Operasyon, Anestezi ve Sterilizasyon 2024-2025 Final Soruları

Operasyon Öncesi Hazırlık

Operasyon öncesi süreç, hastanın doğru bir şekilde hazırlanmasını içerir. Bu aşamada anamnez alınırken hayvanın ne ile beslendiği, düzenli kullandığı ya da alerjisi olan ilaçların varlığı ve daha önceden geçirdiği hastalıklar sorulur. Hayvanın eşkâli de önemli bilgilerdendir. Hayvanın ismi ise tıbbi anamnez için gerekli bir bilgi değildir.

Anestezi öncesi diyet kısıtlaması, intraoperatif veya postoperatif kusma ve aspirasyon pnömonisi riskini azaltmak için yapılır. Gıda alımı yetişkin hayvanlarda genellikle anestezi başlamadan 6-12 saat önce kısıtlanır. Genç hayvanlarda ise bu süre hipoglisemi tehlikesine karşı maksimum 4-6 saattir. Büyük bağırsak operasyonları gibi bazı ameliyatlar, 48 saat boyunca beslenme kısıtlaması gibi özel hazırlıklar gerektirebilir.

Anestezi Uygulamaları ve Komplikasyonları

Anestezi sırasında hastanın solunum ve dolaşım fonksiyonları yakından takip edilir.

• Hipoventilasyon: Yetersiz solunum durumudur. Hava yolu obstrüksiyonu, anestezik ve sedatif ajanların etkileri, kontrol altına alınamayan ensizyonel ağrılar ve rezidüel nöromusküler blokaj gibi durumlar hipoventilasyona sebep olabilir. Aritmi ise doğrudan bir hipoventilasyon nedeni değildir.
• Entübasyon: Entübasyon sırasında larengospazmı (gırtlak spazmı) azaltmak için lokal anestezik ajanlar doğrudan vokal kord üzerine püskürtme yoluyla uygulanır. Entübasyon sonrası, hayvan derin anestezide olduğunda trakea hafifçe gevşeyebilir. Bu durumda trakeaya hasar vermemek için kafın aşırı şişirilmemesine özen gösterilerek biraz daha şişirilmesi gerekebilir.
• Hipotermi: Anestezi sırasında vücut ısısının düşmesidir. Vücut boşluklarından ısı kayıpları, soğuk intravenöz solüsyonların verilmesi, hastanın operasyon sırasında hareketsiz kalması ve operasyon salonunun soğuk olması hipotermi sebeplerindendir. Elektrokoter kullanımı ise ısı ürettiği için hipotermiye sebep olmaz.
• Monitorizasyon: Anestezi sırasında hastaya takılan EKG problarının standart renk kodlaması vardır: Sarı prob sol ön, siyah prob sağ arka, kırmızı prob sağ ön ve yeşil prob sol arka bacağa takılır. Kahverengi prob ise genellikle göğüs derivasyonu için kullanılır ve ekstremiteye bağlanmaz. Pulsoksimetre ile ölçülen oksijen saturasyon (SpO2) değerinin %90’ın altında olması, yetersiz oksijenizasyonu (hipoksemi) işaret eder.

Cerrahi Alan ve Hijyen

Cerrahi uygulamaların yapıldığı ve bu amaçla özel şartların oluşturulduğu bölümlere operasyon salonu denir. Operasyon salonları sterilizasyon ve hijyen seviyelerine göre alanlara ayrılır.

• Alanların Sınıflandırılması: Yiyecek ve içecek tüketimi sadece kontamine alanlarda yapılmalıdır. Karışık alanlar; ameliyathane, asistan ve teknisyenlerin alanlarını, enstrüman ve besleme alanları, depolama alanları ve yardımcı servis odaları arasındaki koridorları içerir. Temiz alanların anestezi ve cerrahi hazırlık odalarını, lavaboları ve steril tedarik odalarını içerdiği bilgisi doğru değildir.
• Yıkanma Prosedürü: Cerrahi el yıkama prosedüründe musluklar dirseklerle kapatılır, tırnakların içi fırçayla temizlenir, ellerin arkası temizlenir ve hem eller hem de kollar akan suyun altında iyice durulanır. Solüsyonun tamamını sadece ellere yaymak, doğru bir yıkama tekniği değildir.
• Dezenfeksiyon ve Sterilizasyon: Antiseptiklerin kullanılarak operasyon bölgesi, cerrahi alet-malzeme ve operasyon salonlarının mikroorganizmalardan arındırılması işlemine dezenfeksiyon denir.

Cerrahi Aletler ve Malzemeler

Cerrahi aletlerin durumu, operasyonun başarısı için kritiktir.

• Alet Kullanımı ve Bakımı: Keskinliğini yitiren, paslanan, siyah renk gösteren veya kapanmayan aletlerin kullanımına devam edilmez. Bir aletin 10 yıldır kullanılıyor olması, eğer fiziksel durumu uygunsa kullanımına engel teşkil etmez. Alet bakımında hareketli parçaların hareketliliği, tutucu aletlerde ağız ve dişlilerin uyumu ve aletin gözle detaylı bir şekilde kontrolü yapılır.
• Aletleri Ayırt Etme: Serviyet pensi (çamaşır pensi) ile kemik tutma pensi, kilit mekanizmaları olan kremayerine bakılarak ayırt edilir. Makaslar, gazlı bez gibi yumuşak materyalleri kesmek için kullanılır; dikiş iğnesi, kemik veya tel gibi sert yapılar için kullanılmaz.
• Dikiş İplikleri ve İğneler: İpek, organik kökenli ancak vücut tarafından emilemeyen bir dikiş ipliği örneğidir. Cerrahi iğnenin kullanım esnasında yapılan işleme dayanıklı olması, kırılgan olmaması ve dokudan esnek bir şekilde geçebilme özelliği olan yumuşaklığı ile ilgilidir.

Temel Cerrahi Teknikler

Cerrahi başarı, doğru tekniklerin uygulanmasına bağlıdır.

• Düğüm Güvenliği: Bir cerrahi düğümün güvenliği; atılan düğüm sayısı (malzeme kat sayısı), kesilen dikiş ucu uzunluğu ve düğümün yapısal konfigürasyonu gibi faktörlerin tümüne bağlıdır.
• Dikiş Teknikleri: Cushing ve Connel dikişleri, lümenli organların (bağırsak, mide vb.) kapatılmasında kullanılır. Bu teknikler, dikiş hattının kenarlarının içe doğru kıvrılmasını sağlar ve su geçirmez bir sızdırmazlık oluşturur. Bu iki dikiş tekniği arasındaki fark şudur: Connel dikişinde lümene girilirken, Cushing dikişinde iğne sadece submukozal katmana kadar ilerler.

1- Larengospazmı azaltmak için lokal anestezik ajan nereye ve nasıl uygulanmalıdır?

A) Trachea bölgesine deri altı enjeksiyon yoluyla
B) Vokal kord üzerine püskürtme yoluyla
C) Ağız içerisine püskürtme yoluyla
D) Vokal kord üzerine enjeksiyon yoluyla
E) Damar içi yolla sistemik olarak

Cevap : B) Vokal kord üzerine püskürtme yoluyla

Açıklama : Laringospazm, entübasyon sırasında oluşabilecek ciddi bir refleks spazmdır. Lokal anesteziklerin doğrudan vokal kord üzerine püskürtülmesi, bu spazmı önlemeye yardımcı olur. En etkili yöntemdir.

2- Aşağıdakilerden hangisi hipoventilasyona sebep olmaz?

A) Aritmi dolayısıyla
B) Hava yolu obstrüksiyonu
C) Anestezik, analjezik, sedatif ajanların etkileri
D) Solunumun bozulmasına neden olabilen ve kontrol altına alınamayan ensizyonel ağrılar
E) Rezidüel nöromusküler blokaj

Cevap : A) Aritmi dolayısıyla

Açıklama : Aritmi solunum fonksiyonlarını doğrudan etkilemez. Diğer şıklar ise solunum kasları ve merkezine etki ederek hipoventilasyon sebebi olabilir.

3- Yıkanma prosedürü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Muslukları dirseklerle kapatmak
B) Solüsyonun tamamını ellere yaymak
C) Akan suyun altında tırnaklarınızın içini fırçanın kıllarıyla iyice temizlemek
D) Ellerin arkasını temizlemek
E) Hem elleri hem de kolları akan suyun altında iyice durulamak

Cevap : B) Solüsyonun tamamını ellere yaymak

Açıklama :

4- Aşağıdakilerden hangisi organik emilemeyen dikiş ipliğine örnektir?

A) Polisorb
B) Covidien
C) İpek
D) Rapide
E) Serklaj

Cevap : C) İpek

Açıklama : İpek doğal kaynaklıdır fakat emilemeyen yapıdadır. Bu yönüyle uzun süreli cerrahi girişimlerde tercih edilir. Polisorb ve Rapide ise emilebilir sentetik ipliklerdir.

5- Aşağıdaki durumların hangisinde cerrahi aletlerin kullanımına devam edilir?

A) Keskinliğini yitiren
B) Paslanan
C) Siyah renk gösteren
D) Kapanmayan
E) 10 yıldır kullanılan

Cevap : E) 10 yıldır kullanılan

Açıklama : Cerrahi aletin süresi değil, fiziksel durumu kullanım kararında etkilidir. Diğer seçenekler hijyen ve işlevsellik açısından risklidir.

6- Aşağıdakilerden hangisi anamnez alırken sorulması gereken sorular arasında yer almaz?

A) Hayvanın ismi nedir?
B) Hayvan ne ile besleniyor?
C) Düzenli kullandığı ya da alerjisi olan ilaçlar var mı?
D) Daha önceden geçirdiği hastalıklar var mı?
E) Hayvanın eşkâli nedir?

Cevap : A) Hayvanın ismi nedir?

Açıklama :

7- Operasyondan önce hastanın diyet kısıtlamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Gıda alımı yetişkin hayvanlarda genellikle anestezi başlamadan 6-12 saat önce kısıtlanır.
B) Büyük bağırsak operasyonları genellikle özel hazırlığı (örn. 48 saat boyunca beslenme kısıtlaması) gerektirir.
C) İntraoperatif veya postoperatif kusma ve aspirasyon pnömonisine karşı gıda alımı kısıtlanır.
D) Genç hayvanlar için besinler maksimum 4-6 saat alıkonulabilir.
E) Genç hayvanlarda hipovolemi tehlikesine karşı uzun süre açlık istenmez.

Cevap : E) Genç hayvanlarda hipovolemi tehlikesine karşı uzun süre açlık istenmez.

Açıklama :

8- Cerrahi iğnenin kullanım esnasında yapılan işleme dayanıklı olması aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle ilgilidir?

A) Travmatiklik
B) Yumuşaklık
C) Güçlülük
D) Yıpranma
E) Esneklik

Cevap : B) Yumuşaklık

Açıklama :

9- Entübasyonla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kolayca entübe edilemeyen hastalarda zorlayarak entübasyon yapılmalıdır.
B) Entübasyondan sonra tüp operasyonun ortasına kadar sabitlenmemelidir.
C) Endotrakeal tüpün yerinde olup olmadığını kontrol etmek amacıyla hastanın toraksına sertçe bastırılabilir.
D) Trakea, hayvan derin anestezide olduğunda hafifçe gevşeyebilir. Bu nedenle kafı biraz daha şişirmek gerekebilir. Ancak trakeaya hasar vermemek için kafın aşırı şişirilmemesine özen gösterilmelidir.
E) Larengospazmı azaltmak için kedilerde lokal adrenalin uygulaması yapılabilir.

Cevap : D) Trakea, hayvan derin anestezide olduğunda hafifçe gevşeyebilir. Bu nedenle kafı biraz daha şişirmek gerekebilir. Ancak trakeaya hasar vermemek için kafın aşırı şişirilmemesine özen gösterilmelidir.

Açıklama : Tüpün doğru şişirilmesi hayati öneme sahiptir. Aşırı şişirme doku hasarına, az şişirme ise kaçaklara yol açar.

10- Cerrahi uygulamaların yapıldığı ve bu amaçla özel şartların oluşturulduğu bölümlere ….. adı verilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) operasyon salonu
B) postoperatif bakım odası
C) klinik
D) müdahale birimi
E) anestezi odası

Cevap : A) operasyon salonu

Açıklama : Steril koşulların sağlandığı, yalnızca cerrahi işlemler için ayrılmış özel alanlara operasyon salonu denir. Diğer alanlar destekleyici veya hazırlık bölgeleridir.

@lolonolo_com

11- I. Hareketli parçaların hareketliliğinin kontrolü
II. Tutucu aletlerde ağız ve dişlilerin uyumu
III. Aletin gözle detaylı bir şekilde kontrolü
Alet bakımında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yapılır?

A) I ve II
B) I ve III
C) Yalnız III
D) I, II ve III
E) II ve III

Cevap : D) I, II ve III

Açıklama : Aletlerin düzenli bakımında hem fiziksel hareketlilik hem dişli uyumu hem de görsel kontrol mutlaka yapılmalıdır. Bu sayede cerrahi sırasında sorun yaşanmasının önüne geçilir.

12- Antiseptiklerin kullanılarak operasyon bölgesi, cerrahi alet-malzeme ve operasyon salonlarının mikroorganizmalardan arındırılması işlemine ….. adı verilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) sterilizasyon
B) iyonizasyon
C) temizlik
D) yıkama
E) dezenfeksiyon

Cevap : E) dezenfeksiyon

Açıklama : Dezenfeksiyon, canlı dokulara uygulanabilen antiseptikler ile yapılan mikroorganizmalardan arındırma işlemidir. Sterilizasyon ise daha ileri düzey bir işlem olup tüm mikroorganizmaları yok etmeyi hedefler.

13- Anestezi sırasında hastaya takılacak EKG problarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Sarı prob: Sol ön
B) Siyah prob: Sağ arka
C) Kırmızı prob: Sağ ön
D) Yeşil prob: Sol arka
E) Kahverengi prob: Sol arka

Cevap : E) Kahverengi prob: Sol arka

Açıklama : Kahverengi prob genellikle V1 göğüs derivasyonu için kullanılır, ekstremiteye bağlanmaz. Diğer renklerin yerleri klinik standarda uygundur.

14- I. Malzeme kat sayısı
II. Kesilen uçların uzunluğu
III. Düğümün yapısal konfigürasyonu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri düğüm güvenliğinde rol oynar?

A) I ve III
B) I, II ve III
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I ve II

Cevap : B) I, II ve III

Açıklama : Düğümün güvenliği kullanılan materyale, yapılan düğüm şekline ve ip uzunluklarına bağlıdır. Tüm faktörler birlikte değerlendirilmelidir.

15- Serviyet pensi ile kemik tutma pensi ayırt edilme biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kremayerine (kilit kısmına) bakılır.
B) Parmak halkası kısmının rengine bakılır.
C) Uç kısmına bakılır.
D) Uç kısmının eğimine bakılır.
E) Boyutuna bakılır.

Cevap : A) Kremayerine (kilit kısmına) bakılır.

Açıklama :

16- Aşağıdakilerden hangisi hipotermi şekillenme sebeplerinden değildir?

A) Vücut boşluklarından ısı kayıpları
B) Soğuk intravenöz solüsyonların verilmesi
C) Elektrokoter kullanılması
D) Anestezi altındaki hastaların operasyon sırasında hareketsiz kalması
E) Operasyon masasının ve salonunun soğuk olması

Cevap : C) Elektrokoter kullanılması

Açıklama : Elektrokoter dokuda ısı oluşturarak çalışır, bu da lokal ısınmaya neden olur. Hipotermiye sebep olmaz, hatta bazen önleyici olabilir.

17- Aşağıdakilerden hangisini makasla kesilebilir?

A) Dikiş iğnesi
B) Kemik doku
C) Gazlı bez
D) Kirschner teli
E) Serklaj teli

Cevap : C) Gazlı bez

Açıklama : Gazlı bez gibi yumuşak tekstil materyalleri makasla kolaylıkla kesilebilirken, diğerleri daha serttir ve özel kesici aletler gerektirir.

18- Pulsoksimetrenin aşağıdaki değerlerin hangisi altında olması yetersiz oksijenizasyonu işaret eder?

A) yüzde 100
B) yüzde 70
C) yüzde 75
D) yüzde 90
E) yüzde 80

Cevap : D) yüzde 90

Açıklama : SpO2 değerinin yüzde 90 altına düşmesi dokulara yeterli oksijen gitmediğini gösterir ve hipoksemi olarak değerlendirilir.

19- Cushing ve Connel dikişleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Dikiş basit ayrı veya dikey U ile başlar iğne ensizyona paralel ilerletilir ve serozaya batırılarak muskularis ve submukozal yüzeylerden geçirilir.
B) Kenarların içe doğru kıvrılmasını sağlar ve su geçirmez bir sızdırmazlık oluşur.
C) Cushing dikişinde lümene girilirken Connel dikişinde sadece submukozal katmana kadar ilerlenir.
D) Bu iki dikiş tekniği de lümenli organların kapatılmasında kullanılır.
E) Connel dikişinde lümene girilirken Cushing dikişinde sadece submukozal katmana kadar ilerlenir.

Cevap : C) Cushing dikişinde lümene girilirken Connel dikişinde sadece submukozal katmana kadar ilerlenir.

Açıklama : Bu ifade ters yazılmıştır. Asıl doğru olan: Connel dikişi lümene girerken, Cushing dikişi sadece submukozaya kadar ilerler. Bu nedenle C şıkkı yanlıştır.

20- I. Yiyecek ve içecek sadece kontamine alanlarda kullanılmalıdır.
II. Karışık alanlar, ameliyathane, asistan ve teknisyenlerin alanlarını; enstrüman ve besleme alanları, depolama alanları ve yardımcı servis odaları arasındaki koridorları içerir.
III. Temiz alanlar anestezi ve cerrahi hazırlık odaları, lavaboları ve steril tedarik odalarını içerir.
Yukarıda anlatılan alanlarla ilgili hangisi veya hangileri doğrudur?

A) I ve III
B) II ve III
C) Yalnız III
D) I ve II
E) Yalnız I

Cevap : D) I ve II

Açıklama :

@lolonolo_com