Çalışma Sosyolojisi 2024-2025 Vize Soruları

1- Sanayi Devrimi ile birlikte kentsel nüfus oranındaki artış sonucunda meydana gelen ve standart aile olarak da tanımlanan aile türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Geniş aile
B) Çekirdek aile
C) Yeni aile
D) Tek ebeveynli aile
E) Parçalanmış aile

Cevap : B) Çekirdek aile

Açıklama : Sanayi Devrimi ile birlikte üretim evden fabrikaya kaymış, geniş aile yapısı çözülmüş ve modern toplumun standart aile biçimi olarak kabul edilen, anne, baba ve çocuklardan oluşan “çekirdek aile” yaygınlaşmıştır.

2- Sosyolojik bir yaklaşımla toplumsal yapının dönüşüm ve değişim süreçlerini ifade eden kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?

A) Tarım toplumu Hizmet toplumu Sanayi toplumu
B) Antik toplum Tarım toplumu Feodal toplum
C) Tarım toplumu Sanayi toplumu Sanayi ötesi toplum
D) Merkantilist toplum Sanayi toplumu Tarım toplumu
E) Merkantilist toplum – Feodal toplum Bilgi toplumu

Cevap : C) Tarım toplumu Sanayi toplumu Sanayi ötesi toplum

Açıklama : Sosyolojik olarak toplumsal yapıların evrimi; temel ekonomik faaliyetin tarıma dayandığı “tarım toplumu”, üretimin fabrikalara kaydığı “sanayi toplumu” ve son olarak bilginin ve hizmetin ön plana çıktığı “sanayi ötesi (bilgi) toplumu” şeklinde doğru bir şekilde sıralanır.

3- Yabancılaşmayı ‘tecrübenin ve eylemin bütünlüğünü engelleyen insanın varlığında ve bilincindeki bölünme’ şeklinde tanımlayan Robert Blanuer’e göre yabancılaşmanın dört farklı boyutu mevcuttur.

Aşağıdakilerden hangisi bu dört boyuttan birisi değildir?

A) Tecrit olma
B) Anlamsızlık
C) Güçsüzlük
D) Kendi kendine yabancılaşma
E) Vasıfsızlaşma

Cevap : E) Vasıfsızlaşma

Açıklama : Robert Blauner’e göre yabancılaşmanın dört boyutu; güçsüzlük, anlamsızlık, tecrit olma (sosyal izolasyon) ve kendine yabancılaşmadır. Vasıfsızlaşma ise yabancılaşmaya neden olabilen bir durumdur ancak Blauner’ın modelindeki dört temel boyuttan biri değildir.

4- “Putting-Out” ne anlama gelmektedir?

A) Kadına iş vermeme
B) Çocuklara fazla iş verme
C) Fazla çalışma
D) Evde üretim yaparak çalışma biçimi
E) Grev yaparak iş bırakmak

Cevap : D) Evde üretim yaparak çalışma biçimi

Açıklama : “Putting-Out” sistemi (veya eve iş verme sistemi), Sanayi Devrimi öncesinde tüccarların ham maddeyi kırsal alandaki evlere dağıtıp, orada işlenmesini sağladığı ve sonra bitmiş ürünü topladığı “evde üretim yaparak çalışma biçimi”dir.

5- Sanayi-ötesi toplum yaklaşımın en önemli dayanak noktalarından biri. …….. ekonomisinin yaratılması ve işgücünün imalat sektöründen ……….. sektörüne doğru kaymasıyla işgücünün sektörel ve mesleki dağılımının değişmesidir.

Yukarıda yer alan cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

A) hizmet/hizmet
B) tarım/tarım
C) sanayi/hizmet
D) pazarlama/tarım
E) madencilik / sanayi

Cevap : A) hizmet/hizmet

Açıklama : Sanayi ötesi (post-endüstriyel) toplum, ekonominin odak noktasının imalattan bilgiye ve hizmetlere kaydığı bir yapıyı ifade eder. Bu süreçte bir “hizmet” ekonomisi yaratılır ve işgücü imalattan “hizmet” sektörüne doğru kayar.

6- – Sürekli artan işbölümü ve kentleşmeye tepki olarak sosyal düzenin yakında çökmesinin kaçınılmaz olduğu yönünde zamanının popüler iddiasının abartılı ve yanlış olduğunu savunmaktadır.
– Sosyal dayanışmanın çöktüğü iddiasına karşın sosyal dayanışmanın basitçe farklı bir şeklide yeniden oluştuğunu ileri sürmektedir.
– Modern sanayi toplumunun, karşılıklı bağımlılığı artan iş bölümü ile tahrik ederek aktif bir şekilde bireyi izole olmaktan kurtardığını ifade etmektedir.
– Sosyoloji bilimine katkıları esasen “Toplumda İş Bölümü” başlıklı doktora tezine dayanmaktadır.

Yukarıda hakkında bilgi verilen düşünür aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

A) Herbert Spencer
B) Karl Marx
C) Max Weber
D) August Comte
E) Emil Durkheim

Cevap : E) Emil Durkheim

Açıklama : Metinde bahsedilen görüşler, özellikle “Toplumda İş Bölümü” adlı eseriyle tanınan ve modern toplumda mekanik dayanışmadan organik dayanışmaya geçildiğini savunan Fransız sosyolog Emile Durkheim’e aittir.

7- …… standart ölçüde olmak kaydı ile aynı üründen binlerce üretilmesidir. Üretilen her ürün ve parçalar standart olduğu için eskiyen parçalar yenisiyle değiştirilebilmekte ve dolayısıyla bu ürünler kolayca tamir edilebilmektedir. Çok sayıda üretildiği için maliyet minimuma düşmektedir.”

Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdaki cümlelerden hangisi gelmelidir?

A) Yalın üretim
B) Karma üretim
C) Kitle üretimi
D) Özel üretim
E) Profesyonel üretim

Cevap : C) Kitle üretimi

Açıklama : Verilen tanım, standartlaştırılmış ürünlerin montaj hatları kullanılarak çok büyük miktarlarda ve düşük maliyetle üretilmesi esasına dayanan “kitle üretimi” (Fordizm) modelini açıklamaktadır.

8- Normalde büroda yapılması gereken bir işin evde veya işten uzak bir terminalde yapılması anlamına gelmektedir. Çalışma sürelerinde esneklik ve işe gidip gelme için harcanan sürenin kısalması gibi pozitif etkileri söz konusudur.

Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Süresiz çalışma
B) Sıfır saat süreli çalışma
C) Tam zamanlı çalışma
D) Güvencesiz çalışma
E) Tele çalışma

Cevap : E) Tele çalışma

Açıklama : İşin, teknolojik iletişim araçları kullanılarak iş yeri dışında, genellikle evden yapıldığı esnek çalışma biçimine “tele çalışma” veya “uzaktan çalışma” denir.

9- Çatışmanın toplumun her noktasında olduğunu ve belirli bir seviyede tutularak devam ettirilmesi gerektiğini savunan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

A) Herbert Spencer
B) Saint Simon
C) Auguste Comte
D) Karl Marx
E) Max Weber

Cevap : D) Karl Marx

Açıklama : Toplum tarihini sınıf çatışmaları tarihi olarak gören ve toplumsal değişimin motorunun sınıflar arası çatışma olduğunu savunan düşünür Karl Marx’tır.

10- Daniel Bell’in 1950’li yıllardan itibaren modern kapitalist toplumlarda artan refah ve otomasyonun iş yerinde giderek yaygınlaşması gibi bir dizi sosyo-ekonomik değişmeye işaret etmek için kullandığı kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sanayi toplumu
B) Tarım toplumu
C) Süper kapitalist toplum
D) Sanayi ötesi toplum
E) Feodal toplum

Cevap : D) Sanayi ötesi toplum

Açıklama : Sosyolog Daniel Bell, ekonominin üretimden hizmetlere, mavi yakalı işlerden beyaz yakalı profesyonel mesleklere doğru kaydığı, bilginin merkezi bir rol oynadığı yeni toplumsal yapıyı tanımlamak için “sanayi ötesi toplum” kavramını kullanmıştır.

11- Avrupalı toplumları bir arada tutan ve onlara istikrar sağlayan dinsel ve geleneksel temeller zayıflamaya başlamıştı…… Katolik Kilisesinin otoritesini sarsmış, Protestanlık bireyi ön plana çıkarmıştı…… ile birlikte din ve eşitsizlik, mülkiyet ve krallık gibi kurumlar akılcı ve eleştirel bir incelenmeye tabi tutulmuştu.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Savaşlar Sosyolojik değişim
B) Evrim teorisi – Kapitalizm
C) Reformlar – Rönesans
D) Krallar- Devrim
E) Sosyologlar – Reform

Cevap : C) Reformlar – Rönesans

Açıklama : Metinde bahsedilen tarihsel süreç, ilk boşluğa Katolik Kilisesi’ni sarsan dini “Reformlar”ın, ikinci boşluğa ise aklı ve eleştirel düşünceyi ön plana çıkaran “Rönesans” ve Aydınlanma hareketlerinin gelmesini gerektirir.

12- Teoriye göre milletler arasındaki temel farklılıklar, ekonomik gelişmenin farklı aşamalarında bulunmalarından kaynaklanmaktadır. Sanayileşme, milletler arasındaki farklılıkları ortadan kaldırmakta, bütün dünyada kültürel ve politik yaşamın ortak kalıpları oluşturmaktadır.

Yukarıda açıklanan teori aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sanayileşme teorisi
B) Yakınsama teorisi
C) Gelişme teorisi
D) Modernleşme teorisi
E) Yabancılaşma teorisi

Cevap : B) Yakınsama teorisi

Açıklama : Sanayileşmiş toplumların zamanla teknoloji, örgütlenme ve kültür açısından birbirlerine benzeyeceğini, aralarındaki farklılıkların azalacağını öne süren teori, “yakınsama teorisi”dir.

13- Aşağıdakilerden hangisi mikro işlemcilerin bilgisayar teknolojisine kazandırdığı özelliklerden değildir?

A) Bilgisayarın hızını yükseltmiştir.
B) Bilgisayarın esnekliğini artırmıştır.
C) Bilgisayarın işlem gücünü artırmıştır.
D) Bilgisayarın güvenilirliğini artırmıştır.
E) Bilgisayarın büyüklüğünü ve maliyetini artırmıştır.

Cevap : E) Bilgisayarın büyüklüğünü ve maliyetini artırmıştır.

Açıklama : Mikro işlemciler (çipler), bilgisayarların hızını, esnekliğini ve işlem gücünü artırırken, aynı zamanda boyutlarının küçülmesini ve maliyetlerinin düşmesini sağlamıştır. Büyüklüğü ve maliyeti artırması söz konusu değildir.

14- Weber üç farklı meşru egemenlik veya otorite tipi olduğunu söylemektedir.

Aşağıdakilerden hangisinde bu egemenlik/otorite tipleri doğru olarak verilmiştir?

A) Modern, karizmatik ve rasyonel
B) Geleneksel, idealist ve yenilikçi
C) Geleneksel, karizmatik ve rasyonel
D) Geleneksel, idealist ve rasyonel
E) Modern, yenilikçi ve rasyonel

Cevap : C) Geleneksel, karizmatik ve rasyonel

Açıklama : Max Weber, meşru otoriteyi üç ideal tipte sınıflandırmıştır: Kaynağını gelenek ve göreneklere dayandıran “geleneksel otorite”, liderin olağanüstü özelliklerine dayanan “karizmatik otorite” ve yasalara ve kurallara dayanan “rasyonel-yasal otorite”.

15- Avcı ve toplayıcı toplumlar için aşağıdakilerden hangisi vanlıştır?

A) İnsanlar stok yapma amacı gütmeksizin çalışırlardı.
B) İş, iş dışı zaman ve sosyalleşme bütünleştirilmiş faaliyet akışını oluşturmaktaydı.
C) İnsanlar bir yandan yiyecek toplarken diğer yandan hayvan avlamaya çalışırlardı.
D) Gelecekte tüketme gayesi ile fazla yiyecek depolamaya çalışırlardı.
E) Varlıklarını sürdürmek için yiyecek toplamaları gün boyu devam etmekteydi.

Cevap : D) Gelecekte tüketme gayesi ile fazla yiyecek depolamaya çalışırlardı.

Açıklama : Avcı ve toplayıcı toplumlar, göçebe yaşam tarzları ve depolama imkanlarının kısıtlı olması nedeniyle genellikle günlük olarak tüketecekleri kadar yiyecek toplarlar ve uzun süreli stok yapma amacı gütmezlerdi.

16- “Bilmek, tahmin etmek ve kontrol etmek” diyerek bilimlerin kullandıkları metotların toplumu incelemek amacıyla kullanılması ile bu değişimin daha iyi anlaşılacağı ve toplumun iyileştirilmesinin mümkün olacağına inanan sosyolog aşağıdakilerden hangisidir?

A) August Comte
B) Emil Durkheim
C) Giddens
D) Weber
E) Karl marx

Cevap : A) August Comte

Açıklama : Sosyolojinin kurucusu olarak kabul edilen Auguste Comte, doğa bilimlerindeki yöntemlerin (gözlem, deney) toplumu incelemek için de kullanılması gerektiğini savunmuş ve bu sayede toplumsal yasaların keşfedilip toplumsal ilerlemenin sağlanabileceğine inanmıştır. Bu yaklaşıma pozitivizm denir.

17- “Sosyal, ekonomik organizasyonları ve ilişkileri, dışsal ve bağımsız bir gelişme olarak teknolojinin belirlediğini ve şekillendırdığını varsaymaktadır.”

Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ekonomik determinizm
B) Teknolojik determinizm
C) Biyolojik determinizm
D) Tarihsel determinizm
E) Sosyal determinizm

Cevap : B) Teknolojik determinizm

Açıklama : Toplumsal yapıdaki ve ilişkilerdeki değişimlerin temel nedeninin teknolojik gelişmeler olduğunu ve teknolojinin toplumu şekillendirdiğini savunan yaklaşıma “teknolojik determinizm” denir.

18- Aşağıdakilerden hangisi Marx’a göre kapitalist toplumu karakterize eden temel özelliklerden biri değildir?

A) Sermaye birikiminden sermayedar ile birlikte işçi de pay almaktadır.
B) Sistemi kapitalistler kurgulamaktadır.
C) Üretim sürecin serbest emeğin sömürüsüne dayalıdır.
D) Sermaye birikimi kapitalistlerin elinde gerçekleşmektedir.
E) Kapitalizm yabancılaşma duygusu oluşturmaktadır.

Cevap : A) Sermaye birikiminden sermayedar ile birlikte işçi de pay almaktadır.

Açıklama : Karl Marx’a göre kapitalist sistemde, üretim araçlarına sahip olan kapitalistler, işçinin emeği sonucu ortaya çıkan artı değere el koyarlar ve sermaye birikimi bu şekilde gerçekleşir. İşçinin bu birikimden pay alması değil, emeğinin sömürülmesi söz konusudur.

19- Aşağıdakilerden hangisi Marx’a göre yabancılaşmanın orijinini oluşturmaktadır?

A) Modern fabrika sisteminin gelişmesi
B) Takasa dayalı bir ekonominin ortaya çıkması
C) Sosyalist sistemin kurulması
D) Eve iş verme sistemin ortaya çıkması
E) Komünizmin etkin olması

Cevap : B) Takasa dayalı bir ekonominin ortaya çıkması

Açıklama :

20- Aşağıdakilerden hangisi modern kentlerle ilgili olarak söylenemez?

A) İnsanların hayata tutunmalarını teşvik etmektedir.
B) İnsanoğlunun tüm potansiyelini açığa çıkarmaktadır.
C) Sanayi toplumunun bir gerçeği ve sembolüdür.
D) Herkes için yeni fırsatlar sunmaktadır.
E) Aşırı stres ve gerilim yaratmaktadır.

Cevap : A) İnsanların hayata tutunmalarını teşvik etmektedir.

Açıklama :