Sağım Hijyeni ve Mastitis Profilaksisi 2024-2025 Final Soruları

Mastitis: Tanım, Sınıflandırma ve Ekonomik Etkileri

Mastitis, meme bezinin iltihaplanmasıdır. Olgunun süresine göre klinik mastitisler perakut, akut, subakut ve kronik olarak dört sınıfa ayrılır. Fiziksel travmalara bağlı olarak oluşan, mikroorganizma kaynaklı olmayan mastitislere ise non-enfeksiyöz mastitis adı verilir. Mastitise bağlı ekonomik kayıplar oldukça önemlidir. Bu kayıplar; azalan süt verimini, tedavi masraflarını, sağılan sütün atılması gerekliliğini, hayvan ölümü ve hayvanın sürüden erken çıkarılması gibi birçok faktörü kapsamaktadır.

Meme Sağlığını Etkileyen Faktörler

• Meme Ödemi: Meme ödemini oluşturan faktörler arasında aşırı yağlanma, genetik faktörler ve doğum öncesi yanlış beslenme bulunur. Sağımın başlatılması, ödemi oluşturan bir faktör değildir. Meme ödemi; fizyolojik, patolojik ve doğumla ilişkili olmayan meme ödemi olmak üzere üçe ayrılır.
• Meme Başı Derisi: Meme başında oluşan çatlaklar, çizikler, kesikler ve çeşitli viral lezyonlar, deri bütünlüğünü bozarak bakterilerin çoğalmasına neden olabilir. Meme başı dezenfektanları ise bakterilerin çoğalmasını engeller.
• Hiperkeratozis: Bu kavram, meme başı sfinkterinin çevresinde çok fazla keratin birikmesini tanımlar.

Sağım Hijyeni ve Süt Kalitesi

Sağım, memelerde biriken sütün belirli aralıklarla dışarı alınması işlemidir. Sağım esnasında ineklerin sessiz ve temiz bir ortamda bulunması önemlidir. Stres ve hijyen eksikliği süt kalitesini ve verimini olumsuz etkiler. Çiğ süt, sağımdan hemen sonra soğutulmaz ise içerisindeki bakteriler hızlı bir şekilde çoğalır ve sütün kalitesi bozulur.

Mastitis Profilaksisi ve Kontrolü

• Biyogüvenlik Önlemleri: Kontagiyöz (bulaşıcı) patojenlere karşı alınacak önlemler arasında, persiste enfekte ineklerin kesilmesi ya da sürüden ayrı tutulması, düvelerin ve ilk laktasyondaki ineklerin meme sağlıklarının kontrol edilmesi ve sürüye yeni katılacak ineklerin, sürüye girişinden önce mastitis kontrollerinin yapılması yer alır.
• Aşılar: Vücuda verilen zayıflatılmış virüs, etken parçaları ve salgılarından oluşan çözeltilere aşı denir. Koliformlara karşı üretilen aşılara örnek olarak J-5 ve Mastiguard verilebilir.
• Kuru Dönem Tedavisi: Düvelerde uygulanan kuru dönem tedavisi, mevcut infeksiyonları yok ederken yeni infeksiyon oluşma riskini de ortadan kaldırması nedeniyle kazanç sağlar.
• Meme Başı Koruyucuları: Meme başı dezenfektanları, sağım sonrası derideki bakteri sayısını azaltır. İnternal meme başı kaplayıcıları ise meme başını yaklaşık 100 gün boyunca korur.
• Sütte Kalıntı Önleme: Sütte kalıntı oluşumunu önlemek için ilaçların kullanım prospektüsüne dikkat edilmelidir. Sadece lisanslı veteriner ürünleri kullanılmalıdır. Laktasyon ve kuru dönem preparatları uygun dönemde kullanılmalıdır. İlaçlar uygulanmadan önce meme başı temizliği ve dezenfeksiyonu yapılmalıdır. Kesilecek ineklerde ilaçların vücuttan atılması için gereken arınma süresi beklenmelidir; bu süre beklenmeden kesim yapılamaz.
• Teşhis: Düvelerde bakteriyolojik kültür için meme bezinden sekresyon örneği alınması için en uygun dönem, gebeliğin son 1/3’lük kısmıdır.

İlgili Fizyolojik Bilgiler

Doğumdan sonra, ilk sağımla birlikte laktasyon (süt salgılama) dönemi başlar. Atlarda meme kompleksi sayısı 2’dir. Günde 60 litre süt veren bir inekte, 1 litre süt üretimi için memeden yaklaşık 500 litre kan geçtiği kabul edilir. Bu hesapla, memeye giden ve geri dönen toplam kan miktarı yaklaşık 30000 litredir.

1- Aşağıdakilerden hangisi meme ödemini oluşturan faktörlerden değildir?

A) Aşırı yağlanma
B) Genetik faktörler
C) Egzersiz
D) Sağımın başlatılması
E) Doğum öncesi yanlış beslenme

Cevap : D) Sağımın başlatılması

Açıklama :

2- Aşağıdakilerden hangisi meme başı derisinde bakterilerin çoğalmasına neden olmaz?

A) Meme başında oluşan çatlaklar
B) Meme başında oluşan çizikler
C) Meme başında oluşan kesikler
D) Meme başı dezenfektanları
E) Çeşitli viral lezyonlar

Cevap : D) Meme başı dezenfektanları

Açıklama : Dezenfektanlar bakterileri azaltmak amacıyla kullanılır, çoğalmalarına neden olmaz. Diğer seçenekler, deri bütünlüğünü bozarak bakterilere ortam hazırlar.

3- Olgunun süresine göre klinik mastitisler kaça ayrılır ve bunlar nelerdir?

A) Olgunun süresine göre perakut, akut, subakut ve kronik olarak dört sınıfa ayrılırlar.
B) Olgunun süresine göre perakut, akut ve subakut olarak üç sınıfa ayrılırlar.
C) Olgunun süresine göre perakut ve akut olarak iki sınıfa ayrılırlar.
D) Olgunun süresine göre perakut, akut ve kronik olarak üç sınıfa ayrılırlar.
E) Olgunun süresi sınıflandırmayı etkilemez.

Cevap : A) Olgunun süresine göre perakut, akut, subakut ve kronik olarak dört sınıfa ayrılırlar.

Açıklama : Mastitisin seyri dört evrede değerlendirilir. Her bir evre hastalığın şiddeti ve süresi hakkında bilgi verir.

4- İnternal meme başı kaplayıcılarının meme başını koruma süresi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yaklaşık 80 gün
B) Yaklaşık 90 gün
C) Yaklaşık 60 gün
D) 1 gün
E) Yaklaşık 100 gün

Cevap : E) Yaklaşık 100 gün

Açıklama :

5- Kontagiyöz patojenlere karşı biyogüvenlik önlemlerinin alınması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Persiste enfekte ineklerin kesilmesi ya da sürüden ayrı tutulması gerekir.
B) Düvelerin meme sağlıklarının kontrolü yapılmalıdır.
C) İlk laktasyondaki ineklerin meme sağlıklarının kontrolü yapılmalıdır.
D) İneklerde meme başı sfinkteri kontrolü yapılmalıdır.
E) Sürüye yeni katılacak ineklerin, sürüye girişinden önce mastitis kontrollerinin yapılması gerekir.

Cevap : D) İneklerde meme başı sfinkteri kontrolü yapılmalıdır.

Açıklama : Sfinkter kontrolü spesifik bir uygulama değildir. Diğer şıklar biyogüvenlik kapsamında önemlidir.

6- Mastitise bağlı ekonomik kayıplar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Azalan süt verimini, tedavi masraflarını, süt kaybı, ölüm, sürüden çıkarmayı kapsamaktadır.
B) Kayıp, önemsiz düzeyde azdır ve sadece tedavi masraflarını içermektedir.
C) Mastitise bağlı ekonomik kayıp, süt veriminin azalmasıdır.
D) Mastitise bağlı ekonomik kayıp, hayvanın ölmesidir.
E) Mastitise bağlı ekonomik kayıp görülmez.

Cevap : A) Azalan süt verimini, tedavi masraflarını, süt kaybı, ölüm, sürüden çıkarmayı kapsamaktadır.

Açıklama : Mastitis, süt sektöründe en büyük ekonomik kayıp nedenlerinden biridir. Doğrudan ve dolaylı zararlar oluşur.

7- Meme ödeminin sınıflandırması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Fizyolojik, patolojik ve doğumla ilişkili olmayan meme ödemi olmak üzere üçe ayrılır.
B) Tek tip meme ödemi vardır; fizyolojik meme ödemi olarak adlandırılır.
C) Tek tip meme ödemi vardır; patolojik meme ödemi olarak adlandırılır.
D) Fizyolojik ve patolojik meme ödemi olarak ikiye ayrılır.
E) Fizyolojik, patolojik, immunolojik ve doğumla ilişkili olmayan meme ödemi olmak üzere dörde ayrılır.

Cevap : A) Fizyolojik, patolojik ve doğumla ilişkili olmayan meme ödemi olmak üzere üçe ayrılır.

Açıklama : Meme ödemi etiyolojik nedenlerine göre 3 gruba ayrılır. Bu sınıflama tanı ve tedaviye yön verir.

8- Çiğ süt, sağımından hemen sonra soğutulmaz ise aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşir?

A) Kalsiyum düzeyi hızla yükselir.
B) Bakteriler hızlı bir şekilde çoğalır.
C) Isısı artar.
D) Kesilir.
E) Süt içindeki yağ oranı düşer.

Cevap : B) Bakteriler hızlı bir şekilde çoğalır.

Açıklama : Süt ısısı düşürülmeden bırakıldığında mikroorganizmaların çoğalması hızlanır ve süt kalitesi bozulur.

9- Atlarda meme kompleksi sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 8
B) 6
C) 4
D) 2
E) 10

Cevap : D) 2

Açıklama : Atların meme kompleksleri az sayıda olup toplam 2 adettir. Türlere göre bu sayı değişiklik gösterir.

10- Koliformlara karşı üretilen aşılar aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?

A) J-5 ve Mastiguard
B) Somato-Staph ve Lysigin
C) Oral aşı
D) Lysigin
E) Somatostaph

Cevap : A) J-5 ve Mastiguard

Açıklama : J-5 ve Mastiguard, koliform bakterilere karşı spesifik olarak geliştirilmiş aşılardır. Diğer şıklar farklı bakteri türlerine yöneliktir.

@lolonolo_com

11- Doğumdan sonra, ilk sağımla birlikte aşağıdakilerden hangisi başlar?

A) Topallık
B) Laktasyon
C) Gebelik
D) Östrus
E) Mastitis

Cevap : B) Laktasyon

Açıklama : Laktasyon, doğumu takiben süt bezlerinin aktif hale gelmesiyle başlar. İlk sağım bu sürecin başlangıcıdır.

12- Fiziksel travmalara bağlı olarak oluşan mastitislere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fizyolojik mastitis
B) Enfeksiyöz mastitis
C) Patolojik mastitis
D) Non-patolojik mastitis
E) Non-enfeksiyöz mastitis

Cevap : E) Non-enfeksiyöz mastitis

Açıklama : Non-enfeksiyöz mastitis, mikroorganizmalarla değil, fiziksel zararlarla meydana gelir.

13- Sağım esnasında ineklerin ….. bir ortamda bulunması önemlidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) aşırı sıcak
B) havasız
C) sesli
D) sesli ve kirli
E) sessiz ve temiz

Cevap : E) sessiz ve temiz

Açıklama : Sessizlik ve temizlik, sağım sırasında stresi azaltır ve hijyeni sağlar.

14- Sütte kalıntı oluşumunu önleme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Sadece lisanslı veteriner ürünleri hem antibiyotik hem de teat–dipping amacıyla kullanılmalıdır.
B) İlaçların kullanım prospektüsüne dikkat edilmelidir.
C) Kesilecek inekler arınma süresi beklenmeden kesilebilir.
D) İlaçlar uygulanmadan önce meme başı temizliği, kurulanması ve teat-dipping uygulaması yapıldıktan sonra ilaçlar uygulanmalıdır.
E) Laktasyon ve kuru dönem preparatları uygun dönemde kullanılmalıdır.

Cevap : C) Kesilecek inekler arınma süresi beklenmeden kesilebilir.

Açıklama : Kalıntı süresi beklenmeden kesim yapılması gıda güvenliğini tehdit eder.

15- Aşağıdakilerden hangisi aşıyı tam olarak açıklamaktadır?

A) Hastalık etkeninin parçalarıyla yapılan solüsyondur.
B) Zayıflatılmış hastalık etkenidir.
C) Vücuda verilen zayıflatılmış virüs, etken parçaları ve salgılarından oluşan çözeltidir.
D) İnsan ve hayvana uygulanan çözeltidir.
E) Hastalık etkeninin salgılarından yapılan çözeltidir.

Cevap : C) Vücuda verilen zayıflatılmış virüs, etken parçaları ve salgılarından oluşan çözeltidir.

Açıklama : Aşı, bağışıklık sistemini uyararak hastalıklara karşı koruyuculuk sağlayan biyolojik çözeltilerdir.

16- Sağım kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sağım anneyi yavrunun emmesidir.
B) Sağım memelerde süt sekresyonu oluşması için hayvana bol su içirmektir.
C) Sağım memelerde biriken sütün belirli aralıklarla dışarı alınması işlemidir.
D) Sağım memelerde süt birikmesine izin vermektir.
E) Sağım memelerde süt salgısının oluşmasıdır.

Cevap : C) Sağım memelerde biriken sütün belirli aralıklarla dışarı alınması işlemidir.

Açıklama : Düzenli sağım işlemi, süt üretimi ve meme sağlığı açısından temel bir uygulamadır.

17- Hiperkeratozis kavramının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Meme başının diğer meme başında uzak, ayrık olmasıdır.
B) Meme başının kalınlaşmasıdır.
C) Meme başından süt gelmememesidir.
D) Meme başının normalden uzun olmasıdır.
E) Meme başı sfinkterinin çevresinde çok fazla keratin birikmesidir.

Cevap : E) Meme başı sfinkterinin çevresinde çok fazla keratin birikmesidir.

Açıklama : Keratin birikimi enfeksiyonlara yatkınlık oluşturabilir, sağım sonrası temizlik önemlidir.

18- Düvelerde bakteriyolojik kültür için meme bezinden sekresyon örneği aşağıdaki dönemlerin hangisinde alınmalıdır?

A) Gebeliğin ilk aylarında alınır.
B) Doğum zamanı beklenir.
C) Gebeliğin son 1/3’ü beklenmelidir.
D) Gebelikte memeden sekresyon örneği düvelerde alınmaz.
E) Tüm gebelik boyunca sekresyon örneği alınabilir.

Cevap : C) Gebeliğin son 1/3’ü beklenmelidir.

Açıklama : Bu dönem, sekresyonun başlama zamanıdır ve bakteriyel analiz için en uygun zamandır.

19- Günde 60 litre süt veren bir inekte, memeye giden ve geri dönen kan miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 50000 litre
B) 30000 litre
C) 5000 litre
D) 10000 litre
E) 20000 litre

Cevap : B) 30000 litre

Açıklama :

20- Düvelerde uygulanan kuru dönem tedavisi ile kazanç edinme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kuru dönem tedavisinden dolayı düvelerde kazanç oluşmaz.
B) Kuru dönem tedavisi sayesinde düvelerde mevcut infeksiyon yok edilirken yeni infeksiyon oluşma riski de bertaraf edilir.
C) Düvelerde kuru dönem tedavisi yapılmaz.
D) Kuru dönem tedavisi sayesinde süt sekresyonu başlar.
E) Bu sayede gebelik döneminde oluşan kronik mastitislerin oluşması engellenmeye çalışılır.

Cevap : B) Kuru dönem tedavisi sayesinde düvelerde mevcut infeksiyon yok edilirken yeni infeksiyon oluşma riski de bertaraf edilir.

Açıklama : Kuru dönem tedavisi, hem tedavi edici hem de koruyucu etki sağlar. Yeni mastitislerin önlenmesi açısından önemlidir.

@lolonolo_com