Bölgesel Coğrafyaya Giriş 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Bu makalede, dünya üzerindeki farklı bölgelerin coğrafi özellikleri, ekonomik yapıları, kültürel çeşitlilikleri ve önemli şehirleri 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak ele alınacaktır. Bu içerik, bölgesel coğrafya alanına giriş yapmak isteyenler için temel bir kaynak teşkil etmeyi amaçlamaktadır.

Avustralya Şehirlerinin Fonksiyonel Yapısı

Avustralya’daki şehirlerin fonksiyonel yapıları incelendiğinde, ekonomisinin büyük ölçüde hizmet sektörüne dayalı olması nedeniyle daha çok hizmet merkezleri kategorisine girdikleri görülmektedir.

XVIII. Yüzyılda Batı Avrupa’yı Etkileyen Devrimler: Demokratik ve Sanayi Devrimleri

Onsekizinci yüzyılın ikinci yarısında dünyayı etkileyen iki büyük devrim Batı Avrupa’da başlatılmıştır. Bunlardan biri Demokratik Devrim, diğeri ise Sanayi Devrimi’dir.

Sahra-altı Afrika’nın En Yoğun Nüfuslu Bölgesi: Batı Afrika

Sahra-altı Afrika’nın en fazla nüfusa sahip bölgesi Batı Afrika’dır.

Pasifik Adaları’nda Bitki Örtüsü Çeşitliliğinin Azlığı

Pasifik Adaları’nın bitki örtüsünde tür sayısının oldukça az oluşunun temel nedeni, adaların birbirinden ve ana karalardan olan izolasyonudur.

ABD Yönetimindeki Karayip Adaları: Puerto Rico

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Karayip Denizi’ndeki bazı küçük adaları da yönetmektedir. Bu adalardan en büyüğü Puerto Rico’dur.

Güney Afrika’nın En Uzun Nehri: Oranj Nehri

Güney Afrika’nın en uzun nehri Oranj Nehri’dir.

Batı Avrupa’nın En Büyük Ülkesi: Fransa

Batı Avrupa ülkeleri arasında en büyüğü Fransa’dır.

Asya’nın Pasifik’e Dökülen Akarsuları: Yenisey Hariç

Mekong, Yangçe ve Huang Ho Asya’nın Pasifik Okyanusu’na dökülen akarsulardandır. Yenisey ise Arktik Okyanusu’na dökülür.

Büyük Antiller’i Oluşturan Adalar: Guatemala Hariç

Büyük Antiller’i oluşturan adalar ve ülkeler arasında Haiti, Küba, Puerto Rico ve Jamaica yer alırken Guatemala yer almaz.

Kuzey Amerika’da Kültürel Kriterlerle Ayrılan Bölge: Fransız Kanadası

Kuzey Amerika’da yalnızca kültür kriteri alınarak ayrılmış tek bölgeyi Fransız Kanadası oluşturmaktadır.

Yeni Zelanda’nın Güney ve Kuzey Adaları Arasındaki Farklılıklar

Yeni Zelanda’nın Güney Adası Kuzey Adası’ndan daha soğuk kışlara, yaygın buzullaşmaya, daha yüksek dağlara sahiptir ve mandıracılık daha az önemlidir. Gelişmiş sanayi faaliyetleri ise Kuzey Adası’nda yoğunlaşmıştır.

Afrika’nın Büyük Nehri: Kongo Nehri

Bir dönem Zaire Nehri olarak da anılan, Orta Batı Afrika’nın en uzun ve Afrika’nın ikinci en uzun nehri Kongo Nehri’dir.

17. Yüzyılda Kuzey Amerika’nın Kolonizasyonu Nedenleri: Sanayi Faaliyetleri Hariç

Avrupa’da 17. yüzyıl başlarında Kuzey Amerika’yı kolonize etme yolunda yeni bir enerji ortaya çıkmıştır. Bunun başlıca nedenleri arasında İngiltere’deki işsizlik, hammadde arayışı, İspanyol egemenliğine meydan okuma arzusu ve altın ile baharat arayışı yer alırken sanayi faaliyetlerini geliştirme isteği bu dönemin bir nedeni değildir.

Tasmanya Coğrafyasının Ayırt Edici Özelliği: Orta Enlem Konumu

Tasmanya’nın coğrafyasındaki en ayırt edici özellik orta enlem konumunda bulunmasıdır.

Nil Nehri Üzerindeki Aswan Barajı ve Nasır Gölü

Nil Nehri üzerinde inşa edilen Aswan Barajı dünyanın en büyük yapay göllerinden birisi olan Nasır Gölü’nü yaratmıştır.

Güneydoğu Asya’nın Büyük Akarsuları ve Ülkeleri: Burma-Mekong Yanlış Eşleşme

Güneydoğu Asya’nın büyük akarsuları ve bulundukları ülkelerle ilgili eşleştirmelerden Burma-Mekong eşleştirmesi yanlıştır. Mekong Nehri Burma’da bulunmaz.

Kuzey Amerika’nın Ekonomik ve Toplumsal Merkezi: Megalopolis

“Kuzey Amerika’daki ekonomik ve toplumsal üstünlüklere sahip birinci bölge” olarak tanımlanan ve ülkenin iş, yönetim ve mali merkezi olan bölge Megalopolis’tir.

İspanya ve Fransa Arasındaki Dağlar: Pireneler

İspanya ile Fransa arasında Pireneler yer alır.

Büyük Antiller’in En Büyük Adası: Küba

Büyük Antiller’i oluşturan adaların en büyüğü Küba’dır.

Rusya Federasyonu’nda Yer Almayan Plato: Doğu Avrupa Platosu

Rusya Federasyonu’nda yer alan platolar arasında Vitim Platosu, Merkezi Rusya Platosu, Fenno-İskandinav Platosu ve Orta Sibirya Platosu bulunurken Doğu Avrupa Platosu yer almaz.

Sonuç

Bölgesel coğrafya, dünyanın farklı köşelerindeki insanların yaşamlarını ve çevrelerini şekillendiren çeşitli faktörleri anlamak için önemli bir disiplindir. Bu makalede ele alınan örnekler, dünya üzerindeki bölgelerin ne kadar çeşitli ve özgün olduğunu göstermektedir.

1- Avustralya’da şehirlerin fonksiyonel yapıları ortaya koyulmaya çalışıldığında, daha çok hangi kategoriye girdikleri görülmektedir?

A) Enerji üretim merkezleri
B) Tarımsal üretim merkezleri
C) Turizm merkezleri
D) Hizmet merkezleri
E) Ulaşım merkezleri

Cevap : D) Hizmet merkezleri

Açıklama : Avustralya, gelişmiş bir ülke olarak ekonomisi büyük ölçüde hizmet sektörüne dayalıdır. Bu nedenle şehirleri de fonksiyonel olarak finans, ticaret, eğitim ve yönetim gibi “hizmet merkezleri” niteliğindedir.

2- Onsekizinci yüzyılın ikinci yarısında dünyayı etkileyen iki büyük devrim Batı Avrupa’da başlatılmıştı. Bunlardan birisi Demokratik Devrimdi diğeri hangisidir?

A) Sanayi Devrimi
B) Tarım Devrimi
C) Demografik Devrim
D) Ulaşım Devrimi
E) Turizm Devrimi

Cevap : A) Sanayi Devrimi

Açıklama : 18. yüzyılın ikinci yarısında dünyayı kökten değiştiren iki büyük devrim yaşanmıştır: Birincisi, siyasi yapıları değiştiren Fransız Devrimi gibi “Demokratik Devrimler”; ikincisi ise üretim biçimlerini ve toplumsal yapıyı değiştiren “Sanayi Devrimi”dir.

3- Sahra­-altı Afrika’nın en fazla nüfusa sahip bölgesi hangisidir?

A) Batı Afrika
B) Geçiş Zonu
C) Ekvatoral Afrika
D) Doğu Afrika
E) Güney Afrika

Cevap : A) Batı Afrika

Açıklama : Nijerya gibi kalabalık ülkeleri de içinde barındıran Batı Afrika, Sahra-altı Afrika’nın en yoğun ve en fazla nüfusa sahip bölgesidir.

4- Pasifik Adaları’nın bitki örtüsünde tür sayısının oldukça az oluşunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) İzolasyon
B) Şiddetli buharlaşma
C) Verimsiz topraklar
D) Yüksek sıcaklıklar
E) Yetersiz yağış

Cevap : A) İzolasyon

Açıklama : Pasifik Adaları’nın ana karalardan çok uzakta ve birbirinden kopuk olmaları, yani “izolasyon”ları, bitki ve hayvan türlerinin bu adalara ulaşmasını ve yayılmasını zorlaştırmış, bu da tür çeşitliliğinin az olmasına neden olmuştur.

5- Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Karayip Denizi’ndeki bazı küçük adaları da yönetmektedir.
Bu adalardan en büyüğü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Martinique
B) St. Martin
C) Anguilla
D) Puerto Rico
E) Saba

Cevap : D) Puerto Rico

Açıklama : Amerika Birleşik Devletleri’ne bağlı, “commonwealth” statüsünde olan ve Karayipler’deki ABD topraklarının en büyüğü ve en kalabalığı olan ada Puerto Rico’dur.

6- Güney Afrika’nın en uzun nehri hangisidir?

A) Oranj
B) Kongo
C) Nil
D) Nijer
E) Zambezi

Cevap : A) Oranj

Açıklama : Lesotho’da doğup, Güney Afrika Cumhuriyeti’nin büyük bir bölümünü geçerek Atlantik Okyanusu’na dökülen Oranj Nehri, Güney Afrika’nın en uzun nehridir.

7- Batı Avrupa ülkeleri arasında en büyüğü hangisidir?

A) Hollanda
B) Belçika
C) Fransa
D) Lüksemburg
E) Almanya

Cevap : C) Fransa

Açıklama : Yüzölçümü bakımından, verilen seçenekler arasında yer alan Batı Avrupa ülkeleri içinde en büyüğü Fransa’dır.

8- Aşağıdakilerden hangisi Asya’nın Pasifik Okyanusu’na dökülen akarsularından değildir?

A) Mekong
B) Yangçe
C) Si Kiyang
D) Huang Ho
E) Yenisey

Cevap : E) Yenisey

Açıklama : Mekong, Yangçe (Gök Irmak) ve Huang Ho (Sarı Irmak) gibi büyük nehirler Asya’nın doğusundan Pasifik Okyanusu’na dökülür. Yenisey Nehri ise Sibirya’dan doğarak kuzeye doğru akar ve Arktik Okyanusu’na dökülür.

9- Aşağıdakilerden hangisi Büyük Antiller’i oluşturan adalar ve ülkeler arasında yer almaz?

A) Haiti
B) Küba
C) Puerto Rico
D) Jamaica
E) Guatemala

Cevap : E) Guatemala

Açıklama : Büyük Antiller, Karayip Denizi’ndeki büyük adalardan oluşur ve Küba, Hispanyola (Haiti ve Dominik Cumhuriyeti), Jamaika ve Puerto Rico’yu kapsar. Guatemala ise bir ada değil, Orta Amerika’da bir kara ülkesidir.

10- Kuzey Amerika’da yalnızca kültür kriteri alınarak ayrılmış tek bölgeyi aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?

A) Büyük Ovalar ve Preriler
B) Fransız Kanadası
C) Kayalık Dağlar
D) Dağlararası Havzalar
E) Kuzey Amerika’nın Çekirdek Alanı: “Heartland”

Cevap : B) Fransız Kanadası

Açıklama : Kuzey Amerika’da, özellikle Quebec eyaletini kapsayan “Fransız Kanadası” bölgesi, diğer bölgelerden coğrafi özelliklerinden çok, dili, kültürü ve tarihiyle ayrılan tek bölgedir.

11- Yeni Zelanda’nın Güney Adası Kuzey Adası’ndan birçok bakımdan farklıdır.
Aşağıdakilerden hangisi bu farklılıklar arasında yer almamaktadır?

A) Daha soğuk geçen kışlar
B) Mandıracılığın daha az önemli oluşu
C) Yaygın buzullaşma
D) Gelişmiş sanayi faaliyetleri
E) Daha yüksek ve daha kütlesel dağlar

Cevap : D) Gelişmiş sanayi faaliyetleri

Açıklama : Yeni Zelanda’nın Güney Adası, Kuzey Adası’na göre daha dağlık, daha soğuk ve buzullaşmanın daha yaygın olduğu bir yerdir. Buna karşılık, ülkenin nüfusunun ve gelişmiş sanayi faaliyetlerinin büyük bir kısmı Kuzey Adası’nda toplanmıştır.

12- Bir dönem Zaire Nehri olarak da anılmıştır. Orta Batı Afrika’nın en uzun, Afrika’nın Nil’den sonra ikinci en uzun nehridir. Kollarıyla birlikte Amazon’dan sonra dünyanın en geniş yağmur ormanlarını besler. Ekvator çizgisini iki kez keser. Afrika kıtasındaki debisi en yüksek nehirdir.
Yukarıda Afrika’nın büyük nehirlerinden bir tanesinin çeşitli özelliklerine yer verilmiştir.
Bu nehir aşağıdakilerden hangisidir?

A) Oranj
B) Nil
C) Zambezi
D) Kongo
E) Nijer

Cevap : D) Kongo

Açıklama : Metinde özellikleri sayılan; Afrika’nın ikinci en uzun, ancak debisi en yüksek olan, Ekvator çizgisini iki kez kesen ve bir dönem Zaire Nehri olarak da bilinen akarsu Kongo Nehri’dir.

13- Avrupa’da 17. yüzyıl başlarında Kuzey Amerika’yı kolonize etme yolunda yeni bir enerji ortaya çıkmıştı.
Aşağıdakilerden hangisi bunun başlıca nedenleri arasında yer almamaktadır?

A) İngiltere’deki yüksek işsizlik oranının yarattığı yeni şehirli sınıfın göç etmelerinin iyi olacağı düşüncesi
B) Gemi inşa etmek için gerekli ham maddeleri bulabilme hayali
C) İspanyol egemenliğine meydan okuma arzusu
D) Altın ve baharat arayışı
E) Sanayi faaliyetlerini geliştirme isteği

Cevap : E) Sanayi faaliyetlerini geliştirme isteği

Açıklama : 17. yüzyılda Kuzey Amerika’nın kolonizasyonunda; altın arayışı, İspanyol egemenliğine meydan okuma, yeni hammadde kaynakları bulma ve Avrupa’daki sosyal sorunlardan kaçma gibi nedenler etkili olmuştur. “Sanayi faaliyetlerini geliştirme isteği” ise bu dönemin değil, daha çok 18. ve 19. yüzyıllardaki Sanayi Devrimi’nin bir nedenidir.

14- Tasmanya’nın coğrafyasındaki en ayırt edici özellik aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ülke yüzölçümünün yalnızca yüzde 1’i kadar tutması
B) Orta enlem konumu
C) Yerleşmelerin az ve küçük oluşu
D) Seyrek nüfuslu oluşu
E) Anakaradan geniş Bass Boğazı ile ayrılmış olması

Cevap : B) Orta enlem konumu

Açıklama :

15- Nil Nehri üzerinde inşa edilen Aswan Barajı dünyanın en büyük yapay göllerinden birisini yaratmıştır.
Bu göl aşağıdakilerden hangisidir?

A) Manzala
B) Marriotiya
C) Nasır
D) Edko
E) Bardawil

Cevap : C) Nasır

Açıklama : Mısır’da Nil Nehri üzerine inşa edilen Aswan Barajı’nın arkasında biriken sularla oluşan devasa yapay göle, dönemin Mısır lideri Cemal Abdülnasır’a atfen “Nasır Gölü” adı verilmiştir.

16- Aşağıdaki seçeneklerde Güneydoğu Asya’nın büyük akarsuları bulundukları ülkelerle eşleştirilerek verilmiştir.
Buna göre eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

A) Burma-Irrawadi
B) Tayland-Çao Phraya
C) Burma-Mekong
D) Kamboçya-Mekong
E) Vietnam-Kızıl Nehir

Cevap : C) Burma-Mekong

Açıklama : Irrawaddy Nehri Burma’nın (Myanmar) ana akarsuyudur. Mekong Nehri ise Kamboçya ve Vietnam’dan geçer ancak Burma’nın ana akarsularından değildir. Bu nedenle C şıkkındaki eşleştirme yanlıştır.

17- “Kuzey Amerika’daki ekonomik ve toplumsal üstünlüklere sahip birinci bölgedir. En büyük zenginlikler, şehirsel iyi yaşama koşullarının en çeşitlileri, en büyük nüfus yoğunlukları, en çeşitli etnik gruplar bu bölgede toplanmıştır. Ülkenin önde gelen iş ve yönetim merkezidir, mali kalbidir.”
Yukarıdaki metinde anlatılan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kayalık Dağlar
B) Büyük Ovalar ve Preriler
C) Quebec
D) Fransız Kanadası
E) Megalopolis

Cevap : E) Megalopolis

Açıklama : Metinde özellikleri anlatılan, ABD’nin kuzeydoğusunda Boston’dan Washington D.C.’ye kadar uzanan, ülkenin en büyük ve en önemli şehirlerinin (New York, Philadelphia, Baltimore) bulunduğu, ekonomik ve siyasi gücün merkezi olan bölgeye coğrafyada “Megalopolis” adı verilir.

18- İspanya ile Fransa arasında hangi dağlar yer alır?

A) Kafkaslar
B) Karpatlar
C) Pireneler
D) Dinar Dağları
E) Apeninler

Cevap : C) Pireneler

Açıklama : İspanya ve Fransa arasında doğal bir sınır oluşturan sıradağlar, Pireneler’dir.

19- Büyük Antiller’i oluşturan adaların en büyüğü hangisidir?

A) Jamaica
B) Küba
C) Guatemala
D) Puerto Rico
E) Haiti

Cevap : B) Küba

Açıklama : Karayip Denizi’nde yer alan ve Büyük Antiller olarak adlandırılan adalar grubunun yüzölçümü bakımından en büyüğü Küba’dır.

20- Aşağıdakilerden hangisi Rusya Federasyonu’nda yer alan platolardan değildir?

A) Vitim Platosu
B) Doğu Avrupa Platosu
C) Merkezi Rusya Platosu
D) Fenno-İskandinav Platosu
E) Orta Sibirya Platosu

Cevap : B) Doğu Avrupa Platosu

Açıklama :