Hun Tarihi 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Bu makalede, Hun tarihinin erken dönemleri ve Asya Hun İmparatorluğu’nun temel özellikleri vize dönemi için ele alınacaktır. 2024-2025 vize sınavı soruları temel alınarak hazırlanan bu içerik, Hunların kökenleri, önemli hükümdarları ve komşularıyla olan ilişkileri gibi konuları kapsamaktadır.

İlk Türk Kültürlerinin Coğrafyası

İlk Türk kültürlerinin görüldüğü yerlerden biri Nil Nehri ve çevresi değildir. İlk Türk kültürleri Orta Asya ve Sibirya bölgelerinde ortaya çıkmıştır.

Modu’nun Başa Geçişi (Mete Han)

Büyük Hun İmparatorluğu’nun önemli hükümdarı Modu, MÖ 209 yılında başa geçmiştir.

Hunların Yaşadığı Coğrafyanın İklimi

Hunların yaşadığı Orta Asya coğrafyasının en önemli özelliği, yaz ve kış mevsimleri arasındaki büyük sıcaklık farklılıklarıdır.

Ötüken’in Konumu

Türkler için kutsal başkent olan tarihi Ötüken, günümüzde Moğolistan sınırları içinde yer almaktadır.

Hunlarda Levirat Geleneği

Hunlarda oğul veya kardeşi ölen baba veya ağabeyin karısıyla evlenmesinin sebebi, soyların ve ailelerin kaybolmaması içindir.

Hunların En Eski Beylerinden Biri

Kaynaklarda Hunların en eski beylerinden biri olarak Çunvey anılmaktadır.

Modu’nun Rehine Olarak Gönderilmesi

Modu, babası tarafından Yuecilere rehine olarak gönderilmiştir.

Modu’nun Oğluna Verilen Öğüt

Modu’nun oğlunun danışmanı (veziri), onu Çin tarzı hayata özenmemesi konusunda uyarmıştır.

Vuhuanların Kökeni

Vuhuanlar, Moğol milletinin atalarındandır.

Cici’nin Hücumları

Cici’nin hücum ettiklerinden biri Çin değildir.

Çin ve Hun İlişkileri

Çin, Hunlara karşı Perslerle ilişki kurmamıştır.

Çinlilerin Huhanye’nin Kuzeye Dönmesini İstemesinin Nedeni

Çinliler kendilerine sığınan Huhanye Çanyu’nun kuzeye dönmesini istiyorlardı çünkü Huhanye’nin kuzeyde kendisini koruyabilecek güce eriştiğini düşünüyorlardı.

Hunların Çin Karşısındaki Konumu

Çinli elçinin Çanyu’ye veliaht oğlunu rehine göndermesini söylemesi, Hunları Çin karşısında alt seviyeye düşürüyordu.

Modu’nun (Mete) Babası

Modu’nun (Mete)’nun babasının adı Touman’dır.

İlk Türk Kültürlerinden Biri Olmayan

Runik, ilk Türk kültürlerinden biri değildir. Runik bir yazı sistemidir.

Hunların Şehir Kurma Faaliyetlerinden Vazgeçmesinin Nedeni

Hunlar, şehirleri koruyamayacakları düşünüldüğü için şehir kurma faaliyetlerinden vazgeçmişlerdir.

Hun ve Çin Arasında Evlilik Yoluyla Barış Antlaşması Şartı

Hun ve Çin arasında evlilik yoluyla barış antlaşmasının temel şartı Çin’in Hunlara prenses göndermesiydi.

Çin’in Hunlara Seferinde Yanında Yer Alan Topluluk (MÖ 72)

MÖ 72 yılında Hunlara karşı seferinde Vusunlar Çin’in yanında yer almıştır.

Çin’in Hunlara Göndermediği Ürün (Antlaşma Gereği)

Çinliler antlaşma gereğince kürk’ü Hunlara göndermiyorlardı.

Asya Hunlarının Coğrafyasında Yer Almayan Irmak

Ren Irmağı, Asya Hunlarının coğrafyasında yer almamaktadır.

Sonuç

Hun tarihi, Orta Asya’nın önemli güçlerinden biri olan Asya Hun İmparatorluğu’nun yükselişini ve komşularıyla olan etkileşimlerini kapsamaktadır. Bu vize dönemi temel bilgileri, Hunların kültürel ve siyasi yaşamına dair bir giriş sunmaktadır.

1- Aşağıdakilerden hangisi ilk Türk kültürlerinin görüldüğü yerlerden biri değildir?

A) Hakasya
B) Nil
C) Yenisey
D) Urallar
E) Altaylar

Cevap : B) Nil

Açıklama : İlk Türk kültürleri ve ataları, coğrafi olarak Altay Dağları, Urallar, Hakasya ve Yenisey gibi Orta Asya ve Sibirya bölgelerinde ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Nil Nehri ise Mısır’da yer alır ve bu coğrafya ile bir bağlantısı yoktur.

2- Modu ne zaman başa geçmiştir?

A) MÖ 200
B) MÖ 204
C) MÖ 211
D) MÖ 209
E) MÖ 201

Cevap : D) MÖ 209

Açıklama : Büyük Hun İmparatorluğu’nun en önemli hükümdarı olan Modu (Mete Han), babası Touman’ı (Tuman) devirerek MÖ 209 yılında tahta geçmiştir.

3- Hunların yaşadıkları coğrafyanın en önemli özelliği nedir?

A) Bir yılda altı ay gündüz ve altı ay gece olması
B) Yılın on ayının karlar altında olması
C) Aşırı yağışlar
D) Yaz ve kış mevsimlerinde havanın çok nemli olması
E) En yüksek ve en düşük ısı dereceleri arasındaki büyük farklılıklar

Cevap : E) En yüksek ve en düşük ısı dereceleri arasındaki büyük farklılıklar

Açıklama : Hunların yaşadığı Orta Asya bozkırları, karasal iklimin en belirgin özelliklerini taşır. Bu coğrafyanın en önemli özelliği, yaz ve kış mevsimleri ile gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farklarının çok yüksek olmasıdır.

4- Tarihi Ötüken, bugün hangi ülke sınırları içinde kalmıştır?

A) Kazakistan
B) Çin
C) Rusya
D) Mançurya
E) Moğolistan

Cevap : E) Moğolistan

Açıklama : Türkler için kutsal başkent ve anayurt olarak kabul edilen tarihi Ötüken bölgesi, günümüzdeki Moğolistan sınırları içinde, Orhun ve Selenge nehirleri civarında yer almaktadır.

5- Modu’nun oğlunun danışmanına göre Hunlarda oğul veya kardeşi ölen baba veya ağabeyin karısıyla evlenmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çok kadınla evlenme âdeti olduğu için
B) Soyların, ailelerin kaybolmaması için
C) Daha çok çocuk yapabilmek için
D) Kadının kaçmasını engellemek için
E) Kadının mallarına el koymak için

Cevap : B) Soyların, ailelerin kaybolmaması için

Açıklama : Levirat (kayın alma) adı verilen bu evlilik geleneğinin temel amacı, ölen kişinin eşinin ve çocuklarının sahipsiz kalmasını önlemek, ailenin mülkünün dışarıya gitmesini engellemek ve böylece “soyların ve ailelerin kaybolmaması”nı sağlamaktır.

6- Kaynaklarda Hunların en eski beylerinden biri olarak kim anılmaktadır?

A) Cici
B) Tanhu
C) Attila
D) Çunvey
E) Huangdi

Cevap : D) Çunvey

Açıklama : Çin kaynaklarında, Hunların en eski atalarından ve beylerinden biri olarak, Çin’in efsanevi Hsia (Şia) hanedanıyla ilişkilendirilen “Çunvey”in adı geçmektedir.

7- Modu, babası tarafından kime rehine olarak gönderilmiştir?

A) Yueci
B) Vusun
C) Sogd
D) Donghu
E) Çin

Cevap : A) Yueci

Açıklama : Hun hükümdarı Touman (Tuman), veliaht olarak yerine başka bir oğlunu geçirmek istediği için, Modu’yu ortadan kaldırmak amacıyla komşu ve rakip bir kavim olan Yuecilere (Yüe-çi) rehine olarak göndermiştir.

8- Danışmanı (veziri), Modu’nun oğlunu ne için uyarmıştır?

A) Gansu’ya yerleşmesi için
B) Hunları yerleşik hayata geçirmesi için
C) Bir an önce Çin’e hücum etmesi için
D) Çin tarzı hayata özenmemesi için
E) Bir başkent inşa etmesi için

Cevap : D) Çin tarzı hayata özenmemesi için

Açıklama : Modu’nun oğluna hizmet eden Çinli danışman Çung Hang Yüe, Hunların gücünün bozkırdaki hareketli yaşam tarzından geldiğini belirterek, Hun hükümdarını Çin’in ipekli giysileri, yiyecekleri ve yerleşik hayat tarzına özenmemesi konusunda uyarmıştır.

9- Vuhuanlar hangi milletin atalarındandır?

A) Tibetliler
B) Koreliler
C) Çinliler
D) Türkler
E) Moğollar

Cevap : E) Moğollar

Açıklama : Vuhuanlar, Donghu (Doğu Hu) konfederasyonunun bir parçası olan ve daha sonraki dönemlerde Moğol halklarının etnogenezinde rol oynayan proto-Moğol bir kavim olarak kabul edilirler.

10. Aşağıdakilerden hangisi Cici’nin hücum ettiklerinden biri değildir?

A) Kırgız
B) Vujie
C) Çin
D) Huhanye
E) Vusun

Cevap : C) Çin

11- Çin, Hunlara karşı aşağıdaki hangi halkla ilişki kurmamıştır?

A) Vusun
B) Pers
C) Daşia
D) Yueci
E) Kore

Cevap : B) Pers

12- Çinliler kendilerine sığınan Huhanye Çanyu’nun kuzeye dönmesini neden istiyorlardı?

A) Huhanye’nin güneye kaçabileceğini düşündükleri için
B) Huhanye’nin kuzeyde kendisini koruyabilecek güce eriştiğini düşündükleri için
C) Hunların güneye gelip Huhanye’ye saldırabileceğini düşündükleri için
D) Çinliler Huhanye’den nefret ettikleri için
E) Huhanye’nin kendisini öldürmesinden korktukları için

Cevap : B) Huhanye’nin kuzeyde kendisini koruyabilecek güce eriştiğini düşündükleri için

Açıklama :

13- “Çinli elçi, Çanyu’ye evlilik yoluyla barış antlaşması yapması için veliaht oğlunu Çin sarayıma rehine olarak göndermesini söyledi.”
Bu cümlede ifade edilen bilgi aşağıdakilerden hangisine işaret etmektedir?

A) Hunları Çin ile eşitliyordu.
B) Hun Devleti’nin parçalandığını gösteriyordu.
C) Hunların Çin’e savaş açması için sebep teşkil ediyordu.
D) Hunları, Çin karşısında alt seviyeye düşürüyordu.
E) Hun Çanyu’sunun Çin İmparatoru’ndan üstün olduğunu gösteriyordu.

Cevap : D) Hunları, Çin karşısında alt seviyeye düşürüyordu.

Açıklama : Antik diplomaside, bir hükümdarın veliahtını başka bir devlete rehin olarak göndermesi, o devlete tabi olduğunu ve ondan daha alt bir statüde bulunduğunu kabul etmesi anlamına gelirdi. Bu talep, Hunları Çin karşısında daha düşük bir seviyeye indirmeyi amaçlıyordu.

14- Modu (Mete)’nun babasının adı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Touman
B) Anagui
C) Kiok
D) Laoshang
E) Human

Cevap : A) Touman

Açıklama : Çin kaynaklarında, Büyük Hun İmparatorluğu’nun kurucusu Modu’nun (Mete) babasının adı Touman (Tuman) Çanyu olarak geçmektedir.

15- Aşağıdakilerden hangisi ilk Türk kültürlerinden biri değildir?

A) Runik
B) Okunevo
C) Andronovo
D) Karasuk
E) Afanasyevo

Cevap : A) Runik

Açıklama : Afanasyevo, Andronovo, Karasuk ve Okunevo, Orta Asya’da görülen ve ilk Türklerle ilişkilendirilen arkeolojik kültürlerdir. “Runik” ise bir kültürün adı değil, Göktürkler ve diğer eski Türk halkları tarafından kullanılan bir yazı sisteminin (alfabenin) adıdır.

16- MÖ 83 yılından sonra, Vey Lü’nün önerisiyle Hun ülkesinde başlanan şehirler kurma faaliyetlerinden neden vazgeçilmiştir?

A) Hunların şehirleri koruyamayacağı düşünüldüğü için
B) Hunların şehir hayatına alışamayacağı düşünüldüğü için
C) Çinliler izin vermediği için
D) Töreye aykırı olduğu için
E) Şehir dikecek kadar para bulunamadığı için

Cevap : A) Hunların şehirleri koruyamayacağı düşünüldüğü için

Açıklama : Hunlar, bozkırda hareketli ve savaşçı bir yaşam tarzına sahiptiler. Sabit şehirler kurmanın, kendilerini Çin orduları için kolay bir hedef haline getireceğini ve bu şehirleri etkin bir şekilde koruyamayacaklarını düşündükleri için bu faaliyetlerden vazgeçmişlerdir.

17- Hun ve Çin arasında evlilik yoluyla barış antlaşmasının temel şartı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Çinlilerin başkentlerindeki Hun kızlarıyla evlenmeleri
B) Hunların Çin’e prenses göndermesi
C) Çin’in Hunlara prenses göndermesi
D) Çin imparatoriçesiyle Hun çanyusunun evlenmesi
E) Hunların başkentlerindeki Çinli kızlarla evlenmeleri

Cevap : C) Çin’in Hunlara prenses göndermesi

Açıklama : Hunlar ile Çin arasında yapılan ve “Heqin” olarak bilinen barış antlaşmalarının temel şartı, genellikle Çin’in Hun hükümdarına (Çanyu) bir prenses göndermesi ve bununla birlikte yıllık olarak ipek, darı gibi hediyeler (vergi) yollamasıydı.

18- MÖ 72 yılında Hunlara karşı seferinde hangi topluluk Çin’in yanında yer almıştır?

A) Yuecilar
B) Çianglar
C) Vusunlar
D) Tibetliler
E) Turfanlılar

Cevap : C) Vusunlar

Açıklama : MÖ 72 yılında Çin, Hunlara karşı büyük bir askeri ittifak kurmuş ve bu seferde Tanrı Dağları bölgesinde yaşayan ve Hunların rakibi olan Vusunlar (Wusun) ile iş birliği yapmıştır.

19- Çinliler antlaşma gereğince aşağıdakilerden hangisini Hunlara göndermiyorlardı?

A) Darı
B) Mayalı içki
C) Kürk
D) Altın işlemeli ipek
E) İşlenmemiş ipek

Cevap : C) Kürk

Açıklama : Çin’in Hunlara antlaşmalar gereği gönderdiği yıllık hediyeler (tribute) arasında genellikle darı, mayalı içki ve çeşitli ipek kumaşlar bulunuyordu. Kürk ise Hunların kendi coğrafyalarında ürettikleri bir ürün olduğu için Çin’den gönderilen hediyeler arasında yer almıyordu.

20- Aşağıdaki ırmaklardan hangisi Asya Hunlarının coğrafyasında yer almamaktadır?

A) Selenge
B) Tula
C) Onon
D) Orhun
E) Ren

Cevap : E) Ren

Açıklama : Orhun, Selenge, Tula ve Onon nehirleri, Asya Hun İmparatorluğu’nun merkezi olan Moğolistan ve çevresindeki ana ırmaklardır. Ren Nehri ise Avrupa’da yer alır ve Hunların coğrafyasıyla bir ilgisi yoktur.