Yaşlı Hizmetlerinde Manevi Destek 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Bu makalede, yaşlı hizmetlerinde manevi desteğin temel kavramları, önemi ve uygulama alanları vize dönemi için ele alınacaktır. 2024-2025 vize sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, yaşlı bireylerin manevi ihtiyaçlarını anlamaya ve bu ihtiyaçlara yönelik destek stratejilerini kapsamaktadır.

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ve Kendini Gerçekleştirme

Erdem, yaratıcılık, doğallık ve problem çözme gibi özellikler Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde kendini gerçekleştirme ihtiyacı olarak tanımlanır. Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi, insanların temel ihtiyaçlarından kendini gerçekleştirmeye uzanan bir yapıyı ifade eder.

Manevi Gelişim Teorisi ve Şüpheci Dönem

Manevi Gelişim Teorisine göre şüpheci dönem gençlik aşamasında görülmektedir.

Batı’da Yaşlılık ve Din Sosyolojisi Çalışmaları

Batı ülkelerinde yaşlılıkla ilgili din sosyolojisi çalışmaları kurumsal katılım, din ve ölüm, din ve kişisel uyum ile dinin yaşlılığa dönük anlamı ve değerleri olmak üzere dört kategoride toplanmaktadır. “Din ve maneviyat” genel bir başlık olarak bu kategorileri kapsar.

Hristiyan İnancında Manevi Huzur

Hristiyan inancına göre samimi ve içten bir şekilde Tanrı’nın emirlerini yerine getirdiği müddetçe birey Kutsal ruh aracılığıyla manevi huzur bulur.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Sosyal Hukuk Devleti

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2. maddesi, Türkiye’yi toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlamaktadır.

Manevi Temelli Yaklaşımlar ve Hasta Desteği (Becvar)

Becvar’ın ortaya koyduğu manevi temelli yaklaşım, hastaya güçlü hissetmesini telkin etme, bireysel farklılığa saygı gösterme, manevi gerekleri yerine getirme ve bireysel manevi gelişim konularında hastanın desteklenmesini ifade eder.

Yaşlanma Süreci

Yaşlanma, doğumdan ölüme kadar her bireyin geçirdiği, organizmanın hücre yapısındaki değişmeler ile meydana gelen bio-psiko-sosyal ve manevi gelişim sürecidir.

İnsanda Zahirî ve Bâtınî Duygular

İnsanda bulunan zahirî duygular arasında deri, burun, göz ve kulak sayılır. Ruh bâtınî bir duygudur.

İnsanın Yaratıcısına Karşı Sorumluluğu

İmani ve ameli noktada kişinin inandığı yaratıcısına karşı yerine getirmek zorunda olduğu sorumluluk kişinin yaratıcısına karşı sorumluluğudur.

Bio-Psiko-Sosyal Yaklaşım

İnsan davranışlarının, sorun ve hastalıklarının biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlar içerdiğini ifade eden yaklaşım bio-psiko-sosyal yaklaşımdır.

Yaşlılıkta Dindarlık (Geleneksel Model)

Yaşlanmaya bağlı olarak kişinin dindarlığının artmasına vurgu yapan model geleneksel modeldir.

Yaşlıların Toplumsal Hayata Katılımının Desteklenmesi Kararı

Yaşlıların toplumsal hayata katılımlarının desteklenmesi için sosyal, kültürel, psikolojik, maddi ve manevi iyilik hallerinin korunmasının sağlanması kararı Yaşlılık Şurası’nda alınmıştır.

Sağlık Bakanlığı’nın Görevleri

Herkesin hayatını bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam iyilik hâli içinde sürdürmesini sağlamak için fert ve toplum sağlığını korumak ve bu amaçla plan ve programlar yapmak Sağlık Bakanlığı’nın görevleri arasındadır.

İnsanın Yeryüzüne Gönderiliş Amacı (Kur’an)

Kur’an’a göre insan yeryüzüne imtihan için gönderilmiştir.

Hristiyanlık İnancı

Hz. İsa’nın yaşamını ve işlerini temel alarak birçok ülkede uygulanan din Hristiyanlıktır.

Yaşlı Bireyler İçin Manevi Destek ve İlahi İtminan

Yaşlı bireyler için ilahi zeminde içsel bir itminana ulaşmayı neticeleyen manevi destek noktası affedilme ile ilgili umuttur.

Logoterapi Kuramı (Viktor Frankl)

“Kişinin kendine özgü bir amaç edinerek yaşamasını sağlayacak, hayatındaki varoluşsal boşluğu dolduracak bir anlam bulması” Logoterapi Kuramı olarak ifade edilir.

Yaşlılara Yönelik Manevi Destek Planı

Yaşlılara yönelik manevi destek kapsamında müdahale planı oluşturulurken yaşlı bireylerin dinî/manevi inanç ve değerlerine gerekli hassasiyetin gösterilmesi gerekmektedir.

Kişisel Bağlılık İfadesi

“Kendimi huzurlu hissediyorum, yaşamak için nedenlerim var, hayatımda belirli amaçlarım var.” ifadesi bireyin kişisel bağlılığını ifade etmek için kullanılabilir.

Sonuç

Yaşlı hizmetlerinde manevi destek, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmak, karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olmak ve anlamlı bir yaşam sürdürmelerini sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. Bu makalede ele alınan vize dönemi temel bilgileri, bu alandaki temel kavramları ve yaklaşımları özetlemektedir.

1- Erdem, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, ön yargısız olma, gerçeklerin kabulü olarak tarif edilebilecek ihtiyaçlardır.
Yukarıda tanımlanan ihtiyaç çeşidi aşağıdakilerin hangisidir?

A) Ait olma ve sevgi ihtiyacı
B) Değer ihtiyaçları
C) Güvenlik ihtiyacı
D) Kendini gerçekleştirme ihtiyacı
E) Fizyolojik ihtiyaçlar

Cevap : D) Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Açıklama : Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin en üst basamağında yer alan “kendini gerçekleştirme ihtiyacı”, bireyin potansiyelini tam olarak kullanması, erdemli, yaratıcı ve problem çözücü olması gibi özellikleri içerir.

2- İnsanların temel ihtiyaçları (ihtiyaçlar hiyerarşisi) hangi bilim adamı tarafından ortaya konmuştur?

A) A. Comte
B) İbn Haldun
C) S. Freud
D) E. Durkheim
E) Abraham Maslow

Cevap : E) Abraham Maslow

Açıklama : İnsan ihtiyaçlarını fizyolojik ihtiyaçlardan kendini gerçekleştirmeye uzanan bir piramit şeklinde hiyerarşik bir yapı olarak ortaya koyan kuram, psikolog Abraham Maslow’a aittir.

3- Manevi Gelişim Teorisine göre şüpheci dönem insanların hangi aşamasında görülmektedir?

A) Yaşlılık
B) Yetişkinlik
C) İleri çocukluk
D) İlk çocukluk
E) Gençlik

Cevap : E) Gençlik

Açıklama : Manevi Gelişim Teorisi’ne göre, bireylerin ergenlikten yetişkinliğe geçiş dönemi olan “gençlik” yıllarında, daha önceki inançlarını ve değerlerini sorguladıkları, eleştirel bir bakış açısı geliştirdikleri “şüpheci dönem” yaşanır.

4- Batı ülkelerinde yaşlılıkla ilgili din sosyolojisi çalışmalarının dört kategoride toplandığı görülmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu kategorilerden biri değildir?

A) Kurumsal katılım
B) Din ve ölüm
C) Din ve kişisel uyum
D) Dinin yaşlılığa dönük anlamı ve değerleri
E) Din ve maneviyat

Cevap : E) Din ve maneviyat

Açıklama : Yaşlılık ve din sosyolojisi alanındaki çalışmalar genellikle; yaşlıların dini kurumlara katılımı, dinin ölümle başa çıkmadaki rolü, kişisel uyum üzerindeki etkisi ve yaşlılığa yüklediği anlam gibi kategorilerde toplanır. “Din ve maneviyat” ise bir kategori olmaktan çok, bu çalışmaların tamamını kapsayan genel bir başlıktır.

5- Aşağıdakilerden hangisi Hristiyan inancına göre samimi ve içten bir şekilde Tanrı’nın emirlerini yerine getirdiği müddetçe bireyin manevi olarak huzur bulmasını sağlar?

A) Dua
B) İbadet
C) Ayin
D) İncil
E) Kutsal ruh

Cevap : E) Kutsal ruh

Açıklama :

6- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, sosyal bir hukuk devletidir.
Yukarıdaki ifade hangi hukuki düzenlemede geçmektedir?

A) Yönetmelik
B) Kanun
C) T.C. Anayasası
D) Tüzük
E) Genelge

Cevap : C) T.C. Anayasası

Açıklama : Verilen ifade, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerini belirleyen ve normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan T.C. Anayasası’nın 2. maddesinde yer almaktadır.

7- Ortaya koyduğu manevi temelli yaklaşımla, hastaya güçlü hissetmesini telkin etme, bireysel farklılığa saygı gösterme konusunu teşvik etme, manevi gerekleri yerine getirme ve bireysel manevi gelişim konularında hastanın desteklenmesini sağlama gerekliliğini ifade eden bilim adamı kimdir?

A) Durkheim
B) Freud
C) Jung
D) Becvar
E) Canda

Cevap : D) Becvar

Açıklama :

8- Doğumdan ölüme kadar her bireyin geçirdiği, organizmanın hücre yapısındaki değişmeler ile meydana gelen bio-psiko-sosyal ve manevi gelişim sürecine ne ad verilir?

A) Yaşlanma
B) Engellilik
C) Bunama
D) Geriatri
E) Yaşlılık

Cevap : A) Yaşlanma

Açıklama : Yaşlanma, sadece yaşın ilerlemesi değil, aynı zamanda doğumdan ölüme kadar devam eden ve bireyin biyolojik, psikolojik ve sosyal yapısında meydana gelen değişimlerin tamamını kapsayan doğal bir süreçtir.

9- Aşağıdakilerden hangisi insanda bulunan zahirî duygulardan değildir?

A) Ruh
B) Deri
C) Burun
D) Göz
E) Kulak

Cevap : A) Ruh

Açıklama : İslam düşüncesinde insanın duyuları zahirî (dış/görünen) ve bâtınî (iç/görünmeyen) olarak ikiye ayrılır. Göz, kulak, burun ve deri beş dış duyuyu oluşturur. Ruh ise bâtınî, yani manevi bir boyuttur.

10- İmani ve ameli noktada kişinin inandığı yaratıcısına karşı yerine getirmek zorunda olduğu sorumluluk aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kişinin yaratıcısına karşı sorumluluğu
B) Kişinin kendisine karşı sorumluluğu
C) Kişinin çevreye karşı sorumluluğu
D) Kişinin müracaatçıya karşı sorumluluğu
E) Kişinin komşularına karşı sorumluluğu

Cevap : A) Kişinin yaratıcısına karşı sorumluluğu

Açıklama : Tanımda geçen “imani ve ameli” ifadeler, bireyin inancı ve bu inancın gereği olan eylemler (ibadetler) yoluyla doğrudan Yaratıcısına karşı olan görev ve yükümlülüklerini ifade eder.

11- İnsan davranışlarının, sorun ve hastalıklarının, biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlar içerdiğini ifade eden yaklaşım/kuram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Logoterapi kuramı
B) Transpersonel kuramı
C) Bio-psiko-sosyal yaklaşım
D) Manevi gelişim teorisi
E) Bio-psiko-sosyal ve manevi yaklaşım

Cevap : C) Bio-psiko-sosyal yaklaşım

Açıklama : Biyo-psiko-sosyal yaklaşım, insanı ve sağlık sorunlarını sadece biyolojik değil, aynı zamanda psikolojik (düşünce, duygu) ve sosyal (aile, çevre, kültür) faktörlerin bir bütünü olarak ele alan bütüncül bir modeldir.

12- Yaşlanmaya bağlı olarak kişinin dindarlığının artmasına vurgu yapan model aşağıdakilerden hangisidir?

A) Geleneksel model
B) Moral model
C) Manevi destek modeli
D) İlgisizlik modeli
E) Stabilite/Sabitlik modeli

Cevap : A) Geleneksel model

Açıklama : Yaşlılıkta dindarlık üzerine geliştirilen modellerden biri olan “geleneksel model”, yaşlanmayla birlikte bireylerin ölüme yaklaşmaları ve diğer kayıpları telafi etme ihtiyacı nedeniyle dindarlık düzeylerinin arttığını savunur.

13- “Yaşlılarım toplumsal hayata katılımlarının desteklenmesi için sosyal, kültürel, psikolojik, maddi ve manevi iyilik hållerinin korunmasının sağlanması” kararı nerede alınmıştır?

A) Yaşlılık Kongresi
B) Aile Şurası
C) Yaşlılık Şurası
D) Sağlık Şurası
E) Eğitim Şurası

Cevap : C) Yaşlılık Şurası

Açıklama : Türkiye’de yaşlılıkla ilgili politikaların belirlenmesi ve tavsiye kararlarının alınması amacıyla düzenlenen en üst düzey toplantı, ilgili tüm paydaşların katıldığı “Yaşlılık Şurası”dır. Metindeki karar bu şurada alınmış bir tavsiye kararıdır.

14- Herkesin hayatım bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam İyilik hâli içinde sürdürmesini sağlamak için fert ve toplum sağlığını korumak ve bu amaçla ülkeyi kapsayan plan ve programlar yapmak, uygulamak ve uygulatmak, her türlü tedbiri almak, gerekli teşkilatı kurmak ve kurdurmak hangi kurumun görevleri arasında sayılmaktadır?

A) Milli Eğitim Bakanlığı
B) Sağlık Bakanlığı
C) Diyanet İşleri Başkanlığı
D) Gençlik ve Spor Bakanlığı
E) Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Cevap : B) Sağlık Bakanlığı

Açıklama : Birey ve toplum sağlığını korumak, bu amaçla ulusal düzeyde plan ve programlar yapmak ve uygulamak, Türkiye’de “Sağlık Bakanlığı”nın temel görev ve sorumlulukları arasında yer almaktadır.

15- Kur’an’a göre (Bakara suresinin 155. ayeti) Allah’ın halifesi olabilme sıfatları ile donatılmış bulunan insan, yeryüzüne ne için gönderilmiştir?

A) Çalışmak için
B) Seyahat için
C) Okumak için
D) İmtihan için
E) Düşünmek için

Cevap : D) İmtihan için

Açıklama : İlgili ayet, insanın dünyadaki varoluş amacının bir “imtihan” olduğunu, çeşitli zorluklarla (korku, açlık, mal ve can kaybı) deneneceğini ve bu süreçte sabredenlerin mükafatlandırılacağını belirtir.

16- Hz. İsa’nın yaşamını ve işlerini temel alarak birçok ülkede uygulanan din aşağıdakilerden hangisidir?

A) Zerdüştlük
B) Musevilik
C) Hristiyanlık
D) Yahudilik
E) İslamiyet

Cevap : C) Hristiyanlık

Açıklama : Hz. İsa’nın hayatını, öğretilerini ve merkezi figürünü temel alan, Kutsal Kitap olarak İncil’i kabul eden ilahi din “Hristiyanlık”tır.

17- Yaşlı bireyler için ilahi zeminde içsel bir itminana (tatmin olmaya) ulaşmayı neticeleyen manevi destek noktası aşağıdakilerden hangisidir?

A) Stresten kurtulma
B) Affedilme ile ilgili umut
C) Ölümü kabullenme
D) Ölümü inkâr
E) Yaşamın gerçekleri

Cevap : B) Affedilme ile ilgili umut

Açıklama : Birçok inanç sisteminde, özellikle yaşlılık döneminde, bireyin geçmişteki hata ve günahlarından dolayı duyduğu pişmanlığın, ilahi bir af ile karşılanacağı umudu, önemli bir içsel tatmin ve manevi destek kaynağıdır.

18- “Kişinin kendine özgü bir amaç edinerek yaşamasını sağlayacak, hayatındaki varoluşsal boşluğu dolduracak bir anlam bulması” olarak ifade edilen kuram/teori aşağıdakilerden hangisidir?

A) Postmodern Teori
B) Transpersonel Kuramı
C) Psikoanalitik Kuram
D) Logoterapi Kuramı
E) Sosyal Oluşturmacı Teori

Cevap : D) Logoterapi Kuramı

Açıklama : Viktor Frankl tarafından geliştirilen Logoterapi (Anlam Terapisi), insanın temel güdüsünün anlam arayışı olduğunu ve psikolojik sağlığın, hayatın zorluklarına rağmen bir anlam bulabilmekle mümkün olduğunu savunan bir kuramdır.

19- Yaşlılara yönelik manevi destek kapsamında müdahale planı oluşturulurken aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmesi gerekmektedir?

A) Yaşlı bireylerin psiko-sosyal açıdan dikkate alınması
B) Yaşlı bireylerin dinî/manevi inanç ve değerlerine gerekli hassasiyetin gösterilmesi
C) Yaşlı bireylerin ekonomik açıdan değerlendirilmesi
D) Yaşlı bireylerin sosyal açıdan değerlendirilmesi
E) Yaşlı bireyin fiziksel yapısını dikkate almak

Cevap : B) Yaşlı bireylerin dinî/manevi inanç ve değerlerine gerekli hassasiyetin gösterilmesi

Açıklama : Manevi destek müdahalesinin etkili olabilmesi için en temel ilke, müdahaleyi bireyin kendi inanç sistemi ve değerleri üzerine inşa etmektir. Bu nedenle, yaşlı bireyin dini/manevi inançlarına ve değerlerine hassasiyet göstermek kritik öneme sahiptir.

20- “Kendimi huzurlu hissediyorum, yaşamak için nedenlerim var, hayatımda belirli amaçlarım var.”
Yukarıdaki ifade bireyin hangi bağlılığını ifade etmek için kullanılabilir?

A) Doğa ile ilgili bağlılık
B) Kişisel bağlılık
C) Aile ve çevre ile ilgili bağlılık
D) Kişiler arası bağlılık
E) Transandantal bağlılık

Cevap : B) Kişisel bağlılık

Açıklama :