Spor Hukukunda Güncel Yaklaşımlar 2024-2025 Final Soruları

Genel Spor Hukuku Çerçevesi

Spor hukuku, spor faaliyetlerini düzenleyen yasal kurallar bütünüdür. Türk hukuk sisteminde, 1982 Anayasası‘na göre usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Hukuk normları hiyerarşisinde kanun, cumhurbaşkanlığı kararnamesinden daha üst bir norm olduğu için, cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kanunlar geçersiz kılınamaz. Ayrıca, bir kanunun yürürlüğe girdiği tarih genellikle Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihtir; cumhurbaşkanı tarafından onaylandığı tarih değildir.

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Hukuk Kurulları ve İşleyişi

TFF, kendine özgü bir hukuki yapıya sahiptir.

• Hukuk Kurulları: TFF hukuk kurulu üyeleri görevlerinde tarafsız ve bağımsızdır ve TFF’nin başka bir kurul veya organında görev alamazlar. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ve Tahkim Kurulu üyeleri, Hukuk Kurulları Aday Komisyonunca belirlenen adaylar arasından seçilir. Bu kurulların çalışma usul ve esasları ise TFF talimatları ile belirlenir.
• Uyuşmazlık Çözüm Kurulu (UÇK): Kulüpler, futbolcular, teknik adamlar ve futbol menajerlerinin, aralarındaki futbolla ilgili her türlü sözleşmeden doğan ihtilafları inceleyip karara bağlayan kuruldur. Profesyonel futbolcu sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklar da bu kurul tarafından incelenir.
• Genel Kurul ve Başkanlık: TFF Genel Kurulu’nun hukuka aykırı kararlarına karşı iptal davası Asliye Hukuk Mahkemesi‘ne açılır. TFF’de Genel Sekreterin atanması ve görevden alınmasını teklif etmek ve çalışmasını denetlemek ise Başkan‘ın görevidir.
• Tescil Zorunluluğu: Profesyonel Futbolcu Sözleşmelerinin Türkiye Futbol Federasyonu tarafından tescil edilmesi zorunludur.

Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesi

6222 sayılı Kanun, sporda şiddet ve düzensizliği önlemeyi amaçlar. Bu kanunda “spor alanları”; antrenman alanları, kulüp binaları, takımların seyahat ettiği araçlar ve taraftarların toplandığı yerler gibi geniş bir tanıma sahiptir.

Kanuna göre, uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan ve uyarılara rağmen seyir alanından çıkmak istemeyen kişinin zor kullanarak dışarı çıkarılması ve 1 yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanması gerekir. Bileti olmaksızın spor müsabakalarını izlemek amacıyla müsabaka ve seyir alanlarına giren kişilere uygulanacak adli para cezasının alt sınırı ise 50 gündür.

Dopingle Mücadele Mevzuatı

Dopingle mücadele, ulusal ve uluslararası mevzuatla düzenlenmiştir. 19 Ekim 2005 tarihinde kabul edilen UNESCO Sporda Dopinge Karşı Uluslararası Sözleşmesi, tüm sporcular için dopingle ilgili kuralların uluslararası uyumlu hale getirilmesi açısından önemlidir.

Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu, Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’na uygun olarak adil bir duruşma düzenlenmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu, komisyonun davalara baktığı anlamına gelmez. Komisyonun yükümlülükleri arasında dopingle ilgili kural ihlallerinin soruşturulması yer almaz; bu görev ilgili disiplin kurullarına aittir.

Spor Federasyonları ve Kulüpleri Kanunu

7405 sayılı Kanuna göre, spor federasyonları, kanunla veya cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip federasyonlar olarak tanımlanmaktadır. Federasyonların merkez teşkilatında Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu gibi zorunlu birimler bulunur. Hukuk Kurulu ise zorunlu birimlerden biri değildir.

Bir meslekte uzun süre başarılı olarak çalışanlar için düzenlenen jübile organizasyonlarında, organizasyonun yapılacağı sahanın tahsisi organizasyonu üstlenen kulüp tarafından sağlanır.

Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi (CAS)

Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi’nin (CAS) bağımsız ve tarafsız bir yapıya sahip olması esastır. Bu niteliğin, üyelerinin Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından belirlenmesi, finansal desteğinin bütünüyle IOC tarafından sağlanması veya tüzüğünün değiştirilmesinde IOC’nin yetkili olması gibi durumlar tarafından olumsuz yönde etkileneceği kabul edilir.

Diğer Kurumlar ve Sorumluluklar

Engelli bireylerin spor yapabilmelerini sağlamak ve yaygınlaştırmak amacıyla spor tesislerinin uygunluğunu sağlamak, programlar ve teknolojiler geliştirmek gibi görevler Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü‘nün görevleri arasındadır.

1- I. Üyeler görevlerinde tarafsız ve bağımsızdır.
II. Uyuşmazlık Çözüm Kurulu, Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu ve Tahkim Kurulu üyeleri Hukuk Kurulları Aday Komisyonunca belirlenen adaylar arasından seçilir.
III. Kurulların çalışma usul ve esasları ilk derece mahkemelerince belirlenir.
IV. Üyelerin TFF’nin başka kurul veya organında görev alamaz.

TFF Hukuk kurulları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) III ve IV
B) II, III ve IV
C) I ve II
D) I, II ve III
E) I, II ve IV

Cevap : E) I, II ve IV

Açıklama : TFF Statüsü’ne göre hukuk kurulu üyeleri bağımsızdır (I), belirli kurulların üyeleri aday komisyonunca belirlenen adaylar arasından seçilir (II) ve TFF’nin başka bir organında görev alamazlar (IV). Ancak kurulların çalışma usul ve esasları ilk derece mahkemelerince değil, TFF talimatları ile belirlenir.

2- Dopingle mücadele kural ihlalinde bulunduğu iddia edilen herhangi bir kişi için, Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu, Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’na ve Sonuçların Değerlendirilmesine İlişkin Uluslararası Standartlara uygun olarak adil, tarafsız ve işleyişte bağımsız bir disiplin kurulu tarafından makul bir süre içinde adil bir duruşma düzenlenmesini sağlamakla yükümlüdür.

Dopingle Mücadele Talimatı’nda yer alan bu maddeden aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

A) Komisyonun davalara baktığı
B) Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’nın benimsendiği
C) Dopingle mücadele adil ve tarafsız yargılamanın benimsendiği
D) Komisyonun bir disiplin kurulu oluşturduğu
E) Yargılamanın makul bir sürede gerçekleştirilmesi gerektiği

Cevap : A) Komisyonun davalara baktığı

Açıklama : Metne göre Komisyon, adil bir duruşma “düzenlenmesini sağlamakla” yükümlüdür. Bu, duruşmayı Komisyon’un kendisinin yaptığı (davalara baktığı) anlamına gelmez, sadece sürecin organizasyonunu üstlendiğini gösterir.

3- Engelli bireylerin spor yapabilmelerini sağlamak ve yaygınlaştırmak üzere; spor tesislerinin engellilerin kullanımına uygun olmasını sağlamak, spor eğitim programları ve destekleyici teknolojiler geliştirmek, gerekli malzemeyi sağlamak, bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yapmak bu kurumun görevleri arasındadır.

Yukarıda verilen bilgiler Gençlik ve Spor Bakanlığının hangi biriminin görev ve yetkileri arasındadır?

A) Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
B) Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü
D) Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü
E) Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü

Cevap : D) Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Açıklama : Engelli bireylerin spora katılımını teşvik etmek, ilgili tesis ve programları geliştirmek Gençlik ve Spor Bakanlığı bünyesindeki Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün görev alanına girmektedir.

4- I. Üyelerinin Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından belirlenmesi
II. Finansal desteğinin bütünüyle IOC tarafından sağlanması
III. Tüzük değiştirilmesinde IOC ‘un yetkili olması
IV. Dışarıdan üye seçebilmesi

Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesinin (CAS) bağımsız ve tarafsız olma niteliğini olumsuz yönde etkiler?

A) II ve III
B) Yalnız I
С) I, II, III
D) Yalnız II
E) III ve IV

Cevap : С) I, II, III

Açıklama :

5- TFF’de, Genel Sekreterin atanması ve görevden alınmasını teklif etmek, çalışmasını denetlemek kim veya hangi organ tarafından yapılır?

A) İcra Kurulu
B) Amatör İşler Kurulu
C) Başkan
D) Yönetim Kurulu
E) Tahkim Kurulu

Cevap : C) Başkan

Açıklama :

6- Jübile, bir meslekte uzun bir süre başarılı olarak çalışanlar için düzenlenen törendir.

Jübile organizasyonunun yapılacağı sahanın tahsisi aşağıdakilerden hangisi tarafından sağlanır?

A) Gençlik ve Spor Bakanı
B) Milli Eğitim Bakanı
C) Organizasyonu üstlenen kulüp
D) Jübile organizasyonu yapılacak futbolcunun ailesi
E) Türkiye Futbol Federasyonu

Cevap : C) Organizasyonu üstlenen kulüp

Açıklama :

7- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kanunlar çeliştiğinde, kanundaki düzenlemeler geçerlidir.
B) Cumhurbaşkanlığı kararnameleri anayasaya uygun olmalıdır.
C) Kanunda açık bir biçimde düzenlenmiş olan konularda cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
D) Temel hak ve özgürlüklerin her alanı dâhil olmak üzere yasayla düzenlenebilecek her konuda olağanüstü cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleme yapılabilir.
E) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kanunlar geçersiz kılınabilir.

Cevap : E) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kanunlar geçersiz kılınabilir.

Açıklama : Hukuk normları hiyerarşisine göre kanun, cumhurbaşkanlığı kararnamesinden daha üst bir normdur. Bu nedenle bir kararname ile kanun değiştirilemez veya geçersiz kılınamaz.

8- Kulüpler, futbolcular, teknik adamlar ve futbol menajerlerinin, aralarındaki futbolla ilgili her türlü sözleşmeden doğan ihtilafları inceleyip karara bağlar.

Yukarıdaki verilen bilgiler TFF’nin hangi hukuk kurulunun görevidir?

A) Kulüp lisans kurulu
B) Uyuşmazlık çözüm kurulu
C) Disiplin kurulları
D) Tahkim kurulu
E) Etik kurulu

Cevap : B) Uyuşmazlık çözüm kurulu

Açıklama : TFF bünyesinde, futbolcu, kulüp ve menajerler arasındaki sözleşmeden doğan anlaşmazlıkları çözmekle görevli olan kurul Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’dur (UÇK).

9- Dünya Dopingle Mücadele Ajansı (WADA) ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A) I, II, III ve IV
B) I, II ve III
C) I, II ve V
D) II, III ve IV
E) Il ve III

Cevap : A) I, II, III ve IV

Açıklama : Metinde verilen bilgilere göre WADA 1999’da kurulmuştur, uluslararası kuruluşların kararıyla oluşturulmuştur, dopingin engellenmesi için koordinasyon sağlar ve merkezi Kanada’dadır. 1980’lerde sportif uyuşmazlıklar için kurulan yapı WADA değil, CAS’tır.

10- X sayılı Kanun 21 Ekim 2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Yukarıdaki bilgiye göre, ilgili kanun için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) 21 Ekim 2023 cumhurbaşkanı tarafından onaylandığı tarihtir.
B) TBMM tarafından kabul edilmiştir.
C) Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmıştır.
D) 21 Ekim 2023 Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihtir.
E) Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmıştır.

Cevap : A) 21 Ekim 2023 cumhurbaşkanı tarafından onaylandığı tarihtir.

Açıklama : Bir kanunun yürürlüğe girdiği tarih, genellikle Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihtir. Cumhurbaşkanının onaylama tarihi, yayımlanma tarihinden daha öncedir. Dolayısıyla kanunun yürürlük tarihi, onay tarihi olamaz.

11- Uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişinin seyir alanına girmesi ve bunun farkında olunduğunda seyir alanından çıkmak istememesi durumunda aşağıdakilerden hangisinin yapılması gerekir?

A) Sorun çıkaran kişiye sakinleştirici verilmesi
B) Kişiye yazılı uyarı verilmesi
C) Kişiye ücretsiz bilet temin edilmesi
D) Kişinin zor kullanarak dışarı çıkarılması ve 1 yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanması
E) Kişinin ulaşım aracı ile ikamet ettiği yere gönderilmesi

Cevap : D) Kişinin zor kullanarak dışarı çıkarılması ve 1 yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanması

Açıklama : 6222 sayılı kanun uyarınca, uyarıcı madde etkisinde olarak spor alanına giren veya çıkmamakta ısrar eden kişiler, kolluk kuvvetleri tarafından zorla dışarı çıkarılır ve haklarında seyirden yasaklanma tedbiri uygulanır.

12- Bileti olmaksızın spor müsabakalarını izlemek amacıyla müsabaka ve seyir alanlarına giren kişilere uygulanacak adli para cezasının alt sınırı kaç gündür?

A) 45 gün
B) 50 gün
C) 9 gün
D) 365 gün
E) 1 gün

Cevap : B) 50 gün

Açıklama : 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’a göre, biletsiz olarak spor alanlarına giren kişilere elli günden az olmamak üzere adli para cezası verilir.

13- I. 19 Ekim 2005 tarihinde kabul edilmiştir.
II. Tüm sporcular için dopingle ilişkili tüm kuralların uluslararası uyumlu hale getirmesi açısından önemlidir.
III. Sözleşmeye taraf devletlere fon aracılığı ile belirli anti-doping kapasite geliştirme, eğitim ve politika projeleri tasarlamaları ve uygulamaları için yardım mekanizması sağlar.

Yukarıdaki bilgiler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

A) UNESCO Sporda Dopinge Karşı Uluslararası Sözleşmesi
B) Dünya Dopingle Mücadele Ajansı
C) Türkiye Futbolda Dopingle Mücadele Talimatı
D) Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonu
E) Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı

Cevap : A) UNESCO Sporda Dopinge Karşı Uluslararası Sözleşmesi

Açıklama : Verilen özellikler (19 Ekim 2005’te kabul edilmesi, kuralları uyumlaştırması ve taraf devletlere fon sağlaması) UNESCO’nun Sporda Dopinge Karşı Uluslararası Sözleşmesi’nin temel nitelikleridir.

14- Spor Federasyonlarının merkezleri Ankara’dadır. Federasyonların merkez teşkilatında zorunlu birimler bulunur.

Aşağıdakilerden hangisi federasyonların merkez teşkilatındaki zorunlu birimlerden biri değildir?

A) Denetim Kurulu
B) Genel Kurul
C) Yönetim Kurulu
D) Hukuk Kurulu
E) Genel Sekreterlik

Cevap : D) Hukuk Kurulu

Açıklama : 7405 sayılı kanuna göre federasyonların genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu gibi zorunlu organları vardır. Hukuk kurulu ise federasyonların ihtiyaca göre oluşturabileceği ihtiyari (isteğe bağlı) kurullardandır.

15- Profesyonel Futbolcu Sözleşmelerinin ………. tarafından tescil edilmesi zorunludur.

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
B) İl Milli Eğitim Müdürlüğü
C) Ticaret Sicil Müdürlüğü
D) Türkiye Futbol Federasyonu
E) Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Cevap : D) Türkiye Futbol Federasyonu

Açıklama : Türkiye’de profesyonel futbolcular ile kulüpleri arasında yapılan sözleşmelerin geçerli olabilmesi için Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından tescil edilmesi yasal bir zorunluluktur.

16- I. Antrenman alanları
II. Kulüp binaları
III. Takım veya taraftarların toplu olarak seyahat ettikleri araçları ya da takımların kamp yaptığı yerler
IV. Müsabaka öncesinde, esnasında veya sonrasında taraftarların sürekli veya geçici olarak gruplar hâlinde toplandıkları yerler
V. Spor müsabakalarının yapıldığı alanlarda müsabakanın yapıldığı yer ile sporculara ve görevlilere tahsis edilmiş yerler

Yukarıdakilerden kaç tanesi 6222 sayılı Kanunda “spor alanları” olarak tanımlanan alanlardan sayılır?

A) 2
B) 1
C) 3
D) 5
E) 4

Cevap : E) 4

Açıklama :

17- Türkiye Futbol Federasyonu Genel Kurulunun, Türk hukukuna ve TFF Statüsüne aykırılık teşkil eden tüm kararlarına karşı iptal davası açılabilir.

Buna göre açılacak iptal davası başvurusu aşağıdakilerden hangisine yapılır?

A) Tahkim Kurulu
B) Asliye Hukuk Mahkemesi
C) Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi
D) Sulh Hukuk Mahkemesi
E) Sulh Ceza Hakimliği

Cevap : B) Asliye Hukuk Mahkemesi

Açıklama : TFF Genel Kurulu’nun hukuka aykırı kararlarına karşı açılacak iptal davaları için görevli mahkeme, TFF’nin merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesidir (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla).

18- Profesyonel futbolcu sözleşmesinden doğan her türlü uyuşmazlık ile kulüplerin futbolcularına verdikleri para cezalarından doğan uyuşmazlıklar TFF’nin hangi kurulu tarafından incelenir?

A) Kulüp Lisans Kurulu
B) Disiplin Kurulları
C) Tahkim Kurulu
D) Etik Kurulu
E) Uyuşmazlık Çözüm Kurulu

Cevap : E) Uyuşmazlık Çözüm Kurulu

Açıklama : Profesyonel futbolcu sözleşmelerinden ve kulüplerin futbolculara verdiği para cezalarından kaynaklanan uyuşmazlıkları inceleyip karara bağlama görevi TFF Uyuşmazlık Çözüm Kurulu’na aittir.

19- 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanununa göre, spor federasyonları, spor dalı veya dalları ile ilgili faaliyetleri yürütmek üzere ….. kurulan, organları seçimle gelen ve ….. özerkliğe sahip federasyonlar olarak tanımlanmaktadır.

Yukarıdaki cümledeki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) tüzük ile- mali
B) kanunla veya cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile – idari ve mali
C) kanun hükmünde kararname ile idari ve mali
D) talimatlar ile – mali
E) yönetmelik ile idari ve mali

Cevap : B) kanunla veya cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile – idari ve mali

Açıklama : 7405 sayılı Kanun’da yer alan tanıma göre spor federasyonları, “kanunla veya cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile” kurulan, “idari ve mali” özerkliğe sahip kuruluşlardır.

20- I. Yasaklılar listesinin güncellenerek hazırlanması
II. Türkiye Dopingle Mücadele Talimatı’nı uygulamak ve diğer tüm kişi ve kurumlar tarafından uygulanmasının denetlenmesi
III. Dünya Dopingle Mücadele Kuralları’nda aksi belirtilmedikçe bir turnuva dönemi içinde yalnızca tek bir kuruluş tarafından turnuva yerlerinde doping kontrollerinin başlatılması ve yürütülmesi
IV. Dopingle ilgili kural ihlallerinin soruşturulması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye Dopingle Mücadele Komisyonunun yükümlülüklerinden biri değildir?

A) I ve II
B) II ve IV
C) Yalnız IV
D) I, II ve III
E) I, II ve IV

Cevap : C) Yalnız IV

Açıklama : Metinde verilen seçeneklere göre, dopingle ilgili kural ihlallerinin soruşturulması doğrudan komisyonun değil, ilgili federasyonların disiplin kurullarının temel görevidir. Komisyon bu süreci denetler ve koordine eder ancak soruşturmayı bizzat yürütmez.