Balkanlar Siyaseti 2024-2025 Final Soruları

Soğuk Savaş ve Balkanlar

Soğuk Savaş sırasında iki kutuplu dünya düzenine alternatif olarak hiçbir bloğa bağlı olmak istemeyen ülkeler Bağlantısızlar Hareketi’ni kurmuştur. Bu dönemde Balkan ülkelerinin uluslararası sistemdeki konumları farklılaşmıştır. Romanya ve Bulgaristan Doğu Bloku’nda, Yunanistan Batı Bloku’nda yer almıştır. Yugoslavya ise Bağlantısızlar Hareketi içinde kalarak bağımsız bir politika izlemiştir. Türkiye’nin Bağlantısızlar Hareketi’nde yer aldığı bilgisi yanlıştır; Türkiye, Batı Bloku’nun bir parçası olmuştur.

Yugoslavya’nın Dağılması ve Sonrası

Yugoslavya’nın dağılması, Balkanlar’da yeni devletlerin ortaya çıkmasına ve önemli siyasi sorunlara yol açmıştır.

• Sloven-Hırvat-Sırp Krallığı: Bu krallığın kurulması kararını alan konsey, Zagreb şehrinin adını taşımıştır.
• Slovenya: Bağımsızlık savaşının literatürdeki adı “On Gün Savaşı”dır.
• Hırvatistan: Yugoslav Federasyonu’ndan ayrılma sürecinde ülkenin ilk cumhurbaşkanı ve bağımsızlık sürecinin kritik ismi Franjo Tudjman’dır.
• Bosna-Hersek: Bağımsızlığını 1992 yılında ilan etmiştir. Nüfusunu oluşturan üç ana etnik grup Hırvat, Boşnak ve Sırp’tır.
• Makedonya: Yugoslavya’dan ayrılmasının ardından Arnavut azınlık bu kararı tanımayarak İllirid Cumhuriyeti adında bir devlet kurmuştur.
• Sırbistan: Yugoslavya’nın dağılması sonrası iç ve dış ilişkilerini etkileyen en önemli sorun Kosova sorunudur. Sırbistan, AB ile müzakere sürecindedir ve AB içinde vizesiz dolaşım hakkına sahiptir. Rusya ile yakın ilişkileri devam etmektedir. Ancak Sırbistan, NATO üyesi değildir.
• Kosova: NATO’nun Kosova sorununa Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) onayı olmadan bombardıman ile müdahale etmesinin ardında, BMGK daimi üyeleri olan Rusya ve Çin’in veto riski, Kosova’daki insani duruma son verme ve Doğu Avrupa’da istikrarı sağlama gibi nedenler yatmaktadır. Yugoslavya’yı tekrar kurma gibi bir amaç bu müdahalenin nedenleri arasında yer almaz.

Arnavutluk Siyaseti ve Tarihi

Arnavutluk, bağımsızlığını 1912 yılında Vlore şehrinde ilan etmiştir. Bağımsızlığın ardından güney komşusu Yunanistan ile arasında Kuzey Epir bölgesi nedeniyle sınır anlaşmazlığı yaşanmıştır. 19. yüzyılın başında Osmanlı Devleti’nin Arnavut kökenli valisi olup devlete isyan eden önemli isim ise Tepedelenli Ali Paşa’dır.

Yunanistan Siyaseti ve Tarihi

Yunan siyasetine damgasını vuran ve fikri-siyasi hatların modern anlamda belirginleştiği 1909 tarihli hadisenin adı Goudi Darbesi’dir. 1936-1941 yılları arasında ülkeyi diktatöryel bir idareyle yöneten siyasetçi ise Ioannis Metaksas’tır. Yunanistan, II. Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülkelerle 1934 tarihli anti-revizyonist bir oluşum olan Balkan Antantı’nı kurmuştur.

Bulgaristan ve Romanya Tarihinden Notlar

I. Dünya Savaşı’ndan sonra Bulgar Krallığı’nda iktidara gelen kırsal tabanlı popülist hareketin adı Stambolistler’dir.

II. Dünya Savaşı öncesinde ise Romanya ile Sovyetler Birliği arasında tartışma konusu olan bölgenin adı Besarabya’dır.

Bölgesel Etnik Yapılar

Balkanlar, zengin bir etnik çeşitliliğe sahiptir. Bulgaristan’ın Osmanlı hakimiyetine girmesiyle Müslümanlaşan Slav-Bulgar kökenli topluluğa Pomaklar adı verilmektedir.

1- Bulgaristan’ın Osmanlı hakimiyetine girmesiyle Müslümanlaşan Slav-Bulgar kökenli topluluğa ne ad verilmektedir?

A) Gagavuzlar
B) Ahıskalılar
C) Goraniler
D) Pomaklar
E) Peçenekler

Cevap : D) Pomaklar

Açıklama : Bulgaristan’ın Osmanlı hakimiyetine girmesiyle birlikte Müslümanlaşan Slav-Bulgar kökenli topluluğa “Pomaklar” adı verilmektedir.

2- II. Dünya Savaşı öncesinde Romanya ile Sovyetler Birliği arasında tartışma konusu olan bölgenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karpatya
B) Besarabya
C) Timişiaora
D) Ploieşti
E) İç Makedonya

Cevap : B) Besarabya

Açıklama : II. Dünya Savaşı öncesinde Romanya ile Sovyetler Birliği arasında tartışma konusu olan bölgenin adı “Besarabya”dır.

3- Sırbistan hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) AB içinde vizesiz dolaşım hakkından yararlanmaktadır.
B) AB ile müzakere sürecindedir.
C) Rusya ile yakın ilişkileri sürmektedir.
D) NATO üyesidir.
E) AB üyeliğinin önündeki en büyük engel Kosova ile sorunlardır.

Cevap : D) NATO üyesidir.

Açıklama : Sırbistan, NATO üyesi değildir. AB içinde vizesiz dolaşım hakkından yararlanmaktadır, AB ile müzakere sürecindedir, Rusya ile yakın ilişkileri sürmektedir ve AB üyeliğinin önündeki en büyük engel Kosova ile olan sorunlarıdır.

4- Soğuk Savaş sırasında iki kutuplu dünya düzenine alternatif olarak hiçbir bloğa bağlı olmak istemeyen üçüncü dünya ülkelerinin kurduğu hareket aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bağlantısızlar
B) COMECON
C) NATO
D) Varşova Paktı
E) AB

Cevap : A) Bağlantısızlar

Açıklama : Soğuk Savaş sırasında iki kutuplu dünya düzenine (Doğu Bloku ve Batı Bloku) alternatif olarak hiçbir bloğa bağlı olmak istemeyen üçüncü dünya ülkelerinin kurduğu hareket “Bağlantısızlar Hareketi”dir.

5- I. Dünya Savaşı’ndan sonra Bulgar Krallığı’nda iktidara gelen kırsal popülist hareketin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ekiciler
B) Düzleyiciler
C) Stakhanovistler
D) Kazıcılar
E) Stambolistler

Cevap : E) Stambolistler

Açıklama : I. Dünya Savaşı’ndan sonra Bulgar Krallığı’nda iktidara gelen kırsal popülist hareketin adı “Stambolistler”dir. Bu hareket, çiftçi ve köylü tabanına dayanmıştır.

6- Arnavutluk’un 1912’de bağımsızlığının ilan edildiği şehir aşağıdakilerden hangisidir?

A) Vlore
B) Yanya
C) Dıraç
D) İşkodra
E) Tiran

Cevap : A) Vlore

Açıklama : Arnavutluk’un 1912’de bağımsızlığının ilan edildiği şehir “Vlore”dir.

7- Yugoslavya’nın dağılması sonrası Sırbistan’ın iç ve dış ilişkilerini etkileyen en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yüksek enflasyon
B) Siyasi istikrarsızlık
C) Ekonomik krizler
D) Hırvatistan ile ilişkiler
E) Kosova sorunu

Cevap : E) Kosova sorunu

Açıklama : Yugoslavya’nın dağılması sonrası Sırbistan’ın iç ve dış ilişkilerini etkileyen en önemli sorunlardan biri “Kosova sorunu”dur.

8- Hırvatistan’ın Yugoslav Federasyonu’ndan ayrılma sürecinde ülkenin ilk cumhurbaşkanı ve bağımsızlık sürecinin kritik ismi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Stepan Radiç
B) Franjo Tudjman
C) Ante Starcevic
D) Ante Pavelic
E) Josip Frank

Cevap : B) Franjo Tudjman

Açıklama : Hırvatistan’ın Yugoslav Federasyonu’ndan ayrılma sürecinde ülkenin ilk cumhurbaşkanı ve bağımsızlık sürecinin kritik ismi “Franjo Tudjman”dır.

9- Soğuk Savaş sırasında Balkan ülkelerinin uluslararası sistemdeki bağlılıklarına dair aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Romanya-Doğu bloku
B) Yugoslavya- Bağlantısızlar- Bağımsızlıkçı
C) Yunanistan-Batı bloku
D) Türkiye- Bağlantısızlar- Bağımsızlıkçı
E) Bulgaristan-Doğu bloku

Cevap : D) Türkiye- Bağlantısızlar- Bağımsızlıkçı

Açıklama : Soğuk Savaş sırasında Türkiye, Batı Bloku’na bağlı bir ülke olmuştur. Bağlantısızlar Hareketi’nin bir parçası değildir. Bu nedenle “Türkiye- Bağlantısızlar- Bağımsızlıkçı” eşleştirmesi yanlıştır.

10- Makedonya’nın Yugoslav Federasyonu’ndan ayrılmasının ardından Arnavut azınlığın bu kararı tanımayarak kurduğu devletin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Vlora Hükümeti
B) Brcko Otonom Yönetimi
C) İllirid Cumhuriyeti
D) Krajina Cumhuriyeti
E) Krusevo Cumhuriyeti

Cevap : C) İllirid Cumhuriyeti

Açıklama : Makedonya’nın Yugoslav Federasyonu’ndan ayrılmasının ardından Arnavut azınlığın bu kararı tanımayarak kurduğu devletin adı “İllirid Cumhuriyeti”dir.

11- NATO’nun Kosova sorununa BMGK onayı olmadan bombardıman ile müdahale etmesinin ardında yatan nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Yugoslavya’yı tekrar kurma
B) Doğu Avrupa’da istikrar ve barışı sağlama
C) Rusya ve Çin gibi BMGK daimi üyelerinin veto riski
D) Kosova’da yaşanan acılara son verme
E) NATO’nun güvenirliliğini artırma

Cevap : A) Yugoslavya’yı tekrar kurma

Açıklama : NATO’nun Kosova sorununa BMGK onayı olmadan bombardıman ile müdahale etmesinin ardında yatan nedenler arasında Doğu Avrupa’da istikrar ve barışı sağlama, Rusya ve Çin gibi BMGK daimi üyelerinin veto riski, Kosova’da yaşanan acılara son verme ve NATO’nun güvenilirliğini artırma yer alırken, “Yugoslavya’yı tekrar kurma” bu nedenler arasında yer almaz.

12- Sloven-Hırvat-Sırp Krallığı’nın kurulması kararını alan konsey hangi şehrin adını taşımıştır?

A) Zagreb
B) Krajina
C) Belgrad
D) Split
E) Korfu

Cevap : A) Zagreb

Açıklama :

13- Arnavutluk’un bağımsızlığını kazanmasının ardından güney komşusu Yunanistan ile sınır anlaşmazlığına neden olan bölgenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ohri
B) Kuzey Epir
C) İşkodra
D) Banja Luka
E) Prizren

Cevap : B) Kuzey Epir

Açıklama : Arnavutluk’un bağımsızlığını kazanmasının ardından güney komşusu Yunanistan ile sınır anlaşmazlığına neden olan bölgenin adı “Kuzey Epir”dir.

14- Yunanistan’da 1936-1941 yılları arasında ülkeyi diktatöryel bir idareyle yöneten siyasetçinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Elefteros Venizelos
B) Ioannis Metaksas
C) Kostas Karamanlis
D) Panagis Thasaldiris
E) Nikolaos Plastiras

Cevap : B) Ioannis Metaksas

Açıklama : Yunanistan’da 1936-1941 yılları arasında ülkeyi diktatöryel bir idareyle yöneten siyasetçinin adı “Ioannis Metaksas”tır.

15- Aşağıdakilerden hangisinde Bosna-Hersek’in nüfusunu oluşturan üç ana etnik grup verilmiştir?

A) Sırp-Hırvat-Arnavut
B) Hırvat-Boşnak-Arnavut
C) Hırvat-Boşnak-Sırp
D) Sırp-Karadağ-Arnavut
E) Boşnak-Sırp-Arnavut

Cevap : C) Hırvat-Boşnak-Sırp

Açıklama : Bosna-Hersek’in nüfusunu oluşturan üç ana etnik grup “Hırvat, Boşnak ve Sırp”tır.

16- Bosna-Hersek’in bağımsızlığı hangi yılda ilan edilmiştir?

A) 1991
B) 1993
C) 1990
D) 1994
E) 1992

Cevap : E) 1992

Açıklama : Bosna-Hersek’in bağımsızlığı 1992 yılında ilan edilmiştir.

17- 19. yüzyılın başında aşağıdaki isimlerden hangisi Osmanlı Devleti’nin Arnavut kökenli valisi olup devlete isyan etmiştir?

A) Şemseddin Sami
B) Naim Frasheri
C) Tepedelenli Ali Paşa
D) Isa Boletini
E) Ahmet Zogoli

Cevap : C) Tepedelenli Ali Paşa

Açıklama : 19. yüzyılın başında Osmanlı Devleti’nin Arnavut kökenli valisi olup devlete isyan eden isim “Tepedelenli Ali Paşa”dır.

18- Yunanistan’ın II. Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülkelerle kurduğu 1934 tarihli anti-revizyonist oluşumun adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Lokarno Antlaşmaları
B) Küçük Antant
C) Balkan Antantı
D) Briand-Kellog Paktı
E) Cordon Sanitaire

Cevap : C) Balkan Antantı

Açıklama : Yunanistan’ın II. Dünya Savaşı öncesinde Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ülkelerle kurduğu 1934 tarihli anti-revizyonist oluşumun adı “Balkan Antantı”dır.

19- Slovenya bağımsızlık savaşının literatürdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Altı Gün Savaşı
B) Yedi Gün Savaşı
C) Tuhaf Savaş
D) Otuz Gün Savaşı
E) On Gün Savaşı

Cevap : E) On Gün Savaşı

Açıklama : Slovenya bağımsızlık savaşının literatürdeki adı “On Gün Savaşı”dır.

20- Yunan siyasetine damgasını vuran ve fikri-siyasi hatların modern anlamda belirginleştiği 1909 tarihli hadisenin adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Küçük Asya Felaketi
B) Varkiza Antlaşması
C) Ethnikos Dichasmos
D) Goudi Darbesi
E) Dekemvriana Olayları

Cevap : D) Goudi Darbesi

Açıklama : Yunan siyasetine damgasını vuran ve fikri-siyasi hatların modern anlamda belirginleştiği 1909 tarihli hadisenin adı “Goudi Darbesi”dir.