TUR201U Türk Dili 1 2024-2025 Güz Ara Sınavı -2

Giriş

Türk dili, köklü bir geçmişe ve kendine özgü kurallara sahip sistematik bir yapıdır. Altay dilleri teorisine göre Türk dilleri, Moğol ve Tunguz dilleriyle aynı ailede yer alır; “Samoyed” dilleri ise bu ailenin bir parçası değildir. Bu makalede, Türk dilinin tarihsel evrimi, ses ve yapı bilgisi ile cümle yapısı gibi temel konuları incelenecektir.

Türkçenin Tarihsel Evrimi ve Yazı Dilleri

Türk dilinin tarihi, yazıyla izlenemeyen teorik dönemlerden, zengin bir yazılı kültürün oluştuğu dönemlere uzanır. Ana Türkçe döneminden çok erken ayrıldığı düşünülen “Çuvaşça”, bu tarihsel sürecin önemli bir koludur. Metinlerle takip edebildiğimiz ilk düzenli ve Türkçenin ses yapısına son derece uygun olan alfabe ise “Köktürk alfabesidir”. Köktürklerden sonra ise, ses yapısını karşılamada yetersiz olmasına rağmen yüzlerce yıl boyunca geniş bir coğrafyada kullanılan “Uygur alfabesi” benimsenmiştir. Doğu Türkçesinin tarihi bir yazı dili olan “Çağatay Türkçesi’nin” günümüzdeki devamı ise “Özbekçedir”. Bu dilin en büyük şairi ve yazarı olan Ali Şir Nevayî, “Muhakemetü’l-Lügateyn” gibi eserleriyle Türkçenin Farsçadan üstünlüğünü savunmuştur. 19. yüzyıl sonlarında ise Şemsettin Sami’nin “Kamus-ı Türki” adlı eseri modern sözlükçülüğün temelini atmıştır. 20. yüzyıl başında ortaya çıkan “Yeni Lisan” hareketi ise, İstanbul Türkçesini temel alarak dildeki yabancı kuralları atmayı hedeflemiş, ancak “diğer Türk lehçelerinden kelime almayı” prensipleri arasına katmamıştır.

Ses ve Yapı Bilgisi (Fonoloji ve Morfoloji)

Türkçe, zengin bir ses yapısına ve eklemeli bir morfolojiye sahiptir.

• Ses Olayları: Tarihsel süreçte kelimelerde “yokarı > yukarı” (ünlü daralması) ve “tiş > diş” (ötümlüleşme) gibi ses değişimleri yaşanmıştır. “öpke > öfke” kelimesindeki değişim “süreklileşme”, “haz > hazzı” kelimesindeki değişim “ünsüz ikizleşmesi”, “edebiyat” kelimesindeki değişim ise “ünsüz tekleşmesi” olarak adlandırılır.
• Seslerin Sınıflandırılması: “elma” kelimesindeki “e” ve “a” sesleri “geniş ünlülerdir”.
• Kelime Türetme: Türkçede kelimeler, “karatavuk” (iki kelimenin birleşmesi) gibi “birleştirme” veya “yakacak” (fiil köküne yapım eki) gibi “türetme” yoluyla oluşur. “tümce” kelimesi “bilmece” kelimesine benzetilerek “örnekseme” yoluyla türetilmiştir; “Arge” ise bir kısaltmadır.

Cümle Yapısı ve Anlam (Sintaks ve Semantik)

Türkçe, söz dizimi bakımından genellikle Özne-Nesne-Yüklem (ÖNY) sıralamasını takip eder. Bu özelliğiyle “Farsça, Hintçe ve Japonca” gibi dillerle benzerlik gösterir. Cümle içinde fiiller, öznenin eylemi nasıl yaptığına veya eylemden nasıl etkilendiğine göre farklı “çatılar” alır. Örneğin, “badem ağaçları da baharda süslendi” cümlesinde, eylemi yapan da (ağaçlar), eylemden etkilenen de (ağaçlar) aynı olduğu için yüklem “dönüşlü” bir eylemdir. Anlam düzeyinde ise, bir kelimenin başka bir kelimenin yerine kullanıldığı “aktarma” (mecaz-ı mürsel) gibi sanatsal kullanımlar vardır; “pek çok ünlü kalem ülkeyi terk etmişti” cümlesinde “kalem” kelimesinin “yazar” yerine kullanılması buna bir örnektir.

Dil Türleri ve Kullanım

Bir dilin farklı coğrafyalarda ve sosyal gruplarda farklı kullanımları vardır. Bir dilin, ses, şekil ve kelime bakımından önemli farklılıklar gösteren kollarına “diyalekt” (lehçe) denir; bu farklılıkların “çok az olduğu” ifadesi yanlıştır. Belirli bir meslek grubuna özgü olan özel dile veya söz dağarcığına ise “jargon” adı verilir. Herhangi bir dil ailesiyle akrabalığı kanıtlanamamış dillere ise “izole dil” denir.

Sonuç

Türk dili, Altay dağlarından Balkanlara uzanan geniş bir coğrafyada binlerce yıldır konuşulan, yaşayan ve gelişen bir dildir. Tarihsel dönemlerinden ses olaylarına, kelime türetme yollarından cümle yapısına kadar her bir unsur, bu dilin zenginliğini ve sistematik yapısını gözler önüne sermektedir.

Giriş

Türk dili, köklü bir geçmişe ve kendine özgü kurallara sahip sistematik bir yapıdır. Altay dilleri teorisine göre Türk dilleri, Moğol ve Tunguz dilleriyle aynı ailede yer alır; “Samoyed” dilleri ise bu ailenin bir parçası değildir. Bu makalede, Türk dilinin tarihsel evrimi, ses ve yapı bilgisi ile cümle yapısı gibi temel konuları incelenecektir.

Türkçenin Tarihsel Evrimi ve Yazı Dilleri

Türk dilinin tarihi, yazıyla izlenemeyen teorik dönemlerden, zengin bir yazılı kültürün oluştuğu dönemlere uzanır. Ana Türkçe döneminden çok erken ayrıldığı düşünülen “Çuvaşça”, bu tarihsel sürecin önemli bir koludur. Metinlerle takip edebildiğimiz ilk düzenli ve Türkçenin ses yapısına son derece uygun olan alfabe ise “Köktürk alfabesidir”. Köktürklerden sonra ise, ses yapısını karşılamada yetersiz olmasına rağmen yüzlerce yıl boyunca geniş bir coğrafyada kullanılan “Uygur alfabesi” benimsenmiştir. Doğu Türkçesinin tarihi bir yazı dili olan “Çağatay Türkçesi’nin” günümüzdeki devamı ise “Özbekçedir”. Bu dilin en büyük şairi ve yazarı olan Ali Şir Nevayî, “Muhakemetü’l-Lügateyn” gibi eserleriyle Türkçenin Farsçadan üstünlüğünü savunmuştur. 19. yüzyıl sonlarında ise Şemsettin Sami’nin “Kamus-ı Türki” adlı eseri modern sözlükçülüğün temelini atmıştır. 20. yüzyıl başında ortaya çıkan “Yeni Lisan” hareketi ise, İstanbul Türkçesini temel alarak dildeki yabancı kuralları atmayı hedeflemiş, ancak “diğer Türk lehçelerinden kelime almayı” prensipleri arasına katmamıştır.

Ses ve Yapı Bilgisi (Fonoloji ve Morfoloji)

Türkçe, zengin bir ses yapısına ve eklemeli bir morfolojiye sahiptir.

• Ses Olayları: Tarihsel süreçte kelimelerde “yokarı > yukarı” (ünlü daralması) ve “tiş > diş” (ötümlüleşme) gibi ses değişimleri yaşanmıştır. “öpke > öfke” kelimesindeki değişim “süreklileşme”, “haz > hazzı” kelimesindeki değişim “ünsüz ikizleşmesi”, “edebiyat” kelimesindeki değişim ise “ünsüz tekleşmesi” olarak adlandırılır.
• Seslerin Sınıflandırılması: “elma” kelimesindeki “e” ve “a” sesleri “geniş ünlülerdir”.
• Kelime Türetme: Türkçede kelimeler, “karatavuk” (iki kelimenin birleşmesi) gibi “birleştirme” veya “yakacak” (fiil köküne yapım eki) gibi “türetme” yoluyla oluşur. “tümce” kelimesi “bilmece” kelimesine benzetilerek “örnekseme” yoluyla türetilmiştir; “Arge” ise bir kısaltmadır.

Cümle Yapısı ve Anlam (Sintaks ve Semantik)

Türkçe, söz dizimi bakımından genellikle Özne-Nesne-Yüklem (ÖNY) sıralamasını takip eder. Bu özelliğiyle “Farsça, Hintçe ve Japonca” gibi dillerle benzerlik gösterir. Cümle içinde fiiller, öznenin eylemi nasıl yaptığına veya eylemden nasıl etkilendiğine göre farklı “çatılar” alır. Örneğin, “badem ağaçları da baharda süslendi” cümlesinde, eylemi yapan da (ağaçlar), eylemden etkilenen de (ağaçlar) aynı olduğu için yüklem “dönüşlü” bir eylemdir. Anlam düzeyinde ise, bir kelimenin başka bir kelimenin yerine kullanıldığı “aktarma” (mecaz-ı mürsel) gibi sanatsal kullanımlar vardır; “pek çok ünlü kalem ülkeyi terk etmişti” cümlesinde “kalem” kelimesinin “yazar” yerine kullanılması buna bir örnektir.

Dil Türleri ve Kullanım

Bir dilin farklı coğrafyalarda ve sosyal gruplarda farklı kullanımları vardır. Bir dilin, ses, şekil ve kelime bakımından önemli farklılıklar gösteren kollarına “diyalekt” (lehçe) denir; bu farklılıkların “çok az olduğu” ifadesi yanlıştır. Belirli bir meslek grubuna özgü olan özel dile veya söz dağarcığına ise “jargon” adı verilir. Herhangi bir dil ailesiyle akrabalığı kanıtlanamamış dillere ise “izole dil” denir.

Sonuç

Türk dili, Altay dağlarından Balkanlara uzanan geniş bir coğrafyada binlerce yıldır konuşulan, yaşayan ve gelişen bir dildir. Tarihsel dönemlerinden ses olaylarına, kelime türetme yollarından cümle yapısına kadar her bir unsur, bu dilin zenginliğini ve sistematik yapısını gözler önüne sermektedir.

21. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem “dönüşlü” bir eylemdir?

A) Sanatçılar bize güzel anlar yaşattı.
B) Salih yüzme bilmediği için on dakika içinde boğuldu.
C) Gazeteyi çoğunlukla bana okuturdu.
D) Hakkını böyle ciddi ciddi arayışı göğsümü kabarttı.
E) Gölgesinde koyunlar otlayan badem ağaçları da baharda süslendi.

Cevap : E) Gölgesinde koyunlar otlayan badem ağaçları da baharda süslendi.

Açıklama : Dönüşlü fiillerde, özne hem işi yapan hem de işten etkilenendir ve fiil “-l” veya “-n” çatı ekini alır. “süslendi” fiilinde süsleme işini yapan da (ağaçlar) işten etkilenen de (ağaçlar) aynı öznedir.

22. Aşağıdakilerin hangisi ‘birleştirme’ yoluyla üretilmiş bir sözcük değildir?

A) karatavuk
B) yardım etmek
C) güneybatı
D) isim fiil
E) yakacak

Cevap : E) yakacak

Açıklama : “yakacak” kelimesi “yak-” fiil köküne “-acak” yapım ekinin gelmesiyle “türetme” yoluyla oluşmuştur. Diğer şıklar ise iki kelimenin bir araya gelmesiyle (birleştirme yoluyla) oluşmuş birleşik kelimelerdir.

23. Aşağıdakilerin hangisi ‘örnekseme’ yoluyla üretilmiş bir sözcük değildir?

A) Tümce
B) Belleten
C) Boyut
D) Arge
E) Genel

Cevap : D) Arge

Açıklama : “Arge”, “Araştırma Geliştirme” kelime grubunun kısaltmasıdır. Örnekseme (analoji), mevcut bir kalıba benzeterek yeni kelime üretmektir (örn: bilmece > tümce). “Arge” ise bir kısaltmadır.

24. yokarı > yukarı / tiş > diş örneklerinde görülen ses olayları sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Ötümlüleşme- süreksizleşme
B) Benzeşme- göçüşme
C) Ötümsüzleşme- benzeşme
D) Süreklileşme- göçüşme
E) ünlü daralması- ötümlüleşme

Cevap : E) ünlü daralması- ötümlüleşme

Açıklama :

25. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yalnızca geniş ünlülerin bulunduğu bir sözcük vardır?

A) alim
B) bilme
C) elma
D) sargı
E) sevgi

Cevap : C) elma

Açıklama : Geniş ünlüler a, e, o, ö’dür. “elma” kelimesindeki her iki ünlü de (“e” ve “a”) geniş ünlüdür. Diğer şıklarda “i”, “ı”, “u”, “ü” gibi dar ünlüler bulunmaktadır.

26. Diyalekt ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Sözlü geleneklerine dayalı diyalektler, ölçünleştirme işlemlerine tâbi olmadıklarından daha doğaldır.
B) Diyalektlerde, ses, şekil ve kelime ayrılıkları çok azdır.
C) Köken ve tarihsel gelişim bakımından ölçünlü diyalektler kadar eski olabilir.
D) Ağız teriminin yerine de kullanılabilmektedir.
E) Diyalekt, Eski Yunanca diálektos ‘ortak dil’ kelimesinden gelişmiştir.

Cevap : B) Diyalektlerde, ses, şekil ve kelime ayrılıkları çok azdır.

Açıklama : Diyalekt (lehçe), bir dilin coğrafi ve sosyal ayrılıklar nedeniyle ses, şekil ve kelime bakımından önemli farklılıklar gösteren kollarıdır. Bu nedenle ayrılıkların “çok az” olması ifadesi yanlıştır; ayrılıklar belirgindir.

27. I. Bir dil ailesi içinde yer alabilir ama coğrafi bakımdan ailenin diğer üyelerine komşu ya da yakın olmayan.
II. Eldeki dil bilimsel verilere göre herhangi bir dil ailesi içinde yer almayan.
III. Aynı dil ailesi içinde yakın akrabası bulunmayan dildir.
Yukarıda özellikleri verilen dil türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yapay dil
B) Ölçünlü dil
C) İzole dil
D) Lehçe
E) Kutsal dil

Cevap : C) İzole dil

Açıklama : Verilen tanımlar, herhangi bir dil ailesiyle akrabalığı kanıtlanamamış veya ailesindeki diğer dillerden coğrafi/yapısal olarak çok uzaklaşmış olan “izole dil” (yalıtık dil) kavramını açıklamaktadır.

28. Aşağıdakilerden hangisi Çağatay Türkçesinin günümüzdeki devamı olarak kabul edilen çağdaş lehçelerden biridir?

A) Azerice
B) Tatarca
C) Kırgızca
D) Özbekçe
E) Halaçça

Cevap : D) Özbekçe

Açıklama : Çağatay Türkçesi, Doğu Türkçesinin tarihi bir dönemidir ve günümüzde bu kolun modern temsilcisi Özbek Türkçesidir.

29. Dille ilgili çalışmalar içerisinde sözlük çalışmalarının önemli bir yeri vardır. Türkçe XI. yüzyıldan beri farklı coğrafyalarda sözlükleri yazılan bir dildir. Osmanlı coğrafyasında da pek çok sözlük yazılmıştır. Önceleri Arapça ve Farsçadan sözlük çevirileri yapılırken XIX. yüzyıl sonlarıyla XX. yüzyıl başlarında Türkçe sözlükler de yazılmıştır. Bu dönemde özellikle Şemsettin Sami’nin _________ adlı eseri Türkçenin bugüne kadar hazırlanmış en iyi sözlüklerinden biri olarak kabul edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) Kamus-ı Türki
B) Divânü Lügati’t-Türk
C) Kutadgu Bilig
D) Muhakemetü’l-Lügateyn
E) Codex Cumanicus

Cevap : A) Kamus-ı Türki

Açıklama : Şemsettin Sami’nin 19. yüzyıl sonlarında yazdığı “Kamus-ı Türki”, modern Türk sözlükçülüğünün temel taşlarından biri ve döneminin en kapsamlı Türkçe sözlüğü olarak kabul edilir.

30. Aşağıdakilerden hangisi Altay dillerinden değildir?

A) Moğol dilleri
B) Tunguz dilleri
C) Samoyed dilleri
D) Türk dilleri
E) Mançuca

Cevap : C) Samoyed dilleri

Açıklama : Altay dilleri teorisine göre Türk, Moğol ve Tunguz dilleri bu ailenin üyeleridir. Samoyed dilleri ise Ural dilleri ailesine mensuptur.

31. Aşağıdakilerin hangisinde söz dizimi özne-nesne-yüklem sıralamasında olan diller birlikte ve doğru verilmiştir?

A) Fransızca-Farsça- Japonca
B) Türkçe-Farsça- Portekizce
C) Farsça-Hintçe-Japonca
D) Rusça-Macarca-Malayca
E) İngilizce-İspanyolca-Fransızca

Cevap : C) Farsça-Hintçe-Japonca

Açıklama : Türkçe gibi Özne-Nesne-Yüklem (SOV) dizilimine sahip diller arasında Farsça, Hintçe ve Japonca da bulunur. Diğer şıklarda yer alan dillerin çoğu (İngilizce, Fransızca, Rusça vb.) genellikle Özne-Yüklem-Nesne (SVO) dizilimine sahiptir.

32. Aşağıdakilerden hangisi İlk Türkçe döneminde Türk dillerinden ayrılan yazı dilidir?

A) Halaçça
B) Kırgızca
C) Tatarca
D) Çuvaşça
E) Nogayca

Cevap : D) Çuvaşça

Açıklama : Çuvaşça, Ana Türkçe döneminden çok erken ayrıldığı kabul edilen ve diğer Türk dillerinden belirgin farklar gösteren bir dildir. Bu erken ayrılma İlk Türkçe dönemine tekabül eder.

33. Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde “ünsüz tekleşmesi” ne örnek bir sözcük vardır?

A) edebiyat
B) anne
C) dahi
D) tuzsuz
E) tekme

Cevap : A) edebiyat

Açıklama : “Edebiyat” kelimesi Arapça kökenli olup aslında çift ünsüzle yazılır. Türkçeye geçerken sondaki ünsüzlerden biri düşerek ünsüz tekleşmesi meydana gelmiştir. Diğer şıklarda bu durum yoktur.

34. Süreklileşme, süreksiz ünsüzlerin, akıcı ya da sızıcı sürekli ünsüzlere dönüşmesidir.
Aşağıdakilerden hangisinde bu duruma örnek vardır?

A) pembe
B) öfke
C) kolektif
D) elli
E) aktar

Cevap : B) öfke

Açıklama : “öfke” kelimesi Eski Türkçedeki “öpke” kelimesinden gelmektedir. Süreksiz /p/ ünsüzü, sızıcı ve sürekli bir ünsüz olan /f/ sesine dönüşerek süreklileşmiştir.

35. Sözcük kökündeki herhangi bir sesin, çeşitli nedenlerle yan yana iki kez yer almasıdır. İkizleşme uzun ünlünün kısalması, vurgu gibi seslik nedenlerle ortaya çıkabilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükte “ünsüz ikizleşmesi” görülmektedir?

A) Yardım etmenin hazzını aldığında başka bir insan olacaksın.
B) Çocukluğumda dedemin bize güllü lokum getirmesini hiç unutmam.
C) Allı turnam ne gezersin burada.
D) Bu konularda çok ballı bir insansın.
E) Onun da hayali telli duvaklı bir gelin olmaktı.

Cevap : A) Yardım etmenin hazzını aldığında başka bir insan olacaksın.

Açıklama : Ünsüz ikizleşmesi, tek ünsüzlü bir köke ek getirildiğinde ünsüzün çift hale gelmesidir. “haz” kelimesine “-ı” eki geldiğinde “hazzı” şeklinde /z/ sesi ikizleşir.

36. Aktarma: Sözcüğün dile getirdiği kavramla, bir başka kavram arasında çoğu kez benzetme yoluyla bir ilişki kurarak sözcüğün anlamını o kavrama aktarma olayıdır. Kremlin sözcüğünün Rusya Federasyonu yönetiminin yerine kullanılması gibi.
Paragrafta anlatılana benzer bir kullanım aşağıdakilerden hangisinde söz konusudur?

A) Trafik kazasında ölen dayısını memlekette defnetmişler.
B) O dönemde pek çok ünlü kalem, baskılardan bunalıp ülkeyi terk etmişti.
C) Öğleden sonra eline aldığı kitabı üç saatte okudu.
D) Pamuk, ekonomimizde çok önemli bir yere sahiptir.
E) O da senin gibi ağır ağır konuşurdu bizle.

Cevap : B) O dönemde pek çok ünlü kalem, baskılardan bunalıp ülkeyi terk etmişti.

Açıklama : Parçada anlatılan mecaz-ı mürsel (ad aktarması) türüdür. “Kalem” sözcüğünün yazar yerine kullanılması, araç-insan ilişkisiyle yapılmış bir ad aktarmasıdır ve verilen Kremlin örneğine benzer bir kullanımdır.

37. Aşağıdaki cümlelerden hangisinde sıfat (önad) vardır?

A) Nereden bileceksin sen, bu yorgunun halini?
B) Gönlümün kördüğümünü senden başka kim çözer ki?
C) Denizler ortasında beni yelkensiz bıraktın.
D) Renklerin dili olsa senin gözlerinin yeşiline isyan ederdi.
E) Gelincik tarlalarında seni gördüm sanırdım hep.

Cevap : A) Nereden bileceksin sen, bu yorgunun halini?

Açıklama :

38. Beş büyük mesnevî yazan ilk Türk şairi olan _________, ilk şairler tezkiresi Mecalisü’n-Nefayis’in, Farsça ile Türkçeyi karşılaştırarak Türkçenin daha üstün bir dil olduğu sonucuna ulaştığı Muhakemetü’l-Lügateyn’in, Türk kültür tarihi açısından çok önemli olan Nesayimü’l-Mahabbe’nin, dört adet divânın, beş adet mesnevinin, Türk edebiyatının ilk biyografi örneklerinin yazarıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) Babür
B) Ali Şir Nevayî
C) Yusuf Has Hâcip
D) Ahmet Yesevî
E) Hüseyin Baykara

Cevap : B) Ali Şir Nevayî

Açıklama : Parçada sayılan “Mecalisü’n-Nefayis” ve “Muhakemetü’l-Lügateyn” gibi eserler, Çağatay Türkçesinin en büyük şairi ve yazarı olan Ali Şir Nevayî’ye aittir.

39. VIII-XVII. yüzyıllar arasında Doğu Türkistan, Harezm, Altın Ordu bölgelerinden İstanbul’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada kullanılmıştır. Esasen toplam 18 harften oluşan bu alfabe de Türkçenin yazımı için son derece yetersizdir, ancak uzun bir süre büyük bir kültür birikiminin taşıyıcısı olması ona hatırı sayılır bir önem ve değer yüklemiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

A) Arap alfabesi
B) Grek alfabesi
C) Süryani alfabesi
D) Uygur alfabesi
E) Köktürk alfabesi

Cevap : D) Uygur alfabesi

Açıklama : Soğd kökenli olan ve Türkçenin ses yapısını karşılamada yetersiz kalan ancak buna rağmen yüzlerce yıl boyunca geniş bir coğrafyada Türkler tarafından kullanılan alfabe Uygur alfabesidir.

40. I. Yazı dilini konuşma diline yaklaştırmak, mümkün olduğu kadar İstanbul halkının konuştuğu gibi yazmak
II. Dilimizdeki Arapça ve Farsça gramer kurallarını kullanmamak
III. Tamlamaları, Türkçe kurallara göre yapmak
IV. Yabancı kelimeleri Türkçedeki söylenişiyle yazmak
V. Öteki Türk lehçelerinden kelime almak
Yukarıda sıralanan Yeni Lisan hareketinin temel prensiplerinden hangisi yanlıştır?

A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V

Cevap : E) V

Açıklama : Yeni Lisan hareketinin temel amacı, dildeki yabancı kuralları ve kelimeleri atarak İstanbul Türkçesini temel alan sade bir yazı dili oluşturmaktır. Diğer Türk lehçelerinden kelime almak, bu hareketin prensipleri arasında yer almaz.