Arapça I 2024-2025 Vize Sınav Soruları

Giriş

Arapça, zengin kelime hazinesi ve kurallı dilbilgisi yapısıyla sistematik bir dildir. Arapça dilbilgisi olan “nahiv” ilminin sözlük anlamları arasında “yol, yön, kasıt” gibi manalar bulunsa da, terim olarak kelimelerin cümle içindeki görevlerini ve sonlarındaki hareke değişikliklerini (“irab”) inceler. Bu makalede, Arapçanın temelini oluşturan kelime bilgisi, cümle yapısı ve anlama-çeviri konuları ele alınacaktır.

Kelimelerin Yapısı: Harfler, Tekil ve Çoğul

Arapçayı öğrenmenin ilk adımı, harfleri ve kelimelerin yapısını tanımaktır. Arap alfabesindeki harfler, kendilerinden önce harf-i tarif (ال) geldiğinde okunuş özelliklerine göre Şemsî ve Kamerî olarak ikiye ayrılır. Örneğin, “ateş” anlamına gelen نار kelimesinin başındaki “nûn” (ن) harfi, “şemsî” harflerdendir. Kelimelerin tekil ve çoğul hallerini bilmek de önemlidir. Örneğin, “hırsızlar” anlamına gelen اللَّصُوصُ kelimesinin tekili اللصُّ (hırsız), “lider” anlamına gelen الزَّعِيمُ kelimesinin çoğulu ise زُعَمَاء (liderler) şeklindedir. Bazı çoğullar ise kuralsızdır; المَسَاكِينَ (fakirler) kelimesi, görünüş olarak kurallı eril çoğula (cem-i müzekker-i sâlim) benzese de aslında bir kırık çoğuldur (cem-i teksir). Kelimelerin anlamlarını bilmek de kritiktir; örneğin أَخَذَ (aldı) fiilinin zıt anlamlısı تَرَكَ (bıraktı) fiilidir.

Cümle Bilgisi (Nahiv): İsim ve Fiil Cümleleri

Arapçada cümleler, isim cümlesi ve fiil cümlesi olarak ikiye ayrılır ve her cümlenin kendine özgü öğeleri ve kuralları vardır. Bir cümlenin öğelerini tanımak için, رَأْسُ الحِكْمَةِ مَخَافَةُ اللهِ (Hikmetin başı Allah korkusudur) cümlesinde olduğu gibi, kelimelerin isim mi fiil mi olduğunu ayırt etmek gerekir; bu cümlede 4 tane isim bulunmaktadır. İsimlerin belirli (marife) veya belirsiz (nekra) olması da önemlidir. En kuvvetli marife türü “zamirlerdir”. Bir kelime, حَقِيبَةُ الْمُدَرِّسِ (öğretmenin çantası) örneğindeki gibi, belirli bir isme tamlama yoluyla bağlanarak da belirlilik kazanabilir; bu duruma “marifeye muzaf” denir. İsim tamlamasında tamlanan olan ilk kelimeye (muzaf), harf-i tarif (ال) veya tenvin gelmez ve son harekesi cümledeki görevine göre değişir. Fiil cümlelerinde ise, رَسَبَ الطَّالِبَانِ (İki öğrenci sınıfta kaldı) cümlesindeki gibi, fâilin (öznenin) ikil (tesniye) olduğu durumlarda, ref alâmeti olarak damme yerine “elif” (ا) alır.

Anlama ve Çeviri

Dilbilgisi kurallarını bilmek, metinleri doğru bir şekilde anlamayı ve çevirmeyi sağlar. Örneğin, “Yaşlı adam oğlundan kendisine bir ağaç dalı getirmesini istedi” cümlesinin Arapça karşılığı طلبَ الرجلُ المُسِنُّ من ابْنِهِ أَنْ يُحْضِرَ لَهُ غُصْنَ شَجَرَةٍ şeklindedir. Benzer şekilde, فَقَابَلَ إِبْلِيسُ العابد فِي صُورَةِ الشَّيْخِ الْكَبِيرِ cümlesinin Türkçe çevirisi “İblis yaşlı bir zat suretinde abidin karşısına çıktı” olarak yapılır. Bu çeviriler, kelimelerin anlamlarını ve cümlenin yapısal bütünlüğünü doğru bir şekilde yansıtmayı gerektirir.

Sonuç

Arapça öğrenimi, kelime ezberlemenin ötesinde, dilin iç mantığını ve gramer yapısını kavramayı gerektiren bir süreçtir. “Yüzen kızlar” ifadesini karşılayan الْبَنَاتُ الصَّغِيرَاتُ سَابِحَاتٌ cümlesindeki ism-i fâilin yerine uygun muzâri fiilin يَسْبَحْنَ olduğunu bilmek gibi detaylar, dilin derinliğine hakim olmayı sağlar. Bu temel kurallar anlaşıldığında, Arapça metinleri okumak ve anlamak daha kolay ve keyifli bir hale gelir.

1. وَﺑَﯿْﻨَﻤَﺎ ھِﻲ َ ﺗَﺴﯿﺮ ُ ﻓﻲ اﻟﺼﱠﺤْﺮَاء ِ ھَﺎﺟَﻤَﺘْﮭَﺎ ﻋِﺼَﺎﺑَﺔ ٌ ﻣِﻦُ
اللَّصُوصُ
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin tekili aşağıdakilerden hangisidir? ( altı çizili olan kelime اللَّصُوصُ )

A) اللصُّ
B) الصَّوْلَةُ
C) الأصل
D) الْوُصْلَةُ
E) الصلة

Cevap : A) اللصُّ

Açıklama : اللَّصُوصُ (el-lusûs) kelimesi “hırsızlar” anlamına gelen bir çoğul isimdir. Tekili ise “hırsız” anlamına gelen اَللِّصُّ (el-lissu) kelimesidir.

2. Aşağıdaki kelimelerden hangisinin ilk harfi şemsî harflerdendir?

A) حَلَالٌ
B) فَأْسٌ
C) وَيْلٌ
D) ﻧَﺎر
E) يَد

Cevap : D) نار

Açıklama : Arapçada harf-i tariften (ال) sonra okunan ve şeddelenen harfler şemsî harflerdir. “Nûn” (ن) harfi de bu harflerden biridir (örn: النَّار an-nār).

3. وَأَخَذَ فَأْسًا، وَذَهَبَ لِيَقْطَعَ تِلْكَ الشَّجَرَةَ
Yukarıdaki cümledeki altı çizili kelimenin zıt anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? ( altı çizili olan kelime أَخَذَ )

A) مَنَعَ
B) تَرَكَ
C) تَنَاوَلَ
D) حَصَلَ
E) گره

Cevap : B) تَرَكَ

Açıklama : Altı çizili kelime أَخَذَ (ehaze) “aldı” anlamına gelir. Zıt anlamlısı ise “bıraktı, terk etti” anlamına gelen تَرَكَ (terake) fiilidir.

4. حَقِيبَةُ الْمُدَرِّسِ جَدِيدَةٌ
Yukarıdaki cümlenin mübtedası için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) الْعَلَمُ
B) الْمُضَافُ إِلَى الْمَعْرِفَةِ
C) الْمُعَرَّفُ بِـ ” أَلْ”
D) اسْمُ الْإِشَارَةِ
E) الْإِسْمُ الْمَوْصُولُ

Cevap : B) الْمُضَافُ إِلَى الْمَعْرِفَةِ

Açıklama : Cümlenin mübtedası olan حَقِيبَةُ kelimesi, tek başına belirsiz (nekra) iken, harf-i tarifli (marife) olan الْمُدَرِّسِ kelimesine muzaf (tamlayan) olduğu için marifelik kazanmıştır. Bu duruma “marifeye muzaf” denir.

5. إِذَا ﻛُﻨْﺘُﻢ ْ ﻣُﺘﱠﺤِﺪِﯾﻦَ؛ ﻓَﻠَﻦَْﯾَﻘْﺪِرأﺣَﺪ ٌ ﻋَﻠَﻰ ﺿَﺮَرِﻛُﻢ
Yukarıdaki cümlede altı çizili fiilin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? (altı çizili olan kelime ﯾَﻘْﺪِر )

A) ﻋَﺠﺰ
B)َ طَﺎﻟَﺐ
C) ﺗَﺨَﻠﱠﻒ
D) اﺳﺘﻄﺎع
E) ﱠ ﺿَﺮ

Cevap : D) اﺳﺘﻄﺎع

6. Müşriklerin zulmü sebebiyle Müslümanlar Mekke’den Medine’ye hicret etti.
Yukarıdaki cümlenin Arapça karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) هَاجَرَ الناس مِنْ مَكَّةَ إلى المَدِينَةِ نَظَرًا لِظُلْمِ الْمُشْرِكِينَ لَهُمْ
B) سَافَرَ الْمُسْلِمُونَ إِلى المَدِينَةِ نَظَرًا لِظُلْمِ الْمُشْرِكِينَ لَهُمْ
C) هَاجَرَ المُسْلِمُونَ مِنْ مَكَّةَ إِلى المَدِينَةِ نَظَرًا لِظُلْمٍ الْمُشْرِكِينَ لَهُمْ
D) هَاجَرَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ مَكَّةَ إِلى المَدِينَةِ نَظَرًا لِظُلْمِ الناس لَهُمْ
E) دَخَلَ المُسْلِمُونَ إِلى المَدِينَةِ نَظَرًا لِظُلْمِ الْمُشْرِكِينَ لَهُمْ

Cevap : C) هَاجَرَ المُسْلِمُونَ مِنْ مَكَّةَ إِلى المَدِينَةِ نَظَرًا لِظُلْمٍ الْمُشْرِكِينَ لَهُمْ

Açıklama : “Hicret etmek” fiilinin karşılığı هَاجَرَ (hâcera), “Müslümanlar” kelimesinin karşılığı الْمُسْلِمُونَ (el-muslimûne) ve “sebebiyle” ifadesinin karşılığı نَظَرًا لِ (nazaran li) olduğu için en doğru çeviri C şıkkındadır.

7. فَقَابَلَ إِبْلِيسُ العابد فِي صُورَةِ الشَّيْخِ الْكَبِيرِ وَتَشَاجَرَ مَعَهُ لِيَمْنَعَهُ مِنْ قَطْعِ الشَّجَرَةِ، فَغَلَبَهُ إِبْلِيسُ هَذِهِ الْمَرَّةَ
Yukarıdaki cümlenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Abid, yaşlı bir zat suretinde İblis’in karşısına çıkıp ağacı kesmesini engellemek için onunla dövüşmüş, bu sefer onu yenmiş.
B) İblis yaşlı bir zat suretinde abidin karşısına çıkmış, ağacı kesmesini engellemiş, onunla dövüşmüş, bu sefer onu yenmiş.
C) İblis abidin karşısına çıkıp ağacı kesmesini engellemek için onunla dövüşmüş, bu kere onu yenmiş.
D) İblis yolda yaşlı bir zat görmüş, ağacı kesmesini engellemek için onunla dövüşmüş, bu sefer onu yenmiş.
E) İblis yaşlı bir zat suretinde abidin karşısına çıkıp ağacı kesmesini engellemek için onunla dövüşmüş, bu sefer onu yenmiş.

Cevap : E) İblis yaşlı bir zat suretinde abidin karşısına çıkıp ağacı kesmesini engellemek için onunla dövüşmüş, bu sefer onu yenmiş.

Açıklama : Cümlenin tüm öğelerini (fâil: İblis, mef’ûl: Abid, amaç: engellemek, sonuç: İblis’in yenmesi) doğru ve eksiksiz bir şekilde içeren çeviri E şıkkıdır.

8.طلبَ الرجلُ المُسِنُّ من ابْنِهِ أَنْ يُحْضِرَ لَهُ غُصْنَ شَجَرَةٍ
Yukarıdaki cümlenin Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yaşlı adam kızından kendisine bir ağaç dalı getirmesini iste
B) Bilge adam oğlundan kendisine bir dal getirmesini istedi.
C) Yaşlı adam oğlundan kendisine bir ağaç dalı getirmesini istedi.
D) Yaşlı adam oğullarından kendisine bir ağaç dalı getirmelerini istedi.
E) Yaşlı bilge oğluna kendisine bir ağaç dalı getirmesini emretti.

Cevap : C) Yaşlı adam oğlundan kendisine bir ağaç dalı getirmesini istedi.

Açıklama : Cümlede الرجلُ المُسِنُّ (er-raculu’l-musinnu) “yaşlı adam”, ابْنِهِ (ibnihî) “kendisinin oğlundan” ve طلبَ (talebe) “istedi” anlamına gelir. Doğru ve tam çeviri C şıkkındadır.

9. ……….اَﻷوْﻻَدُ
Yukarıda boşluk bırakılan yere haber olarak aşağıdakilerden hangisi uygundur?

A) صَدِيقتان
B) صَدِيقَاتٌ
C) صديقان
D) أَصْدِقَاءُ
E) صَدِيقٌ

Cevap : D) أَصْدِقَاءُ

Açıklama :

10. Aşağıdakilerden hangisi nahiv kelimesinin lügat manalarından biri değildir?

A) İrab
B) Yol
C) Yön
D) Cihet
E) Kasıt

Cevap : A) İrab

Açıklama : “Nahiv” kelimesinin sözlük (lügat) anlamları arasında yol, yön, cihet, taraf ve kasıt gibi manalar bulunur. “İrab” ise nahiv ilminin içinde yer alan teknik bir terimdir, kelimenin sözlük anlamı değildir.

11. الْبَنَاتُ الصَّغِيرَاتُ سَابِحَاتٌ فِي مَسْبَحِ الْمَدْرَسَةِ
Yukarıdaki cümlede yer alan ism-i fâilin yerine uygun olan muzâri fiil aşağıdakilerden hangisidir?

A) تَسْبَحُونَ
B) تَسْبَحْنَ
C) تَسْبَحُ
D) تَسْبَحِينَ
E) يَسْبَحْنَ

Cevap : E) يَسْبَحْنَ

Açıklama : İsm-i fâil olan سَابِحَاتٌ (yüzenler), cümlenin öznesi olan الْبَنَاتُ (kızlar) kelimesinin yüklemidir. الْبَنَاتُ üçüncü tekil şahıs, dişil ve çoğul olduğu için yerine gelecek muzari fiil de aynı özellikleri taşımalıdır. Bu fiil يَسْبَحْنَ (yesbahne – onlar yüzerler) fiilidir.

12. يَقُولُ الشَّاهِدُ كِذَّبًا
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin cinsiyet yönünden türü aşağıdakilerden hangisidir? ( Altı çizili olan kelime كِذَّبًا )

A) المؤنث المجازي
B) المذكر الحقيقي
C) المذكر المجازي
D) المؤنث الحقيقي
E) المفرد

Cevap : C) المذكر المجازي

Açıklama :

13.
Yukarıdaki cümlenin en yakın Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

A ) Gözüm tahtaları dağılmış, paramparça olmuş eski bir gemiye ilişince tahtalar kıpırdadı, hareket etti, bir araya toplandı ve birleşti. Gemi marangoz olmadan, bir işçinin emeği olmadan aslına uygun hâle geldi. Gemiye bindim, nehri geçtim, buraya geldim.
B ) Gözüm tahtaları dağılmış, eski bir gemiye ilişince tahtalar kıpırdadı, hareket etti, bir araya toplandı ve birleşti. Gemi marangoz olmadan, bir işçinin emeği olmadan aslına uygun hâle geldi. Gemiye bindim, nehri geçtim, buraya geldim.
C ) Gözüm paramparça olmuş eski bir gemiye ilişince tahtalar kıpırdadı, hareket etti, bir araya toplandı ve birleşti. Gemi marangoz olmadan, bir işçinin emeği olmadan aslına uygun hâle geldi. Gemiye bindim, nehri geçtim, buraya geldim.
D ) Gözümü tahtaları dağılmış, paramparça olmuş eski bir gemiye diktim. Tahtalar kıpırdadı, hareket etti, bir araya toplandı ve birleşti. Gemi marangoz olmadan, bir işçinin emeği olmadan aslına uygun hâle geldi. Gemiye bindim, nehri geçtim, buraya geldim.
E ) Gözüm tahtaları dağılmış, paramparça olmuş eski bir gemiye ilişti. Tahtalar kıpırdadı, hareket etti, bir araya toplandı ve birleşti. Gemi marangoz olmadan, bir işçinin emeği olmadan aslına uygun hâle geldi. Gemiye bindim, nehri geçtim, buraya geldim.

Cevap : A ) Gözüm tahtaları dağılmış, paramparça olmuş eski bir gemiye ilişince tahtalar kıpırdadı, hareket etti, bir araya toplandı ve birleşti. Gemi marangoz olmadan, bir işçinin emeği olmadan aslına uygun hâle geldi. Gemiye bindim, nehri geçtim, buraya geldim.

Açıklama :

14. فَتَأْثَرَ الزَّعِيمُ بِكَلَامِ الْغُلَامِ
Yukarıdaki cümlede altı çizili kelimenin cemisi aşağıdakilerden hangisidir? ( altı çizili kelime الزَّعِيمُ )

A) زُعَمَاء
B) عَزِيمٌ
C) مُعَازُ
D) عَزَائِمُ
E) أزمعاء

Cevap : A) زُعَمَاء

Açıklama : “Lider, önder” anlamına gelen الزَّعِيمُ (ez-za’îm) kelimesinin çoğulu (cemisi) “liderler” anlamına gelen زُعَمَاء (zu’amâ’) kelimesidir.

15. رَأْسُ الحِكْمَةِ مَخَافَةُ اللهِ
Yukarıdaki cümlede kaç tane isim vardır?

A) 5
B) 4
C) 3
D) 1
E) 2

Cevap : B) 4

Açıklama : Cümledeki kelimelerden رَأْسُ (baş), الحِكْمَةِ (hikmet), مَخَافَةُ (korku) ve اللهِ (Allah) kelimelerinin hepsi birer isimdir. Toplam 4 isim bulunmaktadır.

16. رَسَبَ الطَّالِبَانِ فِي الصَّفْتِ
Yukarıdaki cümledeki fâilin i’râb durumu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) مَرْفُوعٌ بِالضَّمَّةِ
B) مَنْصُوبٌ بِالْيَاءِ
C) مَرْفُوعٌ بِالْأَلِفِ
D) مَرْفُوعٌ بِالْوَاوِ
E) مَنْصُوبٌ بِالْفَتْحَةِ

Cevap : C) مَرْفُوعٌ بِالْأَلِفِ

Açıklama : Cümlenin fâili (öznesi) olan الطَّالِبَانِ (et-tâlibâni) kelimesi ikil (tesniye) bir isimdir. İkil isimler merfû durumda ref alâmeti olarak damme yerine elif (ا) alırlar.

17. İsim tamlamasındaki muzâfla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) İçinde bulunduğu cümlenin mübteda, haber, fäil, mefül gibi temel ögelerinden biri olur.
B) Muzafın sonunda hareke ve harf değişiklikleri meydana gelmez.
C) Muzaf, tenvin almaz.
D) Muzaf, harf-i tarif ( ال)  almaz
E) İsim tamlamasında belirtilmek istenilen tamlanan durumundaki ilk isme muzaf denir.

Cevap : B) Muzafın sonunda hareke ve harf değişiklikleri meydana gelmez.

Açıklama : Bu ifade yanlıştır çünkü muzaf, cümlenin herhangi bir ögesi olabildiği için sonundaki hareke (i’rabı) cümledeki konumuna göre (merfû, mansûb, mecrûr) sürekli değişir.

18. En kuvvetli marife aşağıdakilerden hangisidir?

A) Alemler
B) İsm-i işaretler
C) Marifeye muzaf olmuş kelimeler
D) Zamirler
E) Lam- tarifli isimler

Cevap : D) Zamirler

Açıklama : Arapça dilbilgisinde marife (belirli) isimler arasında bir belirlilik derecesi vardır. Konuşan veya dinleyeni doğrudan işaret ettiği için en belirli (en kuvvetli) marife türü zamirlerdir.

19. Aşağıdaki mansûb çoğullardan hangisi cem-müzekker-i sâlim değildir?

A) الناجِحِينَ
B) الكاتبين
C) العَالِمِينَ
D) المدرسين
E) المَسَاكِينَ

Cevap : E) المَسَاكِينَ

Açıklama : المَسَاكِينَ (el-mesâkîne) kelimesi, sonunda ي ve ن harfleri olmasına rağmen kurallı eril çoğul (cem-i müzekker-i sâlim) değil, “miskîn” kelimesinin düzensiz (kırık) çoğuludur (cem-i teksir).

20. إِنِ اسْتَعْمَلْنَا الْوَقْتَ فِي أَمْرٍ مُفِيدٍ نَبْنِي بِهِ حَيَاتَنَا
Yukarıdaki cümlede altı çizili fiilin eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir? ( Altı çizili olan kelime نَبْنِي )

A) نهدم
B) نُحَطِمُ
C) تجمل
D) نزين
E) تنشئ

Cevap : E) تنشئ

Açıklama : Altı çizili fiil نَبْنِي (nebnî) “inşa ederiz, kurarız” anlamına gelir. Eş anlamlısı ise yine “inşa etmek, kurmak, yaratmak” anlamına gelen أَنْشَأَ (enşee) fiilinin muzari formu olan نُنْشِئُ (nunşiu) kelimesidir.