Psikiyatrik Sosyal Hizmet 2024-2025 Final Soruları

Mizaç Tanımı

Kişiliğin biyolojik ve doğuştan gelen, kısmen kalıcı tarafını oluşturan parçası için kullanılan terim Mizaçtır.

Madde Bağımlılığı Tanımı (DSÖ)

Dünya Sağlık Teşkilatına göre sentetik ya da doğal olan bir maddenin yinelenerek kullanılmasıyla ortaya çıkan bir zehirlenme durumu Madde bağımlılığıdır.

Emile Durkheim ve İntihar

İntihar olgusunu toplumsal nedenlere bağlayan ve milliyet, medeni durum, dinsel ilişkililik kıstaslarıyla inceleyen yazar Emile Durkheim’dır.

Acil Servis Tanımı

Yaşamı tehdit altında olan bireye zaman kaybedilmeden tıbbi müdahale ve bakımın yapıldığı yer Acil servistir.

Relaps Tanımı

Bağımlılık yapan maddelerden herhangi birini kullanmış olan bireyin maddeyi yeniden almaya başlaması durumu Relaps olarak adlandırılır.

Türkiye’de Hasta Hakları – Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi (1961)

Türkiye’de Türk Tabipler Birliği tarafından 1961 yılında hasta hakları ile ilgili kabul edilen ilk kapsamlı düzenleme Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi’dir.

Klinik Sosyal Hizmet Tanımı

Bireylerin, çiftlerin, ailelerin ve grupların zihinsel, duygusal ve davranışsal iyiliğine odaklanan sosyal hizmet alanı Klinik sosyal hizmettir.

Endokrin Hastalıkları ve Psikiyatrik Bozukluklar

Endokrin hastalıklarında en sık gelişen psikiyatrik bozukluklardan biri olmayan seçenek Obsesif-kompulsif bozukluktur.

Hasta Hakları Yasasını Kabul Eden İlk Ülke

Hekimlerin hastalarına karşı sorumlulukları ile ilgili yasayı kabul eden ilk ülke Hollanda’dır.

Psikotrop Madde Tanımı

Merkezi sinir sisteminde etkisini gösteren ve beynin işlevlerini değiştirerek algıda, ruh hâlinde, bilinçlilikte ve davranışta geçici değişikliklere neden olan kimyasal maddeler Psikotrop olarak adlandırılır.

“Şeytan Çekici” (Malleus Maleficarum)

On beşinci yüzyılda şeytana tutsak olduğu sanılan ruh sağlığı hastalarının nasıl tanınacağı ve cezalandırılacağını anlatan kitap Şeytan Çekici’dir.

Kronik Hastalıklar İçin Metabolik Risk Faktörleri

Kronik hastalıklar için metabolik risk faktörleri arasında obezite, yüksek kan şekeri, yüksek kan basıncı ve anormal kan yağları yer alır. Fiziksel hareketsizlik davranışsal bir risk faktörüdür.

Organ Nakli Merkezlerinde Sosyal Hizmet Uzmanının Rolleri

Organ nakli merkezlerinde sosyal hizmet uzmanları organ nakli koordinatörü, organ nakli koordinatör yardımcısı ve organ nakli komisyon üyesi gibi pozisyonlarda görev alır. Organ nakli birim sorumlusu genellikle hekimdir.

Dünya Tabipler Birliği – Lizbon Bildirgesi (1981)

Dünya Tabipler Birliği tarafından hasta hakları ile ilgili yayınlanan ilk uluslararası deklerasyon Lizbon Bildirgesi ile yapılmıştır.

Suisid Girişimi Tanımı

Bireyin öz benliğine yönelmiş bir saldırganlık hâli Suisid girişimini tanımlamaktadır.

Kronik Hastalıklar İçin Davranışsal Risk Faktörleri

Kronik hastalıklar için davranışsal risk faktörleri arasında tütün kullanımı, sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik ve zararlı alkol kullanımı yer alır. Sosyal dışlanma sosyal bir risk faktörüdür.

Sosyal Hizmet Uzmanının Sağlık Personeli Olduğunu Belirten Yönetmelik

Sosyal hizmet uzmanının sağlık personeli olduğunu belirten yasal düzenleme Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği’nde belirtilmiştir.

Sağlık Tanımı (DSÖ)

“Bireyin, fiziksel, ruhsal ve sosyal (biyo-psiko-sosyal) açıdan tam iyilik hâlidir.” cümlesi Sağlık kavramını tanımlamaktadır.

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Tıbbi Alandaki Rollerini Tanımlayan Yasal Düzenlemeler

Sosyal hizmet uzmanlarının tıbbi alandaki rol ve görevlerini tanımlayan yasal düzenlemeler arasında Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği, Bağımlılık Danışma, Arındırma ve Rehabilitasyon Merkezleri Hakkında Yönetmeliği ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri Hakkında Yönergesi yer alır. Denetimli Serbestlik Kanunu adli bir düzenlemedir.

Bağımlı Kişilik Bozukluğu

Kendilerine bakamayacaklarına ilişkin aşırı korkuları olan, tek başına kaldıklarında çaresiz hisseden ve kayıpla ilgili yoğun korkular yaşayan bireylerde görülen kişilik bozukluğu Bağımlı kişilik bozukluğudur.

1- Kişiliğin biyolojik ve doğuştan gelen, kısmen kalıcı tarafını oluşturan parçası için kullanılan bir terimdir.
Yukarıda söz konusu olan bu terim aşağıdakilerden hangisidir?

A) Benlik
B) Ahlak
C) Ego
D) Mizaç
E) Karekter

Cevap : D) Mizaç

Açıklama : Mizaç, kişiliğin biyolojik temelli, doğuştan gelen ve bireyin duygusal tepki verme biçimini belirleyen, görece kalıcı yönünü ifade eder. Karakter ise sonradan öğrenilen ve çevresel faktörlerle şekillenen yönüdür.

2- Dünya Sağlık Teşkilatına göre sentetik ya da doğal olan bir maddenin yinelenerek kullanılmasıyla ortaya çıkan bir zehirlenme durumu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Zehirlenme
B) Bağımlılık
C) Detoksifikasyon
D) Komplopikasyon
E) Madde bağımlılığı

Cevap : E) Madde bağımlılığı

Açıklama : Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bir maddenin tekrarlayan şekilde kullanılması sonucu ortaya çıkan, birey ve toplum için zararlı bir zehirlenme durumunu “madde bağımlılığı” olarak tanımlamaktadır.

3- Yazar “İntihar” adlı kitabında intihar olgusunu ırk, iklim, kalıtım gibi nedenlere bağlayan tezleri çürütmeye çalışmıştır. İntihar oranlarındaki değişimlerin nedenlerini milliyet, medeni durum ve dinsel ilişkinlik kıstaslarıyla ele almıştır.
Söz konusu bu yazar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karl Marx
B) Emile Durkheim
C) Irvin Yalom
D) Edouard Leve
E) Sigmund Freud

Cevap : B) Emile Durkheim

Açıklama : Sosyolojinin kurucu isimlerinden Emile Durkheim, “İntihar” adlı klasik eserinde intiharın bireysel ve psikolojik nedenlerden çok, toplumsal bağların zayıflaması gibi sosyal faktörlerle ilişkili olduğunu savunmuştur.

4- ….. yaşamı tehdit altında olan bireye zaman kaybedilmeden tıbbi müdahale ve bakımın yapıldığı yerdir.
Yukarıdaki cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) Acil servis
B) Toplum sağlığı merkezi
C) Yoğun bakım
D) Ameliyathane
E) Poliklinik

Cevap : A) Acil servis

Açıklama : Yaşamı tehlikeye sokan ani gelişen hastalık veya yaralanma durumlarında, hastaya ilk tıbbi müdahalenin ve bakımın zaman kaybetmeden yapıldığı hastane birimi “acil servis”tir.

5- Bağımlılık yapan maddelerden herhangi birini kullanmış olan bireyin maddeyi yeniden almaya başlaması ve bu alımı sürdürmesi, yineleme, tekrarlama, depreşme ve nüks anlamlarını taşıyan kavramlardır.
Yukarıda söz konusu olan bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Relaps
B) Yoksunluk
C) Detoksifikasyon
D) Tolerans
E) Öfori

Cevap : A) Relaps

Açıklama : Relaps, bağımlılık tedavisinde bir süre madde kullanımından uzak durduktan sonra kişinin tekrar madde kullanmaya başlaması durumunu ifade eden, “nüks etme” veya “tekrarlama” anlamlarına gelen bir terimdir.

6- Türkiye’de Türk Tabipler Birliği tarafından 1961 yılında hasta hakları ile ilgili olarak kabul edilen ilk kapsamlı düzenlemeyi yapmıştır.
Söz konusu düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Hekim Seçme Yönergesi
B) Hasta Hakları Yönetmeliği
C) Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi
D) Hekimlik ve Meslek Etiği Kuralları
E) Hasta Hakları Uygulama Yönergesi

Cevap : C) Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi

Açıklama : Türkiye’de hasta hakları konusunda atılan ilk önemli adımlardan biri, hekimlerin mesleki ve ahlaki sorumluluklarını düzenleyen ve 1961 yılında kabul edilen “Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi”dir.

7- Birincil olarak bireylerin, çiftlerin, ailelerin ve grupların zihinsel, duygusal ve davranışsal iyiliğine odaklanır. Toplum ruh sağlığı merkezleri, hastaneler, madde kullanımı tedavi ve iyileştirme programları, okullar, birinci basamak sağlık merkezleri, çocuk refahı kurumları, geriatrik hizmetleri ve özel muayenehane dahil olmak üzere çeşitli danışan merkezli ortamlarda gerçekleştirilir.
Yukarıdaki durum aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Ruhsal sosyal hizmet
B) Psikoterapi
C) Klinik sosyal hizmet
D) Aile terapisi
E) Biyopsikososyal model

Cevap : C) Klinik sosyal hizmet

Açıklama : Verilen tanım, birey, aile ve grupların ruhsal, duygusal ve davranışsal sorunlarının çözümü ve iyilik hallerinin artırılması amacıyla çeşitli kurumlarda uzmanlaşmış sosyal hizmet müdahaleleri sunan “klinik sosyal hizmet” alanını açıklamaktadır.

8- Aşağıdakilerden hangisi endokrin hastalıklarında en sık gelişen psikiyatrik bozukluklardan değildir?

A) Demans
B) Depresyon
C) Deliryum
D) Obsesif-kompulsif bozukluk
E) Anksiyete

Cevap : D) Obsesif-kompulsif bozukluk

Açıklama :

9- Hekimlerin hastalarına karşı sorumlulukları ile ilgili yasayı kabul eden ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?

A) Almanya
B) Hollanda
C) İtalya
D) Amerika Birleşik Devletleri
E) Portekiz

Cevap : B) Hollanda

Açıklama :

10- Merkezi sinir sisteminde etkisini gösteren ve beynin işlevlerini değiştirerek algıda, ruh hâlinde, bilinçlilikte ve davranışta geçici değişikliklere neden olan kimyasal maddelerdir.
Yukarıda ifade edilen kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?

A) Dopamin
B) Psikotrop
C) Inotrop
D) Serotonin
E) Melatonin

Cevap : B) Psikotrop

Açıklama : Merkezi sinir sistemini etkileyerek beynin işlevlerini değiştiren ve bu yolla algı, ruh hali ve davranışlarda değişikliklere yol açan maddelerin genel adına “psikotrop” madde denir.

11- On beşinci yüzyılın ikinci yarısında rahipler, Hristiyan dünyasını yıllarca etkilemiş olan bir kitap yazdılar. Bu kitapta şeytana tutsak olduğu sanılan ruh sağlığı hastalarının nasıl tanınacağı, yakalanacağı, yargılanacağı ve cezalandırılacağı ayrıntılı olarak anlatılmıştır.
Yukarıda söz konusu kitap aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şeytan Çekici
B) Şeytan Kılıcı
C) Şeytan Planı
D) Şeytan Ruhu
E) Şeytan Tutsağı

Cevap : A) Şeytan Çekici

Açıklama : Metinde bahsedilen ve Orta Çağ’da ruh sağlığı bozukluklarının şeytanla işbirliği olarak görüldüğü dönemin en etkili kitabı, cadıların nasıl tespit edilip yargılanacağını anlatan “Malleus Maleficarum”, yani “Şeytan Çekici” (veya Cadı Çekici)’dir.

12- Aşağıdakilerden hangisi kronik hastalıklar için metabolik risk faktörleri arasında yer almamaktadır?

A) Fiziksel hareketsizlik
B) Obezite
C) Yüksek kan şekeri
D) Yüksek kan basıncı
E) Anormal kan yağları

Cevap : A) Fiziksel hareketsizlik

Açıklama : Obezite, yüksek kan şekeri, yüksek kan basıncı ve anormal kan yağları, vücudun işleyişiyle ilgili metabolik/fizyolojik risk faktörleridir. Fiziksel hareketsizlik ise bu faktörleri tetikleyebilen bir “davranışsal” risk faktörüdür.

13- Türkiye’de sosyal hizmet uzmanları, organ nakli merkezleri ve organ ve doku nakli kaynağı merkezlerinde çeşitli pozisyonlarda görev almaktadırlar.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda bahsedilen pozisyonlardan biri değildir?

A) Organ nakli koordinatör yardımcısı
B) Organ nakli komisyon üyesi
C) Organ nakli etik kurul üyesi
D) Organ nakli birim sorumlusu
E) Organ nakli koordinatörü

Cevap : D) Organ nakli birim sorumlusu

Açıklama : Sosyal hizmet uzmanları organ nakli sürecinde koordinatör, koordinatör yardımcısı veya etik kurul üyesi gibi önemli roller üstlenirler. Ancak “birim sorumlusu” pozisyonu genellikle bu alanda uzmanlaşmış bir hekim tarafından yürütülür.

14- Dünya Tabipler Birliği tarafından hasta hakları ile ilgili yayınlanan ilk uluslararası deklerasyon aşağıdakilerden hangisi ile yapılmıştır?

A) Nuremberg Bildirgesi
B) Bali Bildirgesi
C) Pekin Deklerasyonu
D) Lizbon Bildirgesi
E) Roma Bildirgesi

Cevap : D) Lizbon Bildirgesi

Açıklama : Dünya Tabipler Birliği’nin hasta hakları konusundaki temel ilkeleri belirlediği ve uluslararası alanda referans kabul edilen ilk önemli belgesi, 1981 yılında kabul edilen “Lizbon Bildirgesi”dir.

15- Bireyin öz benliğine yönelmiş bir saldırganlık hâlidir.
Bu durum aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Depresyon
B) Konfüzyon
C) Suisid girişimi
D) Agresyon
E) Anksiyete

Cevap : C) Suisid girişimi

Açıklama : Bireyin kendine zarar verme veya yaşamına son verme amacıyla yaptığı eylemler, öz benliğine yönelmiş bir saldırganlık olarak kabul edilir ve bu durum “suisid (intihar) girişimi” olarak adlandırılır.

16- Aşağıdakilerden hangisi kronik hastalıklar için davranışsal risk faktörleri arasında yer almamaktadır?

A) Tütün kullanımı
B) Sosyal dışlanma
C) Sağlıksız beslenme
D) Fiziksel hareketsizlik
E) Zararlı alkol kullanımı

Cevap : B) Sosyal dışlanma

Açıklama : Tütün ve zararlı alkol kullanımı, sağlıksız beslenme ve fiziksel hareketsizlik, bireyin kendi davranışlarıyla ilgili risk faktörleridir. Sosyal dışlanma ise bireyin davranışından çok, toplumla olan ilişkisini ve sosyal çevresini ilgilendiren bir sosyal risk faktörüdür.

17- Sosyal hizmetler akademisi veya muadili fakülte mezunu, kişilerle iyi ilişkiler kurabilecek ve kuruluşlar arasında iletişimi sağlayacak yetenekte sağlık personelidir.
Buna göre sosyal hizmet uzmanın sağlık personeli olduğunu belirten söz konusu yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

A) Bağımlılık Danışma, Arındırma ve Rehabilitasyon Merkezleri Hakkında Yönetmeliği
B) Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi
C) Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği
D) Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri Hakkında Yönergesi
E) Toplum Sağlığı Merkezi ve Bağlı Birimler Yönetmeliği

Cevap : C) Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği

Açıklama : Sosyal hizmet uzmanlarının hastaneler gibi yataklı tedavi kurumlarında bir “sağlık personeli” olarak görev ve sorumluluklarını tanımlayan temel yasal düzenlemelerden biri “Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği”dir.

18- “Bireyin, fiziksel, ruhsal ve sosyal (biyo-psiko-sosyal) açıdan tam iyilik hâlidir.”
cümlesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Tedavi,
B) Maraz
C) Hastalık
D) Mutluluk
E) Sağlık

Cevap : E) Sağlık

Açıklama : Verilen ifade, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan ve en yaygın kabul gören “sağlık” tanımıdır. Bu tanıma göre sağlık, sadece hastalık veya sakatlığın olmaması değil, biyo-psiko-sosyal yönden tam bir iyilik halidir.

19- Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının tıbbi alandaki rol ve görevlerini tanımlayan yasal düzenlemeler arasında yer almamaktadır?

A) Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi
B) Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği
C) Bağımlılık Danışma, Arındırma ve Rehabilitasyon Merkezleri Hakkında Yönetmeliği
D) Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri Hakkında Yönergesi
E) Denetimli Serbestlik Kanunu

Cevap : E) Denetimli Serbestlik Kanunu

Açıklama : Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi, Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği gibi düzenlemeler, sosyal hizmet uzmanlarının doğrudan tıbbi ve sağlık alanındaki görevlerini tanımlar. Denetimli Serbestlik Kanunu ise adli sistemle ilgili bir düzenlemedir ve sosyal hizmet uzmanlarının bu alandaki rollerini belirler, doğrudan tıbbi alana yönelik değildir.

20- Kendilerine bakamayacaklarına ilişkin aşırı korkuları nedeniyle, tek başına kaldıklarında kendilerini rahatsız ya da çaresiz hissederler. Aile üyelerini, anne, babalarını kaybettiğinde tek başına kalamayacağı ve hayatla başa çıkamayacağı konusunda sık sık korkulara düşerler.
Yukarıda verilen kişilik bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Borderline kişilik bozukluğu
B) Paranoid kişilik bozukluğu
C) Obsesif kişilik bozukluğu
D) Histriyonik kişilik bozukluğu
E) Bağımlı kişilik bozukluğu

Cevap : E) Bağımlı kişilik bozukluğu

Açıklama : Metinde anlatılan, başkalarının bakım ve desteği olmadan kendi başına karar verememe, sorumluluk alamama, terk edilmeye karşı aşırı korku duyma ve yapışkan davranışlar sergileme gibi özellikler, “Bağımlı Kişilik Bozukluğu”nun temel tanı kriterleridir.