Bilişim hukuku 2024-2025 Vize Soruları

Giriş

Bilişim hukuku, bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımıyla ortaya çıkan hukuki sorunları düzenleyen dinamik bir hukuk dalıdır. Bu alan, “bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı” gibi teknik konularla değil, elektronik sözleşmeler, sosyal medyada kişilik hakkı ihlalleri ve fikri mülkiyetin korunması gibi hukuki meselelerle ilgilenir. Tüm hukuk dalları gibi, bilişim hukuku da yaptırımlarının “devlet gücü ile desteklenmesi” ve Anayasa’nın en üstte olduğu “normlar hiyerarşisi” ilkesine dayanmasıyla diğer toplumsal düzen kurallarından ayrılır.

Fikri Mülkiyetin Dijital Boyutu

Bilişim hukukunun en önemli alanlarından biri fikri mülkiyettir. Fikri mülkiyet hukuku, marka ve patent gibi konuları ele alırken, bir nişanlılık ilişkisinin sona ermesi gibi kişisel meselelerle ilgilenmez. Bu alanda, bir ürünün aynı anda “farklı alanlarda korunması” mümkündür. Örneğin bir yazılım hem telif hakkı hem de patentle korunabilir.

Telif Hukuku (FSEK): Bir ürünün eser sayılması için en temel koşul, “yaratıcısının hususiyetini taşıması”, yani özgün olmasıdır. Bilgisayar programları da bu kapsamda korunur. Bir programı işvereni için yazan kişinin program üzerindeki haklarını işveren kullanır. Ancak programcıya teknik yardım eden bir sekreter, fikri bir katkısı olmadığı için “birlikte eser sahibi” sayılmaz. Bir programın yasal olarak satın alınmış kopyasının bulunduğu bir bilgisayarın satılması durumunda ise “yayma hakkı tükendiği” için bu bir ihlal sayılmaz.

Sınai Mülkiyet Hukuku (SMK): Patent, faydalı model ve coğrafi işaret gibi konuları kapsarken, “telif hakları” bu kanunun konusu değildir. Bilgisayar programları, ancak “teknik bir sorunu çözen ve teknik bir etki yaratan” nitelikteyse ve patent yeteneği koşullarını sağlıyorsa patentle korunabilir. Türkiye’de patent başvuruları “Türk Patent ve Marka Kurumu’na” yapılır.

İnternet Hukuku ve Aktörler

Türkiye’de internet ortamını düzenleyen temel kanunlardan biri 5651 sayılı Kanun’dur. Bu kanun, internetteki aktörleri tanımlar. İnternete her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan kişiye “içerik sağlayıcı” denir. Kanunlarda ayrıca yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcı gibi süjeler de düzenlenmiştir; ancak “erişim geliştirmeyi sağlayıcı” gibi bir tanım mevzuatta bulunmaz. Bilişim hukukunun temel aktörleri, arama motorları ve sosyal ağ sağlayıcılar gibi internete özgü yapılardır; “televizyon ve radyo şirketleri” ise geleneksel medya aktörleridir.

Alan Adı Sistemi ve Hukuku

Alan adları, internetin adresleme sistemidir ve kendine özgü bir hukuki rejime tabidir. Alan adı sisteminin temel tahsis kuralı, zamansal önceliğe dayanan “ilk gelen alır” ilkesidir. Türkiye’de “.tr” uzantılı alan adları sistemi güncel olarak “TRABİS” tarafından işletilmektedir. Alan adları yönetmeliğinde, alan adları “.av.tr” gibi başvuru için belirli belgeler gerektiren “belgeli” ve .com.tr gibi genellikle serbest olan “belgesiz” olarak ikiye ayrılmıştır. Alan adı yapısında, “istanbul.edu.tr” örneğindeki “.tr” ibaresi, jenerik değil, Türkiye’ye ait “ülke kodu üst düzey alan adını” ifade eder. Alan adı uyuşmazlıklarında ise, “daha önce tescil edilmiş marka haklarının önceliği” önemli bir ilkedir. Örneğin, “Aras” markasıyla bir ilgisi olmayan birinin “ankaraarasnakliyat.com.tr” alan adını alması, marka hakkı sahibine karşı hukuken savunulması zor bir durumdur.

Sonuç

Bilişim hukuku, teknolojinin hızla geliştiği bir dünyada hukukun bu gelişmelere nasıl adapte olduğunu gösteren en canlı alanlardan biridir. Fikri ürünlerin korunmasından, internet ortamındaki sorumluluk rejimine ve alan adı uyuşmazlıklarının çözümüne kadar, bu hukuk dalı dijital dünyanın adil ve düzenli bir şekilde işlemesi için gerekli olan kuralları ve ilkeleri belirler.

1- Aşağıdakilerden hangisi normalde fikri mülkiyet hukukunun konusu değildir?

A) Bir markayla hemen hemen aynı olan ibarenin aynı alanda kullanılması nedeniyle ortaya çıkan bir uyuşmazlığın nasıl çözülmesi gerektiği sorunu
B) Bir şiir üzerindeki telif hakları
C) Bir buluşun patent alıp alamayacağı meselesi
D) Yaratıcılığı son derece açık olan bir tasarımın tasarım olarak nasıl korunabileceği sorunu
E) Nişanlı bir şairin şiir yazması açısından artık ilham kaynağı olmaktan çıkmış nişanlısı ile olan nişanlılık ilişkisini sona erdirmesi sorunu

Cevap : E) Nişanlı bir şairin şiir yazması açısından artık ilham kaynağı olmaktan çıkmış nişanlısı ile olan nişanlılık ilişkisini sona erdirmesi sorunu

Açıklama : Fikri mülkiyet hukuku, fikri ve sanatsal ürünleri, buluşları, tasarımları ve markaları korur. Nişanlılık ilişkisinin bitmesi gibi kişisel bir durum, fikri mülkiyet hukukunun değil, medeni hukukun (aile hukuku) konusudur.

2- Alan adı yönetmeliğinde getirilen ‘ilk gelen alırꞌ kuralının ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Alan adının hukuki bir belge ile korunmasını
B) Alan adının tescil edilmesi zorunluluğunu
C) Alan adının markayla örtüştüğü durumlarda en eski tarihli markanın söz konusu alan adını almasını
D) Alan adına dair başvurularda zamansal olarak ilk talep eden kişiye alan adının verilmesini
E) Alan adının mahkeme kararı ile tahsis edilmesini

Cevap : D) Alan adına dair başvurularda zamansal olarak ilk talep eden kişiye alan adının verilmesini

Açıklama : Alan adı sisteminin temel ilkelerinden olan “ilk gelen alır” (first come, first served) kuralı, alan adı başvurularında zamansal olarak ilk başvuran kişiye alan adının tahsis edilmesini ifade eder.

3- 5651 Sayılı Kanunda (kısaca İnternet Kanununda) yer alan, “İnternet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişi” şeklindeki cümle şağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

A) Aracı hizmet sağlayıcıyı
B) İçerik sağlayıcıyı
C) Sosyal medya platformunu
D) Erişim sağlayıcıyı
E) Yer sağlayıcıyı

Cevap : B) İçerik sağlayıcıyı

Açıklama : 5651 sayılı kanunda “içerik sağlayıcı”, internet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmaktadır.

4- Aşağıdakilerden hangisi bir ürünün Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku anlamında eser sayılması için gerekli koşullardan biridir?

A) Eserin yeni olması zorunluluğu
B) Eserin multimedya eseri olması zorunluluğu
C) Eserin cismaniyet (maddi varlık) kazanması zorunluluğu
D) Eserin yaratıcısının hususiyetini taşıması zorunluluğu
E) Eserin dijital olması zorunluluğu

Cevap : D) Eserin yaratıcısının hususiyetini taşıması zorunluluğu

Açıklama : Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) göre, bir fikri ürünün eser olarak korunabilmesi için, yaratıcısının “hususiyetini (kişisel özelliklerini)” taşıması ve şekillenmiş (cismanileşmiş) olması zorunludur. Yeni olma zorunluluğu aranmaz.

5- Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukukunun asli konularından değildir?

A) Bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı
B) Alan adları sistemi ve buna dair hukuki sorunlar
C) Elektronik sözleşmelerin kurulması
D) İnternette reklam hukuku sorunları
E) Sosyal medyada kişilik hakkı ihlalleri ve buna dair hukuki rejim

Cevap : A) Bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı

Açıklama : Bilişim hukuku, bilgisayar programlarının nasıl programlanacağı (kodlama teknikleri) ile değil, bu programların hukuki olarak nasıl korunacağı (fikri mülkiyet) ve bu programlarla ilgili hukuki sorunlarla ilgilenir. Diğer şıklar bilişim hukukunun asli konularındandır.

6- Bilgisayar programlarının FSEK kapsamında korunması itibariyle yayma hakkı açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bir bilgisayar programının yapay zeka tarafından çoğaltılması yayma hakkı kapsamına giren bir fiildir
B) Yayma hakkı ister dijital olsun isterse olmasın bütün bilgisayar programları için geçerli bir hak değildir, çünkü çoğaltma hakkıyla bu konudaki sorunlar zaten çözülmektedir
C) Bir bilgisayara yüklü şekilde satın alınmış bir programın daha sonra bilgisayarla birlikte bir başkasına devredilmesinde kural olarak yayma hakkı açısından bir sorun bulunmaz, çünkü yayma hakkı tükenmiştir
D) Bir bilgisayar programının dijital kopyasının yayılması yayma hakkıyla değil, çoğaltma hakkıyla alakalı bir konudur
E) Yayma hakkı, sadece dijital ürünler için geçerli olduğundan, bilgisayar programları açısından sadece bunlar internet üzerinden yayılır iseler bir önem taşır

Cevap : C) Bir bilgisayara yüklü şekilde satın alınmış bir programın daha sonra bilgisayarla birlikte bir başkasına devredilmesinde kural olarak yayma hakkı açısından bir sorun bulunmaz, çünkü yayma hakkı tükenmiştir

Açıklama : Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre, bir eserin fiziksel kopyasının satılmasıyla “yayma hakkı tükenir”. Bu nedenle, bir programın yüklü olduğu bilgisayarın başkasına devri, yayma hakkının ihlali sayılmaz.

7- Normlar hiyerarşisinin anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

A) Normlar hiyerarşisi, idarenin temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kararlarının kanuni bir temeli olması gerektiğini, aksi halde idarenin kararlarının geçersizliğini ifade eder.
B) Bu ilke gerçekte kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir diğer ifadesidir ve norm koyucu kuvvetin diğer kuvvetlerin üstünde olduğunu ifade eder.
C) Bununla Devletteki en yetkili kişinin en üstün kuralları koyacağı ve bütün kurum, kuruluş ve kişilerin bu kurallara her halükarda uyması gerektiği ifade edilir.
D) Normlar hiyerarşisi adından da anlaşıldığı üzere genel kanunların özel kanunların üstünde olduğunu ifade eden bir temel ilkedir.
E) Bu ilke bir hukuk sistemindeki hukuk kurallarının birbiriyle olan ilişkisine dair temel bir ilkedir ve sırasıyla Anayasa’nın en üst hukuk kaynağı olduğunu, bunun altındaki diğer kuralların (hukuk sistemimiz açısından usulüne uygun şekilde kabul ediliş uluslararası anlaşmalar, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vs.) sırasıyla piramidin üstünden aşağıya doğru konumlandığı bir yapıyı ifade eder.

Cevap : E) Bu ilke bir hukuk sistemindeki hukuk kurallarının birbiriyle olan ilişkisine dair temel bir ilkedir ve sırasıyla Anayasa’nın en üst hukuk kaynağı olduğunu, bunun altındaki diğer kuralların (hukuk sistemimiz açısından usulüne uygun şekilde kabul ediliş uluslararası anlaşmalar, kanunlar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri vs.) sırasıyla piramidin üstünden aşağıya doğru konumlandığı bir yapıyı ifade eder.

Açıklama : Normlar hiyerarşisi, hukuk sistemindeki kuralların birbirine üstünlük derecesini gösteren bir piramit yapısını ifade eder. Bu piramidin en üstünde Anayasa yer alır ve altındaki tüm kuralların Anayasa’ya uygun olması gerekir.

8- Aşağıdakilerden hangisi bilişim hukuku alanındaki temel kanunlarda (İnternet Kanunu, Elektronik Haberleşme Kanunu, E-Ticaret Kanunu gibi) düzenlenen süjelerden değildir?

A) Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı
B) İçerik sağlayıcı
C) Yer sağlayıcı
D) Toplu kullanım sağlayıcı
E) Erişim geliştirmeyi sağlayıcı

Cevap : E) Erişim geliştirmeyi sağlayıcı

Açıklama : Bilişim hukuku alanındaki temel kanunlarda içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, toplu kullanım sağlayıcı, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı gibi süjeler düzenlenmiştir. “Erişim geliştirmeyi sağlayıcı” ise mevzuatta yer alan bir süje değildir.

9- Aşağıdaki aktörlerden hangisi bilişim hukukundaki temel aktörlerden değildir?

A) Yer sağlayıcılar
B) Arama motorları
C) Televizyon ve/veya radyo şirketleri
D) Erişim sağlayıcılar
E) Sosyal ağ sağlayıcılar

Cevap : C) Televizyon ve/veya radyo şirketleri

Açıklama : Bilişim hukukunun temel aktörleri arasında içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı, sosyal ağ sağlayıcı gibi internet ve bilişim teknolojileriyle ilgili süjeler yer alır. Televizyon ve radyo şirketleri ise geleneksel medya aktörleridir ve doğrudan bilişim hukukunun temel aktörleri arasında sayılmazlar.

10- Bilgisayar programlarında eser sahipliği açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Bir kişi birden fazla kişiyi bir araya getirerek bunların iştirak halinde programı yazmalarını sağlar ise bu şekilde meydana getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, program üzerindeki hakları bunları bir araya getiren kişi tarafından kullanılır
B) Bir programcı bir programı tek başına yazarsa eser sahibi odur.
C) Bir bilgisayar programcısının sekreteri de program üzerinde birlikte eser sahibi olarak hak sahibi olur, çünkü sekreter sekreterlik görevi yaparak programcıya yardım etmiştir.
D) Bir işverenin yanında programcı olarak çalışan kişi işi itibariyle bir program yazarsa işveren kanun gereği hakları kullanma yetkisine sahip olur.
E) Birden fazla programcı bir programı birlikte yazmış iseler bunlar birlikte eser sahibi sayılırlar.

Cevap : C) Bir bilgisayar programcısının sekreteri de program üzerinde birlikte eser sahibi olarak hak sahibi olur, çünkü sekreter sekreterlik görevi yaparak programcıya yardım etmiştir.

Açıklama : FSEK’e göre, bir eserin sahibi olabilmek için fikri katkının olması gerekir. Sekreterin yaptığı gibi teknik veya mesleki yardım, birlikte eser sahipliği için yeterli değildir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.

11- Türk hukukunda bir bilgisayar programının patentlenebilir nitelikte olduğu durumlarda bu konuda patent almak için aşağıdakilerden hangi kuruma başvurulur?

A) Türk Patent
B) Yargıtay
C) ODTÜ
D) İstanbul Patent
E) Danıştay

Cevap : A) Türk Patent

Açıklama : Türkiye’de patent ve marka başvuruları, Türk Patent ve Marka Kurumu (Türk Patent) tarafından yürütülür.

12- Aşağıdakilerden hangisi Türk hukukunda geçerli olan sistem itibariyle belgeli alan adı örneğidir?

A) .com.tr
B) .av.tr
C) .biz.tr
D) .net.tr
E) .org.tr

Cevap : B) .av.tr

Açıklama : Türk hukukundaki alan adı yönetmeliğinde, .av.tr gibi alan adları, belirli belgelerle (örneğin avukatlık mesleğiyle ilgili belgeler) alınabilen “belgeli alan adları”na örnektir. .com.tr, .net.tr, .org.tr gibi alan adları ise genellikle belgesiz olarak tahsis edilir.

13- Aşağıdakilerden hangisi Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında doğrudan korunan konulardan değildir?

A) Buluşlar
B) Faydalı modeller
C) Geleneksel ürün adları
D) Coğrafi işaretler
E) Telif hakları

Cevap : E) Telif hakları

Açıklama : Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) patentler, faydalı modeller, coğrafi işaretler, geleneksel ürün adları gibi konuları doğrudan korur. “Telif hakları” ise Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunmaktadır.

14- Aşağıdakilerden hangisi alan adlarının korunmasına dair hukuki rejimde dikkate alınan ilkelerdendir?

A) Yurt dışında alınan alan adlarının önceliği ilkesi
B) Ticari alan adlarının önceliği ilkesi
C) Daha önce tescil edilmiş bir markayla ifade ve faaliyet alanı olarak örtüşen bir ibarenin alan adı olarak tescil edilmesi sürecinde veya daha sonra çıkacak bir hukuki uyuşmazlıkta daha önce tescil edilmiş marka haklarının kural olarak önceliği
D) Meslek grupları içinde avukatlara öncelikle alan adı verilmesi ilkesi
E) Kayıt kuruluşu sahiplerinin alan adı almada öncelikli olarak korunmaları

Cevap : C) Daha önce tescil edilmiş bir markayla ifade ve faaliyet alanı olarak örtüşen bir ibarenin alan adı olarak tescil edilmesi sürecinde veya daha sonra çıkacak bir hukuki uyuşmazlıkta daha önce tescil edilmiş marka haklarının kural olarak önceliği

Açıklama : Alan adı uyuşmazlıklarında temel ilkelerden biri, marka hakkının alan adı hakkından daha önce tesis edilmiş olması durumunda marka sahibinin haklarının korunmasıdır. Bu durum, “alan adları yönetmeliğinde” düzenlenmiştir.

15- Bir Yargıtay kararına konu olan olayda Ankara’da nakliyat alanında çalışan A http://www.ankaraarasnakliyat.com.tr alan adını almış ve bunu kullanmaktadır. A’nın aras ibaresiyle örtüşen bir hukuki pozisyonu bulunmamaktadır. Aras Kargo şirketi bu yapılanın hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir.
Bu tür bir olayda aşağıdaki şıklardan hangisi doğru şık olarak nitelenir?

A) Bu tür bir olayda alan adındaki Aras ibaresini karakteristik kısım olarak görmek yanlıştır, çünkü asıl belirleyici olan Ankara ibaresidir.
B) Bu olayda A, her ne kadar Ankara’da nakliye işleriyle uğraşmakta ise de Aras ibaresine denk gelen bir hukuki pozisyonu olmadığından, alan adını uygun bir hukuki temele dayandıramaz.
C) Bu olayda alan adının karakteristik kısmı “nakliye” ibaresi olduğundan, Aras Kargo bu kullanımı engelleyemez.
D) Bu olayda A, aynı zamanda Aras Kargo’nun bir yetkili bayisi olsa bile, bu alan adını kullanması hukuken her durumda yasaktır.
E) Bu olayda ilk gelen kuralı her durumda uygulanacağından Aras Kargonun söz konusu alan adının A tarafından kullanılmasını engellemesi hukuken mümkün değildir.

Cevap : B) Bu olayda A, her ne kadar Ankara’da nakliye işleriyle uğraşmakta ise de Aras ibaresine denk gelen bir hukuki pozisyonu olmadığından, alan adını uygun bir hukuki temele dayandıramaz.

Açıklama : Alan Adları Yönetmeliği’ne göre, alan adının tahsisinde marka hakkı önceliklidir. A’nın Aras ibaresiyle ilgili bir hukuki pozisyonu (marka tescili gibi) olmadığı için, bu alan adını Aras Kargo şirketine karşı savunması zordur. Bu nedenle “ilk gelen alır” kuralı tek başına yeterli değildir.

16- Aşağıdakilerden hangisi fikri mülkiyet hukukunda geçerli ilkelerden biridir?

A) Güncel gelişmeler ışığında fikri mülkiyet hukuku sadece dijital ürünlere eser koruması sağlar
B) Bir ürünün fikri mülkiyet hukukunun farklı alanlarında aynı anda korunması mümkündür
C) Fikri mülkiyet hukuku koruması sadece ulusal ürünler için geçerlidir ve bu yüzden yabancı hak sahipleri hukukumuzda korunmazlar
D) Sadece ticari değeri olan fikri ürünler fikri mülkiyet hukukunda korunur
E) Fikri mülkiyet hukuku sadece cisimleşmiş fikri ürünleri korur

Cevap : B) Bir ürünün fikri mülkiyet hukukunun farklı alanlarında aynı anda korunması mümkündür

Açıklama : Fikri mülkiyet hukukunda, bir ürünün aynı anda birden fazla alanda korunması mümkündür. Örneğin, bir bilgisayar programı patent ile korunabilirken, onun logosu marka, tasarımı ise endüstriyel tasarım olarak korunabilir.

17- Hukukumuzda alan adı sistemi açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Alan Adları Yönetmeliğinde alan adları belgeli ve belgesiz alan adları diye ikiye ayrılmıştır.
B) Alan adlarına dair yönetmelikte belgeli alan adları için ilk gelen ilk alır kuralı açıkça düzenlenmiştir.
C) Alan adlarının verilmesi ve sistemin yürütülmesi açısından hukukumuzda güncel olarak yetkili kurum ODTÜ nic.tr’dir.
D) Alan adlarına dair temel çerçeveyi düzenlemek ve uyuşmazlıkları çözmek için hukukumuzda Alan Adları Kanunu kabul edilmiştir.
E) Türkiye’de verilen alan adları (com.tr, edu.tr, net.tr vs.) ICANN ve onun bir kuruluşu olan IANA tarafindan doğrudan verilmektedir.

Cevap : A) Alan Adları Yönetmeliğinde alan adları belgeli ve belgesiz alan adları diye ikiye ayrılmıştır.

Açıklama : Türkiye’de “.tr” uzantılı alan adlarının tahsisine ilişkin düzenlemelerde, alan adları “belgeli” (marka, unvan vb.) ve “belgesiz” olarak ikiye ayrılmıştır. Şu anki yetkili kurum ise ODTÜ’den devralan TRABİS’tir.

18- Bilgisayar programlarının patent hukukunda korunması açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Bilgisayar programları patent hukukunda korunmazlar, çünkü bunlar buluş değildirler.
B) Buluş basamağını aşan her bilgisayar programi patent hukukunda ayrıca bir araştırma yapmaya gerek olmadan korunur.
C) Her türlü bilgisayar programı patent hukukunda korunur, çünkü bunlar bilgisayarlarda çalıştıkları için zaten teknik sorunları çözerler.
D) Patent hukukunda teknik mahiyette olan (salt bilgisayara ilişkin olmak dışında bir teknik etki yaratmak anlamında) bilgisayar programlarının korunması mümkündür, ancak bunun için bunların patent yeteneği koşullarını da sağlamaları gerekir.
E) Bilgisayar programının nesne koduyla yazılmış şekli, patent hukukunda korunan kısmı ifade eder, çünkü bilgisayarda çalışabilen kısım tam da budur.

Cevap : D) Patent hukukunda teknik mahiyette olan (salt bilgisayara ilişkin olmak dışında bir teknik etki yaratmak anlamında) bilgisayar programlarının korunması mümkündür, ancak bunun için bunların patent yeteneği koşullarını da sağlamaları gerekir.

Açıklama : Patent hukukunda bilgisayar programları tek başına patentlenemez. Ancak bir bilgisayar programı, teknik bir problemi çözüyorsa ve salt programa ilişkin olmayan bir teknik etki yaratıyorsa patentle korunabilir ve buluş yeteneği gibi şartları sağlaması gerekir.

19- Hukukumuz açısından, hukukun diğer toplumsal düzen kurumlarından farklılığına dair aşağıdaki ibarelerden hangisi doğrudur?

A) Hukuk kuralları kural olarak değiştirilemezler
B) Hukuk kuralları her zaman ahlak kuralları ile birebir örtüşürler
C) Bütün hukuk kuralları her zaman yazılıdır
D) Hukuk kurallarında yaptırımlar devlet gücü ile desteklenmektedir
E) Hukuk asıl ve ağırlıklı olarak dini kurallara bağlıdır

Cevap : D) Hukuk kurallarında yaptırımlar devlet gücü ile desteklenmektedir

Açıklama : Hukuk kurallarını ahlak ve din kurallarından ayıran en temel özellik, yaptırımlarının arkasında “devlet gücünün” bulunması ve bu yaptırımların cebri nitelikte olmasıdır.

20- Hukukumuzdaki alan adı sistemi açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) “www.istanbul.edu.tr” alan adındaki .tr ibaresi üst düzey alan adı olup jenerik üst düzey alan adını ifade etmektedir.
B) Hukukumuzda alan adlarına dair sistem güncel olarak TRABİS tarafından işletilmektedir.
C) Hukukumuzda güncel alan adı sistemine dair temel hususların ayrıntıları Alan Adları Yönetmeliğinde düzenlenmiştir.
D) Alan adı sisteminde arka planda yer alan programsal yapı hissedilmeyecek derece çok kısa bir sürede IP adresi ve alan adı eşleşmesini her iki yönde yapmaktadır.
E) Özellikle işletmeler açısından, alan adları sadece bir tür adres işlevi görmezler, bunlar aynı zamanda önemli birer tanıtım aracı haline gelmişlerdir.

Cevap : A) “www.istanbul.edu.tr” alan adındaki .tr ibaresi üst düzey alan adı olup jenerik üst düzey alan adını ifade etmektedir.

Açıklama : Alan adlarındaki “.tr” ibaresi, bir üst düzey alan adıdır ancak “jenerik” değil, Türkiye’ye ait “ülke kodu” üst düzey alan adını (ccTLD) ifade etmektedir. Bu nedenle ifade yanlıştır.