Bakım Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme 2023-2024 Bütünleme Soruları

Giriş

Bu makalede, bakım elemanı yetiştirme ve geliştirme sürecinin temel prensipleri, Avrupa Birliği’nin aktif yaşlanma yaklaşımı, bakım sürecinde kayıt tutmanın önemi, sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçeklerinin kullanımı, farklı bakım modelleri ve bakım elemanlarının maruz kalabileceği sağlık ve güvenlik riskleri 2023-2024 bütünleme sınavı soruları temel alınarak detaylı bir şekilde incelenecektir. Amaç, nitelikli bakım hizmetlerinin sunulması için gerekli bilgi ve becerilere sahip bakım elemanlarının yetiştirilmesi ve geliştirilmesi süreçlerine ışık tutmaktır.

Avrupa Birliği’nin Aktif Yaşlanma Prensipleri

Avrupa Birliği, aktif yaşlanma sürecini desteklemek amacıyla çeşitli prensipler benimsemiştir. Bu prensipler arasında yaşam boyu öğrenme, yaş temelli ayrımcılıkla mücadele, uygulanabilir emeklilik sistemlerinin tesisi ve yüksek kaliteli çalışma koşullarının sağlanması yer almaktadır. Bu prensipler, yaşlı bireylerin toplumsal ve ekonomik hayata aktif katılımlarını teşvik etmeyi ve yaşam kalitelerini artırmayı hedeflemektedir. Uygun barınma koşullarının oluşturulması da önemli bir konu olmakla birlikte, Avrupa Birliği’nin temel aktif yaşlanma prensipleri arasında doğrudan belirtilmemektedir.

Bakım Sürecinde Kayıt Tutmanın Önemi ve Yararları

Bakım sürecinde düzenli ve doğru kayıt tutmak, hem bakım elemanları hem de hizmet alan bireyler için pek çok önemli yarar sağlamaktadır. Kayıtlar, bakım uygulamalarının denetimini kolaylaştırarak şeffaflığı artırır ve olası hukuki süreçlerde yasal bir dayanak oluşturur. Ayrıca, geçmiş verilere erişim imkanı sunarak bakım uygulamalarında önemli bir veri kaynağı görevi görür ve ekip çalışmasını destekleyerek farklı bakım elemanlarının birbirleriyle etkili iletişim kurmasına olanak tanır. Ancak kayıt tutmak doğrudan sözlü iletişimi artırmaz, daha ziyade yazılı bilginin paylaşımını ve anlaşılırlığını güçlendirir.

Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeklerinin Kullanımı

Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçekleri, bireylerin sağlık durumlarının fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutlarını değerlendirmek amacıyla kullanılan standartlaştırılmış araçlardır. Bu ölçekler aracılığıyla hastanın hastalığının kendisini nasıl etkilediği, hastalığın olası seyri (prognozu), uygulanan tedavinin etkinliği ve bireyin genel bakım gereksinimleri hakkında önemli bilgiler elde edilebilir. Ancak bu ölçekler, spesifik bir “ilaç değişikliği” kararının alınmasında doğrudan bir rol oynamaz; ilaç değişiklikleri genellikle klinik değerlendirmeler ve laboratuvar bulguları doğrultusunda hekim tarafından belirlenir.

Liliane Juchli’nin Günlük Yaşama Ait 12 Aktivite Modeli (ATL-Modeli)

İsviçreli hemşirelik kuramcısı Liliane Juchli tarafından geliştirilen ve sıklıkla Juchli Modeli veya ATL-Modeli olarak da adlandırılan bakım modeli, bireyin günlük yaşam aktivitelerine (GYA) odaklanan bütüncül bir yaklaşımdır. Bu model, Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı ile de paralellik göstererek, bireyin temel fizyolojik ihtiyaçlarından başlayıp daha karmaşık sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarına kadar uzanan 12 temel aktivite alanını kapsar. Bu aktiviteler, bireyin bağımsızlığını ve yaşam kalitesini sürdürebilmesi için hayati öneme sahiptir ve bakım planlarının oluşturulmasında önemli bir çerçeve sunar.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Aktif Yaşlanma Süreciyle İlişkili Faktörler

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), aktif yaşlanma sürecini etkileyen çeşitli faktörleri kapsamlı bir şekilde ele almıştır. Bu faktörler arasında sağlıklı yaşam tarzları gibi davranışsal faktörler, sosyal destek, şiddet ve suistimalden uzak bir yaşam, eğitim gibi sosyal faktörler, temiz su ve hava, güvenli yiyecekler gibi fiziksel çevre faktörleri ve genetik, biyolojik, psikolojik özellikler gibi kişisel faktörler bulunmaktadır. Emeklilik sonrası çalışmayı destekleyen faktörler de aktif yaşlanmanın önemli bir parçası olmakla birlikte, DSÖ’nün temel sınıflandırmasında bu faktörler genellikle sosyal ve ekonomik politikalar başlığı altında değerlendirilmektedir.

Avrupa’da Refah Devletleri ve Engelli Bireylerin Sosyal Hakları

Avrupa çerçevesindeki refah devletleri, engelli bireylerin topluma tam ve eşit katılımını sağlamak amacıyla çeşitli sosyal hakları güvence altına almıştır. Bu haklar arasında sosyal güvenlik hakkı, sosyal refah hizmetlerinden yararlanma hakkı ve sosyal bütünleşme ile toplumsal hayata katılma hakkı temel öncelik taşımaktadır. Bu haklar, engelli bireylerin bağımsız yaşamlarını sürdürmelerine, toplumsal hayata aktif olarak katılmalarına ve ayrımcılığa karşı korunmalarına yönelik önemli bir çerçeve sunmaktadır. Eğitim hizmetlerinden yararlanma ve sosyal ekonomik oryantasyon hakları da önemli olmakla birlikte, bu temel sosyal haklar arasında doğrudan vurgulanmamaktadır.

Bakım Elemanlarının Sağlık ve Güvenlik Riskleri

Bakım elemanları, yaptıkları işin doğası gereği kas-iskelet sistemi hastalıkları ve bulaşıcı hastalıklar gibi yaygın sağlık sorunlarının yanı sıra, önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Özellikle izole ortamlarda bulunan evlere, geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler, hizmet verdikleri bireyler veya yakınları tarafından şiddete maruz kalma riski, tehlikeli maddelerle (ilaçlar, temizlik malzemeleri vb.) temas etme olasılığı ve pasif içicilik gibi durumlar bakım elemanlarının sağlığını tehdit edebilir. Vardiyalı çalışmadan dolayı psikolojik sorunlar yaşama olasılığı da bulunmaktadır, ancak bu durum doğrudan işin fiziki güvenliğiyle ilgili bir risk olmaktan ziyade çalışma koşullarıyla ilgili bir sorundur.

Vücut Mekaniği ve Doğru Postür

Vücut mekaniği prensipleri, kas ve iskelet sistemi üzerindeki stresi en aza indirerek yaralanmaları önlemek için doğru duruş ve hareket tekniklerini içerir. Ayakta dik dururken ağırlık çizgisi başın ortasından başlayıp göbek çukurunu keserek iki ayağın ortasına düşmelidir. Ağırlık merkezi, ayakta dik dururken vücudun orta hattında pelvisin ortasında yer alır ve ağırlık çizgisi bu merkezden geçmeli ve taban alanı içinde olmalıdır. Taban alanı genişledikçe denge artar. Kas iskelet sistemi üzerine binen yükü azaltmak için ağırlık çizgisi ağırlık merkezinin önünden değil, tam üzerinden geçmelidir.

Kamu Görevlisi Bakım Elemanlarının Yaptırımları

Kamu görevlisi statüsündeki bakım elemanları, görev ve sorumluluklarına aykırı hareket etmeleri durumunda çeşitli disiplin cezaları ile karşılaşabilirler. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil veya haller arasında yetki almadan gizli bilgileri açıklamak en ağır ihlallerden biridir. Diğer şıklarda belirtilen durumlar (iş birliğine aykırı davranış, usulsüz şikayet, kayıtsızlık, göreve geç gelme/erken ayrılma) genellikle daha hafif disiplin cezalarını gerektirebilir.

Madrid Yaşlanma Eylem Planı (2002)

2002 yılında Madrid’de gerçekleştirilen İkinci Dünya Yaşlanma Asamblesi’nde yürürlüğe konulan eylem planı, yaşlıların toplumun ekonomik, politik ve sosyal yaşamlarına tam ve etkili katılımını desteklemeyi, yaşlılar için sağlık hizmetleri, destek ve sosyal koruma sağlamayı, yaşlıların insan haklarının ve temel özgürlüklerinin tam olarak tanınmasını ve cinsiyete dayalı ayrımcılığın ortadan kaldırılması yoluyla yaşlılarda cinsiyet eşitliğini sağlamayı amaçlamaktadır. Gençlerin yaşlılıklarında kullanmak üzere tasarruf yapmalarını teşvik edecek bir mali ortamın oluşturulması bu planın doğrudan amaçları arasında yer almamaktadır.

Bakım Elemanının Görev ve Sorumlulukları

Bakım elemanlarının temel görev ve sorumlulukları arasında iş sağlığı ve güvenliğini sağlama, mesleki gelişim faaliyetlerine katılma, bakım ve destek hizmeti sunma, çevre koruma ve kalite önlemlerini uygulama ve çalıştığı kurumu iyi temsil etme yer alır.

Yaşlılıkta Duyusal İşlevlerde Yaşanabilecek Sorunlar

Yaşlanmayla birlikte bireylerin duyusal işlevlerinde çeşitli sorunlar ortaya çıkabilir. Diyabet, sigara kullanımı ve hareketli protezler tat bozukluğuna neden olabilir. Yaş ilerledikçe konu dışı konuşma azalmaz, özellikle demans durumunda artabilir. İşitme kaybı bilişsel bozulma ile ilişkilidir. Gece görmesinde ve derinlik algılamasında azalma yaşanır.

Yaşlı, Engelli ve Hasta Bireylere Bakım Hizmeti Sunan Bakım Elemanlarının Özellikleri

Yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan bakım elemanlarının sahip olması gereken temel özellikler arasında hizmet sunduğu kişileri fiziksel, psikolojik ve sosyal açılardan anlayabilme, empati kurma bilgi ve becerisine sahip olma, insan ilişkilerine önem verme, hizmet sunulan bireyin gereksinimlerini ve alışkanlıklarını bilme yer alır.

Bakım Elemanlığı Mesleğinin Yeterlik Göstergeleri

Bakım elemanlığı mesleğinin yeterlik göstergeleri arasında bakım gerektiren bireyin bakım ve desteklenmesi, iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma ve kaliteye ilişkin önlemleri uygulama, kişisel ve mesleki gelişim ve kayıt tutma ile raporlama yer alır. Psikolojik ve duygusal gelişim bilgisine sahip olma ve uygulama daha çok uzmanlık gerektiren bir alandır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Engellilere Yönelik Hizmet Birimi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın engellilerle ilgili konularda inceleme ve araştırmalar yapma, projeler hazırlama ve uygulama görevi Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne aittir.

Memurun Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezasına İtiraz Merciî

Memurun kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı itiraz edilebilecek merciî Yüksek Disiplin Kurulu’dur.

Sırtüstü Yatış Pozisyonunda Bası Yaralarını Önleme

Bakım gerektiren birey sırtüstü yatırıldığında kemik çıkıntılar üzerine binen yükü azaltmak için baş, kol altları ve topuklar yastıkla desteklenmelidir.

Bakım Uygulamalarında Bireyin Katılımını Teşvik Etme

Bakım uygulamalarında kişinin bakıma katılma hakkını teşvik etmek için dikkatle dinlemek, yeterli zaman ayırmak, acele etmemek ve bilgi almak ve vermek önemlidir. Bakımı hastaya öğretmek ise ayrı bir eğitim sürecidir.

Bakım Elemanlığı Mesleğinin Gerektirdiği Mesleki Bilgi ve Beceriler

Bakım elemanlığı mesleğinin gerektirdiği mesleki bilgi ve becerilerden bazıları palyatif bakım bilgisi, kayıt tutma ve raporlama bilgisi, istismarın oluşmasını engelleme bilgisi (temel düzeyde), beslenme bilgisi ve iş sağlığı ile güvenliği bilgisidir.

Bakım Elemanlarının Yaşadıkları Yaygın Psikolojik Sorunlar

Bakım elemanlarının yaşadıkları yaygın psikolojik sorunlar arasında tükenmişlik, anksiyete ve depresyon yer almaktadır.

Yaşlılıkta Görülen Nörolojik Değişiklikler

Yaşlılıkta görülen nörolojik değişikliklerden biri beyin ağırlığının artması değil, azalmasıdır.

Ölüm Sürecinin İlk Evresi: Şok, Uyuşma ve İnkâr

Kaybın olduğu ya da olacağının öğrenildiği ilk zamanlarda yaşanan ve kişinin ölüm gerçeğiyle kısa bir süre hissizlik yaşadığı ölüm süreci şok ve uyuşma evresidir, inanmama ve inkâr da bu evrede görülebilir.

Sonuç

Bakım elemanı yetiştirme ve geliştirme, yaşlı, engelli ve hasta bireylerin yaşam kalitesini artırmak için hayati öneme sahiptir. Bu makalede ele alınan konular, nitelikli bakım hizmetlerinin sunulması için gerekli bilgi, beceri ve farkındalığı sağlamayı amaçlamaktadır.

1- Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin aktif yaşlanma prensiplerinden biri değildir?

A) Yaşam boyu öğrenme
B) Yaş temelli ayrımcılıkla mücadele
C) Uygun barınma koşullarının oluşturulması
D) Uygulanabilir emeklilik sistemleri
E) Yüksek kaliteli çalışma koşulları

Cevap : C) Uygun barınma koşullarının oluşturulması

Açıklama : Avrupa Birliği’nin aktif yaşlanma prensipleri; yaşam boyu öğrenme, yaş ayrımcılığıyla mücadele, uygulanabilir emeklilik sistemleri ve kaliteli çalışma koşullarını içerir. Uygun barınma koşulları önemli olsa da, bu dört ana prensip arasında doğrudan sayılmamaktadır.

2- Aşağıdakilerden hangisi bakım sürecinde kayıt tutmanın yararlarından değildir?

A) Denetimi kolaylaştırır.
B) Yasal dayanak sağlar.
C) Bakım uygulamalarında veri kaynağı olur.
D) Sözlü iletişimi arttırır.
E) Ekip çalışmasını sağlar.

Cevap : D) Sözlü iletişimi arttırır.

Açıklama : Kayıt tutmak, bilgilerin yazılı olarak standartlaştırılmasını sağlar. Bu durum sözlü iletişimi artırmaz, aksine yanlış anlaşılmaları ve bilgi kayıplarını önleyerek sözlü iletişim ihtiyacını azaltabilir veya daha etkin hale getirebilir.

3- Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçekleri kullanılarak aşağıdaki bilgilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Bakım gereksinimi
B) İlaç değişikliği
C) Hastalığın prognozu
D) Tedavinin etkinliği
E) Hastalığın hastayı nasıl etkilediği

Cevap : B) İlaç değişikliği

Açıklama : Yaşam kalitesi ölçekleri; bir hastalığın hastayı nasıl etkilediğini, prognozunu, tedavinin etkinliğini ve bakım gereksinimini değerlendirmede kullanılır. Ancak spesifik bir “ilaç değişikliği” kararı bu ölçeklerle değil, klinik bulgularla hekim tarafından verilir.

4- Liliane Juchli tarafından geliştirilen ve Maslow’un “İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı” ile de yakından ilişkili olan ve Juchli Modeli ve ATL-Modeli olarak da adlandırılan bakım modeli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Günlük Yaşama Ait 12 Aktivite Modeli
B) 14 Temel İhtiyaca Dayanan Günlük Yaşam Aktiviteleri Bakım Modeli
C) NANDA-Reaksiyon Modeli
D) Kendi Kendine Bakım Yetersizligi Modeli
E) Davranış Kalıpları Modeli

Cevap : A) Günlük Yaşama Ait 12 Aktivite Modeli

Açıklama : İsviçreli hemşirelik kuramcısı Liliane Juchli tarafından geliştirilen ve bireyin 12 temel yaşam aktivitesine odaklanan bakım modeli, ATL-Modeli (Aktivitäten des täglichen Lebens) olarak da bilinir.

5- Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü’nün aktif yaşlanma süreci ile ilişkili olduğunu bildirdiği faktörlerden değildir?

A) Sağlıklı yaşam stilleri gibi davranışsal faktörler
B) Sosyal destek, şiddet ve suistimal, egitim gibi sosyal faktorler
C) Temiz su ve hava, güvenli yiyecekler gibt fiziksel çevre faktörleri
D) Genetik, biyolojik, psikolojik özellikler gibi kişisel aktörler
E) Emeklilik sonrası çalışmayı destekleyen faktörler

Cevap : E) Emeklilik sonrası çalışmayı destekleyen faktörler

Açıklama : Dünya Sağlık Örgütü, aktif yaşlanmayı etkileyen faktörler olarak davranışsal, sosyal, fiziksel çevre ve kişisel faktörleri belirtir. Emeklilik sonrası çalışmayı destekleyen faktörler ise bu ana kategorilerden çok, sosyal ve ekonomik politikaların bir parçasıdır.

6- I. Sosyal güvenlik hakkı
II. Eğitim hizmetlerinden yararlanma hakkı
III. Sosyal ve ekonomik oryantasyon hakkı
IV. Sosyal refah hizmetlerinden yararlanma hakkı
V. Sosyal bütünleşme ve katılma hakkı
Yukarıdakilerden hangisi Avrupa çerçevesinde, refah devletleri ve engelli bireyler arasındaki ilişkinin dayandığı temel sosyal haklar arasında yer alır?

A) I, II, III ve IV
B) II, III ve V
C) I, III ve V
D) I. II ve III
E) I, IV ve V

Cevap : E) I, IV ve V

Açıklama : Avrupa’daki refah devletlerinde engelli bireylerin temel sosyal hakları arasında; sosyal güvenlik (I), sosyal refah hizmetlerinden yararlanma (IV) ve topluma tam katılımı ifade eden sosyal bütünleşme (V) hakları yer alır.

7- Bakım elemanları kas-iskelet hastalıkları ve bulaşıcı hastalıklar dışında ayrıca yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu risklerden biri değildir?

A) Izole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
B) Şiddete maruz kalmak
C) Tehlikeli maddelere maruz kalmak
D) Pasif içicilik
E) Vardiyalı çalışmadan dolayı psikolojik sorunlar deneyimlemek

Cevap : E) Vardiyalı çalışmadan dolayı psikolojik sorunlar deneyimlemek

Açıklama :

8- I- Ağırlık çizgisi ayakta dik dururken başın tam ortasından başlayan ve göbek çukurunu keserek iki ayağın ortasına düşen hayali çizgidir.
II- Ağırlık çizgisi ağırlık merkezinden geçmeli ve taban alam içinde olmalıdır.
III- Ağırlık merkezi, ayakta dik dururken vücudun orta hattında pelvisin tam ortasında yer alır.
IV- Taban alam genişledikçe, denge azalır.
V- Kas iskelet sistemi üzerine binen yükü azaltmak için ağırlık çizgisi ağırlık merkezinin önünden geçmelidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

A) IV ve V
B) II, III ve IV
C) Yalnız V
D) Yalnız IV
E) I, II ve III

Cevap : E) I, II ve III

Açıklama : Vücut mekaniğine göre, ağırlık çizgisi ve ağırlık merkezinin tanımları (I, III) ve dengenin sağlanması için ağırlık çizgisinin taban alanı içinde kalması gerektiği (II) doğrudur. Taban alanı genişledikçe denge azalmaz, artar (IV yanlış). Ağırlık çizgisi ağırlık merkezinin önünden geçerse denge bozulur (V yanlış).

9- Bir kamu görevlisi olarak bakım elemanları da sorumluluklarına aykırı hareket etmeleri halinde bazı yaptiralara maruz kalırlar. Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının devlet memurluğundan çıkarılmasını gerektiren fiil veya hallerden biridir?

A) Görevin iş birliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak
B) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak
C) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak
D) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak
E) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek

Cevap : D) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak

Açıklama : Devlet Memurları Kanunu’na göre, yetkili olmadığı halde göreviyle ilgili gizli bilgileri açıklamak, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren en ağır disiplin suçlarından biridir.

10- Aşağıdakilerden hangisi 2002 yılında Madrid’de ikincisi yapılan Dünya Yaşlanma Asamblesi’nde yürürlüğe konulan eylem planının amaç, hedef ve taahhütleri arasında yer almaz?

A) Yaşlıların toplumun ekonomik, politik ve sosyal yaşamlarına tam ve etkili olarak katılması amacıyla güçlendirilmesi
B) Yaşlılar için, koruyucu ve rehabilite edici hizmetler dahil olmak üzere, sağlık hizmetleri, destek ve sosyal koruma sağlanması
C) Yaşlılar insan haklarının ve temel özgürlüklerinin tam olarak tanınması ve gerçekleştirilmesi
D) Gençlerin yaşlılıklarında kullanmak üzere tasarruf yapmaların olanaklı kılacak bir mali ortamın oluşturulması
E) Cinsiyete dayalı ayrımcılığın ortadan kaldırılması yoluyla yaşlılarda cinsiyet eşitliğinin sağlanması

Cevap : D) Gençlerin yaşlılıklarında kullanmak üzere tasarruf yapmaların olanaklı kılacak bir mali ortamın oluşturulması

Açıklama : Madrid Yaşlanma Eylem Planı, doğrudan yaşlı bireylerin haklarına, katılımına, sağlıklarına ve sosyal korunmalarına odaklanır. Gençlerin tasarruf yapması ise bu planın doğrudan bir amacı değildir.

11- I. İş sağlığı ve güvenliği
II. Mesleki gelişim faaliyetlerine katılma
III. Bakım ve destek
IV. Çevre koruma ve kaliteye ilişkin ahnan önlemleri uygulama
V. Çalıştığı kurumu iyi temsil etme ve saygınlığını koruma
Yukarıdakilerden hangileri bakım elemanının görev ve sorumlulukları arasında yer alır?

A) I, II, III ve IV
B) II ve III
C) I ve V
D) II ve IV
E) I, III ve V

Cevap : A) I, II, III ve IV

Açıklama : Bakım elemanının görevleri; iş sağlığı ve güvenliğine uymak (I), mesleki gelişimini sürdürmek (II), bakım ve destek hizmeti sunmak (III) ve çevre koruma ile kalite önlemlerini uygulamaktır (IV).

12- Yaşlanmayla birlikte bireyin duyusal işlevlerinde yaşanabilecek sorunlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Diyabet, sigara kullanım, hareketli protezler tat bozukluğuna neden olur.
B) Yaş ilerledikçe konu dışı konuşma azalır.
C) Demans durumunda ses ve konuşma bozukluğu görülür.
D) İşitme kaybı bilişsel bozulma ile ilişkilidir.
E) Gece görmesinde ve derinlik algılamasında azalma olur.

Cevap : B) Yaş ilerledikçe konu dışı konuşma azalır.

Açıklama : Yaşlanma ve özellikle demans gibi durumlarda, düşünce akışını kontrol etmede zorluk yaşanabildiği için konu dışı konuşma azalmaz, tam aksine artabilir.

13- I. Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilme
II. Empati kurma bilgi ve becerisine sahip olma
III. İnsan ilişkilerine önem verme
IV. Hizmet sunulan bireyin gereksinimlerini bilme
V. Hizmet sunulan bireyin alışkanlıklarını ortaya çıkarma
Yukarıdakilerden hangisi yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan bakım elemanlarının üstlendikleri görevler ya da yaptıkları işin niteliği bağlamında sahip olmaları gereken özellikler arasında yer alır?

A) I, II, III ve V
B) II ve IV
C) I, II ve III
D) I, II, III ve IV
E) I, III ve V

Cevap : C) I, II ve III

Açıklama :

14- Bakım elemanlığı mesleğinin gerektirdiği mesleki bilgi ve beceriler ile tutum ve davranışlar bağlamında mesleğin yeterlik göstergeleri tanımlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu göstergelerden biri değildir?

A) Psikolojik ve duygusal gelişim bilgisine sahip olma ve uygulama
B) Bakım gerektiren bireyin bakım ve desteklenmesi
C) İş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kaliteye ilişkin alınan önlemleri uygulama
D) Kişisel ve mesleki gelişim konulan
E) Kayıt tutma ve raporlama

Cevap : A) Psikolojik ve duygusal gelişim bilgisine sahip olma ve uygulama

Açıklama : Bakım elemanının yeterlikleri arasında; bakım ve destek, iş sağlığı güvenliği, kişisel/mesleki gelişim ve kayıt tutma gibi konular yer alır. Psikolojik ve duygusal gelişim bilgisi ise daha çok psikolog veya sosyal hizmet uzmanı gibi farklı bir meslek grubunun yeterlilik alanına girer.

15- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın engellilerle ilgili konularda inceleme ve araştırmalar yapma, projeler hazırlama ve uygulama görevi üstlenen hizmet birimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
B) Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü
C) Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü
D) Strateji Geliştirme Başkanlığı
E) Destek Hizmetleri Dairesi Başkankğı

Cevap : B) Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Açıklama : Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde, engellilere yönelik politikaların geliştirilmesi, projeler hazırlanması ve hizmetlerin yürütülmesinden doğrudan sorumlu olan ana hizmet birimi “Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü”dür.

16- Memurun kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı itiraz edebileceği mercii aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yüksek disiplin kurulu
B) Valilik
C) Denetim kurulu
D) Adalet Bakanlığı
E) Yargıtay

Cevap : A) Yüksek disiplin kurulu

Açıklama : Devlet Memurları Kanunu’na göre, il disiplin kurulları tarafından verilen kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı, kurumların bünyesinde bulunan “Yüksek Disiplin Kurulu”na itiraz edilebilir.

17- Bakım gerektiren birey sırtüstü yatırıldığında kemik çıkıntılar üzerine binen yükü azaltmak için ve ….. yastıkla desteklemelidir.
Yukarıda cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) sırt, bel, boyun
B) baş, kol altları, topuklar
C) çene omuzlar, kollar
D) baş, sırt, Bel
E) baş, çene, sırt

Cevap : B) baş, kol altları, topuklar

Açıklama : Yatakta sırtüstü pozisyon verirken bası yarası riskini azaltmak için vücudun yatakla temas eden kemik çıkıntılarının yastıklarla desteklenmesi gerekir. Bu bölgeler öncelikle baş, omuzlar, dirsekler, kuyruk sokumu ve topuklardır. Şıklar arasında en uygun olanı baş, kol altları ve topuklardır.

18- Aşağıdakilerden hangisi bakım uygulamalarında kişinin bakıma katılma hakkını teşvik etmek için yapılması gerekenlerden değildir?

A) Dikkatle dinlemek
B) Yeterli zaman ayırmak
C) Bakımı hastaya öğretmek
D) Acele etmemek
E) Bilgi almak ve vermek

Cevap : C) Bakımı hastaya öğretmek

Açıklama : Bireyin kendi bakımına katılımını teşvik etmek için onu dikkatle dinlemek, yeterli zaman ayırmak, acele etmemek ve karşılıklı bilgi alışverişinde bulunmak önemlidir. “Bakımı hastaya öğretmek” ise katılımı teşvikten çok, kendi kendine bakım becerisi kazandırma eğitimidir.

19- Aşağakilerden hangisi bakım elemanlığı mesleğinin gerektirdiği mesleki bilgi ve becerilerden biri değildir?

A) Palyatif bilgisi
B) Kayit tutma ve raporlama bilgisi
C) İstismarın oluşmasını engelleme bilgisi
D) Beslenme bilgisi
E) İş sağlığı ve güvenliği bilgisi

Cevap : C) İstismarın oluşmasını engelleme bilgisi

Açıklama :

20- I. Tükenmişlik
II. Obsesif-kompulsif bozukluk
III. Panik bozukluğu
IV. Anksiyete
V. Depresyon
Yukarıdakilerden hangileri bakım elemanlarının yaşadıkları yaygın psikolojik sorunlar arasında yer alır?

A) IV ve V
B) I ve IV
C) I, II ve III
D) I, IV ve V
E) I, II, III ve IV

Cevap : D) I, IV ve V

Açıklama : Bakım verme işinin getirdiği ağır fiziksel ve duygusal yük nedeniyle, bakım elemanlarında en yaygın olarak görülen psikolojik sorunlar arasında iş stresi sonucu ortaya çıkan “tükenmişlik” (I), sürekli bir kaygı durumu olan “anksiyete” (IV) ve “depresyon” (V) yer almaktadır.