Finansal Muhasebe 2025 Üç Ders Sınav Soruları

Giriş

Finansal muhasebe, bir işletmenin ekonomik faaliyetlerini kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve finansal tablolar aracılığıyla ilgili taraflara sunan bir bilgi sistemidir. Bu sistemin temelini, “Varlıklar = Borçlar + Özsermaye” şeklinde ifade edilen temel muhasebe denkleği oluşturur. Bu denkleğe göre, bir dönem içinde işletmenin borçları 40.000 TL azalıp özsermayesi 10.000 TL artmışsa, toplam varlıkları da 30.000 TL azalmış olmalıdır.

Muhasebe Süreci: Kaydetme ve Sınıflandırma

Muhasebe süreci, finansal olayların belgelendirilmesiyle başlar. Muhasebenin “kaydetme” fonksiyonu, işlemlerin tarih sırasına göre ilk olarak kaydedildiği “Günlük Defter” (Yevmiye Defteri) aracılığıyla yerine getirilir. Bu kayıtlar, çift taraflı kayıt sisteminin mantığına göre yapılır. Varlık ve gider hesaplarındaki artışlar borç tarafına yazılırken; borç, özsermaye ve gelir hesaplarındaki artışlar alacak tarafına kaydedilir. Buna göre, bir “ticari borçlar” hesabındaki azalış, hesabın borç tarafına kaydedilir. Örneğin, bir aidatın ödenmesi, kasadaki (varlık) azalma ve giderlerdeki (özsermayeyi azaltan) artış nedeniyle hem varlıkları hem de özsermayeyi azaltır. Bir borcun ödenmesi ise varlıkları ve borçları azaltır.

Dönem Sonu İşlemleri: Ayarlama Kayıtları

Muhasebenin tahakkuk esasına göre, gelir ve giderlerin ilgili oldukları dönemde kaydedilmesi gerekir. Bu nedenle dönem sonlarında ayarlama kayıtları yapılır. Örneğin, gelecek 12 ay için peşin ödenen bir sigorta bedeli, ilk olarak bir varlık hesabı olan “Peşin Ödenmiş Sigorta” hesabının borcuna kaydedilir. Dönem sonunda, kullanılan kırtasiye malzemesi tutarı (örneğin 200 TL), “Kırtasiye Stoku” hesabına alacak, Kırtasiye Gideri hesabına borç yazılarak giderleştirilir. Benzer şekilde, peşin tahsil edilen bir yıllık kiranın, döneme isabet eden kısmı (örneğin 3 ay için 6.000 TL) “Gelir Tablosu’nda” kira geliri olarak raporlanır. Henüz hizmeti sunulmamış olan “kazanılmamış gelirler” ise, işletme için bir yükümlülük olduğu için bilançoda “borç” olarak raporlanır.

Varlıkların Muhasebeleştirilmesi

Muhasebe, işletmenin sahip olduğu varlıkların doğru bir şekilde değerlenmesini ve izlenmesini sağlar.

Stoklar: İşletmeler, stoklarını İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) veya Ortalama Maliyet gibi yöntemlerle değerler. Satın alınan malların maliyeti, alış fiyatına navlun gibi giderlerin eklenip, iade ve iskontoların düşülmesiyle bulunur. Bir satış iadesi olduğunda ise sürekli envanter yönteminde, hem satış iadesi hem de iade gelen malın maliyeti çift kayıtla düzeltilir.

Alacaklar: Tahsili şüpheli hale gelen alacaklar için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılır; bu işlem bir “gider kaydıdır”.

Duran Varlıklar: Binalar ve makineler gibi duran varlıklar için her yıl amortisman ayrılır. Örneğin, “hızlandırılmış amortisman” yönteminde, normal oranın iki katı bir oran kullanılarak varlığın defter değeri üzerinden amortisman hesaplanır.

Şerefiye: Bir işletme başka bir işletmeyi satın aldığında, ödediği bedel ile satın alınan işletmenin net varlıklarının gerçeğe uygun değeri arasındaki pozitif fark “şerefiye” olarak kaydedilir.

Finansal Tablolar

Muhasebe sürecinin nihai ürünleri finansal tablolardır. İşletmenin belli bir dönemdeki gelir ve giderlerini gösteren tablo “Kâr veya Zarar Tablosu’dur” (Gelir Tablosu). Bir işletmenin belirli bir tarihteki varlıklarını, borçlarını ve özsermayesini gösteren tablo ise Bilançodur. “Stoklar” gibi varlık hesapları gelir tablosunda değil, bilançoda yer alır. Bilanço hesapları olan varlık, borç ve özsermaye hesapları dönem sonunda kapatılmaz, sonraki döneme devreder; bu nedenle “Peşin Ödenmiş Giderler” hesabı kapatılmaz. “Kâr payı” (temettü) ise özsermayeyi azaltan bir unsur olup, dönem sonunda “Dağıtılmamış Kârlar” hesabıyla kapatılır.

Sonuç

Finansal muhasebe, işletmenin finansal sağlığı hakkında paydaşlara güvenilir bilgi sunmak için vazgeçilmez bir dildir. Temel muhasebe denkliğinden, karmaşık amortisman ve stok değerleme hesaplamalarına kadar her bir unsur, bu dilin doğru ve tutarlı bir şekilde konuşulmasını sağlar.

1. Aralık ayına ait aidat tutarı 31 Aralık tarihinde ödenmiştir. Finansal olay ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Özsermaye azalır, varlıklar azalır.
B) Özsermaye artar, varlıklar azalır.
C) Varlıklar etkilenmez.
D) Borçlar azalır, özsermaye artar.
E) Özsermaye etkilenmez.

Cevap : A) Özsermaye azalır, varlıklar azalır.

Açıklama : Aidat bir giderdir. Giderin nakit olarak ödenmesi, Kasa hesabını (Varlık) azaltır. Giderler arttığı için dönem kârı azalır, bu da Özsermayeyi azaltır. Dolayısıyla hem varlıklar hem de özsermaye azalır.

2. Bir işletme 1 Ocak tarihinde gelecek 12 ay için bina sigortası bedelini peşin olarak ödemiştir. Finansal olaya ilişkin günlük defter kaydı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sigorta gideri hesabının borç tarafına kaydedilir.
B) Sigorta alacağı hesabının alacak tarafına kaydedilir.
C) Sigorta gideri hesabının alacak tarafına kaydedilir.
D) Peşin ödenmiş sigorta hesabının alacak tarafına kaydedilir.
E) Peşin ödenmiş sigorta hesabının borç tarafına kaydedilir.

Cevap : E) Peşin ödenmiş sigorta hesabının borç tarafına kaydedilir.

Açıklama : Gelecek dönemlere ait bir gider peşin ödendiğinde, ödenen tutar henüz giderleşmemiştir ve bir varlık olarak kaydedilir. Bu işlem için “Gelecek Aylara Ait Giderler” veya “Peşin Ödenmiş Giderler” hesabı kullanılır. Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

3.

Samos İşletmesi tek bir malın ticareti ile uğraşmaktadır. 2022 yılı Ocak ayında mala ilişkin hareketler yukarıda sunulmuştur. İlk giren ilk çıkar (FİFO) stok değerleme yöntemine göre 31 Ocak tarihinde hazırlanacak bir bilançoda raporlanacak mal stoku tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 350 TL
B) 300 TL
C) 400 TL
D) 450 TL
E) 250 TL

Cevap : B) 300 TL

Açıklama :

4. Bağdat İşletmesi 1 Ekim 2024 tarihinde sahip olduğu ofisi kiraya vermiş ve 1 yıllık kira bedeli olan 24.000 TL’yi peşin olarak tahsil etmiştir.
Bağdat İşletmesinin bu kiralama ile ilgili olarak 31.12.2024 tarihinde finansal tablolarında raporlanacak hesaplar ve bakiyeleri miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilanço “Kazanılmamış Kira Geliri” 6.000 TL
B) Gelir Tablosu “Kira Geliri” 9.000 TL
C) Gelir Tablosu “Kazanılmamış Kira Geliri” 12.000 TL
D) Gelir Tablosu “Kira Geliri” 6.000 TL
E) Bilanço “Kira Geliri” 6.000 TL

Cevap : D) Gelir Tablosu “Kira Geliri” 6.000 TL

Açıklama : 1 yıllık kira 24.000 TL ise aylık kira 2.000 TL’dir. 1 Ekim – 31 Aralık arası 3 aylık süre geçtiği için, 2024 yılına ait kazanılmış kira geliri 3 x 2.000 = 6.000 TL’dir. Bu tutar Gelir Tablosu’nda raporlanır.

5. İpsala İşletmesi maliyeti 900 TL olan bir malı, 1.200 TL karşılığında kredili olarak satmıştır. Malların yarısı bir hafta sonra alıcı tarafından iade edilmiştir. İşletmenin sürekli envanter yöntemi uyguladığı varsayımıyla malların iadesiyle ilgili olarak İpsala İşletmesi tarafından yapılması gerekli günlük defter kayıtları aşağıdakilerden hangisidir?

A) Satış İade ve İndirimleri Hesabının borç tarafına 600 TL, Ticari Alacaklar Hesabının alacak tarafına 600 TL-
Mal Stoku hesabının borç tarafına 450 TL, Satılan Malın Maliyeti hesabının alacak tarafına 450 TL kaydedilir.
B) Satış İskontoları Hesabının borç tarafına 600 TL, Ticari Alacaklar Hesabının alacak tarafına 600 TL
Mal Stoku hesabının borç tarafına 450 TL, Satılan Malın Maliyeti hesabının alacak tarafına 450 TL kaydedilir.
C) Satışlar Hesabının borç tarafına 600 TL, Ticari Alacaklar Hesabının alacak tarafına 600 TL
Mal Stoku hesabının borç tarafına 450 TL, Satılan Malın Maliyeti hesabının alacak tarafına 450 TL kaydedilir.
D) Satış İade ve İndirimleri Hesabının borç tarafına 450 TL, Satışlar Hesabının alacak tarafına 450 TL
Mal Stoku hesabının borç tarafına 450 TL, Satılan Malın Maliyeti hesabının alacak tarafına 450 TL kaydedilir.
E) Nakit Hesabının borç tarafına 450 TL, Ticari Alacaklar Hesabının alacak tarafına 450 TL
Mal Stoku hesabının borç tarafına 450 TL, Satılan Malın Maliyeti hesabının alacak tarafına 450 TL kaydedilir.

Cevap : A) Satış İade ve İndirimleri Hesabının borç tarafına 600 TL, Ticari Alacaklar Hesabının alacak tarafına 600 TL-
Mal Stoku hesabının borç tarafına 450 TL, Satılan Malın Maliyeti hesabının alacak tarafına 450 TL kaydedilir.

Açıklama : Malların yarısı (1.200/2 = 600 TL satış bedeli) iade edildiğinde; Satış İadeleri hesabı 600 TL borçlandırılır, alacak 600 TL azaldığı için Ticari Alacaklar 600 TL alacaklandırılır. Sürekli envanter yönteminde, iade alınan malların maliyeti (900/2 = 450 TL) Mal Stoku hesabına borç, Satılan Malın Maliyeti hesabına alacak kaydedilir.

6. Giresun İşletmesi 3.000 TL tutarında bir malı FOB taşıma koşulu ile satın almıştır. Satın alınan mallar ile ilgili olarak 200 TL tutarında taşıma bedeli Giresun İşletmesi tarafından ödenmiştir. Daha sonra 500 TL tutarında mal tedarikçiye iade edilmiştir. Giresun İşletmesi iskonto dönemi içerisinde ödeme yaptığından dolayı yüzde 5 oranında iskontodan yararlanmıştır. Giresun İşletmesinin satın almış olduğu malların maliyeti ne kadardır?

A) 3.000 TL
B) 2.575 TL
C) 2.375 TL
D) 2.700 TL
E) 2.500 TL

Cevap : B) 2.575 TL

Açıklama : Maliyet = Alış Fiyatı + Taşıma Gideri – Alış İadesi – Alış İskontosu. Taşıma bedeli maliyete eklenir: 3.000 + 200 = 3.200 TL. İade düşülür: 3.200 – 500 = 2.700 TL. İskonto, iadesiz tutar üzerinden hesaplanır (3.000 – 500 = 2.500 TL’nin %5’i = 125 TL). Son Maliyet = 2.700 – 125 = 2.575 TL.

7. Tahsili şüpheli hale gelen alacaklar için karşılık ayırmanın anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Özsermayeyi artırmaktır.
B) Gider kaydetmektir.
C) Gelir kaydetmektir.
D) Kasaya para koymaktır.
E) Varlıkları artırmaktır.

Cevap : B) Gider kaydetmektir.

Açıklama : İhtiyatlılık kavramı gereği, tahsili şüpheli hale gelen bir alacak için, ileride oluşabilecek zararı bugünden öngörerek “Karşılık Gideri” hesabına bir kayıt yapılır. Bu işlem, bir gider kaydıdır.

8. Kazanılmamış gelirler hesabı hangi finansal tabloda raporlanma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bilançoda borç olarak
B) Kâr veya zarar tablosunda özsermaye olarak
C) Bilançoda varlık olarak
D) Kâr veya zarar tablosunda gelir olarak
E) Kâr veya zarar tablosunda gider olarak

Cevap : A) Bilançoda borç olarak

Açıklama : Kazanılmamış gelirler (gelecek aylara/yıllara ait gelirler), işletmenin henüz hizmetini veya malını teslim etmediği halde bedelini peşin aldığı tutarlardır. Bu tutar, hizmet verilene kadar işletme için bir yükümlülük, yani bir borçtur ve bilançonun pasifinde raporlanır.

9. 31 Aralık 2024 tarihli geçici mizanda “Kırtasiye Stoku” hesabında 700 TL borç bakiyesi gözükmektedir. Yapılan fiziki sayım sonucunda işletmede 500 TL değerinde kırtasiye malzemesi kaldığı saptanmıştır.
Bu finansal olaya ilişkin işletmenin 31.12.2024 tarihinde yapması gereken ayarlama kaydına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Kırtasiye gideri 300 TL borç tarafına kaydedilir.
B) Kırtasiye gideri 200 TL alacak tarafına kaydedilir.
C) Nakit 200 TL alacak tarafına kaydedilir.
D) Kırtasiye stoku 200 TL alacak tarafına kaydedilir.
E) Kırtasiye stoku 300 TL alacak tarafına kaydedilir.

Cevap : D) Kırtasiye stoku 200 TL alacak tarafına kaydedilir.

Açıklama : Dönem başında 700 TL olan kırtasiye stokunun dönem sonunda 500 TL kaldığı tespit edilmiştir. Aradaki 200 TL’lik fark, dönem içinde tüketilen ve giderleşen kısımdır. Ayarlama kaydında bu 200 TL, Kırtasiye Gideri hesabına borç ve Kırtasiye Stoku hesabına alacak olarak kaydedilir.

10. İstanbul İşletmesinin varlıklarının defter değeri 80.000 TL, borçlarının defter değeri 40.000 TL’dir. İstanbul İşletmesinin varlıklarının piyasa değeri defter değerinden 30.000 TL daha yüksektir. İşletmenin borçlarının defter değeri piyasa değerine eşittir. Tekirdağ İşletmesi İstanbul İşletmesinin tamamını 90.000 TL karşılığında satın almıştır.
Satın alma işlemine ilişkin şerefiye tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

A) 20.000 TL
B) 10.000 TL
C) İlgili işlemde şerefiye ortaya çıkmamıştır.
D) İlgili işlemde 30.000 TL tutarında satın alma kazancı ortaya çıkmıştır.
E) 50.000 TL

Cevap : A) 20.000 TL

Açıklama : Şerefiye = Ödenen Bedel – Satın Alınan Net Varlıkların Gerçeğe Uygun Değeri. Net Varlık Değeri = Varlıklar – Borçlar = (80.000 + 30.000) – 40.000 = 70.000 TL. Şerefiye = 90.000 – 70.000 = 20.000 TL.

11. ABC İşletmesine Ocak ayında kullandığı doğalgaz ile ilgili olarak Ocak ayı sonunda 2.500 TL tutarında fatura gelmiştir. Faturanın son ödeme tarihi 22 Şubat olduğu için Ocak ayı sonunda ödenmemiştir.
Yukarıdaki finansal olay Ocak ayı sonunda işletmenin finansal durumunu ne şekilde etkiler?

A) Varlıklar azalır, borçlar artar.
B) Borçlar artar, özsermaye azalır.
C) Varlıklar azalır, özsermaye azalır.
D) Varlıklar artar, borçlar azalır.
E) Borçlar azalır, özsermaye azalır.

Cevap : B) Borçlar artar, özsermaye azalır.

Açıklama : Tahakkuk esasına göre, gider gerçekleştiği dönemde (Ocak) kaydedilir. Doğalgaz faturası bir giderdir ve giderler özsermayeyi azaltır. Fatura henüz ödenmediği için işletmenin bir borcu (yükümlülüğü) doğmuştur. Dolayısıyla Borçlar artar, Özsermaye azalır.

12. İşletme 5.000 TL tutarındaki borcunu ödemiştir. Finansal olay ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Borçlar artmıştır
B) Özsermaye azalmıştır
C) Borçlar azalmıştır
D) Varlıklar artmıştır
E) Özsermaye artmıştır

Cevap : C) Borçlar azalmıştır

Açıklama : Borcun ödenmesi, kasadan veya bankadan para çıkışı anlamına gelir (Varlıklar azalır) ve aynı zamanda işletmenin yükümlülüğü ortadan kalkar (Borçlar azalır).

13. Aşağıdaki hesaplardan hangisindeki azalışlar borç tarafına kaydedilmektedir?

A) Ticari alacaklar
B) Bankalar
C) Arsalar
D) Kira gideri
E) Ticari borçlar

Cevap : E) Ticari borçlar

Açıklama : Muhasebenin temel kuralına göre; varlık ve gider hesaplarındaki artışlar borca, azalışlar alacağa kaydedilir. Borç, özsermaye ve gelir hesaplarında ise artışlar alacağa, azalışlar borca kaydedilir. Ticari borçlar bir borç hesabı olduğu için azalışlar borç tarafına yazılır.

14. Kâr payı hesabı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Sürekli hesaptır kapatılmaz.
B) Gelir hesabıdır, bilançoda raporlanır.
C) Özsermayeyi azaltır, dağıtılmamış kârlar hesabı ile kapatılır.
D) Geçici hesaptır, kâr veya zarar hesabı ile kapatılır.
E) Gider hesabıdır, kâr veya zarar tablosunda raporlanır.

Cevap : C) Özsermayeyi azaltır, dağıtılmamış kârlar hesabı ile kapatılır.

Açıklama : Kâr payı (temettü), işletme kârının ortaklara dağıtılan kısmıdır. Bu dağıtım, işletmenin özsermayesini azaltır. Dönem sonunda “Ödenecek Temettüler” veya “Kâr Payı” hesabı, “Dağıtılmamış Kârlar” hesabına aktarılarak kapatılır.

15. Arı İşletmesi 1.1.2022 tarihinde 200.000 TL tutarında bir makine satın almıştır. Makinenin yararlı ömrü 8 yıl, ömür sonu değeri ise 20.000 TL olarak tahmin edilmiştir. Bu makine ile ilgili hızlandırılmış (eşit paylının iki katı oranın kullanıldığı) amortisman yöntemi uygulanıyorsa 31 Aralık 2023 tarihli bilançoda raporlanacak birikmiş amortisman tutarı ne kadardır?

A) 38.750 TL
B) 112.500 TL
C) 37.500 TL
D) 83.750 TL
E) 87.500 TL

Cevap : E) 87.500 TL

Açıklama : Normal amortisman oranı = 1/8 = %12,5. Hızlandırılmış oran = %12,5 * 2 = %25. 2022 yılı amortismanı = 200.000 * %25 = 50.000 TL. 2023 yılı için defter değeri = 200.000 – 50.000 = 150.000 TL. 2023 yılı amortismanı = 150.000 * %25 = 37.500 TL. Toplam birikmiş amortisman = 50.000 + 37.500 = 87.500 TL.

16. Aşağıdaki defterlerden hangisi muhasebede kaydetme fonksiyonuna hizmet eder?

A) Defter-i Kebir
B) Büyük Defter
C) Günlük Defter
D) Mahsup Defteri
E) Mizan Defteri

Cevap : C) Günlük Defter

Açıklama : Muhasebenin kaydetme fonksiyonu, finansal işlemlerin tarih sırasına göre ilk olarak kaydedildiği defter olan “Günlük Defter”de (Yevmiye Defteri) yerine getirilir.

17. Sürekli envanter yöntemi uygulayan bir işletmede aşağıdaki hesaplardan hangisi dönem sonlarında kapatılmaz?

A) Dağıtılmamış Karlar
B) Satılan Malın Maliyeti
C) Ücret Giderleri
D) Peşin Ödenmiş Giderler
E) Satış İade ve İndirimleri

Cevap : D) Peşin Ödenmiş Giderler

Açıklama : “Peşin Ödenmiş Giderler” bir varlık hesabıdır. Varlık, borç ve özsermaye hesapları “bilanço hesapları” veya “gerçek hesaplar” olup, dönem sonunda kapatılmazlar, bakiyeleri bir sonraki döneme devreder.

18. İşletmenin belli bir döneme ilişkin gelir ve giderlerini gösteren tablo aşağıdakilerden hangisidir?

A) Nakit akış tablosu
B) Fon akım tablosu
C) Finansal durum tablosu
D) Kâr veya zarar tablosu
E) Bilanço

Cevap : D) Kâr veya zarar tablosu

Açıklama : Bu, bir işletmenin belirli bir hesap dönemindeki faaliyetlerinin sonucunu, yani elde ettiği tüm gelirler ile katlandığı tüm giderleri ve bunların sonucunda oluşan dönem net kârını veya zararını gösteren “Kâr veya Zarar Tablosu”nun (Gelir Tablosu) tanımıdır.

19. Bir dönem içerisinde işletmenin borçları 40.000 TL azalıp özsermayesi 10.000 TL artmıştır. Toplam varlıklar etkilenme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

A) 20.000 TL artmıştır.
B) 50.000 TL artmıştır.
C) 30.000 TL azalmıştır.
D) 50.000 TL azalmıştır.
E) 30.000 TL artmıştır.

Cevap : C) 30.000 TL azalmıştır.

Açıklama : Temel muhasebe denkleği: Varlıklar = Borçlar + Özsermaye. Varlıklardaki Değişim = Borçlardaki Değişim + Özsermayedeki Değişim. Varlıklardaki Değişim = (-40.000 TL) + (+10.000 TL) = -30.000 TL. Yani varlıklar 30.000 TL azalmıştır.

20. Alican İşletmesinde 2023 yılında gerçekleşen finansal olaylar aşağıda listelenmiştir. 2023 yılında Alican İşletmesi tarafından raporlanacak olan net kâr tutarı kaçtır?
* Bankadan 40.000 TL tutarında kredi alınmıştır.
* Ortaklara 30.000 TL tutarında kâr payı ödenmiştir.
* 200.000 TL tutarında hizmet geliri elde edilmiştir.
* 120.000 TL tutarında gidere katlanılmıştır.

A) 40.000 TL
B) 90.000 TL
C) 10.000 TL
D) 50.000 TL
E) 80.000 TL

Cevap : E) 80.000 TL

Açıklama : Net Kâr = Toplam Gelirler – Toplam Giderler. Kredi alınması ve kâr payı ödenmesi finansman faaliyetleridir ve gelir tablosunu etkilemez. Net Kâr = 200.000 TL (Hizmet Geliri) – 120.000 TL (Gider) = 80.000 TL.