Çocukluk Döneminde Sanat 2024-2025 Bütünleme Soruları

Giriş

Sanat, insanın duygu, hayal gücü ve fikirlerini estetik bir biçimde ifade etme eylemidir. Bu eylemin ortaya çıkması için en başta gereken unsur ise “yaratıcılıktır”. Çocukluk döneminde sanat, sadece bir ürün ortaya koymak değil, aynı zamanda bilişsel gelişimi de destekleyen bir “yaratıcılık” sürecidir. Erken çocukluk döneminde sanat pratiğinin temelini ise kurallardan çok “oyun” oluşturmalıdır. Bu makalede, sanatın farklı dalları ve çocukluk döneminde sanat eğitiminin önemi ele alınacaktır.

Sanatın Dalları ve Sınıflandırılması

Sanat, hitap ettiği duyulara ve kullandığı malzemeye göre çeşitli dallara ayrılır.

• Görsel Sanatlar: Resim, heykel ve mimari gibi öncelikli olarak görme duyusuna hitap eden sanatlardır. “Tiyatro” ise canlı performansa dayalı olduğu için bir sahne sanatı olarak sınıflandırılır.
• Dil Sanatları: Malzemesi dil olan bu sanat dalı, genel olarak “edebiyat” terimiyle aynı anlamdadır. Ölçülü ve uyaklı metinler olan şiir, bu sanatın “nazım” olarak adlandırılan türünü oluşturur.
• Sahne Sanatları: Tiyatro, opera, bale gibi sanatları içerir. Çocuklara oyun, dans, dil, görsel ve müzik bütününü bir arada sunan tür ise “müzikal” olarak adlandırılır. “Yaratıcı dramanın” uygulama aşamaları ise ısınma, canlandırma ve tartışmadır; “işitme” ise bir duyu yetisidir, bir drama aşaması değildir.
• Müzik: Seslerin estetik bir düzenlemesi olan müzikte, yirmiden fazla çalgıdan oluşan büyük topluluklara “orkestra” denir. Çocukların müzik eğitiminde kullanılan ve genellikle ksilofon, marakas gibi vurmalı çalgılardan oluşan set ise “Orff çalgılarıdır”; “trompet” bu setin bir parçası değildir.

El Sanatları ve Dijital Sanatlar

“El sanatlarının” ortaya çıkışındaki öncelikli neden estetik kaygılar değil, insanın barınma, beslenme gibi temel “ihtiyaçlarıdır” ve başlangıcı günümüzden yaklaşık 5000 yıl öncesine dayanır. “Dijital sanatlar” ise bilgisayar teknolojileri kullanılarak üretilen eserleri kapsar ve “el işçiliği” bu tanımın dışında kalır. Bu alandaki ilk örneklerden biri, Racter adlı bir bilgisayar yazılımıyla hazırlanan “edebiyat” eseridir. Dünyadaki ilk tamamen dijital film örneği ise 1998 yapımı “Windhorse” olarak kabul edilir.

Çocukluk Döneminde Sanatın Önemi

Sanat etkinlikleri, çocukların gelişimine çok yönlü katkılar sunar. Bu etkinliklerin temel amacı, çocuğa bir başarı standardı dayatmak değil, onun yaratıcı süreçten keyif almasını, yani estetik bir “zevk” geliştirmesini sağlamaktır. Bu süreç, aynı zamanda çocukların problem çözme ve farklı düşünme gibi bilişsel becerilerini de destekler. Sanatın temelinde yatan yaratıcılık, çocukluk döneminde oyunla iç içedir ve sağlıklı bir gelişimin ayrılmaz bir parçasıdır.

Sonuç

Sanat, insanlık tarihinin en temel ifade biçimlerinden biridir. Oxford Learner Dictionaries’deki tanımında duygu, hayal gücü ve fikir gibi unsurlar yer alırken, “güzellik” kavramı zorunlu bir koşul olarak belirtilmemiştir. Bu durum, sanatın ne kadar geniş ve çok katmanlı bir olgu olduğunu gösterir. Çocukları sanatla buluşturmak, onların hem estetik duyarlılıklarını hem de zihinsel potansiyellerini geliştirmek için atılacak en önemli adımlardan biridir.

1. El sanatlarının başlangıcı günümüzden kaç yıl öncesine dayanmaktadır?

A) 12000 yıl
B) 5000 yıl
C) 3000 yıl
D) 7000 yıl
E) 15000 yıl

Cevap : B) 5000 yıl

Açıklama :

2. Aşağıdakilerden hangisi yirmi kişiden fazla insanın oluşturduğu çalgı topluluğunun adıdır?

A) Koro
B) Solo
C) Orkestra
D) Düet
E) Topluluk

Cevap : C) Orkestra

Açıklama : Koro, ses sanatçılarından oluşur. Orkestra ise genellikle 20’den fazla çalgı sanatçısının bir araya geldiği büyük çalgı topluluklarına verilen addır.

3. Sanatın ortaya çıkması için sanatçıda en basta aşağıdakilerden hangisinin olması gerekir?

A) Yaratıcılık
B) Yorumlama
C) Değerlendirme
D) Eleştiri
E) Analiz

Cevap : A) Yaratıcılık

Açıklama : Sanat, özünde yeni, özgün ve estetik bir şey ortaya koyma eylemidir. Bu eylemin temel itici gücü ve olmazsa olmaz koşulu, sanatçının sahip olduğu hayal gücü ve “yaratıcılık”tır.

4. Görsel sanatlar aşağıdaki duyulardan hangisine hitap etmez?

A) Duyma
B) Görme
C) Koklama
D) Tat alma
E) Dokunma

Cevap : D) Tat alma

Açıklama :

5. Aşağıdakilerden hangisi çocuklara ‘oyun, dans, dil, görsel ve müzik’ bütününü sunan bir daldır?

A) Müzikal
B) Bale
C) Pantomim
D) Piyes
E) Opera

Cevap : A) Müzikal

Açıklama :

6. Aşağıdakilerden hangisi dil sanatlarında şiiri tür olarak ifade eden terimdir?

A) Mecaz
B) Intak
C) Teşhis
D) Nazım
E) Nesir

Cevap : D) Nazım

Açıklama : Edebiyatta, düz yazı şeklindeki metinlere “nesir”, ölçülü ve uyaklı, dize ve bentlerden oluşan şiirsel metinlere ise “nazım” denir.

7. William Chamberlain tarafından Racter adlı bilgisayar yazılımıyla hazırlanan eser hangi sanat dalına aittir?

A) Resim
B) Film
C) Edebiyat
D) Video
E) Müzik

Cevap : C) Edebiyat

Açıklama : Racter, 1980’lerde geliştirilen ve kendi kendine şiir ve düzyazı üreten bir yapay zeka programıdır. Bu programla oluşturulan “The Policeman’s Beard Is Half Constructed” adlı kitap, bir edebiyat eseri olarak kabul edilir.

8. Çocukluk döneminde sanatla ilgili olan ve bilişsel gelişime de etki eden unsur aşağıdakilerden hangisidir?

A) Etkinlik
B) Eğitim
C) Öğretim
D) Pratik
E) Yaratıcılık

Cevap : E) Yaratıcılık

Açıklama : Sanat etkinlikleri, çocukların problem çözme, farklı düşünme ve hayal kurma yeteneklerini teşvik eder. Bu süreç, bilişsel gelişimin önemli bir parçası olan yaratıcılığı doğrudan besler.

9. Aşağıdakilerden hangisi el sanatlarının ortaya çıkış önceliğidir?

A) Ticaret
B) Kimlik
C) Zevk
D) İhtiyaç
E) Estetik

Cevap : D) İhtiyaç

Açıklama : İlk el sanatları, estetik kaygılardan önce insanın barınma, beslenme ve korunma gibi temel hayati ihtiyaçlarını karşılamak üzere (kap kacak, alet, giysi yapımı vb.) ortaya çıkmıştır.

10. Çocukluk dönemi sanat eğitimi ve etkinliklerinin aşağıdakilerden hangisi açısından çocuklara yansıması beklenir?

A) Araç
B) Zorunluluk
C) Yöntem
D) Başarı
E) Zevk

Cevap : E) Zevk

Açıklama : Çocukluk döneminde sanat eğitiminin temel amacı, çocuğa bir başarı standardı dayatmak değil, onun yaratma ve kendini ifade etme sürecinden keyif almasını, yani estetik bir “zevk” geliştirmesini sağlamaktır.

11. Erken çocukluk dönemindeki sanat pratiği aşağıdakilerden hangisine dayalı olmalıdır?

A) Oyun
B) Akademik bilgi
C) Yöntem
D) Matematik
E) Biyoloji

Cevap : A) Oyun

Açıklama : Erken çocukluk döneminde sanat, kurallara bağlı bir üretimden çok, çocuğun malzemeyi özgürce keşfettiği, denemeler yaptığı ve süreçten keyif aldığı bir “oyun” olarak ele alınmalıdır.

12. Aşağıdakilerden hangisi çocuk müzikali örneklerinden biri değildir?

A) Rüzgar Tayı
B) Bremen Mızıkacıları
C) Kırmızı Başlıklı Kız
D) Karlar Kraliçesi
E) Şirinler

Cevap : A) Rüzgar Tayı

Açıklama :

13. Sanat teriminin Oxford Learner Dictionaries’deki tanımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A) Duygu
B) Hayal gücü
C) Çizim
D) Güzellik
E) Fikir

Cevap : D) Güzellik

Açıklama :

14. Aşağıdakilerden hangisi görsel sanatlardan biri değildir?

A) Heykel
B) Tiyatro
C) Resim
D) Karikatür
E) Mimari

Cevap : B) Tiyatro

Açıklama : Resim, heykel, mimari ve karikatür öncelikli olarak görme duyusuna hitap eden görsel sanatlardır. Tiyatro ise içinde görsel unsurlar barındırsa da, canlı performansa dayalı bir sahne sanatıdır.

15. Aşağıdakilerden hangisi dijital sanatların kapsamında değildir?

A) Üç boyutlu mimari çizimler
B) El işçiliği
C) Bilgisayarla ses üretimi
D) İllüstrasyon
E) Yapay heykel modelleme

Cevap : B) El işçiliği

Açıklama : Dijital sanatlar, bilgisayar ve diğer dijital teknolojiler kullanılarak üretilen sanat eserlerini kapsar. El işçiliği ise geleneksel aletler ve yöntemlerle, elle yapılan zanaatları ifade eder.

16. Aşağıdakilerden hangisi Orff çalgıları arasında yer almamıştır?

A) Trampet
B) Trompet
C) Ksilofon
D) Marakas
E) Bongo

Cevap : B) Trompet

Açıklama : Orff çalgıları, Carl Orff tarafından müzik eğitimi için geliştirilmiş, genellikle ksilofon, metalofon, marakas gibi vurmalı çalgılardan oluşan bir settir. Trompet ise nefesli bir çalgıdır ve bu setin bir parçası değildir.

17. Aşağıdakilerden hangisi yaratıcı drama uygulama aşamalarından biri değildir?

A) Uygulama
B) Isınma
C) Tartışma
D) Kaynaştırma
E) İşitme

Cevap : E) İşitme

Açıklama : Bir yaratıcı drama atölyesinin temel aşamaları; ısınma-kaynaştırma, canlandırma (uygulama) ve değerlendirme-tartışma’dır. İşitme ise bir duyu yetisidir, bir drama aşaması değildir.

18. Aşağıdakilerden hangisi dil sanatları terimiyle aynı anlamdadır?

A) Resim
B) Opera
C) Edebiyat
D) Tiyatro
E) Müzik

Cevap : C) Edebiyat

Açıklama : “Dil sanatları”, malzemesi dil olan ve estetik bir amaç güden tüm sanatsal faaliyetleri kapsar. Bu terimin en yaygın ve kapsayıcı karşılığı “edebiyat”tır.

19. Aşağıdakilerden hangisi müziğin dinleyiciye iletimine dair özelliklerden biri değildir?

A) Ortam
B) Seslendirme araçları
C) Besteci
D) Seslendirenler
E) Mekan

Cevap : C) Besteci

Açıklama : Bir müzik eserinin dinleyiciye ulaşması (iletimi) sürecinde, eseri icra eden “seslendirenler”, kullandıkları “seslendirme araçları” (enstrüman, ses) ve bu icranın gerçekleştiği “mekan/ortam” rol oynar. “Besteci” ise bu iletim sürecinin bir parçası değil, eserin yaratıcısı, yani kaynağıdır.

20. Dünyadaki ilk dijital film örneği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sortie de l’usine Lumière de Lyon
B) Roundhay Garden Scene
C) Toy Story
D) Monkeyshines
E) Windhorse

Cevap : E) Windhorse

Açıklama :