Temel Gerontoloji 2023-2024 Bütünleme Soruları

Giriş

Bu makalede, temel gerontoloji biliminin yaşlılık sürecine dair sunduğu kavramsal çerçeveler, yaşlı bireylerin karşılaştığı sağlık sorunları, sosyal hizmet modelleri, ölüm ve yas psikolojisi ile toplumsal yaşlanma dinamikleri 2023-2024 bütünleme sınavı soruları temel alınarak kapsamlı bir şekilde ele alınacaktır. Amaç, yaşlılık ve yaşlanma olgusunu çok yönlü bir bakış açısıyla inceleyerek bu alanda çalışan profesyonellere ve konuya ilgi duyanlara derinlemesine bir anlayış sunmaktır.

Yaşlılıkta Ekonomik Güvence: Almanya Emeklilik Sistemi Örneği

Yaşlılık döneminde ekonomik bağımsızlık, bireylerin refahı ve toplumsal hayata katılımı için kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, Almanya’nın uyguladığı emeklilik sistemi, tüm bireyleri zorunlu olarak sisteme dahil etmesiyle dikkat çekmektedir. Bu yaklaşım, emeklilik sonrası dönemde yaşlıların ekonomik zorluklarla karşılaşma olasılığını önemli ölçüde azaltarak, ekonomik bağlılıklarını en aza indirmeyi hedeflemektedir.

Sosyal Kırılganlık: Sağlığın Sosyal Belirleyicilerinde Dezavantaj

Sosyal kırılganlık, bireylerin veya belirli grupların, sağlıklarını doğrudan etkileyen sosyal, ekonomik ve çevresel faktörler açısından dezavantajlı bir konumda bulunmaları durumunu ifade eder. Yoksulluk, ayrımcılık, eğitim seviyesinin düşüklüğü, yetersiz barınma ve beslenme gibi faktörler, sosyal kırılganlığı artıran temel unsurlardır. Bu durum, yaşlı bireylerin sağlık ve iyilik hallerini olumsuz yönde etkileyerek, daha savunmasız hale gelmelerine neden olabilir.

Yaşlı Ayrımcılığı (Ageism) Kavramı ve Robert Butler’ın Tanımı

“Ageism” (yaş ayrımcılığı) terimi, yaşlı bireylere yönelik olumsuz tutumları, önyargıları ve ayrımcı davranışları tanımlamak için kullanılan önemli bir kavramdır. Bu terim, ilk olarak 1969 yılında Amerikalı gerontolog ve psikiyatr Dr. Robert Butler tarafından ortaya atılmıştır. Yaş ayrımcılığı, yaşlıların sosyal hayattan dışlanmasına, iş imkanlarının kısıtlanmasına, sağlık hizmetlerine erişimde eşitsizliklere ve genel olarak saygısız bir muameleye maruz kalmalarına yol açabilir.

İnsan Yaşamının Evreleri ve Aristoteles’in Yaşlılık Sınıflandırması

Antik Yunan filozofu Aristoteles, insan yaşamını belirli dönemlere ayırarak incelemiş ve bu sınıflandırmasında yaşlılığı dördüncü ve son evre olarak tanımlamıştır. Aristoteles’e göre yaşamın bu son döneminde, bireylerin fiziksel ve zihinsel yeteneklerinde doğal bir gerileme yaşanır, ancak bu dönem aynı zamanda bilgelik ve deneyimlerin de doruk noktasına ulaştığı bir zaman dilimidir.

Sarkopeninin Önlenmesi ve Tedavisi: Multidisipliner Yaklaşım

Sarkopeni, yaşlanma sürecinin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan ve kas kütlesi ile gücünde ilerleyici kayıp anlamına gelen bir durumdur. Bu durum, yaşlı bireylerin hareket kabiliyetini kısıtlayabilir, düşme riskini artırabilir ve genel yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Sarkopeninin önlenmesi ve tedavisi, proteinden zenginleştirilmiş bir beslenme düzeni, yeterli D vitamini alımı ve düzenli olarak yapılan direnç egzersizlerini içeren multidisipliner bir yaklaşım gerektirir.

Yaşlılarda Ölüm Korkusu: Dini İnancın Rolü

Ölüm, insan yaşamının kaçınılmaz bir gerçeği olup, yaşlılık döneminde bu gerçeklikle yüzleşme sıklığı artar. Yaşlılarda ölüm korkusunun artmasında etkili olan birçok faktör bulunmaktadır. Bunlardan biri de dini inançtır. Güçlü bir dini inanca sahip olmak, ölümden sonraki yaşama dair inançlar ve manevi teselli yoluyla ölüm korkusunu azaltabilirken, dini inancı zayıf veya hiç olmayan bireylerde bu korku daha yoğun yaşanabilir.

Ölümün Felsefi ve Psikolojik Boyutu: Edgar Morin’in Görüşü

Fransız düşünür Edgar Morin, ölümün insan anlayışının ötesinde bir kavram olduğunu ve bu nedenle içeriğinin düşünülemez ve açıklanamaz olduğunu ifade etmiştir. Bu görüş, ölümün bilinmezliği ve insan deneyiminin sınırlarını aşan doğası üzerine felsefi bir bakış açısı sunmaktadır.

Geriatri: Yaşlı Sağlığına Odaklanan Tıp Dalı

Geriatri, tıp biliminin yaşlı bireylerin sağlığının korunması, geliştirilmesi ve yaşlılarda sık görülen hastalıkların tanı ve tedavisi ile ilgilenen özel bir dalıdır. Geriatri uzmanları, yaşlıların benzersiz sağlık ihtiyaçlarını ve çoklu sağlık sorunlarını yönetme konusunda uzmanlaşmışlardır.

Japonya’da Toplum Temelli Entegre Bakım Sistemi: Süper Yaşlı Topluma Yanıt

Japonya, dünya genelinde yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülkelerden biri olarak “süper yaşlı toplum” olarak sınıflandırılmaktadır. Bu demografik yapı, yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirilmiş kapsamlı bir bakım sistemini zorunlu kılmıştır. Japonya’da uygulanan toplum temelli entegre bakım sistemi; bireyin kendi kendine bakımı, aile ve toplumun desteği, sosyal hizmetler ve hükümetin sağladığı bakım olmak üzere dört temel unsur üzerine kuruludur.

Pasif Ötenazi Uygulamaları ve Aktif Ötenaziden Farkı

Ötenazi, yaşamı sona erdirme eylemi olup, aktif ve pasif olmak üzere iki temel şekilde uygulanabilir. Pasif ötenazi, yaşamı sürdüren tıbbi müdahalelerin (beslenme, sıvı, oksijen desteği, solunum cihazı vb.) kesilmesi veya geri çekilmesi yoluyla gerçekleşir. Aktif ötenazi ise hastanın yaşamına doğrudan ve kasıtlı bir müdahale ile son verilmesidir (örneğin, ölümcül bir ilaç verilmesi). Pasif ötenaziye örnek olarak beslenmenin yapılmaması, sıvı veya oksijen desteğinin kesilmesi ve solunum cihazının çekilmesi sayılabilir.

Yaşlılıkta Uzaktan Takip ve Telebakım Hizmetleri

Telebakım, yaşlılık döneminde ortaya çıkabilecek sağlık risklerini erken tespit etmek, acil durumları önlemek veya anında müdahale etmek ve yaşlının bağımsız yaşamını desteklemek amacıyla uzaktan takip teknolojilerinin kullanıldığı bir hizmet modelidir. Bu sistemler genellikle sensörler, akıllı cihazlar ve iletişim teknolojilerini içerir.

Ekonomik, Kültürel ve Toplumsal Faktörlerin Etkilediği Yaşlılık: Düşkün Yaşlılar

“Düşkün yaşlılar” kavramı, sadece biyolojik yaşlanmanın etkisiyle değil, aynı zamanda ekonomik yetersizlikler, kültürel bariyerler ve toplumsal dışlanma gibi faktörler nedeniyle sağlıksız bir yaşlılık geçiren bireyleri ifade eder. Bu gruptaki yaşlılar genellikle temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanır ve kapsamlı bir bakıma ihtiyaç duyarlar.

Yaşlılık Döneminde Günlük Yaşam Aktiviteleri İçin Yardımcı Cihazlar

Yaşlılık döneminde günlük yaşam aktivitelerini (GYA) yerine getirmede zorluk yaşayan bireyler için çeşitli yardımcı cihazlar bulunmaktadır. Bunlar arasında banyo yapmaya yardımcı araçlar, yemek yemeye yardımcı özel gereçler, uzanma aparatları ve büyüteçli tırnak makasları sayılabilir. Elektrikli termometre ise bu kategoride yer almaz, daha çok sağlık takibi için kullanılan bir cihazdır.

Ankara Valiliği Yaşlı Destek Merkezi (YADEM)

Ankara Valiliği tarafından kurulan ve valilik adına SABEV (Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Vakfı) tarafından yürütülen Yaşlı Destek Merkezi (YADEM), yaşlıların düşme, yaralanma veya kalp krizi gibi acil durumlarda bir düğmeye basarak acil yardım talebinde bulunabildikleri bir hizmet sunmaktadır.

Başarılı ve Aktif Yaşlanmanın Temsilcisi: Dinç Yaşlılar

“Dinç yaşlılar” terimi, yaşlanma sürecine rağmen fiziksel ve zihinsel sağlıklarını koruyabilen, sosyal ve kültürel aktivitelere aktif olarak katılan ve genel olarak yaşamdan keyif alan yaşlı grubunu ifade etmek için kullanılır. Bu bireyler, başarılı yaşlanma ve aktif yaşam kavramlarını somutlaştırırlar.

Başarılı Yaşlanma Modelinin Geliştirilmesi: Rowe ve Kahn’ın Katkıları

Başarılı yaşlanma modelini, düşük hastalık olasılığı, yüksek düzeyde zihinsel ve fiziksel işlevsellik ve aktif bir sosyal hayata katılım olmak üzere üç temel bileşenle tanımlayan ve bu alanda önemli araştırmalar yapan bilim insanları John Rowe ve Robert Kahn’dır.

Yaşlı Yaşam Evleri: Huzurevlerine Alternatif Bir Model

Yaşlı yaşam evleri, huzurevlerine kabul koşullarını karşılayan ancak daha çok ev ortamında, küçük bir grupla birlikte yaşamak isteyen yaşlılar için tasarlanmış bir konaklama modelidir. Genellikle 3-4, en fazla 6 yaşlının bir arada kaldığı bu evlerde, ihtiyaçları karşılamak üzere bir yaşlı bakım elemanı görevlendirilir ve evin her türlü ihtiyacı bağlı olduğu kuruluş tarafından karşılanır. Giderlerin tamamının yaşlılar tarafından karşılanması yaygın bir uygulama değildir, genellikle devlet veya hayır kuruluşlarının desteği bulunur.

Yaşlılarda Depresyonu Önleme Stratejileri

Yaşlılarda depresyon gelişimini önlemeye yardımcı olabilecek çeşitli girişimler bulunmaktadır. Bunlar arasında sosyal desteğin artırılması, yaşlı yoksulluğunun önlenmesine yönelik tedbirlerin alınması, yaşlıların uğraş terapilerine dahil edilmesi, egzersiz yapmaları ve grup aktivitelerine katılmaları sayılabilir. Elektrokonvülsif terapi (EKT) ise depresyonun önlenmesi için değil, şiddetli vakaların tedavisinde kullanılan bir yöntemdir.

Yaşlılıkta Görülen Nörolojik Değişiklikler

Yaşlanma süreci, beyinde ve sinir sisteminde çeşitli değişikliklere yol açar. Bunlar arasında ağrılı uyaranlara yanıt vermede yetersizlik, kognitif (bilişsel) bozuklukların görülmesi, nöron sayısında azalma ve susama ile osmolorite merkezlerinin duyarlılıklarında azalma yer alır. Beyin ağırlığı yaşlanmayla birlikte genellikle artmaz, aksine hafif bir azalma gözlemlenebilir.

Ölüm Sürecinin İlk Evresi: Şok ve Uyuşma

Kaybın olduğu veya olacağının öğrenildiği ilk anlarda, bireyin ölüm gerçeğiyle yüzleştiği ve kısa süreli bir hissizlik yaşadığı evre, yas sürecinin başlangıcı olan “şok ve uyuşma” evresidir.

Sonuç

Temel gerontoloji, yaşlılık sürecinin bilimsel olarak incelenmesi ve yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin artırılmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu makalede ele alınan konular, yaşlılığın çok boyutlu doğasını ve bu alandaki güncel yaklaşımları yansıtmaktadır.

1- Tüm bireylerin emeklilik sistemine zorunlu dahil edilmesi nedeniyle, yaşlılarda emeklilik sonrası ekonomik bağlılığın büyük oranda azaltıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

A) Almanya
B) Ingiltere
C) Japonya
D) Türkiye
E) İtalya

Cevap : A) Almanya

Açıklama :

2……. sağlığın sosyal belirleyicileri açısından dezavantajlı duruma düşmedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) Sosyal kırılganlık
B) Sosyal destek eksikliği
C) Sosyal katılım eksikliği
D) Sosyal izolasyon
E) Sosyal güvence eksikliği

Cevap : A) Sosyal kırılganlık

Açıklama : “Sosyal kırılganlık”, bireylerin veya grupların yoksulluk, ayrımcılık, yetersiz eğitim gibi sağlığın sosyal belirleyicileri açısından olumsuz koşullara maruz kalarak dezavantajlı bir duruma düşmesini ifade eden kapsamlı bir kavramdır.

3- Yaşlı ayrımcılığını ilk kez kim tanımlamıştır?

A) Hipokrat
B) William Frankena
C) Erik Erikson
D) Robert Butler
E) Tom Beauchamp

Cevap : D) Robert Butler

Açıklama : “Ageism” (yaş ayrımcılığı) terimi, yaşlılara yönelik önyargı ve ayrımcılığı tanımlamak için ilk kez 1969 yılında Amerikalı gerontolog ve psikiyatr Dr. Robert Butler tarafından kullanılmıştır.

4- Yaşamı dört evreye bölerek ilk üç evresini gençlik, dördüncü evresini yaşlılık olarak niteleyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

A) Aristoteles
B) Goethe
C) Çiçere
D) Platon
E) Galen

Cevap : A) Aristoteles

Açıklama : Antik Yunan filozofu Aristoteles, insan yaşamını her biri 21 yıl süren evrelere ayırmış ve bu sınıflandırmada dördüncü evreyi yaşlılık olarak nitelemiştir.

5- Aşağıda sarkopeninin önlenmesi ve tedavisi ile ilgili açıklamalar yer almaktadır.
I. Proteinden zenginleştirilmiş diyet
II. Karbonhidrattan zengin diyet
III. D vitamini desteği
IV. Yağdan zengin diyet
V. Egzersiz
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sarkopeninin önlenmesi ve tedavisinin ana bileşenlerini oluşturmaktadır?

A) IV ve V
B) III ve V
C) I, III ve V
D) II ve III
E) I ve III

Cevap : C) I, III ve V

Açıklama : Sarkopeni, yaşa bağlı kas kütlesi ve gücü kaybıdır. Önlenmesi ve tedavisinde; kas yapımını destekleyen proteinden zengin diyet (I), kemik ve kas sağlığı için D vitamini desteği (III) ve kasları güçlendiren direnç egzersizleri (V) temel bileşenlerdir.

6- Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda ölüm korkusunu artıran faktörlerden biridir?

A) Dini inancın zayıf olması ya da hiç dini inancın olmaması
B) Ölümü sırasında ailesinin yanında olacağını bilmesi
C) Hayatı süresince kendine ait eserler bırakması
D) Yaşlının çocuğunun olması
E) Zaman zaman ölümü hatırlaması ve başkalarının cenaze törenine gitmesi

Cevap : A) Dini inancın zayıf olması ya da hiç dini inancın olmaması

Açıklama : Dini inanç, genellikle ölümden sonraki yaşama dair bir umut ve teselli sunarak ölüm korkusunu azaltan bir faktördür. Bu inancın zayıf olması veya hiç olmaması ise belirsizliği artırarak ölüm korkusunu artırabilir.

7- “Ölüm boş fikirlerin en boşudur, çünkü içeriği düşünülemez, açıklanamaz.”
Yukarıdaki cümlede ifade edilen görüş kime aittir?

A) Victor E. Frank
B) Sigmund Freud
C) Sokrates
D) Sartre
E) Edgar Morin

Cevap : E) Edgar Morin

Açıklama : Bu ifade, ölümün insan bilincinin ve deneyiminin sınırlarının ötesinde bir olgu olduğunu, bu nedenle onu kavramanın ve açıklamanın imkansızlığını vurgulayan Fransız düşünür Edgar Morin’e aittir.

8- Yaşlanmanın fizyolojisi, yaşlı sağlığının korunması ve geliştirilmesi ve yaşlılarda görülen hastalıkların tanı ve tedavisi ile ilgilenen özel tip dalı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fizyoloji
B) Geriatri
C) Gerontoloji
D) Koruyucu Tıp
E) Yaşlı refahı

Cevap : B) Geriatri

Açıklama : Gerontoloji yaşlılığı bir bütün olarak incelerken, “Geriatri” tıp biliminin yaşlı bireylerin sağlık sorunları, hastalıklarının tanı ve tedavisi ile ilgilenen uzmanlık dalıdır.

9- Kendine bakım, karşılıklı yardım, sosyal bakım ve hükümet bakımı olmak üzere dört temel unsur üzerinde temelendirilen ve süper yash toplum olarak sınıflandırılan Japonya’da uygulanan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Evinde yaşlanma
B) Evde bakım
C) Toplum temelli entegre bakım
D) Yaşlı köyleri
E) Kurum bakımı

Cevap : C) Toplum temelli entegre bakım

Açıklama : Metinde bahsedilen, bireyin kendi bakımından başlayarak aile, toplum ve devletin farklı katmanlarda sorumluluk üstlendiği çok katmanlı ve bütüncül bakım sistemi, Japonya’da uygulanan “Toplum Temelli Entegre Bakım Sistemi”dir.

10- Aşağıdakilerden hangisi pasif ötenazi uygulamaları içinde yer almaz?

A) Beslenmenin yapılmaması
B) Sıvı desteğinin kesilmesi
C) Oksijen desteğinin durdurulması
D) Hastanın açık talebi üzerine tibbi yollarla kasith olarak bireyin yaşamının sona erdirilmesi
E) Solunum cihazının çekilmesi

Cevap : D) Hastanın açık talebi üzerine tibbi yollarla kasith olarak bireyin yaşamının sona erdirilmesi

Açıklama : Pasif ötenazi, hastanın yaşamını sürdüren tedavilerin (solunum cihazı, beslenme vb.) sonlandırılmasıdır. Hastanın yaşamına doğrudan bir müdahale ile (örneğin iğne yapılması) son verilmesi ise “aktif ötenazi”dir.

11- Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde ortaya çıkabilecek riskleri önlemek, azaltmak ve hastanın/yaşlının bağımsız yaşamasına yardımcı olmak amacıyla uzaktan takip yoluyla yürütülen hizmet türüdür?

A) Hospis
B) Evde bakım
C) Telebakım
D) Palyatif bakım
E) Kurumsal bakım

Cevap : C) Telebakım

Açıklama : Yaşlı veya hasta bireylerin sağlık durumlarının teknolojik cihazlar (sensörler, akıllı saatler vb.) aracılığıyla uzaktan izlenmesi ve acil durumlarda müdahale edilmesini sağlayan hizmetlere “telebakım” (telecare) denir.

12- Aşağıdakilerden hangisi ekonomik, kültürel ve toplumsal sebeplerle sağlıksız yaşlanan yaşlı grubunu ifade etmektedir?

A) Başarılı yaşlılar
B) Pasif yaşlılar
C) Aktif yaşlılar
D) Dinç yaşlılar
E) Düşkün yaşlılar

Cevap : E) Düşkün yaşlılar

Açıklama : “Düşkün yaşlılar” terimi, genellikle hem fiziksel hem de sosyoekonomik olarak bakıma muhtaç, sağlık sorunları yaşayan ve toplumsal hayata katılamayan yaşlı grubunu ifade etmek için kullanılır.

13- Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde günlük yaşam aktiviteleri için kullanılan temel yardımcı cihazlardan biri değildir?

A) Banyo yapmaya yardımcı araçlar
B) Elektrikli termometre
C) Yemek yemeye yardımcı araçlar
D) Uzanma aparatları
E) Büyüteçli tırnak makası

Cevap : B) Elektrikli termometre

Açıklama : Diğer şıklar, yaşlıların banyo, yemek, kişisel bakım gibi günlük yaşam aktivitelerini daha kolay yapmalarına yardımcı olan özel cihazlardır. Elektrikli termometre ise genel bir tıbbi cihaz olup, bu tür bir yardımcı cihaz değildir.

14- Ankara Valiliği tarafından kurulan …… valilik adına SABEV tarafından yürütülen düşme, yaralanma ve kalp krizi gibi acil durumlarda düğmeye basarak acil yardım aktivasyonu yoluyla hizmet verilmektedir.
Cümlede yer alan boşluğa aşağıdaki seçeneklerde yer alan hangisinin gelmesi uygun olur?

A) Yaşlı Yaşam Evleri
B) Yaşlı Destek Merkezi
C) Yaşlı Destek Programs (YADES)
D) Yaşlı Bakım Merkezi
E) Yaşlı Danışma Hattı

Cevap : B) Yaşlı Destek Merkezi

Açıklama : Metinde bahsedilen, yaşlıların acil durumlarda bir düğmeye basarak yardım çağırmasını sağlayan ve Ankara’da SABEV tarafından yürütülen projenin adı “Yaşlı Destek Merkezi”dir.

15- Aşağıdakilerden hangisi başarılı yaşlanma ve aktif yasiaama kavramlarını karşılayan yaşlı grubunu ifade etmektedir?

A) Başarılı yaşlılar
B) Düşkün yaşlılar
C) Aktif yaşlılar
D) Dinç yaşlılar
E) Pasif yaşlılar

Cevap : D) Dinç yaşlılar

Açıklama : Hem fiziksel ve zihinsel olarak sağlıklı olan (başarılı yaşlanma) hem de toplumsal hayata katılmaya devam eden (aktif yaşlanma) yaşlı grubunu ifade etmek için genellikle “dinç yaşlılar” tabiri kullanılır.

16- Başarılı yaşlanma modeli kim tarafından geliştirilmiştir?

A) Robert Butler
B) Tom Beauchamp
C) Edgar Morin
D) Platon
E) Rowe ve Kahn

Cevap : E) Rowe ve Kahn

Açıklama : “Başarılı yaşlanma” modelini, düşük hastalık riski, yüksek zihinsel ve fiziksel fonksiyon ve hayata aktif katılım olmak üzere üç temel bileşenle tanımlayan araştırmacılar John Rowe ve Robert Kahn’dır.

17- Yaşlı yaşam evleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

A) Aynı konutta 3-4, en fazla 6 yaşlı kalır
B) Yaşlı yaşam evlerinin giderleri yaşlılarım kendisi tarafından karşılanır
C) Her bir yaşlı yaşam evlerinde ihtiyaçları karşılamak üzere bir yaşlı bakım elemanı görevlendirilir
D) Yaşlı yaşam evinin her türlü ihtiyacı bağlı olduğu kuruluş tarafından karşılanır
E) Yaşlı yaşam evlerinde huzurevlerine kabul koşullarını karşılayan, ancak ev ortamında yaşamak isteyen yaşlılar kalır

Cevap : B) Yaşlı yaşam evlerinin giderleri yaşlılarım kendisi tarafından karşılanır

Açıklama : Yaşlı yaşam evleri, genellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kuruluşlar tarafından desteklenen bir modeldir. Giderlerin tamamının yaşlının kendisi tarafından karşılanması söz konusu değildir, devlet desteği bulunmaktadır.

18- Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda depresyon gelişimini önlemeye yardımcı girişimlerden biri değildir?

A) Sosyal desteğin artırılması
B) Yaşlı yoksulluğunun önlenmesi için tedbirler alınması
C) Elektrokonvülsif terapi
D) Yaşlıların uğraş terapilerine dahil edilmesi
E) Yaşlıların egzersiz ve grup aktivitelerine dahil edilmesi

Cevap : C) Elektrokonvülsif terapi

Açıklama : Elektrokonvülsif terapi (EKT), depresyonu önlemeye yönelik bir girişim değil, diğer tedavilere yanıt vermeyen şiddetli depresyon vakalarında kullanılan bir tedavi yöntemidir.

19- Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen nörolojik değişikliklerden değildir?

A) Ağrılı uyaranlara yanıt vermede yetersizlik görülür
B) Kognitif bozukluklar görülür
C) Nöron sayısı azalır
D) Susama ve osmolorite merkezlerinin duyarlılıkları azalır
E) Beyin ağırlığı artar

Cevap : E) Beyin ağırlığı artar

Açıklama : Yaşlanmayla birlikte, nöron sayısındaki azalmaya bağlı olarak beyin ağırlığı artmaz, tam aksine bir miktar azalır.

20- Kaybın olduğu ya da olacağının (örneğin bir yaşlıya kendisinin eşinin ölümcül bir hastalığa sahip olduğu söylendiğinde) öğrenildiği ilk zamanlarda yaşanan ve kişinin ölüm gerçeğiyle kısa bir süre hissizlik yaşadığı ölüm süreci aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kabullenme
B) Çaresizlik
C) İnanmama, inkar
D) Şok, uyuşma
E) Öfke

Cevap : D) Şok, uyuşma

Açıklama : Yas sürecinin ilk evresi, kaybın öğrenildiği anda yaşanan ve bireyin olayı anlamakta zorlandığı, hissizleştiği “şok ve uyuşma” evresidir.