Yönetimde Güncel Yaklaşımlar 2024-2025 Final Soruları

İşe Yabancılaşma ve Boyutları

Çalışanın yaptığı işin kendini ifade etmesine ve kendini gerçekleştirmesine fırsat vermemesi durumu, işe yabancılaşmanın Kendine Yabancılaşma boyutu ile ilgilidir. Bu durumda çalışan, işiyle özdeşleşemez, yaratıcılığını kullanamaz ve potansiyelini gerçekleştiremez.

Bilişsel Güçlendirme Modelinde Psikolojik Güçlendirme

Bilişsel Güçlendirme Modelinde yer alan Psikolojik Güçlendirmenin boyutları arasında Anlam, Yetkinlik, Otonomi ve Etki bulunmaktadır. İletişim, bu modelin temel boyutlarından biri değildir, ancak güçlendirme sürecinde önemli bir araçtır.

Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Paydaşlar Teorisi

Bir örgütün dış paydaşlarıyla olan ilişkilerinin gücü, kurumsal amaçlarına ulaşmasında belirleyici bir faktördür. Bu durum, kurumsal sosyal sorumluluğun temelini oluşturan Sosyal Paydaşlar Teorisi ile yakından ilişkilidir.

Yeni Ekonomi ve Organizasyon Yapıları

Yeni Ekonomi, küreselleşme ve teknoloji odaklı olup, dikey entegrasyon ve bürokratik yapılar yerine esnek ve Yalın Organizasyon yapılarını temsil eder.

Dış Kaynak Kullanımı (Outsourcing) Türleri

Yararlanılan dış kaynağın kapsamına göre dış kaynak kullanımı türleri arasında tedarikçilerle stratejik iş birliği, rakiplerle iş birliği, şebeke organizasyonları ve ikincil hizmetler yer alır. İşgören kiralama, bu sınıflandırmanın dışında farklı bir uygulamadır.

Küçülme Yaklaşımının (Downsizing) Beklentileri

Küçülme yaklaşımını uygulayan işletmeler, karar alma süreçlerinin hızlanmasını, bürokrasinin azalmasını, örgütsel iletişimin kolaylaşmasını ve örgüt içi girişimcilik potansiyelinin gelişmesini beklerler. Değişken maliyetlerin yükselmesi ise bu yaklaşımın beklentileri arasında yer almaz, tam tersine azalması beklenir.

Vekâlet Yaklaşımında Bilgi Asimetrisi

Vekâlet yaklaşımı, yönetici (vekil) ile sahip (asıl) arasındaki bilgi farklılığı olan bilgi asimetrisi kavramının önem kazandığı bir teoridir.

Sanal Organizasyonlarda Dışsal Erişim Mekanizması

Sanal organizasyonların müşterileriyle etkili iletişim ve işlem kurmasını sağlayan mekanizma türü Dışsal Erişim Mekanizması olarak adlandırılır.

Sistem Yaklaşımının Değer Yargıları

Modern örgüt teorilerinden olan sistem yaklaşımının temel değer yargılarından biri Açıklıktır. Bu, örgütlerin çevreleriyle sürekli etkileşim halinde olduğunu ifade eder.

Etik Yaklaşımlar ve Faydacılık İlkesi

İyi niyetle yapılan bir eylemin sonucunda mutluluk, refah ve fayda sağlanması gerektiğini savunan etik yaklaşım Faydacılık ilkesidir.

Örgüt İçi Girişimcilerin Özellikleri

Örgüt içi girişimciler genellikle büyük ve bürokratik yapılar içinde faaliyet gösterirler, yapısal ve süreçsel engellerle karşılaşırlar ve takip etmeleri gereken zorunlu süreçlere sahiptirler. Yöneticilerine rapor vermek zorunda olan bir kişi olarak çalışma ifadesi ise örgüt içi girişimcilerin doğası gereği sahip oldukları bir durum değildir.

İşveren Markası Yönetimi

Etkin bir işveren markası yaratmak için üst yönetimin katılımı, çalışanların yetkilendirilmesi ve çekirdek marka tanımının yapılması gereklidir. Çalışanların sıkı kontrolü ise olumlu bir işveren markası oluşturmada uygun bir unsur değildir.

Kıyaslama (Benchmarking) Türleri

Büyük veya uluslararası işletmelerin farklı bölümlerindeki benzer işlevlerin karşılaştırılmasına yönelik kıyaslama türü İçsel Kıyaslama olarak adlandırılır.

Sosyal Girişimcilerin Özellikleri

Sosyal girişimciler yenilikçi davranır, sosyal sorunlara yönelir, toplumsal fayda sağlar ve destekçileri organize ederler. Temel amaçları kâr amacı gütmek değildir, öncelikleri toplumsal fayda yaratmaktır.

Temel Yetenek Yaklaşımı

Temel Yetenek Yaklaşımını uygulayan işletmeler taklit edilmesi güç işler başarır, temel yetenekleri dışındaki işleri dış kaynaklara yaptırır, yenilik yapmaya odaklanır ve en iyi bildikleri işleri yaparlar. Yalın olmayan organizasyon yapısını benimsemek bu yaklaşımla çelişir; bu yaklaşım genellikle yalın yapıları destekler.

Örgütsel Sessizlik Türleri

Topluma, örgüte veya diğer insanlara fayda sağlamak amacıyla işle ilgili fikir, bilgi ve görüşlerin dışa vurulmaması durumu Koruma amaçlı sessizlik olarak adlandırılır.

Edward Deming’in Kalite Anlayışı

Önemli kalite temsilcilerinden biri olan Edward Deming’in kalite anlayışının odak noktası Yönetim Felsefesidir.

Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Teorik Temelleri

Şirketler de dahil olmak üzere toplumun tüm üyelerinin birbirlerinin ihtiyaçlarını gözeterek davranması gerektiğini açıklayan Kurumsal Sosyal Sorumluluk teorik temeli Deontolojik Teoridir.

Psikolojik Sözleşmenin Özellikleri

Psikolojik sözleşme karşılıklı güvene dayanan, dinamik, duygusal ağırlığı olan ve tarafların birbirine bağımlı olduğu zımni bir anlaşmadır. Yükümlülüklerin yazılı olarak ortaya konması ise psikolojik sözleşmenin değil, resmi iş sözleşmesinin bir özelliğidir.

Yönetsel Yolsuzluk Çeşitleri

Manevi Çıkar İçerikli Yönetsel Yolsuzluk çeşitlerinden biri Lobiciliktir.

1- Çalışanın yaptığı işin kendini ifade etmesine ve kendini gerçekleştirmesine fırsat vermemesi durumudur.
Yukarıdaki ifade işe yabancılaşmanın aşağıda yer alan aşağıdaki boyutlardan hangisi ile ilgilidir?

A) Yalıtılmışlık
B) Kendine Yabancılaşma
C) Normsuzluk
D) Güçsüzleşme
E) Anlamsızlık

Cevap : B) Kendine Yabancılaşma

Açıklama : İşe yabancılaşmanın “kendine yabancılaşma” boyutu, çalışanın yaptığı işin monoton, anlamsız ve yaratıcılıktan uzak olması nedeniyle kendisini işiyle özdeşleştirememesi, işinde kendini ifade edememesi ve potansiyelini gerçekleştirememesi durumudur.

2- Aşağıdakilerden hangisi Bilişsel Güçlendirme Modelinde yer alan Psikolojik Güçlendirmenin boyutlarından biri değildir?

A) Otonomi
B) İletişim
C) Yetkinlik
D) Etki
E) Anlam

Cevap : B) İletişim

Açıklama : Psikolojik güçlendirmenin bilişsel modelinde dört temel boyut bulunmaktadır: Anlam, Yetkinlik, Otonomi ve Etki. İletişim, güçlendirme süreci için önemli bir araç olsa da, bu modelin temel boyutlarından biri olarak sayılmaz.

3- Bir örgütün dışarıda yer alan gruplarla ilişkisi ne kadar güçlü olursa o örgütün kurumsal amaçlarına ulaşması o kadar kolay, bu ilişki ne kadar zayıf olursa o kadar zor olacaktır. Yukarıdaki ifade kurumsal sosyal sorumluluğun temellerini oluşturan hangi teori ile ilişkilidir?

A) Sosyal Adalet Teorisi
B) Sosyal Paydaşlar Teorisi
C) Toplumsal Sözleşme Teorisi
D) Haklar Teorisi
E) Deontolojik Teori

Cevap : B) Sosyal Paydaşlar Teorisi

Açıklama : Metinde verilen ifade, bir örgütün başarısının sadece hissedarlarına değil, aynı zamanda çalışanlar, müşteriler, tedarikçiler ve toplum gibi tüm paydaşlarıyla olan ilişkilerine bağlı olduğunu savunan “Sosyal Paydaşlar Teorisi” ile doğrudan ilişkilidir.

4- Aşağıdakilerden hangisi Yeni Ekonomiyi temsil eden özelliklerden biridir?

A) Dikey Entegrasyon
B) Bürokratik Kişilik
C) Toplu Pazarlama
D) Büyüklük Ekonomisi
E) Yalın Organizasyon

Cevap : E) Yalın Organizasyon

Açıklama : Yeni Ekonomi, küreselleşme ve teknolojiye dayalı olup; esnek, ağ tipi ve yalın organizasyon yapıları ile karakterize edilir. Dikey entegrasyon ve bürokrasi gibi özellikler ise daha çok geleneksel (eski) ekonomiye aittir.

5- Aşağıdakilerden hangisi yararlanılan dış kaynağın kapsamına göre olan dış kaynak kullanımı türlerinden biri değildir?

A) Tedarikçilerle stratejik iş birliği oluşturma
B) Rakiplerle iş birliği oluşturma
C) İşgören kiralama
D) Şebeke organizasyonları
E) İkincil hizmetler

Cevap : C) İşgören kiralama

Açıklama :

6- Aşağıdakilerden hangisi Küçülme Yaklaşımını uygulayan işletmelerin beklentilerinden biri olamaz?

A) Karar alma süreçlerinin hızlanması
B) İş süreçlerindeki gereksiz bürokrasinin azalması
C) Örgütsel iletişimin kolaylaşması
D) Değişken maliyetlerin yükselmesi
E) Örgüt içi girişimcilik potansiyelinin gelişmesi

Cevap : D) Değişken maliyetlerin yükselmesi

Açıklama : Küçülme yaklaşımı (downsizing), işletmelerde verimliliği artırmak, karar alma süreçlerini hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla uygulanır. Bu süreçte değişken maliyetlerin yükselmesi değil, tam aksine azalması beklenir.

7- Bilgi asimetrisi kavramı aşağıdaki yaklaşımların hangisinde önem kazanmaktadır?

A) Motivasyon yaklaşımı
B) Örgütsel strateji yaklaşımı
C) Vekâlet yaklaşımı
D) Kaynak bağımlılığı yaklaşımı
E) Kurumsallaşma yaklaşımı

Cevap : C) Vekâlet yaklaşımı

Açıklama : Vekâlet yaklaşımı (Agency Theory), bir tarafın (vekil/yönetici) diğer taraf (asıl/sahip) adına karar aldığı durumları inceler. Bu yaklaşımın temelinde, vekilin asıldan daha fazla bilgiye sahip olması durumu, yani “bilgi asimetrisi” kavramı yatmaktadır.

8- Sanal organizasyon ve müşterileri arasındaki işlemleri desteklemeye yöneliktir.
Yukarıda sözü edilen ifade, etkin bir sanal organizasyon yönetimi için ihtiyaç duyulan aşağıdaki mekanizma türlerinden hangisi ile ilişkilidir?

A) Önoluşum mekanizması
B) Karşılıklı etkileşim mekanizması
C) Açık iletişim mekanizması
D) Koordinasyon mekanizması
E) Dışsal erişim mekanizması

Cevap : E) Dışsal erişim mekanizması

Açıklama : Sanal bir organizasyonun müşterileriyle etkili bir şekilde iletişim kurmasını, işlem yapmasını ve onlara ulaşmasını sağlayan teknolojik ve örgütsel araçlar “dışsal erişim mekanizması” olarak adlandırılır.

9- Aşağıdakilerden hangisi modern örgüt teorilerinden biri olan sistem yaklaşımının sahip olduğu değer yargılarından biri olarak kabul edilmektedir?

A) Başarı motifi
B) Anlama
C) Rasyonellik
D) Duygular
E) Açıklık

Cevap : E) Açıklık

Açıklama : Sistem yaklaşımı, örgütleri çevreleriyle sürekli etkileşim halinde olan ve ondan etkilenen yapılar olarak görür. Bu nedenle, dış çevreye “açıklık” (openness), bu yaklaşımın temel değer yargılarından biridir.

10- İyi niyetle yapılmış olan bir eylemin sonucunun mutluluk, refah ve fayda sağlamıyorsa etik olarak nitelendirilmemesi gerektiğini savunan etik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

A) Faydacılık ilkesi
B) Adalet teorisi
C) Kant ahlakı
D) Deontolojik yaklaşım
E) Haklar teorisi

Cevap : A) Faydacılık ilkesi

Açıklama : Faydacılık ilkesi (Utilitarianism), bir eylemin ahlaki doğruluğunu, o eylemin sonuçlarına göre değerlendirir. Bu yaklaşıma göre en etik eylem, en fazla sayıda insan için en büyük mutluluğu, refahı ve faydayı sağlayan eylemdir.

11- Aşağıdakilerden hangisi örgüt içi girişimcilerin sahip oldukları özelliklerden biri değildir?

A) Yöneticilerine rapor vermek zorunda olan bir kişi olarak çalışma
B) Yapısal ve süreçsel engelleri olan bir ortamda faaliyetlerini sürdürme
C) Genellikle büyük ve bürokratik bir örgüt yapısı içerisinde yer alma
D) Bireysel riskten ziyade finansal anlamda kayba yönelik risk alma
E) Takip edilmesi gereken birtakım zorunlu süreçlere sahip olma

Cevap : D) Bireysel riskten ziyade finansal anlamda kayba yönelik risk alma

Açıklama :

12- I. Görev tanımlarının oluşturulması
II. Üst yönetimin katılımı
III. Çalışanların yetkilendirilmesi
IV. Çalışanların sıkı kontrolü
V. Çekirdek marka tanımı
Yukarıdaki unsurlardan hangileri, İşveren Markasının Yönetiminde, etkin bir işveren markası yaratmak için gerekli olan unsurlardır?

A) II, IV ve V
B) II, III ve V
C) I, II ve III
D) II, III ve IV
E) I, II ve V

Cevap : B) II, III ve V

Açıklama : Etkin bir işveren markası yaratmak; üst yönetimin sürece katılımını (II), çalışanların kendilerini değerli hissedip yetkilendirilmesini (III) ve şirketin temel değerlerini yansıtan bir çekirdek marka tanımının (V) yapılmasını gerektirir. Çalışanların sıkı kontrolü (IV) ise olumlu bir işveren markasıyla çelişir.

13- Çoğu büyük ya da uluslararası işletmenin kendi bünyesinde yer alan farklı bölümlerindeki benzer işlevlerin karşılaştırılmasına yönelik Kıyaslama (Benchmarking) türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Rekabetçi Kıyaslama
B) Etkileşimci Kıyaslama
C) Jenerik Kıyaslama
D) İçsel Kıyaslama
E) İşlevsel Kıyaslama

Cevap : D) İçsel Kıyaslama

Açıklama : İçsel kıyaslama, bir işletmenin kendi bünyesindeki farklı birim, bölüm veya süreçlerin performanslarını birbiriyle karşılaştırarak en iyi uygulamaları tespit etmesi ve yaygınlaştırmasıdır.

14- Aşağıdakilerden hangisi sosyal girişimcilerin sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?

A) Yenilikçi davranırlar.
B) Sosyal sorunlara yönelirler.
C) Toplumsal fayda sağlarlar.
D) Destekçileri organize ederler.
E) Kâr amacı güderler.

Cevap : E) Kâr amacı güderler.

Açıklama : Sosyal girişimcilerin temel amacı, toplumsal bir soruna yenilikçi çözümler bularak sosyal fayda yaratmaktır. Ekonomik sürdürülebilirlik önemli olsa da, öncelikli hedefleri kâr elde etmek değildir.

15- Aşağıdakilerden hangisi Temel Yetenek Yaklaşımını uygulayan işletmelerin sahip olabileceği özelliklerden biri değildir?

A) Taklit edilmesi güç işler başarmak
B) Temel yetenekleri dışındaki işleri dışarıya yaptırmak
C) Yalın olmayan organizasyon yapısını benimsemek
D) Yenilik yapmaya odaklanmak
E) En iyi bildikleri işleri yapmak

Cevap : C) Yalın olmayan organizasyon yapısını benimsemek

Açıklama : Temel Yetenek Yaklaşımı, işletmelerin sadece en iyi oldukları ve onlara rekabet avantajı sağlayan alanlara odaklanıp, diğer işleri dış kaynak kullanarak yapmalarını önerir. Bu durum, karmaşık ve hantal yapılar yerine “yalın bir organizasyon yapısını” beraberinde getirir. Yalın olmayan bir yapı bu yaklaşımla çelişir.

16- Topluma, örgüte veya diğer insanlara fayda sağlamak amacıyla işle ilgili fikir, bilgi ve görüşlerin dışa vurulmamasıdır.
Yukarıda sözü edilen örgütsel sessizlik türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kabullenici sessizlik
B) Çıkarcı sessizlik
C) Koruma amaçlı sessizlik
D) Korunma amaçlı sessizlik
E) Faydacı sessizlik

Cevap : C) Koruma amaçlı sessizlik

Açıklama :

17- Önemli kalite temsilcilerinden biri olan Edward Demings’in kalite anlayışının odak noktası aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yönetim Felsefesi
B) Kalite Maliyeti
C) Buluş Yönetimi
D) Kalite Çemberleri
E) Kişisel Kalite

Cevap : A) Yönetim Felsefesi

Açıklama : Kalite gurusu W. Edwards Deming, kaliteyi sadece ürün kontrolü olarak değil, istatistiksel metotlar ve sürekli iyileştirme (PDCA) döngüsüne dayanan, üst yönetimin liderliğinde benimsenmesi gereken bütünsel bir “Yönetim Felsefesi” olarak görmüştür.

18- Şirketler de dahil olmak üzere toplumun tüm üyeleri toplumda yer alan diğer herkesin ihtiyaçlarını gözeterek ve bunlara önem vererek davranma durumundadır.
Yukarıdaki ifade Kurumsal Sosyal Sorumluluğun teorik temellerinden hangisini açıklamaktadır?

A) Sosyal Adalet Teorisi
B) Toplumsal Sözleşme Teorisi
C) Haklar Teorisi
D) Deontolojik Teori
E) Sosyal Paydaşlar Teorisi

Cevap : D) Deontolojik Teori

Açıklama : Deontolojik teori, eylemlerin sonuçlarından ziyade, o eylemlerin arkasındaki niyet ve ahlaki görevlere odaklanır. Verilen ifade, şirketlerin toplumun bir parçası olarak diğer üyelerin ihtiyaçlarını gözetme “görevine” ve “sorumluluğuna” sahip olduğunu belirterek bu teorinin temelini yansıtmaktadır.

19- Aşağıdakilerden hangisi psikolojik sözleşmenin özelliklerinden biri değildir?

A) Yükümlülüklerin yazılı olarak ortaya konması
B) Dinamik ve sürekli gelişim içerisinde bulunması
C) Karşılıklı güvene dayanması
D) Duygusal ağırlığı olan konularla bağlantı kurulması
E) Tarafların birbirine bağımlı olması

Cevap : A) Yükümlülüklerin yazılı olarak ortaya konması

Açıklama : Psikolojik sözleşme, çalışan ile işveren arasında karşılıklı beklentilere dayanan, yazılı olmayan, zımni bir anlaşmadır. Yükümlülüklerin yazılı olarak ortaya konması ise resmi iş sözleşmesinin bir özelliğidir, psikolojik sözleşmenin değil.

20- Aşağıdakilerden hangisi Manevi Çıkar İçerikli Yönetsel Yolsuzluk çeşitlerinden biridir?

A) Lobicilik
B) Zimmet
C) Rüşvet
D) Rant Kollama
E) İrtikap (Haraç)

Cevap : A) Lobicilik

Açıklama : Yönetsel yolsuzluklar maddi ve manevi çıkar içerenler olarak ayrılabilir. Zimmet, rüşvet ve irtikap gibi eylemler doğrudan maddi çıkar sağlarken, lobicilik faaliyetleri bir grup veya düşünce lehine karar alınmasını sağlayarak daha çok manevi (itibar, etki, güç) bir çıkar elde etmeye yöneliktir.