Turizm Coğrafyası 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Turizm Coğrafyası, turizm faaliyetlerinin mekânsal dağılışını, bu dağılışı etkileyen coğrafi faktörleri ve turizmin çevre üzerindeki etkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Farklı turizm türleri, yeryüzünün kendine özgü iklimsel ve jeomorfolojik özellikleriyle yakından ilişkilidir. Bu makalede, yeryüzü şekillerine dayalı turizmden kırsal ve özel ilgi turizmine kadar çeşitli turizm türleri ve bu türleri şekillendiren coğrafi unsurlar ele alınacaktır.

Jeomorfoturizm: Yeryüzü Şekillerine Dayalı Turizm

Yeryüzü şekillerini bir çekicilik unsuru olarak kullanan turizm türüne “jeomorfoturizm” denir. “Kanyon turizmi” bu alanın önemli bir alt dalıdır. Jeolojik ve jeomorfolojik mirasın korunmasını amaçlayan “jeoparkların” ana hedefi de “yer şekillerini” korumaktır. Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO tescilli jeoparkı Manisa’daki “Kula Volkanlarıdır”. Volkanik faaliyetlerin bir diğer turistik yansıması ise, Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla küller altında kalan “Pompei” antik kentidir. Türkiye’de ise peribacaları ile ünlü “Kapadokya” bölgesi, hem doğal hem de kültürel değerleriyle kanunla koruma altına alınmıştır. Pamukkale’deki “travertenler” ise beyaz rengini, termal suların içindeki “kireçtaşının” çökelmesinden alır. Bir diğer jeomorfolojik çekicilik olan mağaralara örnek olarak, Trakya’da yer alan “Dupnisa Mağarası” verilebilir; bu mağara, Dim ve Damlataş gibi diğer ünlü mağaraların aksine Akdeniz Bölgesi’nde değildir.

İklim ve Kırsal Turizm

İklim, turizm faaliyetlerini, özellikle de kıyı turizmini doğrudan etkileyen en önemli faktördür. Turizm sezonunun uzunluğu, güneşlenme süresi ve deniz suyu sıcaklığı gibi iklimsel koşullara bağlıdır. Türkiye’de kıyı turizmi süresinin en uzun olduğu kıyılar “Doğu Akdeniz” kıyılarıdır. Kıyı turizminde, konforu olumsuz etkilediği için rüzgâr hızının “7 m/sn” üzerine çıkması istenmez. “Costa Brava ve Costa Blanca” ise İspanya’nın dünyaca ünlü kıyı turizm merkezleridir. Kırsal turizmin bir alt dalı olan “yayla turizmi” de iklimle yakından ilişkilidir. Yaylalar, jeomorfolojik olarak dağlık alanlardaki yüksek düzlükler olan “plato”ları ifade eder. İzmir’deki “Gölcük Yaylası”, Bozdağlar üzerinde yer alan önemli bir yayla turizmi merkezidir. Kırsal turizmin bir diğer türü olan “agroturizm” ise doğrudan “tarım” ekonomik faaliyetini içerir.

Özel İlgi Turizmi Çeşitleri

Belirli ilgi alanlarına odaklanan turizm türleri de coğrafi unsurlarla yakından bağlantılıdır. Pamukkale’nin şifalı suları, “termal turizmin” ilgi alanına girer. Rize’deki “Ayder Yaylası” ise hem bir yayla olması hem de kaplıcalara sahip olması nedeniyle “termal turizme” de hizmet eder. Dağcılık sporu olan “alpinizm” için Türkiye’deki önemli zirvelerden biri, “Bolkar Dağları” üzerindeki Medetsiz Tepe’dir. Kapadokya’daki kaya oyma kilise ve manastırlar ise “inanç turizminin” önemli bir destinasyonudur. Sanayileşmenin izlerini takip eden “endüstriyel miras turizmi” ise ziyaretlerini “eski sanayi tesislerine” düzenler.

Sonuç

Turizm ve coğrafya birbirinden ayrılmaz iki unsurdur. Bir yerin iklimi, yer şekilleri ve doğal kaynakları, o bölgenin turizm potansiyelini doğrudan belirler. Turizm, bir yandan istihdam yaratarak ve kırsal geliri artırarak olumlu etkiler yaratırken, diğer yandan plansız geliştiğinde “özel tarım ürünleri alanlarının daralması” gibi olumsuz çevresel sonuçlara da yol açabilir. Bu nedenle, coğrafi değerlerin korunarak sürdürülebilir bir turizm anlayışının benimsenmesi büyük önem taşımaktadır.

1- Kanyon turizmi hangi turizm tipinin alt dalıdır?

A) Alpinizm
B) Termal turizm
C) Jeomorfoturizm
D) Kültür turizmi
E) Klimatizm

Cevap : C) Jeomorfoturizm

Açıklama : Kanyon turizmi, yeryüzü şekillerine (jeomorfoloji) dayalı bir turizm çeşididir ve “jeomorfoturizm”in bir alt dalıdır.

2- Jeoparkların ana amacı aşağıdaki doğal varlıklardan hangisini korumaktır?

A) Bitki örtüsü
B) Yaban hayatı
C) Göller
D) Yer şekilleri
E) Akarsular

Cevap : D) Yer şekilleri

Açıklama : Jeoparklar, jeolojik ve jeomorfolojik mirasın korunması, jeolojik süreçlerin anlatılması ve bu mirasın turizme kazandırılması amacıyla oluşturulmuş alanlardır. Ana amaç yer şekillerini korumaktır.

3- Aşağıdaki peribacaları alanlarından hangisinin doğal ve kültürel kaynak değerleri kanun ile korunmaya alınmıştır?

A) Vanadokya
B) Kuladokya
C) Kızılcahamam
D) Kapadokya
E) Afyonkarahisar

Cevap : D) Kapadokya

Açıklama : Kapadokya bölgesi, sahip olduğu peribacaları gibi jeolojik oluşumlar ve kaya oyma kiliseler, yeraltı şehirleri gibi kültürel mirasları nedeniyle UNESCO Dünya Mirası listesinde yer almakta ve yasal olarak korunmaktadır.

4- Pamukkale traverten alanının şifalı suları hangi turizm tipinin ilgi alanıdır?

A) Klimatizm
B) Termal turizm
C) Çiftlik turizmi
D) Kırsal turizm
E) Yayla turizmi

Cevap : B) Termal turizm

Açıklama : Pamukkale travertenlerinin oluştuğu alan, termal sulara sahiptir ve bu sular sağlık amaçlı kullanıldığı için “termal turizm”in önemli bir ilgi alanıdır.

5- Gölcük Yaylası hangi dağlık alandadır?

A) Aydın Dağları
B) Kazdağları
C) Menteşe Dağları
D) Bozdağlar
E) Murat Dağı

Cevap : D) Bozdağlar

Açıklama : İzmir’in Ödemiş ilçesi yakınlarında yer alan Gölcük Yaylası, Bozdağlar üzerinde bulunmaktadır.

6- Kıyı turizminin süresini başlıca hangi faktör belirlemektedir?

A) Yerleşme
B) Ekonomi
C) İklim
D) Jeomorfoloji
E) Bitki örtüsü

Cevap : C) İklim

Açıklama : Kıyı turizminin süresi, güneşlenme süresi, hava ve deniz suyu sıcaklığı gibi “iklim” faktörlerine doğrudan bağlıdır. İklim, turizm sezonunun başlangıcını ve bitişini belirleyen en önemli unsurdur.

7- Aşağıdaki antik kentlerden hangisi volkan turizmi turlarında gezilir?

A) Delos
B) Efes
C) Pompei
D) Knossos
E) Delphi

Cevap : C) Pompei

Açıklama : Pompei antik kenti, M.S. 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın patlaması sonucu lav ve küller altında kalmış bir şehirdir. Bu nedenle “volkan turizmi” turlarında gezilen ve volkanizmayla ilgili bir yerdir.

8- Endüstriyel miras turizmi turları nereye düzenlenir?

A) Maden alanları
B) Termik santraller
C) Eski sanayi tesisleri
D) Tarım alanları
E) Organize Sanayi Bölgeleri

Cevap : C) Eski sanayi tesisleri

Açıklama : Endüstriyel miras turizmi, sanayi devriminden veya sanayileşmeden kalan eski fabrika binaları, maden ocakları, atölyeler gibi “eski sanayi tesislerini” ziyaret etmeye dayalı bir turizm türüdür.

9- Ürgüp-Göreme peribacaları alanındaki kilise ve manastırlar hangi turizm tipinin ilgi alanına girmektedir?

A) Askerî turizm
B) Jeomorfoturizm
C) Arkeolojik turizm
D) İnanç turizmi
E) Tarihsel turizm

Cevap : D) İnanç turizmi

Açıklama : Ürgüp-Göreme’deki peribacaları içerisine oyulmuş olan kilise ve manastırlar, Hristiyanlık tarihi ve inançları açısından önemli olduğu için “inanç turizmi”nin ilgi alanına girmektedir.

10- Türkiye’de kıyı turizm süresinin en uzun olduğu kıyı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Doğu Akdeniz
B) Ege Denizi
C) Doğu Karadeniz
D) Batı Karadeniz
E) Marmara Denizi

Cevap : A) Doğu Akdeniz

Açıklama : Türkiye’nin kıyıları arasında iklim koşullarının en elverişli olduğu, güneşlenme süresinin ve deniz suyu sıcaklığının en yüksek olduğu “Doğu Akdeniz” kıyılarında kıyı turizmi süresi en uzundur.

11- Aşağıdaki yaylalardan hangisi aynı zamanda termal turizme hizmet etmektedir?

A) Dereköy
B) Ayder
C) Saklıkent
D) Uzungöl
E) Gömbe

Cevap : B) Ayder

Açıklama : Rize’de bulunan Ayder Yaylası, doğal güzelliklerinin yanı sıra sahip olduğu kaplıca ve termal sular nedeniyle hem yayla turizmine hem de “termal turizme” hizmet etmektedir.

12- Agroturizm hangi ekonomik faaliyeti içerir?

A) Sanayi
B) Tarım
C) Madencilik
D) Ulaştırma
E) Enerji

Cevap : B) Tarım

Açıklama : “Agroturizm” veya tarım turizmi, tarım faaliyetlerini ve kırsal yaşamı deneyimlemeye dayalı bir turizm türüdür ve adından da anlaşılacağı gibi “tarım” ekonomik faaliyetini içerir.

13- Kıyı turizminde rüzgâr hızı hangi değerin üstüne çıkınca olumsuz etki yapar?

A) 2 m/sn
B) 7 m/sn
C) 5 m/sn
D) 4 m/sn
E) 6 m/sn

Cevap : B) 7 m/sn

Açıklama : Kıyı turizmi faaliyetleri (yüzme, güneşlenme vb.) için rüzgar hızının 7 m/sn (yaklaşık 4 bofor) seviyesinin üstüne çıkması, genellikle olumsuz etki yaratır ve rahatsızlık verebilir.

14- Aşağıdakilerden hangisi turizmin olumsuz etkileri arasındadır?

A) Hizmet sektörünün gelişmesi
B) İşsizliğin azalması
C) Kırsal gelirin artması
D) Yatırımların artması
E) Özel tarım ürünleri alanlarının daralması

Cevap : E) Özel tarım ürünleri alanlarının daralması

Açıklama : Turizm, hizmet sektörünü geliştirerek istihdamı ve geliri artırabilirken, turistik tesislerin ve altyapının genişlemesiyle birlikte “özel tarım ürünleri alanlarının daralması” gibi olumsuz bir etkiye neden olabilir.

15- Dağlarda yayla alanları jeomorfolojide hangi şekli ifade eder?

A) Plato
B) Kanyon
C) Yamaç
D) Doruk
E) Birikinti konisi

Cevap : A) Plato

Açıklama : Yaylalar, dağlık alanların yüksek kesimlerinde yer alan, geniş ve nispeten düz olan yer şekilleridir. Jeomorfolojide bu tür düzlüklere “plato” adı verilir.

16- Turizme açılan aşağıdaki mağaralardan hangisi Akdeniz Bölgesi’nde değildir?

A) Dupnisa
B) Tilkiler
C) Dim
D) Damlataş
E) Narlıkuyu

Cevap : A) Dupnisa

Açıklama : Dupnisa Mağarası, Trakya’da (Kırklareli) yer alan ve turizme açılan bir mağaradır. Tilkiler, Dim, Damlataş ve Narlıkuyu mağaraları ise Akdeniz Bölgesi’nde bulunmaktadır.

17- Türkiye’de alpinizmde önemli olan Medetsiz Tepe hangi dağlık alan üzerindedir?

A) Beydağları
B) Kaçkar Dağları
C) Aladağlar
D) Mercan(Munzur) Dağları
E) Bolkar Dağları

Cevap : E) Bolkar Dağları

Açıklama : Medetsiz Tepe, Türkiye’de alpinizm (dağcılık) için önemli bir merkez olan “Bolkar Dağları” üzerinde yer almaktadır.

18- Travertenlere beyaz rengi hangi kayaç verir?

A) Kireçtaşı
B) Granit
C) Bazalt
D) Andezit
E) Gnays

Cevap : A) Kireçtaşı

Açıklama : Travertenler, termal suların içindeki kalsiyum karbonatın (kireçtaşı) çökelmesiyle oluşan yer şekilleridir ve beyaz renklerini bu kayaçtan alırlar.

19- Costa Brava ve Costa Blanca kıyı turizm merkezleri hangi ülkededir?

A) İtalya
B) Yunanistan
C) Hırvatistan
D) Fransa
E) İspanya

Cevap : E) İspanya

Açıklama : Costa Brava ve Costa Blanca, Akdeniz kıyısında yer alan ve “İspanya”nın önemli kıyı turizmi destinasyonlarındandır.

20- Türkiye’de hangi alan jeopark olarak korunmaya alınmıştır?

A) Nemrut Volkanı
B) İnsuyu Mağarası
C) Damlataş Mağarası
D) İşçehisar Peribacaları
E) Kula Volkanları

Cevap : E) Kula Volkanları

Açıklama : Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO tescilli jeoparkı, Manisa’da yer alan “Kula Volkanları” alanıdır.