E-Ticaret ve Depo Yönetimi 2024-2025 Final Soruları

Lojistik ve Depo Yönetimine Giriş

Lojistik faaliyetlerin temelinin tarihsel olarak askerî faaliyetlere dayandığı kabul edilir. Günümüzde lojistik, bir ürünün sadece A ve B noktası arasında taşınması ile sınırlı bir kavram değildir. Tedarik zinciri içerisindeki ürün, hizmet ve bilgi akışını sağlayan planlama, depolama, taşıma ve dağıtım gibi birçok faaliyeti içeren geniş bir alandır.

Depo yönetimi, bu lojistik süreçlerin önemli bir parçasıdır. Depodaki karar aşamaları, uzun vadeliden kısa vadeliye doğru sırasıyla Stratejik, Taktiksel ve Operasyonel olarak sınıflandırılır.

Depo Yönetiminde Stratejik ve Taktiksel Kararlar

Depo yönetiminde alınan kararlar, işletmenin verimliliğini doğrudan etkiler.

• Depo Yer Seçimi: Bu karar, operasyonel değil, uzun dönemli stratejik bir karardır. Depo yeri seçilirken arazi fiyatları gibi mikro düzey faktörler ve devlet teşvikleri ile politik istikrar gibi makro düzey faktörler dikkate alınır. İmalat tesislerine yakınlık ise makro değil, mikro bir faktördür.
• Depo Karar Süreçleri: “Depolamaya ihtiyaç var mı?”, “Depolar nerede kurulmalı?”, “Hangi büyüklükte kaç adet depoya ihtiyaç var?” ve “Hangi tür depolama tercih edilmeli?” gibi sorular bu süreçlerin bir parçasıdır. “Depoda kaç eleman çalışmalıdır?” sorusu ise bu temel karar aşamalarından biri olarak kabul edilmez.
• Ekipman Seçimi: Depoda kullanılacak istifleme araçlarının tercihi, kısa dönemli operasyonel bir karar değil, uzun dönemli stratejik bir karardır. Bu kararda depolanacak ürünün özellikleri, mevcut raf sistemi ve mevcut depo yerleşim düzeni ile uyumluluk göz önüne alınmalıdır.

Depo Yerleşim Düzeni ve Operasyon Süreçleri

Depo içerisinde malzeme dolaşımını en verimli şekilde gerçekleştirmek için depo yerleşim düzeni planlaması kritik bir öneme sahiptir. Depo yerleşim planının esnek tasarlanmasının temel nedeni ise işletmenin gelecekteki değişimlere hızlı ayak uydurabilmesini sağlamaktır.

Temel depo operasyon süreçleri mal kabul, yerleştirme, stoklama ve paketlemedir. Sayım raporlama bu temel süreçlerden biri değildir. Bu süreçler arasında en fazla vakit gerektiren ve en yüksek maliyete (işçilik, ekipman, enerji vb.) sebep olan süreç sipariş toplama sürecidir.

Depolama Sistemleri: Raflar ve Ekipmanlar

Depolarda verimliliği artırmak için çeşitli raf sistemleri ve istifleme araçları kullanılır.

• Raf Sistemleri: Depolama alanı kullanımını maksimum dereceye çıkaran sistemlerden biri giydirme raf sistemidir. Mobil raf sistemleri ise depolama alanları pahalı araziler üzerine inşa edildiğinde tercih edilebilir ve soğuk hava depoları için uygundur. Bu sistemlerin hareketi için çift koridor boşluğuna ihtiyaç duyulmaz; aksine koridor ihtiyacını azaltırlar. Blok istifleme yöntemi ise yatırım maliyetinin düşük olması, açık hava deposu için uygun olması gibi nedenlerle tercih edilir ancak depolama alanının dar ve küçük olması bir tercih nedeni değildir.
• İstifleme Araçları: Ürünlerin iki nokta arasında akışını sağlayan, kemerli, zincirli, sabit, yatay gibi çok farklı çeşitleri olan istifleme aracı konveyördür. Endüstri 4.0 ile dijitalleşen depo süreçleri için ise otomasyona dayalı malzeme istifleme araçları uygundur.

Depoda Teknoloji ve Performans Ölçümü

Barkod etiketleme, depolarda ürün takibini kolaylaştırır. Barkodlar, alfanümerik bilgileri ifade etmek için oluşturulmuş semboller setidir ve tek veya çift boyutlu olabilir. Bu sistemlerin kullanılabilmesi için çeşitli donanımlara ihtiyaç vardır. Bir firma, barkod üzerinde yer alan sayısal ifadeleri uluslararası standartlara uygun olarak belirlemelidir; tamamen kendi tercihine göre belirlemesi doğru değildir.

Depo performansını ölçmek için çeşitli metrikler kullanılır. Hatasız yerleşim oranı, doğru yerleştirilen ürün sayısının toplam yerleştirilen ürün sayısına bölünmesiyle bulunur. Örneğin, depoya yerleştirilen 10.000 parçadan 2.500’ü yanlış yerleştirildiyse, doğru yerleştirilen 7.500 adet üzerinden hatasız yerleşim oranı 0,75 olarak hesaplanır. Bir diğer metrik olan ROI (Yatırımın Geri Dönüşü), yapılan yatırımın verimliliğini ölçer. Örneğin, 60.000 TL’lik yeni bir elleçleme ekipmanı yatırımının 80.000 TL tasarruf sağlaması durumunda ROI değeri %25 olarak hesaplanır.

Depoda Güvenlik

Kırılabilir ambalajdaki yanıcı, zehirli ve tehlikeli maddeler depolanırken, düşme riskine karşı bir önlem olarak raflarda en fazla 40 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.

1- Aşağıdakilerden hangisi temel depo operasyon süreçlerinden biri değildir?

A) Sayım raporlama
B) Yerleştirme
C) Stoklama
D) Paketleme
E) Mal kabul

Cevap : A) Sayım raporlama

Açıklama : Sayım raporlama, temel depo operasyon süreçlerinden biri değildir. Temel depo operasyon süreçleri mal kabul, yerleştirme, stoklama ve paketlemedir.

2- Kemerli, zincirli, sabit, yatay, dikey, eğimli, paletli vb. çok farklı çeşitleri olan ve ürünlerin iki nokta arasında akışını sağlayan istifleme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Forklift
B) Konveyör
C) Kule istifleyici
D) Yüksek irtifa istifleme aracı
E) Yan yönlü toplama aracı

Cevap : B) Konveyör

Açıklama : Ürünlerin iki nokta arasında akışını sağlayan, kemerli, zincirli, sabit, yatay, dikey, eğimli, paletli vb. çok farklı çeşitleri olan istifleme aracı “konveyör”dür.

3- Aşağıdakilerden hangisi depodaki karar aşamalarının sınıflandırmasını uzun vadeli kararlardan kısa vadeli kararlara sırasıyla doğru bir şekilde ifade etmektedir?

A) Stratejik – Tahminsel – Operasyonel
B) Operasyonel – Taktiksel – Stratejik
C) Stratejik – Taktiksel – Operasyonel
D) Operasyonel – Stratejik – Taktiksel
E) Stratejik – Operasyonel – Taktiksel

Cevap : C) Stratejik – Taktiksel – Operasyonel

Açıklama : Depodaki karar aşamalarının sınıflandırması uzun vadeli kararlardan kısa vadeli kararlara sırasıyla “Stratejik – Taktiksel – Operasyonel” şeklinde ifade edilmektedir.

4- Yedek parça imalatı yapan bir işletmeye ait depoya gün boyunca 10.000 adet yedek parça yerleştirilmiş, gün içinde yapılan çalışmalar ile 2.500 adet yedek parçanın yanlış yerlere konulduğu tespit edilmiştir.
Yukarıdaki bilgilere göre hatasız yerleşim oranı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 2,5
B) 0,50
C) 7,5
D) 0,25
E) 0,75

Cevap : E) 0,75

Açıklama : Toplam yerleştirilen parça sayısı 10.000 adet, yanlış yerleştirilen parça sayısı 2.500 adettir. Doğru yerleştirilen parça sayısı 10.000 – 2.500 = 7.500 adettir. Hatasız yerleşim oranı = Doğru yerleştirilen parça sayısı / Toplam yerleştirilen parça sayısı = 7.500 / 10.000 = 0,75’tir.

5- Bir depoda istifleme araçlarının tercihi konusunda alınan kararlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Depolanacak ürünün özellikleri göz önüne alınmalıdır.
B) Operasyonel verimlilik için önemlidir.
C) Mevcut raf sistemi ile uyumlu olmalıdır.
D) Operasyonel karar seviyesinde kısa dönemli bir karardır.
E) Mevcut depo yerleşim düzeni ile uyumlu olmalıdır.

Cevap : D) Operasyonel karar seviyesinde kısa dönemli bir karardır.

Açıklama : Bir depoda istifleme araçlarının tercihi konusunda alınan kararlar uzun dönemli stratejik kararlardır, kısa dönemli değildir.

6- Depo operasyon süreçleri arasında en fazla vakit gerektiren ve en fazla maliyet (işçilik, ekipman, enerji vb.) giderlerine sebep olan süreç aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kalite kontrol
B) İkmal
C) Mal Kabul
D) Sevkiyat
E) Sipariş toplama

Cevap : E) Sipariş toplama

Depo operasyon süreçleri arasında en fazla vakit gerektiren ve en fazla maliyet (işçilik, ekipman, enerji vb.) giderlerine sebep olan süreç “sipariş toplama”dır.

7- Depo yer seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Faktör analizi yönteminde ele alınan tek faktör taşıma maliyetleridir.
B) Arazi fiyatları firmaların depo yer seçiminde dikkate aldığı mikro düzey bir faktördür.
C) Ağırlık merkezi yönteminde birden fazla faktör değerlendirilir.
D) Depo yer seçimi operasyonel bir karardır.
E) Trend analizi depo yer seçimi yöntemidir.

Cevap : B) Arazi fiyatları firmaların depo yer seçiminde dikkate aldığı mikro düzey bir faktördür.

8- Barkod etiketleme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Barkod sistemlerinin kullanılabilmesi için çeşitli donanımlara ihtiyaç vardır.
B) Bir firma barkod üzerinde yer alan sayısal ifadeleri tamamen kendi tercihine göre belirlemektedir.
C) Alfanümerik bilgileri ifade etmek için oluşturulmuş semboller setidir.
D) Tek ve çift boyutlu olarak iki temel barkod sistemi bulunmaktadır.
E) Barkodlar uluslararası standartlara uygun olmalıdır.

Cevap : B) Bir firma barkod üzerinde yer alan sayısal ifadeleri tamamen kendi tercihine göre belirlemektedir.

Açıklama: Bir firma barkod üzerinde yer alan sayısal ifadeleri tamamen kendi tercihine göre belirlemez; barkodlar genellikle uluslararası standartlara uygun olmalıdır.

9- Depo içerisinde malzeme dolaşımını en verimli şekilde gerçekleştirmek için depo yönetiminde aşağıdaki karar süreçlerinden hangisi kritiktir?

A) Depo türü belirleme
B) Depo maliyet yönetimi
C) Depo yerleşim düzeni planlama
D) Depo performans ölçümü
E) Depo yer seçimi

Cevap : C) Depo yerleşim düzeni planlama

Açıklama: Depo içerisinde malzeme dolaşımını en verimli şekilde gerçekleştirmek için “depo yerleşim düzeni planlama” kritik bir karar sürecidir.

10- Depo yerleşim planının esnek tasarlanmasının önemi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Değişimlere hızlı ayak uydurabilmek için
B) Arazi maliyetlerinden tasarruf elde etmek için
C) Taşıma miktarlarını düşürmek için
D) Elleçleme süresini kısaltmak için
E) Maliyetleri düşürmek için

Cevap : A) Değişimlere hızlı ayak uydurabilmek için

Açıklama: Depo yerleşim planının esnek tasarlanmasının önemi, değişimlere hızlı ayak uydurabilmek içindir.

11- Kırılabilir ambalajdaki yanıcı, zehirli ve tehlikeli maddeler depolanırken düşme ihtimaline karşı önlem olarak nasıl raflanmalıdır?

A) Depo kapısına yakın raflara yerleştirilmelidir.
B) Otomatik raf sistemleri kullanılmalıdır.
C) Yüksek raflara konulmalıdır.
D) En fazla 40 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.
E) Yanyana raflanmalıdır.

Cevap : D) En fazla 40 cm yükseklikte yerleştirilmelidir.

Açıklama: Kırılabilir, yanıcı, zehirli ve tehlikeli maddeler depolanırken düşme ihtimaline karşı önlem olarak en fazla 40 cm yükseklikte raflanmalıdır.

12- Aşağıdaki raf sistemlerinden hangisinin depolama alanı kullanımı maksimum derecededir?

A) İçinden geçilebilir raf sistemi
B) Konsol kollu raf sistemi
C) Blok istifleme
D) Giydirme raf sistemi
E) Askılı konveyör depolama sistemi

Cevap : D) Giydirme raf sistemi

Açıklama:

13- Aşağıdakilerden hangisi depoda blok istifleme yönteminin tercih edilmesinin nedenlerinden biri değildir?

A) Yatırım maliyetinin düşük olması
B) Açık hava deposu için uygun bir istifleme yöntemi olması
C) Depolama alanının dar ve küçük olması
D) Ürünlerin ağır veya çok büyük olması
E) Depo tavanının alçak olması

Cevap : C) Depolama alanının dar ve küçük olması

Açıklama: Blok istifleme yöntemi, depolama alanının geniş olduğu durumlarda tercih edilir. Depolama alanının dar ve küçük olması bu yöntemin tercih nedeni değildir.

14- Endüstri 4.0 ile birlikte dijitalleşen depo süreçlerinin operasyonları için hangi istifleme araçları uygundur?

A) Sipariş toplama araçları
B) Otomasyona dayalı malzeme istifleme araçları
C) Kule istifleyici
D) Yüksek irtifa istifleme araçları
E) Yan yönlü toplama araçları

Cevap : B) Otomasyona dayalı malzeme istifleme araçları

Açıklama: Endüstri 4.0 ile birlikte dijitalleşen depo süreçlerinde “otomasyona dayalı malzeme istifleme araçları” daha uygundur.

15- Aşağıdaki depo yer seçimi faktörü ve faktör sınıflandırması eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

A) İklim Koşulları- Mikro Faktör
B) Devlet Teşvikleri ve Vergi İndirimleri- Makro Faktör
C) Politik İstikrar- Makro Faktör
D) İmalat Tesislerine Yakınlık- Makro Faktör
E) Arazi ve/veya İnşaat Maliyeti- Mikro Faktör

Cevap : D) İmalat Tesislerine Yakınlık- Makro Faktör

Açıklama: İmalat tesislerine yakınlık, depo yer seçimi için bir “mikro faktör”dür, makro faktör değildir.

16- Aşağıdaki ifadelerden hangisi depo yönetimi karar aşamalarında sorulan sorulardan biri değildir?

A) Depolar nerede kurulmalı?
B) Hangi tür depolama tercih edilmeli?
C) Depoda kaç eleman çalışmalıdır?
D) Hangi büyüklükte kaç adet depoya ihtiyaç var?
E) Depolamaya ihtiyaç var mı?

Cevap : C) Depoda kaç eleman çalışmalıdır?

Açıklama: “Depoda kaç eleman çalışmalıdır?” sorusu depo yönetimi karar aşamalarında sorulan bir soru değildir. Diğer seçeneklerdeki sorular depo yönetimi ile ilgili stratejik veya taktiksel kararlara örnektir.

17- Mobil raf sistemleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Güvenlik için otomatik sistemlerde raf bloklarının acil durma özelliği olmalıdır.
B) Depolama alanları pahalı araziler üzerine inşa edildiği zaman tercih edilebilir.
C) Bu raf sistemlerinin kullanılması operasyonel maliyetlerden tasarruf sağlar.
D) Soğuk hava depoları için uygun bir raf sistemidir.
E) Raf sistemlerinin hareketi için çift koridor boşluğuna ihtiyaç duyulur.

Cevap : E) Raf sistemlerinin hareketi için çift koridor boşluğuna ihtiyaç duyulur.

Açıklama: Mobil raf sistemleri, depolama alanından daha fazla yararlanmak için tasarlanmıştır ve çift koridor boşluğuna ihtiyaç duymazlar; aksine, koridor ihtiyacını minimize ederler.

18- Bir depodaki yeni elleçleme ekipmanı için yapılacak olan yatırım masrafları 60.000 TL ve bu yeni yatırımın firmaya sağlayacağı tasarruf değerinin 80.000 TL olacağı bekleniyorsa bu yatırım kararının ROI değeri aşağıdakilerden hangisidir?

A) yüzde 25
B) yüzde 22
C) yüzde 40
D) yüzde 35
E) yüzde 30

Cevap : A) yüzde 25

Açıklama:

19- Lojistik kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Lojistik kavramı bir ürünün A ve B noktası arasında taşıması ile sınırlıdır.
B) Bir ürün müşterisine teslim edilinceye kadar birçok lojistik aktiviteden geçmektedir.
C) Lojistik tedarik zinciri içerisindeki ürün, hizmet ve bilgi akışının sorunsuzca gerçekleşmesini sağlar.
D) Lojistik planlama, depolama, taşıma ve dağıtım gibi faaliyetleri içermektedir.
E) Lojistik doğrudan veya dolaylı olarak günlük hayatımızda etkileşimde olduğumuz bir kavramdır.

Cevap : A) Lojistik kavramı bir ürünün A ve B noktası arasında taşıması ile sınırlıdır.

Açıklama: Lojistik kavramı sadece bir ürünün A ve B noktası arasında taşıması ile sınırlı değildir. Lojistik, bir ürünün müşterisine teslim edilinceye kadar birçok aktiviteyi (planlama, depolama, taşıma, dağıtım vb.) içeren ve tedarik zinciri içerisindeki ürün, hizmet ve bilgi akışının sorunsuzca gerçekleşmesini sağlayan geniş bir kavramdır.

20- Lojistik faaliyetlerin temeli aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?

A) Coğrafi faaliyetler
B) Ticari faaliyetler
C) Politik faaliyetler
D) Sosyolojik faaliyetler
E) Askerî faaliyetler

Cevap : E) Askerî faaliyetler

Açıklama: Lojistik faaliyetlerin temeli, tarihsel olarak askeri faaliyetlere dayanmaktadır.