Sağlık Sistem Mühendisliğine Giriş 2024-2025 Final Soruları

Sürecin Sesi (Voice of the Process – VOP)

Sürecin sesi özel ve genel nedenlerden dolayı süreçteki olumsuzlukların ve sapmaların belirlenmesidir.

Hasta Güvenliğinin Artırılması

Hasta güvenliğinin artırılması hususunda otoritelerin önerileri arasında Dengeli finansman oluşturulması yer almaktadır.

Süreç Kontrol Metotları – PLC ve DCS Uygulamaları

Sağlık alanında tasarımsal olarak geliştirilen PLC ve DCS gibi uygulamaları kullanan metot Süreç kontrol metotlarıdır.

Eğitim Toplantısı Tanımı

Uzman bir eğitimcinin bir konu hakkında planlanan süre içinde katılımcılarda bilgi ve davranış değişikliği yapmayı amaçladığı toplantılar Eğitim toplantısını ifade etmektedir.

Kaizen’in Beş Basamağı

Kaizen’in beş basamağından biri olmayan seçenek Zihin ve işlemlerde karmaşık problemler geliştirmedir.

Süreç İyileştirme Nedenleri

Süreç iyileştirme nedenleri arasında Hizmet alanların ihtiyaçlarını daha iyi karşılama ve Yüksek kaliteli ürün ve hizmetlerin sunulması yer almaktadır.

Çalıştay (Workshop) Tanımı

Belirli bir konuda bilgi ve becerilerin birleştirilmesi ile ortak akılı geliştirmek ve yazılı bir dosya ortaya koymak için yapılan toplantılar Çalıştayı ifade etmektedir.

Süreçlerle Yönetimin Sağladığı Yararlar

Süreçlerle yönetimin sağladığı yararlar arasında Bir işi başından sonuna kadar yapmaya imkân sağlayan süreçler tanımlanır ve Kurum/kuruluş önceliklerine sistematik bir yaklaşım getirir ifadeleri yer almaktadır.

Süreç Yönetimi Uygulamasındaki Genel Prensipler

Süreç yönetimi uygulanmasındaki genel prensipler arasında Rekabet etmek için en iyiyi yapmak, daha iyiyi bulmak ve Kalıcı başarı sağlamak yer almaktadır.

Sistem Tasarım İhtiyaçlarının Belirlenmesi

Sistem tasarım ihtiyaçlarının belirlenmesinde İç ve dış paydaşları dâhil etmek ve Yönetici ve çalışanları dahil etmek rol almaktadır.

Sağlık Alanında Tasarımsal Olarak Geliştirilmiş Modeller

Sağlık alanında tasarımsal olarak geliştirilmiş ve uygulama alanında kendini ispatlamış modeller arasında Geliştirme iyileştirme metotları ve Yönetim planlama metotları yer almaktadır.

Sağlık Sistemleri

Sağlık sistemleri arasında Tedavi edici sağlık hizmetleri ve Koruyucu sağlık hizmetleri yer almaktadır.

İyi Yönetilen Bir Süreç Hakkındaki Bilgiler

İyi yönetilen bir süreç hakkında doğru olan bilgiler Müşteri odaklıdır ve Süreçler arasında bağlantılar ve ilişkiler tanımlanmış olmalıdır ifadeleridir.

Ürün Geliştirmedeki Sorumluluk Katmanları

Ürün geliştirmedeki sorumluluk katmanları arasında Operasyon yöntem ve usullerini belirleme sorumluluğu ve Operasyonu gerçekleştirme sorumluluğu yer almaktadır.

Süreç Yönetiminin Kontrol Noktaları ve Kriterleri

Süreç yönetiminin kontrol noktaları ve kriterleri arasında Ulusal/uluslararası standartlar ve Yasa ve yönetmelikler yer almaktadır.

Dış Çevreyi Oluşturan Bileşenler

Dış çevreyi oluşturan bileşenler arasında Toplumsal beklentiler ve Doğrudan tüketiciler yer almaktadır.

Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) E-Sağlık Sistemleri İle İlgili Öngörüleri

Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) e-sağlık sistemleri ile ilgili öngörüleri arasında yer almayan ifade Raporlamalarla maliyetler sorgulanamayacaktır şeklindedir.

Performans Göstergeleri ve Hedefleri

Performans göstergeleri ve hedefleri kapsamında Dönemsel olması ve Ölçülebilir olması yer almaktadır.

Süreç Yönetimi İle İlgili Yanlış Bilgi

Süreç yönetimi ile ilgili yanlış olan ifade Süreç yönetimi belirli bir sürede ne kadar iş yapıldığını analiz etmeyi sağlar şeklindedir.

Doğru Eşleştirilmiş Tanımlar

Doğru eşleştirilmiş tanımlar arasında Çekim (Pull): Sistemin üreteceği son ürünün veya hizmetin talep edildiği anda üretilmesi için aşamaların ve bekleme noktalarının belirlenmesidir ifadesi yer almaktadır.

1- …… özel ve genel nedenlerden dolayı süreçteki olumsuzlukların ve sapmaların belirlenmesidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisinin gelmesi gerekmektedir?

A) Sürecin sesi
B) Verimlilik
C) Etkinlik
D) Çalışanların sesi
E) Müşterinin sesi

Cevap : A) Sürecin sesi

Açıklama : “Sürecin sesi” (Voice of the Process – VOP), bir sürecin kendi içindeki doğal değişkenliği, sapmaları ve olumsuzlukları istatistiksel ve analitik yöntemlerle anlamayı ve belirlemeyi ifade eden bir kavramdır.

2- Aşağıdakilerden hangisi hasta güvenliğinin artırılması hususunda otoritelerin önerileri arasında yer almaktadır?

A) Hasta odaklı olmaması
B) Dengeli finansman oluşturulması
C) Yönetimin zorlaştırılması
D) Dijital teknolojileri kullanmaması
E) Sağlık hizmetinin kalitesinin azaltılması

Cevap : B) Dengeli finansman oluşturulması

Açıklama : Sağlık otoriteleri, hasta güvenliğini artırmak için dijital teknolojilerin kullanılması, kalite standartlarının yükseltilmesi ve tüm bu çabaları destekleyecek “dengeli bir finansman” modelinin oluşturulmasını önermektedir. Diğer şıklar hasta güvenliğini olumsuz etkileyecek durumlardır.

3- Sağlık alanında tasarımsal olarak geliştirilen PLC (Programmable Logic Controller), DCS (Distributed Control System) gibi uygulamaları kullanan metot aşağıdakilerden hangisidir?

A) Üretim metotları
B) Yönetim planlama metotları
C) Geliştirme iyileştirme metotları
D) Süreç kontrol metotları
E) Elektronik ve yazılımsal metotlar

Cevap : D) Süreç kontrol metotları

Açıklama : PLC (Programlanabilir Mantıksal Denetleyici) ve DCS (Dağıtılmış Kontrol Sistemi) gibi sistemler, bir sürecin adımlarını otomatik olarak izleyen, denetleyen ve yöneten “süreç kontrol metotları”nın teknolojik uygulamalarıdır.

4- Aşağıdaki açıklamalardan hangisi eğitim toplantısını ifade etmektedir?

A) Muhatapların müsaitlik durumlarına göre en fazla 2 saat önceden haberleşerek oluşturulan ve önceden toplantı kaydı ve gündem bildirimi ile davet yapılamadığı toplantılardır.
B) Kurum içi ya da kurum dışı paydaşlar arasında plansız ve bir konu veya problem üzerinde fikir alışverişi, soru cevap veya yardım amaçlı yapılan ve 3 kişiden fazla katılım olan, süresi 30 dk’dan uzun süren faaliyetlerdir.
C) Uzman bir eğitimcinin bir konu hakkında planlanan süre içinde katılımcılarda bilgi ve davranış değişikliği yapmayı amaçladığı toplantılardır.
D) Belirli bir amacı gerçekleştirmek için ve bu hedefe ulaşıncaya kadar planlanan yöntemlerle yapılan çalışma toplantılarıdır.
E) Üst makamlarla ve alt birimlerle, bir konu veya problem üzerinde fikir alışverişi, soru cevap, yardımlaşma veya sorun çözme amacıyla yapılan faaliyetlerdir.

Cevap : C) Uzman bir eğitimcinin bir konu hakkında planlanan süre içinde katılımcılarda bilgi ve davranış değişikliği yapmayı amaçladığı toplantılardır.

Açıklama : Eğitim toplantısı, alanında uzman bir eğitimcinin, belirli bir konu hakkında katılımcılara yeni bilgiler aktarmayı ve onların davranışlarında istenen yönde bir değişiklik yaratmayı hedeflediği yapılandırılmış bir faaliyettir.

5- Aşağıdakilerden hangisi Kaizen’in beş basamağından biri değildir?

A) Sadeleştirme
B) Sınıflandırma
C) Zihin ve işlemlerde karmaşık problemler geliştirme
D) Disiplin
E) Standartlaştırma

Cevap : C) Zihin ve işlemlerde karmaşık problemler geliştirme

Açıklama : Kaizen felsefesinin 5S temel basamağı; Sınıflandırma, Sadeleştirme (veya Düzenleme), Temizleme, Standartlaştırma ve Disiplin’dir. Karmaşık problemler geliştirmek, Kaizen’in basitlik ve sürekli iyileştirme ruhuna aykırıdır.

6- I. Çalışanların organizasyon içindeki katkılarını azaltma
II. Hizmet alanların ihtiyaçlarını daha iyi karşılama
III. Yüksek kaliteli ürün ve hizmetlerin sunulması
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri süreç iyileştirme nedenleri arasında yer almaktadır?

A) I ve Il
B) Yalnız I
C) Yalnız III
D) II ve III
E) I ve III

Cevap : D) II ve III

Açıklama : Süreç iyileştirmenin temel nedenleri; hizmet alanların (müşterilerin) ihtiyaçlarını daha iyi karşılamak (II) ve onlara daha yüksek kaliteli ürün ve hizmetler sunarak (III) verimliliği ve memnuniyeti artırmaktır. Çalışanların katkısını azaltmak bir neden değildir.

7- Aşağıdaki açıklamalardan hangisi çalıştayı ifade etmektedir?

A) Belirli bir konuda bilgi ve becerilerin birleştirilmesi ile belirlenen süre zarfında ve konu dâhilinde ortak akılı geliştirmek ve yazılı bir dosya ortaya koymak için yapılan toplantılardır. Bir genel yöntem ve prensipler oturumu, devamında alt konular için paralel veya ardışık çalışma grupları ve sonunda genel kapanış ve sunumlardan oluşan faaliyetlerden oluşan bir toplantı kompleksidir.
B) Bir konuşmacının bir konu hakkında ortalama yarım saat konuşma yaparak bilgi vermesi ve daha sonra izleyicilerin konu hakkında konuşmacıya soru sormaları biçiminde uygulanan toplantılardır.
C) Uzman bir eğitimcinin bir konu hakkında planlanan süre içinde katılımcılarda bilgi ve davranış değişikliği yapmayı amaçladığı toplantılardır. Bu tür toplantılarda daha önce belirlenmiş öğretim yöntem ve teknikleri kullanılır. 10 ile 30 kişi arasında katılımcı ile gerçekleşmesi uygundur.
D) Periyodik ve planlı olarak performans ve başarı raporları vermek, yeni hedefleri duyurmak ve kurumun strateji yolunu belirlemek amacıyla yapılan toplantılardır. Bu toplantılar bazen saptanan sorunları ve bu sorunlara karşı üretilen çözümleri değerlendirmek için de gerçekleştirilebilir.
E) Üst makamlarla, alt birimlerle veya kurum içi ya da kurum dışı paydaşlar arası daha önceden belirlenmiş bir konuyu ya da çözüm önerisini karara bağlamak amacıyla yapılan toplantıdır. Toplantı yürütücüsünün kararı almaya yetkili, toplantı katılımcılarının da çoğunluğunun uygulamayı gerçekleştiren veya uygulamadan sorumlu kişilerden olması gerekir.

Cevap : A) Belirli bir konuda bilgi ve becerilerin birleştirilmesi ile belirlenen süre zarfında ve konu dâhilinde ortak akılı geliştirmek ve yazılı bir dosya ortaya koymak için yapılan toplantılardır. Bir genel yöntem ve prensipler oturumu, devamında alt konular için paralel veya ardışık çalışma grupları ve sonunda genel kapanış ve sunumlardan oluşan faaliyetlerden oluşan bir toplantı kompleksidir.

Açıklama : Çalıştay (workshop), belirli bir konu üzerinde farklı uzmanlık ve bakış açısına sahip kişilerin bir araya gelerek, ortak akıl yürüttüğü, genellikle çalışma gruplarına ayrılarak interaktif bir şekilde çalıştığı ve sonunda somut bir çıktı (rapor, plan vb.) üretmeyi hedeflediği toplantı türüdür.

8- I. Bir işi başından sonuna kadar yapmaya imkân sağlayan süreçler tanımlanır.
II. Kontrol ve onay adımları artırıldığı için hızlı karar alma avantajı sağlanır.
III. Kurum/kuruluş önceliklerine sistematik bir yaklaşım getirir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri süreçlerle yönetimin sağladığı yararlar arasında yer almaktadır?

A) Yalnız I
B) I ve III
C) Yalnız II
D) II ve III
E) Yalnız III

Cevap : B) I ve III

Açıklama : Süreçlerle yönetim, işlerin baştan sona nasıl yapılacağını tanımlayarak (I) ve kurum önceliklerine sistematik bir yaklaşım getirerek (III) verimlilik ve tutarlılık sağlar. Ancak, süreçlerdeki kontrol adımları nedeniyle her zaman hızlı karar almayı garantilemez; bazen süreci yavaşlatabilir (II yanlıştır).

9- I. Rekabet etmek için en iyiyi yapmak, daha iyiyi bulmak
II. Müşteri beklentilerini aşmamak
III. Kalıcı başarı sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri süreç yönetimi uygulanmasındaki genel prensipler arasında yer almaktadır?

A) I ve II
B) Yalnız I
C) II ve III
D) I ve III
E) Yalnız III

Cevap : D) I ve III

Açıklama :

10- I. İç ve dış paydaşları dâhil etmek
II. Yönetici ve çalışanları dâhil etmemek
III. Yönetici ve çalışanları dahil etmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sistem tasarım ihtiyaçlarının belirlenmesinde rol almaktadır?

A) II ve III
B) I ve II
C) I ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız III

Cevap : C) I ve III

Açıklama : Etkili bir sistem tasarımı için, sistemden etkilenecek olan tüm tarafların ihtiyaç ve beklentilerinin anlaşılması gerekir. Bu nedenle hem iç paydaşların (yöneticiler ve çalışanlar – III) hem de dış paydaşların (müşteriler, tedarikçiler vb. – I) sürece dahil edilmesi kritik öneme sahiptir.

11- I. Geliştirme iyileştirme metotları
II. Tüketim metotları
III. Yönetim planlama metotları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık alanında tasarımsal olarak geliştirilmiş ve uygulama alanında da kendini ispatlamış modeller arasında yer almaktadır?

A) Yalnız II
B) I ve II
C) Yalnız I
D) II ve III
E) I ve III

Cevap : E) I ve III

Açıklama : Sağlık sistem mühendisliği, süreçleri daha verimli hale getirmek için geliştirme ve iyileştirme metotlarını (I) ve kaynakları etkin kullanmak için yönetim ve planlama metotlarını (III) kullanır. Bu iki kategori, sağlık alanında tasarlanan ve uygulanan temel modeller arasında yer alır.

12- I. Tedavi edici sağlık hizmetleri
II. Otelcilik hizmetleri
III. Koruyucu sağlık hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık sistemleri arasında yer alır?

A) I ve III
B) Yalnız I
C) I ve II
D) Yalnız I
E) Yalnız III

Cevap : A) I ve III

Açıklama : Sağlık sistemi, temel olarak hastalıkların ortaya çıkmasını önlemeye yönelik “koruyucu sağlık hizmetleri” (III) ve ortaya çıkan hastalıkları iyileştirmeye yönelik “tedavi edici sağlık hizmetleri”nden (I) oluşur. Otelcilik hizmetleri ise bu sistemin bir parçası olmakla birlikte, ana kategorilerden biri değildir.

13- I. Kar odaklıdır.
II. Müşteri odaklıdır.
III. Süreçler arasında bağlantılar ve ilişkiler tanımlanmış olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iyi yönetilen bir süreç hakkındaki bilgiler arasında yer almaktadır?

A) II ve III
B) I ve III
C) I ve II
D) Yalnız II
E) Yalnız I

Cevap : A) II ve III

Açıklama : İyi yönetilen bir süreç, nihai olarak hizmeti veya ürünü alan “müşteri odaklıdır” (II) ve sürecin tüm adımları arasındaki bağlantılar ve ilişkiler net bir şekilde “tanımlanmış olmalıdır” (III). Sadece kar odaklı olması, sürecin iyi yönetildiği anlamına gelmez.

14- I. Ulaşım sağlama sorumluluğu
II. Operasyon yöntem ve usullerini belirleme sorumluluğu
III. Operasyonu gerçekleştirme sorumluluğu
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ürün geliştirmedeki sorumluluk katmanları arasında yer almaktadır?

A) I ve II
B) I ve III
C) Yalnız II
D) II ve III
E) Yalnız I

Cevap : C) II ve III

Açıklama : Bir ürünün veya hizmetin geliştirilmesi sürecindeki temel sorumluluklar, operasyonun nasıl yapılacağının yöntem ve usullerini belirlemeyi (II) ve bu belirlenen yöntemlerle operasyonu fiilen gerçekleştirmeyi (III) içerir. Ulaşım, bu ana geliştirme sürecinin bir parçası olmaktan çok, lojistik bir faaliyettir.

15- I. Yönetimin keyfi istekleri
II. Ulusal/uluslararası standartlar
III. Yasa ve yönetmelikler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri süreç yönetiminin kontrol noktaları ve kriterleri arasında yer almaktadır?

A) I ve III
B) II ve III
C) Yalnız I
D) Yalnız III
E) I ve II

Cevap : B) II ve III

Açıklama : Süreç yönetiminde, süreçlerin doğru işleyip işlemediğini kontrol etmek için kullanılan kriterler; ulusal veya uluslararası standartlar (II) ile yasa ve yönetmelikler (III) gibi objektif ölçütlerdir. Yönetimin keyfi istekleri (I) bir kontrol kriteri olamaz.

16- I. Toplumsal beklentiler
II. Doğrudan tüketiciler
III. Çalışanlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dış çevreyi oluşturan bileşenler arasında yer alır?

A) Yalnız III
B) II ve III
C) I ve II
D) Yalnız I
E) Yalnız II

Cevap : C) I ve II

Açıklama : Bir kurumun dış çevresi, kurumun dışında yer alan ve onu etkileyen unsurlardan oluşur. Doğrudan tüketiciler (II) ve genel olarak toplumsal beklentiler (I) dış çevrenin önemli bileşenleridir. Çalışanlar (III) ise kurumun iç çevresinde yer alır.

17- I. Toplum sağlığı daha iyi korunacaktır.
II. Klinik faaliyetler daha başarılı olacaktır.
III. Raporlamalarla maliyetler sorgulanamayacaktır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) e-sağlık sistemleri ile ilgili öngörüleri arasında yer almaz?

A) II ve III
B) Yalnız II
C) I ve II
D) Yalnız I
E) Yalnız III

Cevap : E) Yalnız III

Açıklama : Dünya Sağlık Örgütü, e-sağlık sistemlerinin toplum sağlığını daha iyi koruyacağını (I) ve klinik faaliyetleri daha başarılı kılacağını (II) öngörmektedir. Bu sistemlerin aynı zamanda verimliliği artırarak maliyetlerin daha şeffaf ve sorgulanabilir hale gelmesini sağlaması hedeflenir. Dolayısıyla maliyetlerin sorgulanamayacağı öngörüsü (III) yanlıştır.

18- I. Girdilere yönelik olması
II. Dönemsel olması
III. Ölçülebilir olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans göstergeleri ve hedefleri kapsamında yer almaktadır?

A) I ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız I
D) I ve II
E) II ve III

Cevap : E) II ve III

Açıklama : Etkili performans göstergeleri ve hedefleri, belirli zaman dilimlerini kapsayacak şekilde “dönemsel olmalı” (II) ve başarının somut olarak değerlendirilebilmesi için “ölçülebilir olmalıdır” (III).

19- Süreç yönetimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi vanlıştır?

A) Deming ve Juran kalite sorunlarının çoğunun çalışanlardan kaynaklanmadığını, bu sorunların süreçlerle ilişkili olduğunu belirlemişlerdir.
B) Süreç yönetimi belirli bir sürede ne kadar iş yapıldığını analiz etmeyi sağlar.
C) Sürecin ISO 9001-2008’deki resmî tanımı “kaynakları kullanan ve girdileri çıktılara dönüştüren faaliyetler dizisi” olarak yer almıştır.
D) Süreç, kısaca belli bir sonucu almayı amaçlayan bir faaliyet dizisidir.
E) Süreç yönetimi; temel iş süreçlerinde yüksek bir performans elde etmek için gerekli faaliyetlerin planlanması ve yönetimi, kalite iyileştirme, operasyonel performans ve müşteri tatmini için olanakların belirlenmesidir.

Cevap : B) Süreç yönetimi belirli bir sürede ne kadar iş yapıldığını analiz etmeyi sağlar.

Açıklama : Süreç yönetimi, sadece belirli bir sürede ne kadar iş yapıldığını (miktar) değil, aynı zamanda o işin nasıl yapıldığını, verimliliğini, kalitesini ve müşteri memnuniyetini de analiz eden kapsamlı bir yaklaşımdır. Bu nedenle verilen ifade, süreç yönetimini eksik tanımlamaktadır.

20- I. Bilgi: Nesnelerden elde edilen kayıtların olaylara yansıtılmasıdır.
II. Değer Akışı: İş akışı diyagramının tersidir.
III. Çekim (Pull): Sistemin üreteceği son ürünün veya hizmetin talep edildiği anda üretilmesi için aşamaların ve bekleme noktalarının belirlenmesidir.
Yukarıdaki tanımlardan hangisi ya da hangileri doğru eşleştirilmiştir?

A) I ve II
B) Yalnız II
C) I ve III
D) Yalnız I
E) Yalnız III

Cevap : E) Yalnız III

Açıklama : I numaralı bilgi tanımı eksiktir. II numaralı Değer Akışı tanımı yanlıştır. III numaralı “Çekim (Pull) Sistemi” tanımı ise, üretimin müşteri talebiyle tetiklendiği yalın üretim ilkesini doğru bir şekilde açıklamaktadır. Bu nedenle sadece III. ifade doğrudur.