diğer sağlıklı hayvanlara bulaşma yolları arasında sağılan sütün ahır zeminine dökülmesi, süt sağımcılarının elleri, sağım kapları ve sağım makinalarının başlıkları bulunur. Tam olmayan sağım, doğrudan bir bulaşma yolu değildir. Meme başı yara ve yırtıkları ise mastitis riskini artırırlar.
• Göz (Oftalmoloji): Ön kamarada kan bulunmasına hifema denir. Direkt oftalmoskop, üzerinde farklı derinliklerdeki dokulara odaklanmayı sağlayan mercekli bir çark, renk filtreleri bulunan, retina ve korneayı görmeyi sağlayan bir alettir. Kafa başlığı üzerine yerleştirilmiş bir sistem değildir.

Spesifik Prosedürler ve Teknikler

• Ürokataterizasyon: Bir sonda yardımıyla üretra geçilerek idrar kesesine girilmesi suretiyle idrarın dışarı alınması işlemidir. İdrar sondası seçerken kullanım endikasyonu, sondanın kalış süresi, hayvanın türü ve köpeğin kilosu dikkate alınır. Hastanın yaşı dikkate alınmaz.
• Torakosentez: Bu işlem hasta sternal pozisyonda iken gerçekleştirilir. 7 ve 8. interkostal aralık ya da 8 ve 9. interkostal aralıktan giriş yapılır ve işlem için 3 yollu musluk kullanılır. Pnömotoraks için giriş yeri göğüs duvarının üst 1/3’üdür. Hemotoraks için giriş yerinin göğüs duvarının üst 1/3’ü olduğu bilgisi yanlıştır; alt 1/3’lük kısımdan girilir.
• Kan Nakli: Kan nakli sırasında veya sonrasında yüzde şişme, mide bulantısı ve/veya kusma, ateş ve ürtiker gibi reaksiyonlar oluşabilir. Egzema, bu reaksiyonlardan biri değildir.

Metabolik Aciller, Toksikoloji ve Diğer Durumlar

• Hipokalsemi: Klinik semptomları görülmeye başladığı esnada kan kalsiyum düzeyi < 6 mg/dL’dir.
• Ketozis: Tedavisinde flumetazon, %40’lık glikoz solüsyonu, deksametazon ve ağızdan glikoneogenezisi uyarıcı gıdalar kullanılabilir. AD3E vitamini kombinasyonu bu tedavide kullanılmaz.
• Zehirlenmeler: Zehirli bir yılan tarafından ısırılan köpeklerde kas fasikülasyonları, solunum yetmezliği, felç ve spazm görülebilir. Hipertansiyon genellikle görülmez. Bilinç kaybı olan, nöbet geçiren ve zehirlendiği düşünülen bir kediye yapılacak ilk müdahale olarak mide lavajı yapılması belirtilmiştir.

1. Zehirli bir yılan tarafından ısırılan ancak diş izleri tespit edilemeyen köpeklerde aşağıdakilerden hangisi görülmez?

A) Kas fasikülasyonları
B) Solunum yetmezliği
C) Hipertansiyon
D) Felç
E) Spazm

Cevap : C) Hipertansiyon

Açıklama : Zehirli yılan ısırıklarında yaygın olarak kas fasikülasyonları, solunum güçlüğü, felç ve spazm gibi belirtiler görülür. Hipertansiyon ise genellikle bu vakalarda gözlenmeyen bir semptomdur.

2. Bir sonda yardımıyla üretra geçilerek idrar kesesine girilmek suretiyle idrarın dışarı alınması işlemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ürokataterizasyon
B) Sondalama
C) Üretrostomi
D) Üro cut yerleştirme
E) Kataterizasyon

Cevap : A) Ürokataterizasyon

Açıklama :

3. Aşağıdakilerden hangisi kafa travması sonrası sekunder beyin hasarı oluşumundan sorumlu değildir?

A) Hipotansiyon
B) Hipotermi
C) Hipovolemi
D) Hipoksemi
E) Hiperkapni

Cevap : B) Hipotermi

Açıklama : Sekonder beyin hasarlarında hipotansiyon, hipovolemi, hipoksemi ve hiperkapni önemli risk faktörleridir. Hipotermi genellikle koruyucu etki gösterebilir.

4. Gebelik esnasında oluşan kanlı vajinal akıntılarda aşağıdaki uygulamalardan hangisi yapılmaz?

A) Sezaryen
B) Kanama durdurucu ilaç
C) Ovariohisterektomi
D) Prostaglandin F2-alfa
E) Hareket kısıtlaması

Cevap : D) Prostaglandin F2-alfa

Açıklama : Prostaglandin F2-alfa abortif etkisi nedeniyle gebelikte kullanımı önerilmez.

5. Bilinç kaybı olan, nöbet geçiren ve zehirlendiği düşünülen bir kediye yapılacak ilk müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

A) Mide lavajı yaparım
B) Yüzünü yıkarım
C) Lavman yaparım
D) Kustururum
E) Nöbeti kontrol altına alırım

Cevap : A) Mide lavajı yaparım

Açıklama :

6. Direkt oftalmoskop ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Kafa başlığı üzerine yerleştirilmiş ışık kaynağı ve mercekten oluşur.
B) Farklı derinliklerdeki dokulara odaklanmayı sağlayan mercekli bir çark bulunur.
C) Retina görülebilir.
D) Üzerinde renk filtreleri bulunur.
E) Kornea görülebilir.

Cevap : A) Kafa başlığı üzerine yerleştirilmiş ışık kaynağı ve mercekten oluşur.

Açıklama :

7. Prolapsus uteri tedavisinde aşağıdaki uygulamalardan hangisi yapılmaz?

A) Prolabe olmuş uterus yüzeyi, sıcak serum fizyolojik ile yıkanır.
B) Duruma göre cerrahi yaklaşımlar yapılır.
C) Genel durum desteklenir. (Serum, İlaç tedavisi vb.)
D) Antibiyotik başlanır.
E) Hastanın arka kısmını yükseltilir.

Cevap : A) Prolabe olmuş uterus yüzeyi, sıcak serum fizyolojik ile yıkanır.

Açıklama :

8. Kan nakli sırasında veya sonrasında aşağıdakilerden hangisi oluşmaz?

A) Yüzde şişme
B) Mide bulantısı ve/veya kusma
C) Egzema
D) Ateş
E) Ürtiker

Cevap : C) Egzema

Açıklama : Egzema genellikle kronik dermatolojik bir hastalıktır ve akut alerjik transfüzyon reaksiyonları arasında yer almaz.

9. Aşağıdakilerden hangisi temiz yaralara örnektir?

A) Delinme yaraları
B) Yanık yaraları
C) Uzuvların avulsiyon yaraları
D) Cerrahi kesik yaraları
E) Laserasyonlar

Cevap : D) Cerrahi kesik yaraları

Açıklama : Cerrahi kesikler steril koşullarda yapıldığı için temiz yara olarak sınıflandırılır.

10. Hipokalsemi’nin klinik semptomları görülmeye başladığı esnada kan kalsiyum düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

A) 9 mg
B) < 6 mg
C) 7 mg
D) 7-8 mg
E) 10 mg

Cevap : B) < 6 mg

Açıklama : Hipokalsemi, kalsiyum düzeyi 6 mg/dL’nin altına düştüğünde belirgin semptomlar göstermeye başlar.

11. Ketozis tedavisinde aşağıdaki ilaçlardan hangisi kullanılmaz?

A) Flumetazon
B) yüzde 40’lık glikoz solüsyonu
C) Deksametazon
D) AD3E – vitamini kombinasyonu
E) Ağızdan glikoneogenezisi uyarıcı gıdalar

Cevap : D) AD3E – vitamini kombinasyonu

Açıklama :

12. Torakosentez işlemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) İşlem hasta sternal pozisyonda iken gerçekleştirilir.
B) Hemotoraks için giriş yeri göğüs duvarının üst 1/3’üdür.
C) İşlem için 3 yollu musluk kullanılmalıdır.
D) Pnömotoraks için giriş yeri göğüs duvarının üst 1/3’üdür.
E) 7 ve 8. interkostal aralık ya da 8 ve 9. interkostal aralıktan giriş yapılır.

Cevap : B) Hemotoraks için giriş yeri göğüs duvarının üst 1/3’üdür.

Açıklama : Hemotoraks için torakosentez alt bölgelerden yapılır. Üst 1/3’lük bölge pnömotoraks için uygundur.

13. Aşağıdakilerden hangisi mastitis şekillenmiş sığırlardan diğer sağlıklı hayvanlara bulaşma yollarından değildir?

A) Sağılan sekretin ahır zeminine dökülmesi
B) Süt sağımcılarının elleriyle
C) Sağım kapları
D) Sağım makinalarının başlıklarıyla
E) Tam olmayan sağım

Cevap : E) Tam olmayan sağım

Açıklama : Tam olmayan sağım enfeksiyonun yayılmasında doğrudan bir bulaşma yolu değildir; ancak enfeksiyonun kontrol altına alınamamasına neden olabilir.

14. Şokta olan ve aktif epileptoid nöbet ile acile getirilen 5 yaşlı bir köpek için öncelikle aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

A) Sıvı tedavisine başlanır.
B) Kan alınarak kan şekerinin seviyesi belirlenir.
C) Hastanın tansiyonu ölçülür.
D) Rektal ısı ölçülür.
E) Aktif nöbetini durdurmak için antiepileptik bir ajan uygulanır.

Cevap : E) Aktif nöbetini durdurmak için antiepileptik bir ajan uygulanır.

Açıklama : Öncelik nöbetin kontrol altına alınmasıdır. Diğer işlemler nöbet durduktan sonra uygulanmalıdır.

15. Meme başı yara ve yırtıkları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Prognoz iyidir.
B) Sağım sürecini olumsuz etkilemezler.
C) Mastitis riskini artırırlar.
D) Hepsi yüzeysel yaralardır.
E) Ağrı düzeyi düşük yaralardır.

Cevap : C) Mastitis riskini artırırlar.

Açıklama : Meme başı yaralanmaları mastitis oluşum riskini önemli derecede artırır.

16. İdrar sondası seçerken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?

A) Kullanım endikasyonu
B) Sondanın kalış süresi
C) Hastanın yaşı
D) Köpeğin kilosu
E) Hayvanın türü

Cevap : C) Hastanın yaşı

Açıklama :

17. Vestibüler ataksi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

A) Hasta bir yana doğru devrilme eğilimindedir.
B) Hastanın denge sisteminde problem vardır.
C) Hasta tek yöne sürekli döner.
D) Hasta düz yürüyemez.
E) Hasta bir bacağını hiç kullanmaz, bir bacağı felçtir.

Cevap : E) Hasta bir bacağını hiç kullanmaz, bir bacağı felçtir.

Açıklama : Bu ifade periferik felce işaret eder, vestibüler ataksi ile doğrudan ilişkili değildir.

18. Ön kamarada kan bulunmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Propitosis
B) Fotofobi
C) Korne ülseri
D) Hifema
E) Blefarospasm

Cevap : D) Hifema

Açıklama : Hifema, ön göz kamarasında kan birikmesi durumudur.

19. Aşağıdakilerden hangisi atlarda solunum acillerine neden olmaz?

A) Nazal akıntı
B) Egzersiz intoleransı
C) Taşipne
D) Boğaz obstrüksiyonları
E) Bradikardi

Cevap : E) Bradikardi

Açıklama : Bradikardi genelde kardiyak bir soruna işaret eder. Solunum acilleriyle doğrudan ilişkili değildir.

20. Göğüs travması sonrası solunum güçlüğü yaşayan bir hasta için aşağıdaki uygulamalardan hangisi yanlıştır?

A) Penetre göğüs yaralarında yaranın üzeri gazlı bez ile örtülebilir.
B) Göğüs duvarı hasarı varsa hasarlı kısım üstte kalacak şekilde hasta yan yatırılır.
C) Pnömotoraks mevcutsa torakosentez işlemi üst 1/3 hizasından gerçekleştirilir.
D) Kontüsyon hasarını şiddetlendirmemek için gerekenden fazla intravenöz sıvı verilmemelidir.
E) Hekim kontrolünde ağrı kesici uygulanabilir.

Cevap : B) Göğüs duvarı hasarı varsa hasarlı kısım üstte kalacak şekilde hasta yan yatırılır.

Açıklama : Doğrusu, hasarlı kısım alta gelecek şekilde yatırmaktır. Böylece sağlam akciğer tarafı daha fazla genişleyebilir.