Ekonomik Faaliyetler 2024-2025 Final Soruları

Giriş

Bu makalede, ekonomik faaliyetlerin farklı sektörleri, ulaşım türlerinin avantaj ve dezavantajları, Türkiye ekonomisinin temel dinamikleri ve bölgesel kalkınma konuları 2024-2025 final sınavı soruları temel alınarak ele alınacaktır. Bu içerik, ekonomik coğrafya alanına giriş yapmak isteyenler için kapsamlı bir bakış sunmayı amaçlamaktadır.

Ulaşım Türlerinin Karşılaştırılması: Havayolu Taşımacılığının Dezavantajları

Ulaşım türlerinden havayolu taşımacılığının en büyük dezavantajı yüksek maliyeti ve çevreye olan etkileridir.

Temel Üretim Faaliyetleri: Tarım ve Hayvancılık

İnsan toplumlarının temel gıda kaynaklarını oluşturan ve ekonomik yaşamda önemli bir yere sahip olan iki temel üretim faaliyeti tarım ve hayvancılıktır.

Türkiye’de Kentleşme Hızı (1927-1950)

1927-1950 Dönemi’nde kentleşme hızının düşük olmasının en önemli sebebi, tarımsal faaliyetlerin yaygın olması ve nüfus artış hızının düşük olmasıdır.

Türkiye’nin Uluslararası Enerji Taşımacılığındaki Rolü: Boru Hattı Taşımacılığı

Türkiye’nin uluslararası enerji taşımacılığında önemli bir rol oynamasını sağlayan ulaşım türü boru hattı taşımacılığıdır.

Turizmin Bölgesel Kalkınmaya Katkıları

Turizm yerel ekonomiyi canlandırır, kırsal alanlarda istihdam yaratır, altyapı yatırımlarını artırır ve bölgesel refah seviyesini yükseltir. Tarımsal üretimin azalmasına neden olması ise olumsuz bir sonuçtur.

İstanbul’un Göç Verme Nedenleri

İstanbul’un en fazla göç veren bölge olmasının ana nedenleri arasında eğitim imkanlarının azalması yer almaz. İstihdamın artması, ulaşım imkanlarının artması ve işsizlik oranlarının azalması İstanbul’u göç alan bir merkez haline getirir. Yaşam maliyetlerinin yüksek olması ise göç vermede etkili olabilir.

Turizm Türleri: Deniz-Kum-Güneş Turizmi

Deniz-kum-güneş turizmi özellikle yaz aylarında ekonomiye canlılık kazandırır.

Dünya’daki Petrol Rezervleri: Orta Doğu

Petrol rezervleri açısından en zengin olan bölge Orta Doğu’dur.

Ekonomik Coğrafyanın Gelişimi ve Kantitatif Devrim

Ekonomik coğrafyanın tarihsel gelişimi içinde 1960’lar beşerî coğrafyada Kantitatif (Niceliksel) Devrim ile özdeşleşen dönemdir.

OSB’lerin Dönüşümü: Çok İşlevli Sanayi Bölgeleri

Manisa OSB Kent Projesi, Bursa TEKNOSAB ve OSTİM 2 projeleri OSB’lerin çok işlevli sanayi bölgeleri kurma arayışlarının bir örneğiyken İstanbul Finans Merkezi bir sanayi bölgesi değildir.

Kültür ve Gastronomi Turizminde Öne Çıkan Şehir: Gaziantep

Gaziantep kültür ve gastronomi turizmi açısından ön plana çıkmaktadır.

Türkiye’de Kent Nüfusunun Kırsal Nüfusu Geçtiği Yıl

Türkiye’de kent nüfus oranı ilk kez 1985 yılında kırsal nüfusu geçmiştir.

Berlin Duvarı’nın Yıkılışı ve Ekonomik Coğrafyadaki Değişim

Berlin Duvarı’nın yıkılışı ekonomik coğrafyada Fordizm-sonrası döneme geçişin hızlanmasını tetiklemiştir.

Sanayi Tesislerinin Hammaddeye Yakın Kurulma Nedeni

Sanayi tesislerinin hammaddeye yakın bölgelerde kurulmasının temel nedeni ulaşım maliyetlerini azaltmaktır.

Tersine Göçün Temel Sebepleri

Tersine göçün temel sebeplerinden biri büyük şehirlerdeki yaşam maliyetlerinin artmasıdır.

Sanayi Bölgelerindeki Beklenen Değişim: Daha Küçük ve Çevik Yapılar

Sanayi bölgelerinin gelişiminde gelecekte beklenen en önemli değişikliklerden biri büyük ölçekli fabrikaların yerini daha küçük ve çevik sanayi yapılarının almasıdır.

Akdeniz Bölgesi’nde Çocuk Nüfus Göçü Oranının Yüksek Olmasının Nedeni

Akdeniz bölgesinin çocuk nüfus göçü oranının yüksek olmasının başlıca nedeni mevsimsel işçilik ve aile göçleridir.

1927-1950 Döneminde En Hızlı Kentleşen Şehir: Ankara

Ankara 1927-1950 yılları arasında en hızlı kentleşen şehirlerden biri olmuştur.

Hayvancılığı Olumsuz Etkileyen Sorunlar

Meraların bozulması, bakım maliyetlerinin artması, kırsal yoksulluk ve nüfus kaybı gibi sebepler hayvancılığı olumsuz etkilemektedir.

Türkiye’de Demiryolu Taşımacılığının Ekonomik Önemi

Türkiye’de demiryolu taşımacılığının ekonomik önemlerinden biri sanayi bölgeleri arasında ekonomik taşımacılığı sağlamasıdır.

Sonuç

Ekonomik faaliyetler, insan yaşamının sürdürülmesi ve toplumların gelişimi için hayati öneme sahiptir. Farklı sektörler, ulaşım ağları ve bölgesel dinamikler, dünya ekonomisinin karmaşık yapısını oluşturmaktadır.

1- Aşağıdaki ulaşım türlerinden hangisinin en büyük dezavantajı yüksek maliyet ve çevreye olan etkileridir?

A) Boru hattı taşımacılığı
B) Havayolu taşımacılığı
C) Demiryolu taşımacılığı
D) Karayolu taşımacılığı
E) Denizyolu taşımacılığı

Cevap : B) Havayolu taşımacılığı

Açıklama : Havayolu taşımacılığı, hız avantajına rağmen yüksek yakıt tüketimi, pahalı altyapı (havalimanları, uçaklar) gereksinimi ve yüksek karbon emisyonu nedeniyle hem en maliyetli hem de çevreye etkisi en yüksek olan ulaşım türüdür.

2- Aşağıdakilerden hangisi insan toplumlarının temel gıda kaynaklarını oluşturan ve ekonomik yaşamda önemli bir yere sahip olan iki temel üretim faaliyetidir?

A) Tarım ve hayvancılık
B) Ormancılık ve arıcılık
C) Balıkçılık ve ticaret
D) Sanayi ve ticaret
E) Enerji ve sanayi

Cevap : A) Tarım ve hayvancılık

Açıklama : İnsanlık tarihinin başlangıcından itibaren, toplumların beslenme ihtiyacını karşılayan ve ekonomik faaliyetlerin temelini oluşturan iki ana faaliyet, toprağın işlenmesiyle yapılan tarım ve hayvanların yetiştirilmesiyle yapılan hayvancılıktır.

3- 1927-1950 Dönemi’nde kentleşme hızının düşük olmasının en önemli sebebi nedir?

A) Kırsal nüfusun hızla azalması
B) Göç yasaklarının uygulanması
C) Tarımsal faaliyetlerin yaygın olması ve nüfus artış hızının düşük olması
D) Şehirlerin cazip hale gelmesi
E) Sanayi sektörüne büyük yatırımlar yapılması

Cevap : C) Tarımsal faaliyetlerin yaygın olması ve nüfus artış hızının düşük olması

Açıklama : Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayalıydı ve nüfusun çoğunluğu kırsal alanlarda yaşıyordu. Bu dönemde nüfus artış hızının da bugünkü kadar yüksek olmaması, kentleşme hızının düşük kalmasının en önemli sebebidir.

4- Türkiye’nin uluslararası enerji taşımacılığında önemli bir rol oynamasını sağlayan ulaşım türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Karayolu taşımacılığı
B) Denizyolu taşımacılığı
C) Havayolu taşımacılığı
D) Demiryolu taşımacılığı
E) Boru hattı taşımacılığı

Cevap : E) Boru hattı taşımacılığı

Açıklama : Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla Hazar ve Orta Doğu’daki zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarını Avrupa pazarlarına ulaştıran stratejik boru hatlarının (örneğin Bakü-Tiflis-Ceyhan) geçiş güzergahında yer almaktadır. Bu durum, Türkiye’ye enerji taşımacılığında önemli bir rol kazandırmaktadır.

5- Aşağıdakilerden hangisi turizmin bölgesel kalkınmaya katkılarından biri değildir?

A) Yerel ekonomiyi canlandırması
B) Kırsal alanlarda istihdam yaratması
C) Tarımsal üretimin azalmasına neden olması
D) Altyapı yatırımlarını artırması
E) Bölgesel refah seviyesini yükseltmesi

Cevap : C) Tarımsal üretimin azalmasına neden olması

Açıklama : Turizm; istihdam yaratarak, yerel ekonomiyi canlandırarak ve altyapı yatırımlarını teşvik ederek bölgesel kalkınmaya katkı sağlar. Tarımsal üretimin azalması ise bir katkı değil, plansız turizm faaliyetleri sonucu ortaya çıkabilecek olumsuz bir sonuçtur.

6- İstanbul’un en fazla göç veren bölge olmasının ana nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Eğitim imkanlarının azalması
B) İstihdamın artması
C) Ulaşım imkanlarının artması
D) Yaşam maliyetlerinin düşük olması
E) İşsizlik oranlarının azalması

Cevap : A) Eğitim imkanlarının azalması

Açıklama :

7- Aşağıdaki turizm türlerinden hangisi özellikle yaz aylarında ekonomiye canlılık kazandırır?

A) İnanç turizmi
B) Deniz-kum-güneş turizmi
C) Sağlık turizmi
D) Kış turizmi
E) Gastronomi turizmi

Cevap : B) Deniz-kum-güneş turizmi

Açıklama : “Deniz-kum-güneş turizmi”, iklim koşullarına bağlı olarak özellikle yaz aylarında yoğunlaşan ve kıyı bölgelerindeki ekonomiye büyük bir canlılık kazandıran turizm türüdür.

8- Aşağıdaki bölgelerden hangisi petrol rezervleri açısından en zengin olanıdır?

A) Orta Afrika
B) Kuzey Avrupa
C) Orta Doğu
D) Güneydoğu Asya
E) Güney Amerika

Cevap : C) Orta Doğu

Açıklama : Dünya’daki kanıtlanmış petrol rezervlerinin yarısından fazlası, Suudi Arabistan, İran, Irak, Kuveyt gibi ülkelerin bulunduğu Orta Doğu bölgesinde yer almaktadır.

9- Aşağıdakilerden hangisi ekonomik coğrafyanın tarihsel gelişimi içinde beşerî coğrafyada Kantitatif (Niceliksel) Devrim ile özdeşleşen dönemdir?

A) 1960’lar
B) 1920’ler
C) 1980’ler
D) 1930’lar
E) 1940’lar

Cevap : A) 1960’lar

Açıklama : Beşerî coğrafyada, geleneksel betimsel yöntemler yerine istatistiksel ve matematiksel modellerin kullanılmaya başlandığı ve bilimin daha nicel bir yapıya büründüğü “Kantitatif Devrim”, 1950’lerin sonu ve özellikle 1960’lı yıllarda gerçekleşmiştir.

10- Aşağıdaki projelerden hangisi OSB’lerin çok işlevli sanayi bölgeleri kurma arayışlarının bir örneği değildir?

A) Manisa OSB Kent Projesi
B) Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas OSB
C) Bursa TEKNOSAB
D) İstanbul Finans Merkezi
E) OSTİM 2

Cevap : D) İstanbul Finans Merkezi

Açıklama : Manisa OSB, TEKNOSAB ve OSTİM gibi projeler, sanayi bölgelerinin sadece üretim değil, aynı zamanda teknoloji, eğitim ve sosyal donatıları da içeren çok işlevli yapılara dönüşme arayışlarına örnektir. İstanbul Finans Merkezi ise bir sanayi bölgesi değil, finans sektörünü bir araya getirmeyi amaçlayan özel bir projedir.

11- Aşağıdaki şehirlerden hangisi kültür ve gastronomi turizmi açısından ön plana çıkmaktadır?

A) Erzurum
B) Sinop
C) Çanakkale
D) Gaziantep
E) Manisa

Cevap : D) Gaziantep

Açıklama : Zengin mutfak kültürü UNESCO tarafından tescillenmiş olan Gaziantep, hem tarihi dokusu hem de özgün lezzetleriyle Türkiye’de kültür ve gastronomi turizminin en önemli merkezlerinden biridir.

12- Türkiye’de kent nüfus oranının ilk kez kırsal nüfusu geçtiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?

A) 1985
B) 2000
C) 1965
D) 1950
E) 1975

Cevap : A) 1985

Açıklama : Türkiye’de 1950’lerde başlayan yoğun kırdan kente göç süreci sonucunda, kentlerde yaşayan nüfusun oranı ilk kez 1985 yılı nüfus sayımında kırsal nüfus oranını geçmiştir.

13- Berlin Duvarı’nın yıkılışı ekonomik coğrafyada hangi önemli değişimi tetiklemiştir?

A) Küresel ekonomik sistemin çökmesini
B) Fordizm-sonrası döneme geçişin hızlanmasını
C) Sovyetler Birliği’nin daha fazla güçlenmesini
D) Fordizm’in yeniden canlanmasını
E) Sanayi devriminin başlamasını

Cevap : B) Fordizm-sonrası döneme geçişin hızlanmasını

Açıklama : Berlin Duvarı’nın yıkılması ve Soğuk Savaş’ın sona ermesi, küreselleşme sürecini hızlandırmıştır. Bu durum, büyük ölçekli kitle üretimine dayalı Fordizm’den, esnek, bilgiye dayalı ve küresel ağlara entegre olmuş post-Fordist üretim yapısına geçişi de hızlandırmıştır.

14- Sanayi tesislerinin hammaddeye yakın bölgelerde kurulmasının temel nedeni nedir?

A) Tarımsal üretimi desteklemek
B) Daha fazla iş gücü sağlamak
C) Enerji tüketimini artırmak
D) İklim değişikliğini engellemek
E) Ulaşım maliyetlerini azaltmak

Cevap : E) Ulaşım maliyetlerini azaltmak

Açıklama : Özellikle madencilik veya tarımsal ürünlerin işlenmesi gibi, işlenmemiş hammaddenin taşınmasının pahalı olduğu sanayi kollarında, tesislerin hammadde kaynağına yakın kurulmasının temel nedeni “ulaşım maliyetlerini azaltmak”tır.

15- Aşağıdakilerden hangisi tersine göçün temel sebeplerinden biridir?

A) Ekonomik fırsatların artması
B) İşsizlik oranlarının düşmesi
C) Büyük şehirlerdeki yaşam maliyetlerinin artması
D) Sosyo-kültürel dönüşüm
E) Turizm faaliyetlerinin azalması

Cevap : C) Büyük şehirlerdeki yaşam maliyetlerinin artması

Açıklama : Tersine göç (kırdan kente göçün tersi), genellikle büyük şehirlerdeki yüksek kira, ulaşım gibi yaşam maliyetlerinin artması, yaşam kalitesinin düşmesi ve kırsal alanlarda yeni fırsatların doğması gibi nedenlerle gerçekleşir.

16- Sanayi bölgelerinin gelişiminde gelecekte beklenen en önemli değişikliklerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sanayi tesislerinde Ar-Ge faaliyetlerine yer verilmemesi
B) OSB’lerin yalnızca üretime odaklanmaya devam etmesi
C) OSB’lerde yalnızca mavi yakalı iş gücünün çalışması
D) OSB’lerin kentlerden tamamen koparak izole bölgeler haline gelmesi
E) Büyük ölçekli fabrikaların yerini daha küçük ve çevik sanayi yapılarının alması

Cevap : E) Büyük ölçekli fabrikaların yerini daha küçük ve çevik sanayi yapılarının alması

Açıklama : Post-fordist üretim anlayışıyla birlikte, tek bir büyük fabrikanın her şeyi ürettiği yapıdan, belirli alanlarda uzmanlaşmış daha küçük ve esnek (çevik) sanayi yapılarının bir ağ içinde birlikte çalıştığı bir modele doğru geçiş beklenmektedir.

17- Akdeniz bölgesinin çocuk nüfus göçü oranının yüksek olmasının başlıca nedeni nedir?

A) Eğitim imkanlarının yetersiz olması
B) Göç edenlerin çoğunun yaşlı olması
C) Büyükşehirlerin cazibesi
D) Mevsimsel işçilik ve aile göçleri
E) Sanayi bölgelerinin fazla olması

Cevap : D) Mevsimsel işçilik ve aile göçleri

Açıklama : Akdeniz Bölgesi, özellikle tarım ve turizm sektörlerinde yoğun mevsimlik işçi ihtiyacının olduğu bir bölgedir. Bu durum, ailelerin çocuklarıyla birlikte mevsimlik olarak bölgeye göç etmesine, dolayısıyla çocuk nüfus göçü oranının yüksek olmasına neden olmaktadır.

18- Aşağıdaki şehirlerden hangisi 1927-1950 yılları arasında en hızlı kentleşen şehirlerden biri olmuştur?

A) Antalya
B) Gaziantep
C) Samsun
D) Ankara
E) Bursa

Cevap : D) Ankara

Açıklama : Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte başkent olan Ankara, bu dönemde yeni kurulan devletin idari merkezi olması nedeniyle yoğun bir memur ve hizmetli göçü almış ve Türkiye’nin en hızlı kentleşen şehri olmuştur.

19- Genel olarak meraların bozulması ve yetersizliği, bakım ve besleme maliyetlerinin artması, kırsal yoksulluk ve nüfus kaybı gibi sebeplerden kaynaklanan sorunlar aşağıdakilerden hangisini olumsuz etkilemektedir?

A) Ormancılık
B) Hayvancılık
C) Balıkçılık
D) Madencilik
E) Sanayi

Cevap : B) Hayvancılık

Açıklama : Metinde sayılan meraların bozulması ve bakım-besleme maliyetlerinin artması gibi sorunlar, doğrudan hayvanların otlatılması ve beslenmesiyle ilgili olduğu için en çok “hayvancılık” sektörünü olumsuz etkilemektedir.

20- Türkiye’de demiryolu taşımacılığının ekonomik önemlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Turizm merkezleri arasında hızlı ulaşım sağlaması
B) Yüksek maliyetli olması
C) En esnek taşımacılık yöntemi olması
D) Denizaşırı uluslararası ticaretin en önemli taşıma sistemi olması
E) Sanayi bölgeleri arasında ekonomik taşımacılığı sağlaması

Cevap : E) Sanayi bölgeleri arasında ekonomik taşımacılığı sağlaması

Açıklama : Demiryolu taşımacılığı, tek seferde büyük miktarda yük taşıyabilmesi ve karayoluna göre daha düşük maliyetli olması nedeniyle, özellikle madenler, fabrikalar ve limanlar gibi sanayi bölgeleri arasında hammadde ve ürünlerin ekonomik olarak taşınmasında önemli bir role sahiptir.