Türkiye Kıyı Bölgeleri 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyı bölgeleri, zengin tarihi mirası, verimli tarım alanları, eşsiz doğal güzellikleri ve önemli ekonomik faaliyetleriyle ülkenin en dinamik ve çeşitli coğrafyalarından birini oluşturur. Bu bölgeler, antik çağlardan günümüze uzanan bir medeniyet beşiği olmanın yanı sıra, kendine özgü jeolojik oluşumlara ve tarımsal ürünlere de ev sahipliği yapmaktadır. Bu makalede, Ege ve Akdeniz bölgelerinin öne çıkan coğrafi, tarihi ve kültürel özellikleri incelenecektir.

Ege Bölgesi: Tarih, Tarım ve Jeoloji

Ege Bölgesi, tarih ve doğanın iç içe geçtiği bir coğrafyadır. Bakırçay yöresindeki “Pergamon” ve Küçük Menderes yöresindeki “Efes” antik kentleri, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan evrensel değerlerdir. Bölgenin modern tarihi açısından ise Türkiye’nin ilk demiryolu hattının “İzmir-Aydın” arasında kurulmuş olması önemli bir dönüm noktasıdır. Tarımsal zenginlikleriyle de öne çıkan bölgede, Küçük Menderes yöresi “Ödemiş Patatesi” ile coğrafi işaret almıştır. Coğrafi olarak İzmir’deki “Gölcük Gölü ve Yaylası”, “Bozdağlar” üzerinde yer alır. İç Batı Anadolu’ya doğru ilerledikçe ise Manisa’daki “Kula Volkanları”, Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO tescilli jeoparkı olarak karşımıza çıkar. Kütahya ise, Dursunbey-Kütahya yöresinde çini üretiminin geliştiği merkezdir ve “Tunçbilek Havzasından” elde edilen linyit, bölgedeki termik santrallerde enerjiye dönüştürülür.

Göller Yöresi: Leblebi ve Güller Diyarı

Ege ve Akdeniz arasında bir geçiş bölgesi olan Göller Yöresi, kendine has ürünleriyle tanınır. Denizli’nin “Serinhisar” ilçesi, Türkiye’nin leblebi üretiminin yarıdan fazlasını karşılayan bir merkezdir. “Isparta” ise dünyaca ünlü gülüyle coğrafi işaret almıştır. Bölgenin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Pamukkale’deki traverten alanında ise “Hierapolis” antik kenti bulunmaktadır.

Akdeniz Bölgesi: Toroslar, Ovalar ve Kıyılar

Toros Dağları’nın şekillendirdiği Akdeniz Bölgesi, verimli ovaları ve uzun kıyı şeridiyle dikkat çeker. “Amanos Dağları”, orta kesiminde yer alan “Belen Geçidi” ile aşılır. Adana Torosları yöresinde ise “Tufanbeyli Linyit Havzası’ndan” çıkarılan kömür, bölgedeki termik santrallerde değerlendirilir. Bölgenin bereketli Adana Ovası’nın Yukarı Ova kısmında ise “Osmaniye” şehri kurulmuştur. Hidrografik olarak, “Akköprü Barajı” “Dalaman Çayı” üzerinde inşa edilmiştir. Kıyılarda ise Fethiye’deki “Ölüdeniz”, oluşum açısından bir “lagün” örneğidir. Bölgenin havalimanları da önemli ovalara kurulmuştur; Teke Yöresi’nin tek havalimanı “Dalaman Ovası” üzerindeyken, Hatay Havalimanı ise “Amik Gölü’nün” kurutulmasıyla elde edilen alana inşa edilmiştir. Bölge, kültürel ve gastronomik zenginlikleriyle de öne çıkar; “Hatay”, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na gastronomi dalında dahil olmuştur. Muğla’nın beyaz “mermeri” ise “Muğla Beyazı” adıyla coğrafi işaret almıştır.

Sonuç

Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyıları, antik kentlerden jeoparklara, coğrafi işaretli tarım ürünlerinden modern sanayi tesislerine kadar uzanan geniş bir yelpazede coğrafi zenginlikler sunar. Her bir vadi, dağ ve ova, kendine özgü bir ekonomik ve kültürel kimlik geliştirerek Türkiye’nin doğal ve beşeri coğrafyasının en canlı ve renkli mozaiklerinden birini oluşturur.

1- Türkiye’nin leblebi üretiminin yarısından fazlası Göller Yöresinde nereden elde edilir?

A) Uluborlu
B) Ağlasun
C) Eğirdir
D) Gelendost
E) Serinhisar

Cevap : E) Serinhisar

Açıklama : Türkiye’nin leblebi üretiminin yarıdan fazlası, Denizli’nin Serinhisar ilçesinden elde edilir. Serinhisar, bu konuda en önemli merkezlerden biridir.

2- Türkiye’nin kurduğu ilk demiryolu hattı hangisidir?

A) İzmir-Aydın
B) Sivas-Samsun
C) Adana-Mersin
D) Haydarpaşa-İzmit
E) Ankara-Sivas

Cevap : A) İzmir-Aydın

Açıklama : Türkiye’de inşa edilen ilk demiryolu hattı, 1866 yılında tamamlanan İzmir-Aydın hattıdır.

3- Ege Bölgesinde Gölcük gölü ve yaylası hangi dağ üzerindedir?

A) Bozdağlar
B) Aydın Dağları
C) Kazdağları
D) Madra Dağı
E) Murat Dağı

Cevap : A) Bozdağlar

Açıklama : Gölcük Gölü ve Yaylası, İzmir’in Ödemiş ilçesi sınırları içinde, Bozdağlar üzerinde yer almaktadır.

4- Küçük Menderes yöresinde patates, hangi yerleşmenin ismiyle coğrafi işaret almıştır?

A) Selçuk
B) Bayındır
C) Gümüldür
D) Ödemiş
E) Tire

Cevap : D) Ödemiş

Açıklama : İzmir’in Ödemiş ilçesi, patates üretimiyle meşhurdur ve “Ödemiş Patatesi” coğrafi işaret almıştır.

5- Gördes-Uşak yöresindeki volkanik alan hangi yerleşmenin ismini almıştır?

A) Kula
B) Demirci
C) Gördes
D) Eşme
E) Banaz

Cevap : A) Kula

Açıklama : Manisa’nın Kula ilçesi çevresindeki volkanik alanlar, “Kula Volkanları” olarak bilinir. Bu alan aynı zamanda Türkiye’nin ilk ve tek UNESCO tescilli jeoparkıdır.

6- Göller Yöresinde “gül” hangi yerleşmenin ismiyle coğrafi işaret almıştır?

A) Isparta
B) Burdur
C) Akseki
D) Eğirdir
E) Acıpayam

Cevap : A) Isparta

Açıklama : Türkiye’nin en önemli gül yetiştirme merkezi olan Isparta’nın gülü, “Isparta Gülü” adıyla coğrafi işaret almıştır.

7- Amanos Dağları (Nur Dağları) orta kesimde hangi geçitten geçen kara yoluyla aşılır?

A) Çubuk Geçidi
B) Sertavul Geçidi
C) Gülek Boğazı
D) Belen Geçidi
E) Tahtalıbel Geçidi

Cevap : D) Belen Geçidi

Açıklama : Amanos Dağları’nı orta kesimden aşan ve İskenderun ile Antakya’yı birbirine bağlayan kara yolu, “Belen Geçidi”nden geçer.

8- Adana Torosları Yöresinde termik santral hangi linyit havzasının kömürlerini değerlendirmek için kurulmuştur?

A) Seyitömer
B) Karlova
C) Gölbaşı
D) Elbistan
E) Tufanbeyli

Cevap : E) Tufanbeyli

Açıklama : Adana Torosları yöresinde bulunan termik santral, buradaki “Tufanbeyli Linyit Havzası”ndan elde edilen kömürleri enerji üretiminde kullanmaktadır.

9- Ölüdeniz oluşum açısından hangi tip göle girer?

A) Tektonik göl
B) Heyelan gölü
C) Volkanik göl
D) Lagün
E) Buzul gölü

Cevap : D) Lagün

Açıklama : Ölüdeniz, denizden bir kıyı oku (tombolo) ile ayrılmış olan ve bu nedenle “lagün” tipi bir göl (deniz kulağı) olarak sınıflandırılır.

10- Küçük Menderes Yöresinde hangi antik kent UNESCO Dünya Miras Listesi’ndedir?

A) Tyrrha
B) Hypaipa
C) Efes
D) Koloe
E) Metropolis

Cevap : C) Efes

Açıklama : İzmir’in Selçuk ilçesi sınırları içinde yer alan ve Küçük Menderes yöresinde bulunan “Efes Antik Kenti”, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır.

11- Aşağıdaki hangi yerleşme Adana Ovasını Yukarı Ova kısmında kurulmuştur?

A) Tarsus
B) Mersin
C) Yumurtalık
D) Osmaniye
E) Adana

Cevap : D) Osmaniye

Açıklama :

12- Akköprü Barajı hangi akarsu üzerinde inşa edilmiştir?

A) Aksu
B) Manavgat Çayı
C) Alakır Çayı
D) Eşen Çayı
E) Dalaman Çayı

Cevap : E) Dalaman Çayı

Açıklama :

13- Bakırçay Yöresinde hangi antik kent UNESCO Dünya Miras Listesi’ndedir?

A) Atarneus
B) Pergamon
C) Perperene
D) Pitane
E) Allionai

Cevap : B) Pergamon

Açıklama : İzmir’in Bergama ilçesinde, Bakırçay yöresinde bulunan ve UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan antik kent “Pergamon”dur.

14- Aşağıdaki hangi şehir UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na gastronomi dalında dâhil olmuştur?

A) İskenderun
B) Hatay
C) Kahramanmaraş
D) Antalya
E) Mersin

Cevap : B) Hatay

Açıklama : Zengin mutfağı ve kültürel çeşitliliği ile bilinen “Hatay” şehri, UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na gastronomi dalında kabul edilmiştir.

15- Muğla Beyazı olarak coğrafi işaret alan kayaç aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gnays
B) Kumtaşı
C) Obsidyen
D) Tüf
E) Mermer

Cevap : E) Mermer

Açıklama : Muğla’ya özgü olan ve beyaz rengiyle tanınan mermer, “Muğla Beyazı” adıyla coğrafi işaret almıştır.

16- Pamukkale traverten alanında bulunan antik kentin ismi nedir?

A) Miletos
B) Hierapolis
C) Efesos
D) Priene
E) Myus

Cevap : B) Hierapolis

Açıklama : Pamukkale travertenlerinin hemen üstünde yer alan antik kentin adı “Hierapolis”tir. Bu kent, şifalı sularıyla tanınıyordu.

17- Dursunbey-Kütahya Yöresinde Tunçbilek Havzasından elde edilen linyit en fazla nerede değerlendirilir?

A) Konut ısıtılması
B) Sera ısıtılması
C) Termik santral
D) İşyeri ısıtılması
E) Sanayi tesisi

Cevap : C) Termik santral

Açıklama : Tunçbilek Havzası’ndan elde edilen linyit, genellikle büyük miktarlarda enerji üretimi için yakıt olarak kullanıldığı “termik santrallerde” değerlendirilir.

18- Dursunbey-Kütahya Yöresinde çini üretiminin geliştiği yerleşme neresidir?

A) Tavşanlı
B) Kütahya
C) Orhaneli
D) Simav
E) Keles

Cevap : B) Kütahya

Açıklama : Kütahya, Türkiye’de çini ve seramik üretiminin en önemli merkezlerinden biridir ve bu sanatın geliştiği yerleşmedir.

19- Aşağıdaki göllerden hangisi kurutularak göl alanına havalimanı yapılmıştır?

A) Karagöl
B) Suğla
C) Amik
D) Kestel
E) Avlan

Cevap : C) Amik

Açıklama : Hatay’da bulunan Amik Gölü, kurutularak göl alanına Hatay Havalimanı inşa edilmiştir.

20- Teke Yöresinin tek hava limanı hangi ovaya inşa edilmiştir?

A) Eşen Ovası
B) Finike Ovası
C) Dalaman Ovası
D) Fethiye Ovası
E) Patara Ovası

Cevap : C) Dalaman Ovası

Açıklama : Teke Yöresinin tek hava limanı olan Muğla Dalaman Havalimanı, “Dalaman Ovası”na inşa edilmiştir.